Nhiều chuyên gia và ngân hàng đã đưa ra các giải pháp giúp kéo giảm giá nhà tại cuộc họp chiều 22/9 của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản. 

Đề nghị doanh nghiệp bất động sản giảm lợi nhuận để hạ giá nhà

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA), nhấn mạnh rằng thị trường bất động sản đã bước vào chu kỳ phục hồi và tăng trưởng trở lại từ quý I/2024.

Tuy nhiên, để đạt mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội, vẫn cần bổ sung hơn 300.000 căn. Đây là nền tảng để tạo nguồn cung trong những năm tới, đồng thời góp phần giải quyết nhu cầu an cư cho nhóm dân cư có thu nhập trung bình và thấp.

Một trong những công cụ quan trọng để khơi thông thị trường là gói tín dụng 145.000 tỷ đồng của 9 ngân hàng thương mại. Trong đó Vietcombank góp 30.000 tỷ đồng, tuy nhiên đến nay chưa giải ngân được do vướng mắc pháp lý của các dự án. 

Ông Châu tán thành việc Bộ Xây dựng đề xuất điều chỉnh tiêu chí thu nhập mua nhà ở xã hội lên 20 triệu đồng/tháng cho một cá nhân, 40 triệu đồng/tháng cho vợ chồng, và 30 triệu đồng/tháng cho cá nhân nuôi con dưới 18 tuổi. 

Về lãi suất vay mua nhà ở xã hội, ông Châu đề nghị quay lại mức 4,8%/năm, từng được Thủ tướng phê duyệt trong giai đoạn từ năm 2021 đến tháng 7/2024, nhưng riêng Hà Nội và TPHCM có thể quy định khung cao hơn phù hợp với đặc thù. Hiện Ngân hàng Chính sách xã hội đang áp mức 6,6%, cao hơn lãi suất thương mại mà một số ngân hàng như Vietcombank đang áp dụng (5,9–6,1%/năm). 

Ông Châu cho rằng muốn kéo giảm giá nhà, trước hết phải giảm chi phí tiền sử dụng đất, xây dựng, đầu vào như cát, sỏi, thép, xi măng, điện, xăng dầu, cho đến chi phí tuân thủ pháp luật…

Một yếu tố quan trọng khác là kỳ vọng lợi nhuận của doanh nghiệp. Ông Châu đề nghị cộng đồng doanh nghiệp giảm kỳ vọng lợi nhuận ở mức hợp lý để có sự chia sẻ với người mua nhà. 

Lãi suất chưa bao giờ thấp đến thế

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Đức Vinh, Tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank,) nhìn nhận thị trường bất động sản hiện tại đã rất khác so với một năm trước. Khi đó, nhiều dự án gần như “đóng băng”, ngân hàng rơi vào thế bị động, chỉ chờ nợ đến hạn.

Nhờ những bước đi quyết liệt của Chính phủ, bất động sản đã khởi sắc trở lại, kéo theo hệ thống ngân hàng thoát dần nguy cơ nợ xấu và có thêm niềm tin vào sự phục hồi. “So với một năm trước, thị trường đã tưng bừng hơn rất nhiều. Điều này cho thấy chúng ta đã đi qua giai đoạn khó khăn nhất”, ông nhấn mạnh.

Theo ông Vinh, giá bất động sản hiện nay là kết quả của nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất là giá đất. Nhiều năm qua, ngân sách địa phương được bổ sung nhờ tăng giá đất, nhưng cũng đẩy chi phí nhà ở lên cao.

“Nếu muốn kéo giá nhà xuống thì cần một chính sách đất đai tổng thể và quyết liệt hơn. Chỉ có tăng nguồn cung thì thị trường mới tự điều chỉnh”, ông Vinh phân tích.

Đề cập đến lãi suất, ông Vinh thẳng thắn: “Tôi đã làm ngân hàng 26 năm, chưa bao giờ thấy lãi suất thấp như bây giờ”. Lãi suất thuận lợi cho cả doanh nghiệp và người dân, nhưng không phải là chiếc đũa thần vì vấn đề cốt lõi nằm ở thủ tục. Nếu một dự án triển khai trong 6 tháng, doanh nghiệp sẽ không quá bận tâm lãi suất là 7% hay 10%. Nhưng nếu bị treo nhiều năm, “lãi mẹ đẻ lãi con” thì dù lãi suất giảm đến đâu cũng không cứu nổi.

Với gói tín dụng 120.000 tỷ đồng cho nhà ở xã hội, Tổng giám đốc VPBank tin rằng quý IV năm nay và năm 2026 sẽ là thời điểm giải ngân mạnh mẽ. Ông cũng đồng tình với phương án giao trực tiếp cho các doanh nghiệp bất động sản uy tín triển khai nhà ở xã hội. Nhà nước chỉ cần kiểm soát mục tiêu và ưu đãi đúng địa chỉ, còn doanh nghiệp có thể làm nhanh, làm hiệu quả. 

Nhiều dự án chung cư có giá trên 100 triệu đồng/m2

Trong cuộc họp chiều 22/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính đưa ra nhiều chỉ đạo quan trọng liên quan đến thị trường bất động sản. Trong đó, Thủ tướng đặt vấn đề về việc bao nhiêu người cần nhà nhưng vì giá nhà cao quá không thể mua được; nhà ở chung cư mà cứ trên 70 triệu, hơn 100 triệu đồng/m2, ai có tiền mà mua. 

Thủ tướng yêu cầu thực hiện các giải pháp kéo giảm giá bất động sản, tăng nguồn cung để đáp ứng cung cầu.

Giá chung cư tăng cao luôn là vấn đề nóng trong thời gian qua, nhiều đơn vị, chuyên gia cũng đã đưa ra cảnh báo.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, trong 9 tháng đầu năm, cả nước đang triển khai hơn 1.810 dự án nhà ở và khu đô thị mới. Trong số này, có 1.071 dự án nhà ở thương mại với quy mô khoảng 398.123 căn hộ; 478 dự án đầu tư xây dựng hạ tầng để chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho người dân tự xây dựng nhà ở; cùng 312 dự án nhà ở xã hội, cung cấp khoảng 245.469 căn.

Cũng trong thời gian trên, tổng số giao dịch bất động sản trên cả nước đạt khoảng 430.769, tăng nhẹ 1% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng thị trường chung cư tại Hà Nội và TP.HCM ghi nhận mức giá bán bình quân 70–80 triệu đồng/m2, cao hơn 5,6% so với đầu năm. Đáng chú ý, một số dự án hạng sang đã vượt mốc 150 triệu đồng/m2.

Còn báo cáo mới nhất của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) chỉ ra, giá bán trung bình chung cư tại Hà Nội trong quý vừa qua đạt mức trung bình 75,5 triệu đồng/m2, tăng khoảng 7,7% so với quý trước. Đà tăng giá chủ yếu đến từ việc các chủ đầu tư tiếp tục chào bán hàng tồn kho với mức giá cao. Bên cạnh đó, lượng dự án chung cư dự kiến mở bán có giá trên 100 triệu đồng/m2 cũng tăng trưởng đột biến, dù thanh khoản không có nhiều cải thiện. 

Tại TPHCM, giá trung bình chung cư đạt mức 77,1 triệu đồng/m2, tăng nhẹ so với quý trước đó.

Ở phân khúc cao cấp, người mua chủ yếu là nhà giàu và đầu cơ

Trao đổi với phóng viên báo Dân trí, ông Lê Đình Chung – chuyên gia bất động sản – nói, thời gian qua nguồn cung chung cư chủ yếu đều thuộc phân khúc cao cấp. Giá chung cư trung bình hiện khoảng 80 triệu đồng/m2. Nhiều dự án mới đây được mở bán với giá trên 100 triệu đồng/m2.

Với giá nhà như hiện nay, ông Chung cho rằng, những người đi làm thông thường, dù mức lương 30 triệu đồng/tháng, gần như không có cơ hội để sở hữu nhà. Những người có thể mua được với mức giá 70-100 triệu đồng/m2 chủ yếu là nhà đầu tư, đầu cơ và một bộ phận có điều kiện, thu nhập cực cao như chủ doanh nghiệp.

Theo ông, trong bối cảnh giá chung cư cao như hiện nay những nhà đầu tư, đầu cơ cũng đang thấy dè chừng. “Những người làm trong ngành như tôi đôi khi có nhiều cơ hội để mua bất động sản. Nhưng để mua một căn chung cư có diện tích trên 100m2, giá 100 triệu đồng/m2, tôi cũng thấy toát mồ hôi”, ông chung nói.

Ông Nguyễn Văn Đính – Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) – nói, giá chung cư hiện đang ở ngưỡng rất cao. Đến nay, thị trường Hà Nội và TPHCM gần như không có nguồn cung chung cư mới giá dưới 60 triệu đồng/m2.

Với mức giá như hiện nay, người đi làm nhận lương bình thường sẽ không dám nghĩ tới chuyện mua nhà. Những người chấp nhận mua với giá hiện nay chủ yếu là người giàu, nhà đầu tư và đầu cơ.

Ông Phạm Đức Toản – chuyên gia bất động sản – nhận định, trước năm 2022, chung cư chủ yếu phục vụ nhu cầu ở thực, khi bán lại chủ nhà thường phải chịu lỗ. Tuy nhiên, từ năm 2022, dòng vốn đầu tư và đầu cơ đổ mạnh vào phân khúc này. Giới đầu cơ thường chỉ bán ra khi có lãi, khiến giá liên tục bị đẩy lên cao.

Theo ông Toản, nhu cầu nhà ở trên thị trường vẫn rất lớn, song do giá quá cao nên nhiều người buộc phải tạm gác kế hoạch mua nhà. Để kéo giảm giá, giải pháp then chốt là tăng mạnh nguồn cung, giúp người mua có thêm lựa chọn.

Đồng quan điểm trên, ông Lê Đình Chung kiến nghị, cơ quan quản lý cần có thêm biện pháp để tháo gỡ pháp lý cho các dự án nhà ở nhằm tăng nguồn cung. Bên cạnh đó, Chính phủ cần phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông; có cơ chế ưu đãi cho doanh nghiệp, người mua nhà khi phát triển dự án, mua nhà tại khu vực ngoại thành. Từ đó, có thể tạo ra sự cạnh tranh về giá giữa các chủ đầu tư, kéo giảm giá nhà.

Chủ tịch VARS cũng kiến nghị, cần có cơ chế mạnh mẽ để kiểm soát đầu cơ trên thị trường bất động sản, có thể thông qua công cụ thuế. Bên cạnh đó, cần ưu tiên tháo gỡ vướng mắc cho những dự án nhà ở phù hợp với đại đa số người dân và thị trường.

UBND xã An Khánh (TP Hà Nội) vừa công bố đồ án điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết khu đô thị Nam An Khánh và phần mở rộng khu B tại ô đất ký hiệu HH3. Chủ đầu tư dự án là Công ty cổ phần Đầu tư Sông Đà – Việt Đức.

Ô đất HH3 có chức năng hỗn hợp gồm căn hộ cao cấp, văn phòng, khách sạn, dịch vụ thương mại và công trình công cộng. Theo quyết định điều chỉnh quy hoạch, diện tích ô đất giữ nguyên hơn 40.000m2. Quy mô dân số tăng lên 5.409 người.

Phương án tổ chức không gian được điều chỉnh thành 6 tòa tháp cao từ 31-40 tầng. Khối nhà để xe cao 7 tầng được bố trí ở giữa 6 tòa tháp với các tiện ích như cây xanh, sân vườn, sân thể thao nằm trên mái.

Một số chỉ tiêu như diện tích, mật độ xây dựng, tổng diện tích sàn, hệ số sử dụng đất được điều chỉnh giảm. Trước đó, ô đất được quy hoạch với tổng diện tích sàn khoảng 421.200m2, trong đó 60% là sàn căn hộ, còn lại dịch vụ thương mại. Mật độ xây dựng khối đế 53%, khối tháp 40% và hệ số sử dụng đất 10,5 lần.

Đầu năm nay, Hà Nội cũng điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết khu đô thị Nam An Khánh và phần mở rộng – khu B, tỷ lệ 1/500 tại ô đất HH2D. Chức năng sử dụng đất tại đây vẫn được giữ nguyên gồm căn hộ cao cấp, văn phòng, dịch vụ, thương mại và công trình khác. Tuy nhiên, chiều cao công trình được điều chỉnh, từ mức 7–60 tầng trước đây xuống còn tối đa 40 tầng. Diện tích xây dựng từ 13.152m2 giảm về 9.796m2.

Khu đô thị mới Nam An Khánh nằm ở phía tây TP Hà Nội, thuộc địa bàn xã An Khánh. Tổng diện tích đất quy hoạch dự án gần 190ha. Dự án được giao cho Tổng công ty cổ phần Đầu tư phát triển khu đô thị và khu công nghiệp Sông Đà (Sudico) phát triển từ năm 2006.

9 tháng hoàn thành hơn 43.600 căn nhà ở xã hội

Trong cuộc họp ngày 22/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp quan trọng để hướng tới mục tiêu tăng nguồn cung, giảm chi phí, phấn đấu để giá nhà thương mại ở mức hợp lý, người dân có điều kiện tiếp cận nhà ở.

Một trong các giải pháp được đề cập để kéo giảm giá bất động sản, tăng nguồn cung là thông qua giải quyết các dự án tồn đọng, thúc đẩy nhà ở xã hội…

Phát triển nhà ở xã hội là chủ trương lớn, đã được Chính phủ thông qua đề án phát triển hơn 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030. Các luật mới liên quan đến thị trường bất động sản như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật kinh doanh Bất động sản mới có hiệu lực cũng đã dần cởi bỏ những nút thắt cho các đơn vị phát triển nhà ở xã hội.

Đến nay, Chính phủ đã ban hành 2 Nghị quyết; 12 chỉ thị, quyết định, công điện và tổ chức 2 hội nghị thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội; trình Quốc hội ban hành Nghị quyết tháo gỡ khó khăn, điểm nghẽn về thể chế phát triển nhà ở xã hội, đồng thời ban hành Nghị quyết của Chính phủ quy định chi tiết thực hiện Nghị quyết của Quốc hội.

Tuy nhiên, theo báo cáo mới nhất của Bộ Xây dựng, đến nay cả nước mới có 692 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai, quy mô hơn 633.000 căn. Tính chung, số lượng dự án đã hoàn thành, khởi công, chấp thuận chủ trương đầu tư đến nay đạt gần 60% chỉ tiêu đặt ra của đề án.

Trong 9 tháng đầu năm, cả nước đã hoàn thành hơn 43.600 căn, đạt gần 44% kế hoạch. Dự kiến cả năm nay, việc thực hiện đạt 83% kế hoạch. Cả nước chỉ có 4 địa phương hoàn thành trên 50% chỉ tiêu được giao, gồm Bắc Ninh, Quảng Ninh, Nghệ An, Lào Cai.

Mặc dù đã đạt một số kết quả quan trọng, tuy nhiên Bộ Xây dựng cho rằng việc phát triển nhà ở xã hội vẫn còn một số tồn tại, hạn chế, đến từ nhiều nguyên nhân.

Thứ nhất, một số địa phương chưa thực sự quan tâm đến công tác phát triển nhà ở xã hội; chưa đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội vào kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội hàng năm và 5 năm của địa phương; chưa thành lập Ban Chỉ đạo phát triển nhà ở xã hội.

Thứ 2, số lượng dự án hoàn thành chưa đạt mục tiêu. Một số dự án nhà ở xã hội đã khởi công nhưng chưa triển khai thi công hoặc triển khai thi công chậm tiến độ.

Thứ 3, mặc dù các địa phương đã dành quỹ đất lớn, đủ về số lượng để phát triển nhà ở xã hội, tuy nhiên “chất lượng” của quỹ đất này vẫn còn chưa đảm bảo.

Nhiều ô đất nhà ở xã hội được quy hoạch, bố trí không phù hợp, ở những nơi xa trung tâm, thiếu kết nối về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội do vậy chưa thể đưa vào sử dụng ngay. Công tác giải phóng mặt bằng chậm dẫn đến chưa bàn giao được mặt bằng cho chủ đầu tư, ảnh hưởng tiến độ dự án.

Thứ 4, nhiều địa phương chưa bố trí ngân sách địa phương để thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đầu tư hạ tầng kỹ thuật để có quỹ đất sạch.

Cuối cùng, một số chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội được lựa chọn không đủ năng lực tài chính, kinh nghiệm… dẫn đến dự án triển khai chậm.

Giải pháp tổng thể cho nhà ở xã hội

Bàn về giải pháp, Bộ Xây dựng nêu tổng thể các nhiệm vụ đã được nêu trong các quyết định, thông báo từ Chính phủ. Trong đó, Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính nghiên cứu, trình Thủ tướng trong tháng 9 Nghị định về quỹ nhà ở quốc gia, Nghị định sửa đổi Nghị định số 100 về phát triển và quản lý nhà ở xã hội. Đồng thời, đôn đốc các địa phương, doanh nghiệp triển khai xây dựng nhà ở xã hội, đảm bảo mục tiêu Thủ tướng giao.

Các địa phương được giao tập trung chỉ đạo, đôn đốc chủ đầu tư triển khai đầu tư xây dựng các dự án nhà ở xã hội, phấn đấu hoàn thành và vượt chỉ tiêu được giao tại Quyết định điều chỉnh giao chỉ tiêu hoàn thành nhà ở xã hội trong năm 2025 và các năm tiếp theo đến năm 2030.

Đối với các dự án đã hoàn thành (hơn 43.600 căn hộ), các địa phương yêu cầu các chủ đầu tư khẩn trương triển khai các thủ tục, công bố rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng để bán cho người dân.

Đối với các dự án đang thi công (hơn 135.000 căn hộ), bao gồm các dự án trong giai đoạn hoàn thiện (khoảng 39.000 căn hộ), các địa phương cần đôn đốc chủ đầu tư tập trung nguồn lực, thi công theo tiến độ đã cam kết, hoàn thành ngay trong năm 2025.

Đối với các dự án còn lại và các dự án vừa mới khởi công trong năm 2025 (khoảng 95.700 căn hộ), ưu tiên thực hiện các thủ tục hành chính, nắm bắt và giải quyết ngay các khó khăn, vướng mắc…, tạo mọi điều kiện để chủ đầu tư triển khai dự án. Chủ đầu tư  được yêu cầu tập trung nguồn lực, hoàn thành tối thiểu 17.000 căn hộ ngay trong năm nay và tạo cơ sở cho việc hoàn thành chỉ tiêu các năm tiếp theo.

Những ngày qua, theo ghi nhận của phóng viên Dân trí, nhiều thôn của xã Toàn Lưu, tỉnh Hà Tĩnh, đã trở lại cảnh bình yên vốn có. Trên các con đường và những khu đất từng được phân lô, người dân không còn bắt gặp cảnh xe cộ nối đuôi, môi giới đất nườm nượp đổ về như trước.

Ông Trần Bá Hoành, Phó Chủ tịch UBND xã Toàn Lưu, xác nhận tình trạng “sốt” đất ở địa phương đã lắng xuống.

“Một số môi giới đổ về làm nóng thị trường, kéo theo người dân tìm hiểu, mục đích chủ yếu là “lướt sóng”. Thực tế, chúng tôi không ghi nhận trường hợp nào đến chính quyền làm hồ sơ giao dịch”, ông Hoành cho hay.

Công an xã Toàn Lưu cũng cho biết địa bàn không còn tình trạng tụ tập đông người mua bán, giao dịch bất động sản. Trước đó, lực lượng công an đã tham mưu cho cấp ủy, chính quyền, đồng thời phối hợp các đơn vị triển khai giải pháp ổn định tình hình, tuần tra, xác minh các dấu hiệu vi phạm.

Theo cơ quan công an, việc mua bán bất động sản là giao dịch dân sự, thuộc quyền của công dân nhưng phải tuân thủ quy định pháp luật. 

Như Dân trí đưa tin, từ ngày 13 đến 19/9, sau khi quy hoạch phân khu Khu công nghiệp phía tây thành phố Hà Tĩnh cũ (nay thuộc xã Toàn Lưu) được công bố, 5 thôn tại địa phương này bất ngờ trở thành “điểm nóng” bất động sản. Dọc tuyến tỉnh lộ 550 và nhiều ngõ nhỏ, ô tô đỗ kín, người dân và nhà đầu tư nườm nượp kéo về.

Một người dân thôn Nam Sơn cho biết, lô đất 160m2 cạnh nhà được bán đầu năm với giá 700 triệu đồng, chỉ sau vài lần sang nhượng, lô đất này đã “vọt” lên giá 1 tỷ đồng, rồi 1,2 tỷ đồng và tiếp tục được rao bán hơn 1,6 tỷ đồng.

Gần đó, một lô đất 200m2 nằm sâu trong ngõ nhỏ, xung quanh chỉ có rừng cây và đồng hoang, cũng được chào bán tới 2,2 tỷ đồng.

Không chỉ đất ở, nhiều diện tích đất trồng cây lâu năm, vốn bỏ hoang, nay được san lấp, làm đường để phân lô bán nền. Thậm chí, những khu vực xa xôi, dân cư thưa thớt, đường nhỏ hẹp, ngõ cụt… cũng được rao bán rầm rộ.

Trước tình trạng này, Sở Xây dựng Hà Tĩnh đã gửi văn bản đến các sở, ngành liên quan, đề nghị tăng cường quản lý thị trường bất động sản.

Cơ quan này cho rằng một số hội nhóm và cá nhân lợi dụng tâm lý đầu tư theo đám đông, thiếu hiểu biết của người dân để “tạo giá ảo”, “thổi giá”, làm nhiễu loạn thông tin thị trường và trục lợi.

Công an xã Toàn Lưu cũng cho biết địa phương này xuất hiện tình trạng “cò” mua đất của người dân rồi chia lô. Nhóm này tiếp tục lôi kéo người khác tham gia mua bán nhằm đẩy giá lên cao.

Công an xã khuyến cáo người dân cần tìm hiểu kỹ thông tin quy hoạch, pháp lý đất đai tại cơ quan chức năng trước khi giao dịch; không chạy theo tin đồn hay “cơn sốt ảo”; phải ký hợp đồng mua bán rõ ràng, công chứng hợp pháp.

Người dân cần báo ngay cho chính quyền nếu phát hiện hành vi lợi dụng danh nghĩa môi giới để lừa đảo, đẩy giá.