Thị trường bất động sản thời gian qua ghi nhận loạt thương vụ mua bán, sáp nhập (M&A) sôi động từ các doanh nghiệp trong nước, điển hình như Nam Long, Phát Đạt, Thaco, Vinaconex…

Tập đoàn Geleximco chuyển nhượng một phần dự án Ngôi sao An Bình 2 (An Bình City) cho Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải (Thaco Group). Phần dự án chuyển nhượng nằm trên ô đất VP1 thuộc khu đô thị Thành phố Giao lưu (phường Phú Diễn, Hà Nội), giáp trụ sở Bộ Công an. Tổng mức đầu tư phần dự án chuyển nhượng khoảng 2.850 tỷ đồng.

Công ty Nam Long ký hợp đồng chuyển nhượng 15% vốn tại dự án Izumi City (Đồng Nai), lợi nhuận có thể sẽ được ghi nhận trong quý cuối năm. Tập đoàn DIC thông báo hoàn tất chuyển nhượng dự án Khu nhà ở Lam Hạ Center Point tại tỉnh Ninh Bình, giá chuyển nhượng hơn 1.327 tỷ đồng.

Công ty Bất động sản Phát Đạt chuyển nhượng bất động sản tại dự án Bắc Hà Thanh (Gia Lai) và Kỳ Đồng (TPHCM), ghi nhận doanh thu tăng trưởng trong quý III.

Một doanh nghiệp khác là Công ty cổ phần Phát triển Nhà Bà Rịa – Vũng Tàu (Hodeco) bán cổ phần Công ty Đầu tư Xây dựng Giải trí Đại Dương Vũng Tàu, giúp ghi nhận lợi nhuận tăng mạnh. Doanh nghiệp này là chủ đầu tư dự án khu du lịch Đại Dương (tên thương mại Antares) tại Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ).

Thương vụ đáng chú ý nữa là Tổng Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex) hoàn tất chuyển nhượng toàn bộ 51% vốn tại Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Du lịch Vinaconex (Vinaconex ITC) vào ngày 1/8. Vinaconex ITC là chủ đầu tư dự án Cát Bà Amatina có tổng diện tích hơn 172ha và tổng mức đầu tư gần 11.000 tỷ đồng tại Cát Bà, TP Hải Phòng.

Không chỉ trong nước, các nhà đầu tư nước ngoài cũng tham gia vào quá trình mua bán dự án, quỹ đất tại Việt Nam. Nhà phát triển bất động sản SkyWorld Malaysia đã ký thỏa thuận mua quỹ đất tại phường Lái Thiêu, TPHCM với giá 136 triệu RM (864 tỷ đồng) từ Công ty TNHH MTV Vina An Thuận Phát. Khu đất rộng hơn 9.400m2, dự kiến xây dựng một tòa tháp căn hộ cao 40 tầng.

Một ông lớn khác của Malaysia là Tập đoàn UOA Group chi 68 triệu USD (khoảng 1.700 tỷ đồng) để sở hữu quỹ đất ‘vàng’ tại phường Tân Định, TP HCM. Theo kế hoạch, UOA sẽ phát triển dự án văn phòng hạng A tại đây.

Tuy nhiên, không phải thương vụ mua bán bất động sản nào cũng thành công. Hồi tháng 8, Công ty Cổ phần Dịch vụ Ôtô Hàng Xanh (Haxaco) thông báo đấu giá không thành công lô đất hơn 6.280m2 tại mặt tiền đường Võ Văn Kiệt, phường An Lạc, TPHCM do không có nhà đầu tư tham gia. Lô đất được chào giá khởi điểm hơn 1.130 tỷ đồng, tương đương khoảng 180 triệu đồng mỗi m2.

Nói về các giao dịch của khối nhà đầu tư trong nước, ông Võ Hồng Thắng – Phó tổng giám đốc DKRA Group – nhận định thị trường M&A dự án gia tăng về số lượng từ đầu năm đến nay, chưa kể các thương vụ âm thầm diễn ra.

“Khẩu vị” đầu tư tập trung vào các dự án đã hoàn tất hoặc gần hoàn tất pháp lý, có thể triển khai ngay sau khi nhận chuyển nhượng. Lợi thế của những dự án này là doanh nghiệp có thể rút ngắn thời gian triển khai.

Còn ông Troy Griffiths – Phó tổng Giám đốc Savills Việt Nam – nhận định thị trường M&A bất động sản trong quý III ghi nhận mức tăng trưởng tích cực từ phía các nhà đầu tư nước ngoài nhưng về tổng thể vẫn chậm hơn một chút so với các năm trước. Ông kỳ vọng các thương vụ sẽ tăng mạnh vào quý cuối năm.

Lý do chậm lại là trong 5 năm gần đây, Việt Nam đã chứng kiến một số khoản đầu tư lớn, lên tới 4 tỷ USD vào các dự án năng lượng, khiến số liệu có phần biến động. Nếu loại trừ các khoản đầu tư đột biến này để nhìn nhận ở mức ổn định hơn, dòng vốn đầu tư nước ngoài năm 2025 vẫn đang đi đúng hướng.

Về phía các nhà đầu tư, ông Troy Griffiths cho rằng những người đã có mặt trên thị trường sẽ tiếp tục mở rộng hoạt động. Phần lớn họ sẽ đầu tư theo hình thức liên doanh với các đối tác trong nước nhằm tiếp cận quỹ đất và tận dụng hiểu biết về thị trường địa phương.

Trong lĩnh vực bất động sản, Hà Nội đang dẫn đầu với tổng vốn đầu tư khoảng 3,1 tỷ USD. Dòng vốn này phân bổ vào nhiều phân khúc khác nhau, chủ yếu tập trung ở các khu đô thị mới – những dự án đa chức năng, kết hợp nhà ở, thương mại bán lẻ và công nghiệp nhẹ, phản ánh xu hướng phát triển đô thị tích hợp mà nhà đầu tư quốc tế đang tìm kiếm.

Ông Troy Griffiths nhận định, Việt Nam có cơ hội thu hút mạnh dòng vốn đầu tư nước ngoài giai đoạn 2025-2026, khi Chính phủ đang thúc đẩy môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và ban hành nhiều chính sách ưu đãi cạnh tranh cho các ngành trọng điểm, củng cố niềm tin và sức hút với nhà đầu tư quốc tế.

Giá nhà vượt xa thu nhập, lợi thế thuộc về người có tiền

Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cho biết khả năng tiếp cận nhà ở đang giảm mạnh, ngay cả khi giả định giá nhà và thu nhập của người dân không đổi.

Theo tính toán của VARS, với một căn hộ 2 phòng ngủ giá khoảng 5 tỷ đồng, ngay cả nhóm hộ gia đình thu nhập cao (50 triệu đồng/tháng) cũng cần tới 8 năm nếu dành toàn bộ thu nhập để mua, hoặc 25 năm nếu tuân thủ nguyên tắc chi phí nhà ở không vượt quá 1/3 thu nhập hàng tháng.

Ngay cả nhà ở xã hội, vốn được thiết kế cho nhóm thu nhập thấp, nay cũng không còn “rẻ”. Với giá khoảng 1,5 tỷ đồng cho căn hộ 60 m2, hộ gia đình có thu nhập tối đa 40 triệu đồng/tháng (theo tiêu chí xét duyệt) vẫn phải tiết kiệm liên tục khoảng 10 năm mới đủ khả năng mua nhà. Con số này còn lớn hơn nếu tính thêm chi phí lãi vay.

Kết quả là khoảng cách giàu – nghèo trong sở hữu tài sản ngày càng cố định. Giá bất động sản tăng cao chủ yếu làm lợi cho nhóm đã sở hữu tài sản từ trước, trong khi phần lớn người dân cảm nhận “nghèo đi” dù kinh tế tăng trưởng, bởi chi phí nhà ở tăng nhanh hơn thu nhập.

Người có lợi thế tài chính và tài sản ban đầu tiếp tục nắm giữ nhiều bất động sản như công cụ tích lũy và đầu tư, hưởng lợi từ tăng giá đất đai. Ngược lại, người chưa có nhà đối mặt với nguy cơ phải thuê dài hạn, dù nỗ lực cải thiện thu nhập.

Sớm kiểm soát tốc độ tăng giá nhà đất

VARS nhận định, để thị trường bất động sản phát triển bền vững, tránh rủi ro cho nền kinh tế, cần sớm kiểm soát tốc độ tăng giá. Giải pháp trọng tâm là khơi thông nguồn cung nhà ở giá phù hợp. Khi nguồn cung được bổ sung đủ lớn, thị trường sẽ tự điều tiết theo quy luật cung – cầu.

Trước hết, cơ quan này đề xuất đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành của hệ thống luật mới, đồng thời nâng cao năng lực thực thi tại các địa phương.

Bên cạnh đó, cần tăng cường phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương trong việc điều chỉnh chính sách, nhằm bảo đảm tính linh hoạt theo từng khu vực, từng thời điểm, phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội cũng như mức độ hoàn thiện hạ tầng, đô thị của mỗi vùng.

Một điểm nghẽn lớn khác là công tác giải phóng mặt bằng cũng cần được xử lý theo hướng minh bạch, hiệu quả, vừa rút ngắn thời gian triển khai cho doanh nghiệp, vừa đảm bảo quyền lợi của người dân.

Ngoài ra, VARS kiến nghị bãi bỏ quy định thu bổ sung 5,4%/năm trên tiền sử dụng đất chậm nộp đối với các dự án đã có quyết định giao hoặc cho thuê đất trước 1/8/2024 nhưng chưa xác định giá đất. Đồng thời, cần ban hành phương pháp tính tiền sử dụng đất rõ ràng, ổn định, giúp doanh nghiệp giảm chi phí, từ đó tạo dư địa giảm giá bán nhà.

Hội cũng cho rằng cần đa dạng hóa kênh huy động vốn để giảm phụ thuộc tín dụng ngân hàng, thông qua việc tái cấu trúc thị trường trái phiếu doanh nghiệp, phát triển Quỹ nhà ở quốc gia và các Quỹ đầu tư tín thác bất động sản (REITs) – tạo kênh dẫn vốn minh bạch và dài hạn.

VARS đồng thời đề xuất phát triển đô thị gắn với hạ tầng trọng điểm như đường vành đai, metro, cao tốc… nhằm mở rộng không gian đô thị, giảm áp lực giá đất trung tâm. Song song, cần phát triển thị trường cho thuê nhà chuyên nghiệp, thay đổi tâm lý “phải sở hữu nhà mới ổn định cuộc sống”.

Một giải pháp quan trọng khác là xây dựng hệ thống chỉ số cảnh báo sớm thị trường bất động sản, giúp cơ quan quản lý phát hiện sớm các dấu hiệu lệch chuẩn như đầu cơ, tăng giá bất thường hay mất cân đối cung – cầu.

Cuối cùng, VARS nhấn mạnh việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, nhà ở và giao dịch thống nhất, liên thông trên toàn quốc, gồm thông tin về quy hoạch, giá, pháp lý và biến động sử dụng đất – để tăng tính minh bạch, hạn chế đầu cơ và thao túng giá.

Trong những ngày qua, mưa lớn kéo dài tại khu vực miền Trung – Tây Nguyên đã gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản, làm gián đoạn đời sống và hoạt động sản xuất của nhiều địa phương.

Với tinh thần “tương thân tương ái”, “lá lành đùm lá rách”, Đèo Cả triển khai miễn thu phí cho các phương tiện vận chuyển hàng hóa cứu trợ, tạo điều kiện để các đoàn xe tiếp cận khu vực bị ảnh hưởng và hỗ trợ người dân sớm ổn định cuộc sống.

Cùng với việc mở làn miễn phí, Tập đoàn Đèo Cả phối hợp với Khu Quản lý đường bộ và các lực lượng chức năng địa phương để phân làn, phân luồng và hướng dẫn giao thông, giúp các phương tiện cứu trợ lưu thông nhanh chóng, an toàn qua trạm. Toàn bộ quá trình tạm dừng thu phí đều được ghi nhận và lưu trữ đầy đủ theo quy định, bảo đảm minh bạch trong quá trình triển khai.

Hoạt động này cho thấy sự chủ động và tinh thần trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc hỗ trợ các địa phương ứng phó và phục hồi sau thiên tai, đồng thời tạo điều kiện để các đoàn thiện nguyện, tổ chức xã hội, doanh nghiệp và cá nhân thuận lợi hơn trong công tác vận chuyển hàng hoá, nhu yếu phẩm đến người dân bị ảnh hưởng.