Số liệu từ Công ty tư vấn dịch vụ DKRA Group cho thấy, thị trường bất động sản phía Nam đã có sự phục hồi tích cực cả về nguồn cung lẫn thanh khoản trong quý II.

Cụ thể, ba tỉnh thành phía Nam là TP HCM (gồm cả Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu cũ), Tây Ninh (gồm Long An cũ) và Đồng Nai (gồm Bình Phước cũ) ghi nhận hơn 10.000 căn hộ mở bán mới (chủ đầu tư bán lần đầu), tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Tổng nguồn cung sơ cấp tại khu vực này đạt hơn 20.580 căn (tăng 40%), trong đó TP HCM chiếm khoảng 80% tổng rổ hàng.

Nguồn cung cải thiện kéo theo sức cầu gia tăng đáng kể. DKRA Group ghi nhận hơn 11.000 căn hộ đã bán ra thành công trong quý vừa qua, tỷ lệ hấp thụ đạt trung bình 54%, tăng gấp 3,3 lần so với cùng kỳ và gấp 4 lần so với quý trước. Giá sơ cấp căn hộ nhích thêm 3-8% và giá thứ cấp cũng tăng phổ biến từ 4-11% so với quý I.

Diễn biến tương tự được ghi nhận trong báo cáo của Viện Nghiên cứu Bất động sản Datxanh Services. Đơn vị này cho biết quý II, TP HCM và các tỉnh phía Nam có thêm 12.550 căn hộ chào bán mới, nâng tổng nguồn cung sơ cấp toàn khu vực lên khoảng 28.446 căn, tăng gấp 2,1 lần so với cùng kỳ. Tỷ lệ hấp thụ toàn thị trường trung bình đạt từ 45-50%, tăng 15-20 điểm% so với quý trước, với khoảng gần 10.000 căn hộ giao dịch thành công. Thanh khoản cải thiện giúp giá sơ cấp tiếp tục tăng từ 7-15%, tập trung ở phân khúc trung và cao cấp.

Lý giải nguyên nhân thanh khoản phục hồi, bà Trịnh Thị Kim Liên, Giám đốc Kinh doanh Datxanh Services, cho rằng chủ trương sáp nhập các đơn vị hành chính đã tác động tích cực đến thị trường trong 6 tháng đầu năm. Việc mở rộng không gian phát triển đô thị, tái cấu trúc địa giới giúp quy hoạch tổng thể trở nên bài bản, khoa học hơn. Các khu vực trước đây nhỏ lẻ, manh mún nay được định hướng lại, thuận lợi phát triển khu đô thị mới, khu công nghiệp và cụm dân cư tập trung. Những thay đổi này khơi lại niềm tin của nhà đầu tư, đặc biệt là tại các tỉnh phía Nam.

Đồng thời, xu hướng mở rộng đô thị cũng thúc đẩy sự dịch chuyển đầu tư. Nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến các khu vực được nâng cấp, có tiềm năng trở thành trung tâm hành chính, kinh tế – xã hội mới. Điều này tạo ra làn sóng đón đầu cơ hội, đặc biệt ở phân khúc đất nền, nhà phố và căn hộ tại các khu vực trung tâm mới như Bình Dương (nay là TP HCM), Tây Ninh và Đồng Nai. Bên cạnh đó, thị trường 6 tháng đầu năm còn ghi nhận sự tham gia mạnh mẽ từ các chủ thể trong ngành, tạo nên cục diện tích cực và tiến dần đến kịch bản lý tưởng hơn.

Ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, cho biết các chủ đầu tư đang tích cực triển khai dự án, chủ động bắt nhịp thị trường và đẩy mạnh hoạt động đầu tư cũng như mua bán sáp nhập (M&A) quỹ đất. Dòng tiền và nguồn vốn của nhiều doanh nghiệp đã được khơi thông, áp lực tài chính giảm, một số dự án cũng đã gỡ được vướng mắc pháp lý. Phần lớn các chủ đầu tư đã hoàn tất giai đoạn tái cấu trúc và sẵn sàng bước vào chu kỳ mở rộng hoạt động.

Ngoài ra, theo ông Thắng, thị trường cũng ghi nhận sự gia nhập của một số nhà phát triển mới có tiềm lực tài chính mạnh. Sau giai đoạn tích lũy và tháo gỡ pháp lý, hàng loạt dự án đã được tung ra trong nửa đầu năm. Song song đó, nhiều doanh nghiệp còn tích cực tạo hiệu ứng thị trường bằng cách “rục rịch” công bố thông tin các dự án để tạo sức nóng và khơi dậy niềm tin từ người mua.

Bước sang quý III, các đơn vị nghiên cứu dự báo sẽ có khoảng 9.000-11.000 căn hộ được tung ra thị trường, với nguồn cung mới tiếp tục tập trung chủ yếu tại TP HCM và nghiêng về phân khúc cao cấp. Việc các luật, thông tư, nghị định mới bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/7, cùng với động thái duy trì lãi suất cho vay ở mức thấp, được kỳ vọng sẽ tác động tích cực đến sức cầu.

Ngoài ra, các đơn vị này cũng cho rằng mặt bằng giá căn hộ khả năng tiếp tục tăng nhẹ tại những khu vực hưởng lợi từ thông tin sáp nhập địa giới hành chính. Các chủ đầu tư hiện nay đã chủ động hơn trong việc điều chỉnh phương thức thanh toán, đưa ra chính sách bán hàng linh hoạt, ưu đãi lãi suất và tặng quà mở bán để kích thích thị trường.

Phương Uyên

Tại hội thảo “Thúc đẩy kết nối Long Thành – TP HCM” do báo Tuổi Trẻ tổ chức ngày 27/6, TS. KTS Hoàng Hữu Phê, Viện Kiến trúc quốc gia, cho rằng Long Thành không nên chỉ được nhìn nhận là một đô thị vệ tinh, mà cần đóng vai trò đối tác chức năng với TP HCM trong mô hình twin city (thành phố song sinh), tương tự Phố Đông – Thượng Hải hay Thâm Quyến – Hong Kong.

Mô hình thành phố song sinh được hình thành dựa trên nguyên lý tăng trưởng cân bằng. Trong đó, cả 2 thành phố củng cố thế mạnh của nhau trong giải quyết những thách thức chung. Theo ông Phê, việc hình thành một cặp đô thị song sinh có thể giúp TP HCM chia sẻ áp lực không gian, hạ tầng và dân cư, đồng thời tạo điều kiện để Long Thành trở thành cực phát triển mới, có vai trò như đối tác chiến lược thay vì chỉ là vùng “vệ tinh”.

Đồng quan điểm, Tiến sĩ Phạm Văn Đại, giảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, ví Long Thành với Phố Đông nếu lấy sông Đồng Nai làm trục phát triển vùng, tương tự cách Thượng Hải đã dùng sông Hoàng Phố để phát triển Phố Đông đối trọng với Phố Tây.

Với dân số hơn 10 triệu người, TP HCM đã dần cạn kiệt dư địa phát triển trong nội đô và cần một đô thị đủ lớn, đủ cơ chế, đủ liên kết để chia sẻ không gian tăng trưởng. Long Thành, nơi đặt sân bay quốc tế lớn nhất cả nước, và Nhơn Trạch, khu vực liền kề TP Thủ Đức, sở hữu quỹ đất dồi dào, kết nối thuận lợi tới cảng biển Cái Mép – Thị Vải, cao tốc, vành đai, đang nổi lên như điểm đến hấp dẫn cho làn sóng giãn dân, giãn chức năng từ TP HCM.

Còn theo ông Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Nghiên cứu Phát triển TP HCM, Long Thành không chỉ sở hữu cửa ngõ hàng không quy mô lớn nhất cả nước, mà còn hội đủ các điều kiện để trở thành trung tâm hậu cần, công nghiệp và thương mại quốc tế. Khu vực này có quỹ đất phát triển dồi dào, nằm gần cảng Cái Mép – Thị Vải, kết nối với cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, TP HCM – Long Thành – Dầu Giây, đặc biệt là các tuyến vành đai 3 và 4 đang được triển khai mạnh mẽ.

Ông Vũ nhấn mạnh, cùng với các lợi thế trên, nếu đề án khu thương mại tự do quy mô 8.300 ha được thực hiện đúng hướng, Long Thành sẽ biến thành vùng thử nghiệm thể chế linh hoạt, thu hút đầu tư chiến lược vào các lĩnh vực công nghệ cao, logistics và dịch vụ quốc tế – những chức năng mà TP HCM đang muốn giãn ra vùng ven nhưng thiếu quỹ đất và cơ chế đặc thù.

Ông Vũ khẳng định mối liên kết chiến lược giữa TP HCM – Long Thành không chỉ giúp định hình cấu trúc phát triển đa trung tâm mà còn tăng sức cạnh tranh vùng, phù hợp với xu hướng hình thành megaregion (siêu vùng đô thị) đang diễn ra tại nhiều quốc gia châu Á.

Nói về hướng phát triển của Long Thành, Phó giám đốc Sở Xây dựng Đồng Nai Huỳnh Tấn Lộc cho biết tỉnh xác định hạ tầng giao thông và chuyển đổi số là hai trụ cột phát triển chính. Nhiều dự án trọng điểm đang được triển khai như cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, Dầu Giây – Phan Thiết, Bến Lức – Long Thành và các tuyến vành đai 3, 4 nhằm kết nối trực tiếp Long Thành với TP HCM và vùng kinh tế phía Nam.

Đồng Nai cũng định hướng phát triển giao thông công cộng hiện đại theo mô hình TOD, kết nối metro và đường sắt từ Long Thành đến TP HCM – Biên Hòa – Thủ Đức, đồng thời xây dựng hệ thống logistics đa phương thức phục vụ sân bay Long Thành. Đáng chú ý, tỉnh đang quy hoạch thành phố sân bay Long Thành với vùng lõi là khu thương mại tự do hơn 8.000 ha.

“Chúng tôi muốn Long Thành không chỉ là sân bay hiện đại mà là đô thị sân bay thế hệ mới, hình thành cặp đô thị song sinh với TP HCM, cùng chia sẻ động lực phát triển toàn vùng”, ông Lộc nói.

Tuy nhiên, để mô hình đô thị song sinh đi vào thực tế, các chuyên gia cho rằng Long Thành cần vượt qua hàng loạt thách thức. Trước hết là đầu tư hạ tầng liên kết, đặc biệt là tuyến metro và đường sắt đô thị nối từ TP Thủ Đức tới sân bay Long Thành, kết nối hành khách, lao động và hàng hóa một cách liền mạch.

Tiếp theo, hai địa phương cần thúc đẩy nhanh tiến độ các tuyến cao tốc, vành đai, cầu Cát Lái và hạ tầng xã hội tại Long Thành – Nhơn Trạch, nhằm tránh tình trạng phát triển mất cân đối giữa hạ tầng cứng và hạ tầng dịch vụ. Quan trọng không kém là thiết lập cơ chế điều phối vùng đủ mạnh, có sự tham gia của Chính phủ, TP HCM và Đồng Nai, nhằm bảo đảm quy hoạch liên thông, tránh mâu thuẫn về lợi ích địa phương và chồng chéo chức năng đô thị.

Giới chuyên gia cũng kiến nghị cần mở rộng phạm vi áp dụng cơ chế đặc thù Nghị quyết 98 của TP HCM ra khu vực Đồng Nai, đặc biệt là các dự án liên kết vùng và sử dụng nguồn lực hỗn hợp. Nếu chỉ để TP HCM đơn phương triển khai, hiệu quả đầu tư sẽ khó lan tỏa. Việc thiết kế chính sách vùng thay vì địa phương hóa từng dự án sẽ giúp mô hình twin city phát huy đúng tiềm năng, tránh rơi vào tình trạng một bên phát triển nóng, bên kia tụt hậu.

Theo các chuyên gia, Long Thành – TP HCM nếu được tổ chức và đầu tư đúng hướng có thể trở thành cặp đô thị song sinh đầu tiên của cả nước, hình thành một đại đô thị kết nối sân bay – cảng biển – trung tâm tài chính, góp phần đưa vùng Đông Nam Bộ trở thành cực tăng trưởng chiến lược mới của Việt Nam.

Phương Uyên