Trong cuộc họp với Thủ tướng về chính sách phát triển nhà ở xã hội, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA), kiến nghị cần bổ sung thêm nguồn cung cho phân khúc nhà ở giá cả phù hợp với người có thu nhập trên 20 triệu đồng/tháng, bởi họ không đủ điều kiện mua nhà ở xã hội nhưng cũng không đủ khả năng để mua nhà thương mại giá cao.

Quan điểm này được ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) đồng tình. Ông Đính cho rằng bên cạnh nhà ở xã hội cần  phát triển thêm phân khúc nhà ở giá cả phù hợp với mức thu nhập của đại đa số người dân hiện nay. Việc này sẽ giúp tái cơ cấu lại nguồn cung, đáp ứng nhu cầu thực của đại đa số người dân.

Mặt khác, ông Đính nêu quan điểm hiện nay Việt Nam đang thiếu thị trường cho thuê chuyên nghiệp, trong khi chính sách nhà ở xã hội vẫn đang tập trung vào mục tiêu sở hữu. Việc thiếu sản phẩm cho thuê đã làm gia tăng áp lực sở hữu nhà, gián tiếp đẩy nhu cầu và giá cả lên cao, tạo điều kiện cho hoạt động đầu cơ.

Vì vậy, Phó Chủ tịch VNREA kiến nghị cần khẩn trương xây dựng và phát triển thị trường nhà ở cho thuê, bắt đầu từ việc thúc đẩy các dự án nhà ở công nhân, với các chính sách phù hợp về thiết kế và giá cả để giảm áp lực sở hữu cho người dân, từ đó giúp thị trường ổn định hơn.

Ngoài vấn đề về nguồn cung, ông Lê Hoàng Châu cũng đề xuất mức lãi suất vay mua nhà ở xã hội hiện nay 5,9%/năm vẫn còn khá cao đối với mức thu nhập của người có nhu cầu mua nhà ở xã hội. Do đó, ông kiến nghị giảm lãi suất vay mua nhà ở xã hội xuống 4,8%/năm để có thêm người dân được mua nhà ở xã hội.

Một vấn đề nữa được ông Lê Hoàng Châu đưa ra đó là việc Luật Nhà ở đã cho phép người sở hữu nhà ở xã hội được bán lại cho chủ đầu tư hoặc cho người thuộc diện được mua nhà ở xã hội khác trong thời hạn 5 năm.

Tuy nhiên, cơ chế hiện nay chưa cho phép người đã bán nhà ở xã hội (do luân chuyển công tác, dịch chuyển lao động địa phương) được quyền mua nhà ở xã hội tại địa phương mới. Ông Châu cho rằng cần ủng hộ vấn đề này để tạo điều kiện cho người dân thu nhập thấp có nhà an cư lạc nghiệp.

Kết thúc cuộc họp, Thủ tướng giao nhiều nhiệm vụ khác nhau với các bộ, ngành, trong đó có yêu cầu xây dựng cơ chế, chính sách phát triển nhà ở cho người thu nhập trung bình (trên 20 triệu đồng/tháng); tăng nguồn cung các phân khúc khác nhau.

Theo các chuyên gia bất động sản, bước sang năm 2026 và các năm tiếp theo, khi Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) không còn dừng lại ở những kỳ vọng trên giấy mà đang trở thành hiện thực, đây sẽ là biến số quan trọng, trực tiếp ảnh hưởng đến thị trường bất động sản tại Đà Nẵng và TPHCM

Hạ tầng trọng điểm kích hoạt thị trường Đà Nẵng

Trong quy hoạch chiến lược, Đà Nẵng đang được định hình trở thành Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) quy mô khu vực với tổng diện tích khoảng 300ha. Điểm đặc biệt của quy hoạch này là sự phân bố linh hoạt tại nhiều phân khu chức năng, thay vì tập trung cục bộ. Đáng chú ý nhất là quỹ đất phía Tây Bắc đường dẫn lên cầu Thuận Phước và đặc biệt là dự án lấn biển quy mô 282ha đối diện trục đường huyết mạch Nguyễn Tất Thành.

Giới phân tích đánh giá, lợi thế cốt lõi của thị trường nhà ở Đà Nẵng hiện nay nằm ở quỹ đất sạch và khả năng quy hoạch đồng bộ. Địa phương này đang sở hữu một hệ sinh thái hạ tầng trọng điểm có tính kết nối cao, bao gồm cảng biển nước sâu Liên Chiểu, Khu thương mại tự do (FTZ) thí điểm và kế hoạch mở rộng sân bay quốc tế.

Sự cộng hưởng của các đại dự án này đang kiến tạo nên một cực tăng trưởng mới tại phía Tây Bắc thành phố. Hệ quả tất yếu là sự dịch chuyển của dòng vốn và nguồn nhân lực. Làn sóng chuyên gia, kỹ sư và lao động chất lượng cao đổ về làm việc tại các khu vực này đang trực tiếp kích hoạt nhu cầu nhà ở thực, mở ra dư địa tăng trưởng dài hạn cho bất động sản khu vực Liên Chiểu và vùng phụ cận.

Các con số thống kê mới nhất đã phản ánh rõ nét tác động của hạ tầng lên thị trường. Báo cáo từ DKRA cho thấy, tính đến cuối năm 2025, thị trường nhà ở Đà Nẵng đã ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ nhất trong 2 năm qua.

Điểm sáng nhất thuộc về phân khúc căn hộ sơ cấp. Đây là phân khúc đạt mức tăng trưởng ấn tượng nhất trong 5 năm, với nguồn cung tăng vọt 84% và lượng tiêu thụ tăng tới 94% so với cùng kỳ. Giá bán sơ cấp cũng thiết lập mặt bằng mới, tăng trung bình 10-15%, chủ yếu nhờ sự xuất hiện của các dòng sản phẩm hạng sang và cao cấp.

Ở phân khúc đất nền, nguồn cung sơ cấp tăng 79% và sức cầu cải thiện đột biến với lượng tiêu thụ gấp 6 lần cùng kỳ. Tuy nhiên, thanh khoản vẫn có sự phân hóa, tập trung chủ yếu tại các dự án mới mở bán thuộc khu vực trung tâm cũ. DKRA dự báo trong năm nay, nguồn cung đất nền mới sẽ duy trì mức khan hiếm (khoảng 500-600 sản phẩm), trong khi phân khúc căn hộ dự kiến bùng nổ với khoảng 6.000-7.000 căn mới.

Ông Matthew Powell, Giám đốc Savills Hà Nội, nhận định giai đoạn 2025-2027, thị trường sẽ đón nhận hơn 12.000 căn hộ mới. Những đột phá về hạ tầng và chính sách không chỉ tác động đến kinh tế, du lịch mà còn là động lực để bất động sản Đà Nẵng phát triển bền vững, thu hút các nhà đầu tư dài hạn.

Bài học quốc tế và kỳ vọng tái định vị giá tại TPHCM

Nếu Đà Nẵng đang ở giai đoạn khởi tạo hạ tầng, thì câu chuyện của TPHCM với quy hoạch IFC tại Thủ Thiêm (quy mô gần 900ha) lại được soi chiếu rõ nét qua lăng kính của các mô hình thành công trên thế giới. Bài toán đặt ra là: Một trung tâm tài chính sẽ tác động thế nào đến định giá bất động sản?

Chuyên gia bất động sản Nguyễn Quốc Anh dẫn chứng bài học điển hình từ Seoul (Hàn Quốc). Trước năm 2000, Jung-gu là trung tâm cũ, đối mặt với quá tải hạ tầng. Năm 2003, Chính phủ Hàn Quốc phê duyệt phát triển IFC mới tại Yeouido (phía Nam), cách trung tâm cũ 6km. Với các chính sách ưu đãi mạnh mẽ như hỗ trợ 70% chi phí thuê văn phòng, khu vực này sau đó đã thu hút hơn 1.000 định chế tài chính và tạo ra hơn 100.000 việc làm.

Điểm mấu chốt mà nhà đầu tư cần quan tâm chính là “độ trễ” của giá trị. Ông Quốc Anh chỉ ra rằng, trong giai đoạn xây dựng (2007-2013), giá bất động sản tại Yeouido chỉ tăng nhẹ 6%, thấp hơn mức tăng 9% của khu vực ngoài trung tâm. Lý do là bởi công trường còn ngổn ngang và tiện ích chưa đồng bộ.

Tuy nhiên, “điểm rơi” lợi nhuận thực sự xuất hiện khi trung tâm đi vào vận hành. Từ năm 2013 đến 2025, giá nhà tại khu vực trung tâm mới này đã tăng tốc phi mã gấp 2,2 lần, tạo ra mức chênh lệch giá khoảng 13-15% so với khu vực ngoài trung tâm.

Kịch bản tương tự cũng diễn ra tại Lục Gia Chủy (Thượng Hải, Trung Quốc). Tính đến năm 2022, giá bất động sản tại đây cao hơn khu vực ngoài trung tâm khoảng 25%. Nguyên nhân cốt lõi đến từ sự khan hiếm nguồn cung nhà ở tại lõi trung tâm trong khi GDP và tầng lớp thu nhập cao tiếp tục tăng trưởng.

Quay trở lại Việt Nam, việc hình thành IFC tại Thủ Thiêm được kỳ vọng sẽ tái định vị hoàn toàn mặt bằng giá bất động sản khu vực này. PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Thành viên Tổ Tham mưu Thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TPHCM, cho rằng thành phố đang sở hữu nền tảng vững chắc để vận hành IFC.

Khác với các cơn sốt đất dựa trên đầu cơ, IFC khi hoạt động sẽ tạo ra nhu cầu thực lớn đối với văn phòng hạng A và nhà ở cao cấp phục vụ giới chuyên gia tài chính quốc tế.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng nhấn mạnh, yếu tố quyết định thành công không chỉ nằm ở quy hoạch hạ tầng phần cứng, mà phụ thuộc lớn vào cơ chế chính sách đặc thù như ưu đãi thuế và môi trường kinh doanh để thu hút “đại bàng” tài chính về làm tổ.

Tăng mức cọc lên 50% giá khởi điểm

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 66.11 nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất ở theo quy định của Luật Đất đai. Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị quyết là quy định tiền đặt trước khi cá nhân tham gia đấu giá đất ở tối thiểu 10% và tối đa 50% giá khởi điểm.

Theo cơ quan soạn thảo, việc nâng trần tiền đặt trước là giải pháp nhằm hạn chế tình trạng trả giá cao để trục lợi rồi sau đó bỏ cọc, gây nhiễu loạn thị trường đất đai.

Luật sư Phạm Thanh Tuấn (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho biết, so với quy định trước đây, mức tiền đặt trước đối với cá nhân tham gia đấu giá đất ở đã tăng từ tối đa 20% lên 50% giá khởi điểm. Quy định mới buộc người tham gia đấu giá phải cân nhắc nghiêm túc hơn về năng lực tài chính, qua đó góp phần hạn chế hiện tượng trả giá cao rồi bỏ cọc.

Tuy nhiên, theo ông Tuấn, việc quy định biên độ tiền đặt trước khá rộng có thể khiến các địa phương có xu hướng lựa chọn mức cao nhất để an toàn, từ đó vô tình tạo thêm rào cản cho người dân tham gia đấu giá. Đáng lưu ý, quy định này chỉ áp dụng đối với cá nhân, trong khi doanh nghiệp tham gia đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện dự án vẫn áp dụng mức đặt trước từ 10% đến 20%.

Cùng quan điểm, luật sư Nguyễn Văn Đỉnh (Đoàn luật sư Hà Nội) nhận định quy định mới sẽ buộc người tham gia đấu giá thận trọng hơn ngay từ khâu nộp hồ sơ và tiền đặt trước, qua đó khắc phục tình trạng trả giá cao nhằm thổi giá đất hoặc phục vụ các mục đích không lành mạnh. Tuy nhiên, ông cho rằng chính sách này vẫn bộc lộ một số vướng mắc.

Thứ nhất, việc trao cho địa phương quyền lựa chọn mức đặt trước trong biên độ từ 10% đến 50% giá khởi điểm có thể gây lúng túng trong tổ chức thực hiện, thậm chí đặt ra câu hỏi về hiệu quả thực chất của quy định mới. Trên thực tế, địa phương hoàn toàn có thể chọn mức 10%, thấp hơn cả trần 20% theo quy định cũ.

Thứ hai, nếu áp dụng mức đặt trước cao bằng 50% giá khởi điểm vô hình trung lại tạo ra rào cản cho người tham gia đấu giá, làm giảm tính cạnh tranh của cuộc đấu giá đất.

Luật sư Đỉnh dẫn ví dụ, một nhóm chủ thể có mục đích xấu có thể câu kết với đơn vị tổ chức đấu giá, đưa một số thửa đất ra đấu giá cùng thời điểm với mức đặt 50% giá khởi điểm, khiến người dân không kịp huy động nguồn tiền đặt trước, từ đó tạo điều kiện cho nhóm này thu gom đất và để dành kiếm lời.

Cấm tham gia đấu giá tối đa 5 năm

Một quy định mới của Nghị quyết là bổ sung chế tài xử lý vi phạm đối với người trúng đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở.

Theo đó, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt kết quả trúng đấu giá đất đối với trường hợp giao đất ở cho cá nhân sẽ ra quyết định cấm tham gia đấu giá: Từ 2 năm đến 5 năm đối với trường hợp người trúng đấu giá không nộp tiền; từ 6 tháng đến 3 năm đối với trường hợp người trúng đấu giá nộp không đủ tiền.

Trước đây, theo Điều 70 Luật Đấu giá tài sản, chế tài cấm tham gia đấu giá từ 6 tháng đến 5 năm chỉ áp dụng đối với doanh nghiệp bỏ cọc khi đấu giá đất thực hiện dự án hoặc đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Nghị quyết số 66.11 đã mở rộng phạm vi áp dụng chế tài này sang đối tượng cá nhân tham gia đấu giá đất ở.

Ông Đỉnh cho rằng quy định mới được kỳ vọng sẽ khắc phục “khoảng trống pháp lý”, đồng thời bổ trợ cho chính sách nâng mức đặt trước nhằm chấn chỉnh tình trạng cá nhân trúng đấu giá rồi bỏ cọc. Tuy nhiên, theo chuyên gia, hiệu quả thực tế vẫn còn là dấu hỏi khi cá nhân hoàn toàn có thể nhờ người khác đứng tên để tham gia đấu giá – điều khó kiểm soát hơn so với doanh nghiệp.

Cần lưu ý rằng, chính vì lo ngại khả năng “lách luật” này nên khi sửa đổi Luật Đấu giá tài sản năm 2024, cơ quan soạn thảo đã không đề xuất chế tài cấm đối với cá nhân. Tuy vậy, sau 2 năm, quy định này đã được đưa vào Nghị quyết số 66.11.

Nhìn tổng thể, luật sư Đỉnh cho rằng mọi chính sách đều có hai mặt. Việc “siết” đấu giá đất bằng cách nâng mức đặt trước lên tối đa 50% và bổ sung chế tài cấm tham gia đấu giá tới 5 năm có thể làm giảm số lượng người tham gia, từ đó hạn chế vai trò của đấu giá như một công cụ tối đa hóa giá trị quyền sử dụng đất – một loại tài sản công đặc biệt.

Còn luật sư Phạm Thanh Tuấn đánh giá các quy định mới sẽ tăng mạnh tính răn đe, buộc người tham gia đấu giá phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi bỏ cọc. Qua đó, chính sách này có thể góp phần hạn chế đầu cơ, thổi giá và giảm nguy cơ hình thành các cơn “sốt ảo” từ hoạt động đấu giá đất.