Ồ ạt nhà giá cao, thiếu dự án bình dân

2025 là năm thứ hai liên tiếp thị trường chung cư khu vực Hà Nội bước vào giai đoạn tăng trưởng với nguồn cung đạt khoảng 36.000 căn. Thị trường ghi nhận 32 dự án lần đầu mở bán, tăng gần 80% so với 2024. Tại TP HCM nguồn cung mới đạt hơn 8.000 căn, tăng gần 30% theo năm.

Tuy nhiên, giá bán tiếp tục leo thang và lệch pha phân khúc rõ rệt. Báo cáo của hãng dịch vụ bất động sản CBRE cho biết tỷ trọng phân khúc 120-300 triệu đồng một m2 tăng mạnh ở cả Hà Nội và TP HCM, đạt lần lượt 11% và 28%, mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc Bộ phận Nhà ở CBRE TP HCM, cho biết giai đoạn 2014-2022, nguồn cung mới chủ yếu là hàng bình dân và trung cấp với tỷ trọng lên đến 80-90%. Từ 2023, cơ cấu này đã bị đảo ngược khi hàng cao cấp chiếm ưu thế hơn 80%. Giỏ hàng bình dân gần như biến mất trong hơn ba năm qua.

Khảo sát của VnExpress thực hiện từ cuối tháng 12/2025, với gần 4.000 độc giả cho thấy nhu cầu mua nhà dưới 3 tỷ đồng chiếm hơn 60%. Tuy nhiên, giá cao khiến nhiều kế hoạch mua nhà trong năm nay phải tạm hoãn. Khoảng 20% độc giả phản hồi cho biết tiếp tục thuê nhà, tích lũy tài chính và 14% chọn phương án hoãn mua để chờ nhịp giảm.

Ông Kiệt nhận định việc áp dụng bảng giá đất mới sát giá thị trường, cùng với quy trình phê duyệt dự án thay đổi làm gia tăng áp lực tài chính lên chủ đầu tư. Khi các chi phí đầu vào có xu hướng tăng cao (tiền sử dụng đất, nguyên vật liệu, nhân công, chi phí tài chính), doanh nghiệp sẽ phải nâng giá sản phẩm để đảm bảo mục tiêu lợi nhuận.

Tuy nhiên, chuyên gia CBRE cảnh báo với mặt bằng giá hiện nay, người mua ở thực “gần như không còn cơ hội tiếp cận thị trường”. Thay vào đó, phần lớn giao dịch đến từ nhóm nhà đầu tư, đầu cơ.

“Khi người mua ở thực không thể tham gia, dòng tiền chỉ quay vòng giữa các nhà đầu tư với nhau, dễ hình thành bong bóng giá nhất là khi lãi suất vay ngày càng tăng”, ông lưu ý.

Đến cuối tháng 2, lãi suất cho vay bất động sản tại các ngân hàng quốc doanh duy trì mức cao, vượt xa mặt bằng lãi cho vay tiêu dùng, sản xuất kinh doanh. Trong đó, lãi suất cố định 12 tháng đạt 9-10%, còn 18-24 tháng quanh11-14% một năm.

Tương tự, lãi suất cho vay bất động sản của các ngân hàng thương mại cổ phần lên mức 7,95-8,3% một năm cho khoản vay ưu đãi 12-24 tháng, điều chỉnh 1-2% so với trước. Mức lãi sau thời gian ưu đãi cộng thêm biên độ 1,5-3,5% một năm.

Giá bán leo thang, tỷ suất cho thuê chạm đáy

Năm 2025 tiếp tục đánh dấu đà giảm tỷ suất lợi nhuận cho thuê của nhiều loại hình bất động sản. Với chung cư, kênh rao tin trực tuyến Batdongsan cho biết tỷ suất lợi nhuận cho thuê tại Hà Nội đạt khoảng 3%, trong khi đầu năm 2023 ở ngưỡng 4,9-5%. Tại TP HCM, con số này tiếp tục giảm từ 3,1% quý I/2025 xuống còn 2,2% vào cuối năm, mức thấp kỷ lục.

Tương tự với loại hình nhà mặt phố, nhiều mặt bằng ở trung tâm Hà Nội và TP HCM xuất hiện tình trạng giảm giá 20-40% để giữ chân khách thuê trong bối cảnh kinh doanh gặp khó. Kênh Batdongsan chỉ ra tỷ suất cho thuê nhà phố hiện chỉ đạt 1,7-2,1%, mức thấp nhất trong nhiều năm.

Trong khi đó, giá chào bán các tài sản trên chưa có dấu hiệu giảm nhiệt. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, giá căn hộ chung cư tăng 20-30% trong năm ngoái, một số khu vực đắt thêm hơn 40%, chủ yếu ở phân khúc trung và cao cấp. Loại hình nhà riêng lẻ, biệt thự, liền kề cũng tăng 10-20%, còn phân khúc bất động sản nghỉ dưỡng khoảng 5-11% theo năm.

Ông Phạm Đức Toản, CEO EZ Property, nhìn nhận giá trị tài sản leo thang còn giá thuê lao dốc làm phân hóa thị trường đầu tư mạnh mẽ. Ông nói nhu cầu thuê bất động sản nhất là mặt bằng kinh doanh giảm sút do tác động của việc kinh doanh ảm đạm, khả năng chi trả bị suy yếu. Trong khi đó, giá tài sản vẫn tăng theo diễn biến chung của thị trường trong thời kỳ “dòng tiền rẻ”, bên nắm giữ tài sản chưa bước vào giai đoạn khủng hoảng đến mức buộc phải giảm giá.

Tỷ suất lợi nhuận cho thuê tài sản được dự báo tiếp tục biến động trong 2 năm tới. Nguồn cung mới ồ ạt bàn giao cùng sự thay đổi trong thị hiếu tiêu dùng sẽ gia tăng áp lực cạnh tranh cho phân khúc nhà phố và chung cư.

Bà Mai Võ, Trưởng bộ phận bán lẻ CBRE Việt Nam, dự báo nhà đầu tư sử dụng vốn vay càng chịu áp lực lớn khi lãi suất nhích lên. Điều này thay đổi khẩu vị thị trường: thay vì mua để cho thuê, nhiều người chuyển sang đầu tư trung và dài hạn, với kỳ vọng lợi nhuận từ tăng giá tài sản hơn là dòng tiền cho thuê hàng tháng.

“Nghịch lý này thực chất là quá trình thị trường tự cân bằng lại, phản ánh đúng hơn sức mua, khả năng chi trả của người dân và hiệu suất khai thác thực tế tài sản cho thuê”, bà Mai cho hay.

Giá nhà xã hội leo thang dù cung cải thiện

Từ cuối 2024 đến nay, loạt dự án nhà xã hội tại Hà Nội được khởi công, nhưng giá có xu hướng tăng. Ba năm trước, giá mở bán mỗi m2 tại các dự án loại nhà ở này đều dưới 20 triệu đồng, đến nay liên tục xuất hiện mức 25-29,4 triệu.

Mức cao nhất hiện thuộc về dự án Rice City Long Châu tại phường Bồ Đề, với mỗi m2 hơn 29,4 triệu đồng (gồm VAT). Theo sau là khu nhà xã hội Tân Lập tại Đan Phượng với giá tạm tính 29 triệu một m2. Nếu gộp cả phí bảo trì, giá bán hai dự án trên xấp xỉ 30 triệu mỗi m2.

Không chỉ ở Thủ đô, giá nhà xã hội tại nhiều tỉnh thành cũng có xu hướng leo thang. Trong đó, mức 20-26 triệu đồng một m2 xuất hiện ngày càng nhiều ở một số địa phương như Hưng Yên, Hải Phòng, Thanh Hóa…

Tổng giám đốc G-Home Nguyễn Hoàng Nam cho rằng áp lực tăng giá vật liệu, chi phí nhân công cùng yêu cầu đảm bảo chất lượng như nhà ở thương mại khiến chủ đầu tư phải điều chỉnh giá bán. Điều này đồng thời gia tăng áp lực với nhóm lao động thu nhập thấp.

Cùng quan điểm, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), cho biết quy định mới yêu chủ đầu tư phải nộp tiền sử dụng đất cho phần diện tích thương mại của dự án, trong khi trước đây lợi nhuận từ bán và cho thuê diện tích này được tính vào tổng chi phí để kéo giảm giá nhà. Từ 1/7/2025, chủ đầu tư cũng không còn được ưu đãi thuế giá trị gia tăng (5%) nên giá bán và thuê mua sản phẩm cũng gánh thêm khoản này.

Về giải pháp, ông Nguyễn Anh Quê, Chủ tịch G6 Group (đơn vị chuyên phân phối và tư vấn đầu tư bất động sản), khuyến nghị cơ quan quản lý cần xây dựng cơ chế chặt chẽ liên quan tính giá xây dựng, tránh tình trạng chênh lệch giá quá lớn giữa các địa phương. Điều này nhằm đảm bảo minh bạch và công bằng cho các nhóm đối tượng thụ hưởng chính sách.

Còn ông Nguyễn Hoàng Nam cho rằng yếu tố trực tiếp giúp hạ nhiệt giá nhà nằm ở thủ tục đầu tư. Nếu thời gian hoàn thành thủ tục được rút ngắn, đơn giản hóa, doanh nghiệp sẽ tích cực hơn trong triển khai dự án, giúp đẩy mạnh nguồn cung, tăng cạnh tranh cho thị trường.

Ngọc Diễm

Tại Diễn đàn bất động sản nhà ở “Kết nối hiện tại – kiến tạo tương lai” do CBRE tổ chức mới đây, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc thị trường nhà ở CBRE Việt Nam, cho biết giá sơ cấp tại TP HCM và Hà Nội đã tăng 35-45% chỉ sau một năm. Riêng quý III, giá căn hộ ở TP HCM tăng thêm 15-18%, trung bình khoảng 90 triệu đồng mỗi m2 với 70% nguồn hàng mới năm nay thuộc phân khúc bất động sản cao cấp và hạng sang, kéo bằng giá vượt xa thu nhập trung bình của phần lớn người dân đô thị.

Dữ liệu từ Knight Frank Việt Nam cũng cho thấy mặt bằng giá sơ cấp bình quân căn hộ TP HCM đạt gần 96 triệu đồng mỗi m2, tăng 8,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, gần 60% lượng hàng mở bán có giá trên 100 triệu đồng mỗi m2, phần còn lại chủ yếu ở mức trên 60 triệu đồng mỗi m2. Nguồn cung hạng sang lấn át nhà trung, cao cấp khiến giá liên tục lập đỉnh trong năm nay.

Giá nhà tăng mạnh trong nhiều năm khiến không ít chuyên gia liên tưởng đến giai đoạn bất động sản Trung Quốc một thập kỷ trước, khi thị trường liên tục sốt đất, thanh khoản cao, dòng vốn đổ vào ồ ạt và tâm lý đầu tư theo đám đông lên ngôi – trước khi sụp đổ hàng loạt khi tín dụng bị siết lại. Điều này làm dấy lên lo ngại Việt Nam có thể lặp lại kịch bản tương tự nếu không kiểm soát tốt rủi ro.

Đánh giá về nguy cơ, ông Kiệt cho rằng Việt Nam không đi đúng quỹ đạo của Trung Quốc nên không hoàn toàn lặp lại kịch bản này. Dù vậy vẫn có rủi ro với phân khúc cao cấp nếu giá bị đẩy quá xa với sức mua thực. Bong bóng có thể xuất hiện ngay cả trong bối cảnh thiếu cung khi giới đầu cơ găm hàng, kỳ vọng lợi nhuận ngắn hạn và lượng vốn chảy vào thị trường vượt sức hấp thụ.

Ông nhắc lại giai đoạn 2007-2011 khi thị trường trong nước tăng giá quá nhanh, tín dụng siết lại và giao dịch gần như đóng băng. Hiện tại, đà tăng giá căn hộ cao cấp và hạng sang chưa có dấu hiệu dừng lại, trong khi giao dịch nghiêng nhiều về đầu cơ, ít dựa trên nhu cầu ở thật. Khi mức giá vượt xa khả năng chi trả, thị trường có thể bước vào trạng thái bão hòa, bên bán không muốn giảm giá, bên mua e dè rủi ro và thanh khoản suy yếu. Đây là kịch bản xấu nhưng hoàn toàn có thể xảy ra nếu giá tiếp tục leo lên mức phi lý 200-250 triệu đồng mỗi m2 mà không tương xứng với chất lượng sản phẩm và mức thu nhập bình quân.

Ở góc nhìn tổng thể, bà Dương Thùy Dung, Giám đốc điều hành CBRE Việt Nam, nhận định nguy cơ bong bóng với phân khúc cao cấp là có, song với toàn thị trường vẫn ở mức thấp. Khác với Trung Quốc, nơi nguồn cung được bơm mạnh suốt thời kỳ tăng trưởng thần tốc và nhiều địa phương coi bất động sản là động lực GDP, thị trường Việt Nam lại chịu tình trạng thiếu cung kéo dài.

Ba năm gần đây, nguồn cung nhà ở tại TP HCM chỉ đạt chưa tới 20.000 sản phẩm, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 30.000-40.000 căn mỗi năm giai đoạn 2018-2021. Hạ tầng đô thị phát triển chậm hơn nhu cầu mở rộng dân số, thủ tục pháp lý kéo dài và quỹ đất trung tâm thu hẹp khiến số dự án mới ra thị trường không đáp ứng đủ nhu cầu. Chính sự khác biệt về cung – cầu này giúp Việt Nam ít có khả năng rơi vào kịch bản khủng hoảng giống Trung Quốc trong ngắn hạn.

Dù vậy, bà Dung cho rằng ranh giới giữa tăng trưởng mạnh và bong bóng tài sản rất mong manh nếu giá tiếp tục vượt sức mua của xã hội.

Ở triển vọng dài hạn, chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên nhận định dư địa tăng trưởng của bất động sản vẫn khả quan nhờ tốc độ đô thị hóa, gia tăng dân số cơ học và dòng dịch chuyển công nghiệp. Tuy vậy, ông lưu ý nguy cơ xuất hiện “điểm nghẽn thanh khoản” tại phân khúc cao cấp, nơi giá đã tăng mạnh nhiều năm và phụ thuộc lớn vào dòng tiền đầu cơ.

Theo ông Kiên, thị trường vận hành theo chu kỳ, giá không tăng mãi và cũng không giảm mãi, điều quan trọng là xác định đúng giá trị thực và lựa chọn thời điểm phù hợp. Giai đoạn hiện nay đòi hỏi chiến lược thận trọng, chọn lọc dự án có pháp lý rõ ràng, ưu tiên giá trị khai thác thực tế và dòng tiền cho thuê ổn định thay vì kỳ vọng tăng giá ngắn hạn.

Theo giới chuyên môn, điểm sáng thị trường đang nằm ở chính sách điều hành của nhà nước. Nhiều biện pháp điều tiết thị trường đang được cơ quan chức năng đưa ra sớm, trước khi rủi ro bong bóng lan rộng. Các đề xuất liên quan thuế tài sản, hạn chế đầu cơ, cải cách pháp lý, tháo gỡ cho dự án tồn đọng, phát triển nhà ở xã hội và phân khúc hợp túi tiền đang được xây dựng. Cơ quan quản lý cũng thể hiện rõ quan điểm hỗ trợ tăng nguồn cung thực, kiểm soát kỳ vọng giá, hướng đến thị trường minh bạch và ổn định hơn.

Trong bối cảnh giá nhà tăng nhanh nhất thập kỷ, những bước điều tiết này được xem như “van giảm áp” quan trọng nhằm hạ nhiệt thị trường và đưa cơ cấu sản phẩm về trạng thái cân bằng hơn, đặc biệt với nhóm trung cấp – phân khúc đáp ứng nhu cầu ở thật và có biên độ hấp thụ tốt. Nền tảng đó, theo các chuyên gia, sẽ góp phần duy trì sự phát triển bền vững và hạn chế hình thành chu kỳ tăng nóng mới.

Với nhà đầu tư, khuyến nghị chung là cần xác định mục tiêu dài hạn dựa trên nhu cầu thực, dòng tiền và khả năng tài chính. Các sản phẩm sở hữu pháp lý rõ ràng, nằm trong khu vực có hạ tầng hoàn thiện, mức giá tương ứng với tốc độ tăng trưởng kinh tế được đánh giá có biên độ giữ giá và khai thác tốt hơn thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng tăng giá tức thời. Thị trường hiện tại đòi hỏi chuyển dịch tư duy từ “lướt sóng” sang đầu tư giá trị, ưu tiên yếu tố sử dụng, cho thuê và tiềm năng dòng tiền bền vững, phù hợp với chu kỳ vận động mới của bất động sản.

Phương Uyên