Tại hội thảo “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong đô thị thông minh” tổ chức ở TP HCM, PGS.TS Thoại Nam, Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến liên ngành, Đại học Bách khoa TP HCM, nhận định AI đang trở thành nền tảng tư duy mới trong quản lý đô thị và thị trường địa ốc. Không chỉ hỗ trợ ra quyết định, công nghệ này còn xử lý dữ liệu lớn, dự báo rủi ro và cá nhân hóa dịch vụ, góp phần hình thành một “kiến trúc số” xuyên suốt từ quy hoạch đến vận hành.

Theo ông Nam, AI giúp ngành bất động sản thoát khỏi cách làm đại trà, dựa vào phán đoán cảm tính. Thay vì phát triển sản phẩm theo mô hình truyền thống, doanh nghiệp có thể sử dụng AI để phân tích xu hướng tiêu dùng, hành vi khách hàng nhằm tạo ra những dự án “may đo” theo từng nhóm khách hàng.

Ông Trần Chí Hiếu, Chủ tịch sáng lập Orion Media, đánh giá một trong những thay đổi rõ nét nhất trong việc vận dụng AI vào bất động sản là cách tiếp thị và bán hàng. AI cho phép doanh nghiệp xử lý lượng lớn dữ liệu về giá bán, vị trí, quy hoạch, nhu cầu người mua để đưa ra quyết định sát thực tế hơn. Nhờ phân tích hành vi người dùng trên nền tảng số, hệ thống có thể tự động hóa toàn bộ chu trình bán hàng, từ tìm kiếm khách, gửi thông điệp cá nhân hóa, xử lý hồ sơ đến chăm sóc sau bán…

Không chỉ dừng ở bán hàng, AI còn đang thay đổi cách doanh nghiệp quản lý tài sản. Ở các tòa nhà thông minh, công nghệ này phân tích dữ liệu cảm biến để dự báo hỏng hóc thiết bị, điều chỉnh hệ thống điện, nước theo nhu cầu thực tế, giúp tiết kiệm năng lượng và tối ưu chi phí. Trong giai đoạn phát triển dự án, AI còn được ứng dụng để mô phỏng kịch bản quy hoạch, đề xuất thiết kế kiến trúc tối ưu nhờ thuật toán tạo hình (generative design).

Trong bối cảnh phát triển đô thị thông minh, trí tuệ nhân tạo cũng được nhiều chính quyền đô thị tích hợp để nâng cao hiệu quả quản lý. TP HCM, Hà Nội và Đà Nẵng hiện đã thiết lập các trung tâm điều hành đô thị thông minh, trong đó có tích hợp phân tích dữ liệu dân cư, giao thông, cấp thoát nước và môi trường. Những yếu tố này có liên quan trực tiếp đến giá trị bất động sản, đặc biệt là các khu đô thị mới được quy hoạch đồng bộ.

Bà Laura Nguyễn, Giám đốc điều hành quỹ GenAI Fund, nhận định trong kỷ nguyên số, doanh nghiệp nào làm chủ dữ liệu và cá nhân hóa trải nghiệm tốt hơn sẽ chiếm ưu thế. Theo bà, AI đang được tích hợp rộng rãi trong hệ thống của các tập đoàn bất động sản lớn. Tại Mỹ, Zillow sử dụng AI để định giá nhà dựa trên vị trí, xu hướng thị trường và tình trạng tài sản. Ở Singapore, nền tảng Hamlet ứng dụng chatbot AI để tư vấn thuê nhà, gợi ý căn hộ phù hợp và xử lý yêu cầu bảo trì tự động.

Tại Việt Nam, một số doanh nghiệp cũng đã bước đầu triển khai AI trong vận hành và quản lý dự án. Đơn cử, Vinhomes tích hợp hệ thống camera và cảm biến AI trong vận hành khu đô thị thông minh, ứng dụng AI để dự báo lưu lượng giao thông nội khu. Future Homes, One Housing, Propzy… những nền tảng giao dịch bất động sản từng phát triển hệ thống gợi ý tài sản phù hợp dựa trên hành vi người dùng. Ngoài ra, một số sàn giao dịch bắt đầu sử dụng công cụ chatbot để tư vấn và lọc khách hàng tiềm năng.

Tuy nhiên, mức độ ứng dụng còn chênh lệch lớn giữa các doanh nghiệp. Trong khi các tập đoàn lớn tích cực đầu tư vào nền tảng số và nhân sự công nghệ, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn coi AI là một khoản chi phí thay vì đầu tư chiến lược. Ngoài ra, theo đánh giá của các chuyên gia tại hội thảo, rào cản lớn hiện nay còn nằm ở hạ tầng dữ liệu chưa đồng bộ, thiếu nguồn nhân lực có kỹ năng AI, cũng như sự thiếu vắng các cơ sở pháp lý cụ thể cho việc thu thập và xử lý dữ liệu người dùng.

“Về lâu dài, Việt Nam cần khung pháp lý rõ ràng về bảo mật và quyền riêng tư khi AI ngày càng được dùng để phân tích hành vi người tiêu dùng”, luật sư Trần Quốc Anh, chuyên gia pháp lý trong lĩnh vực công nghệ, nhận định. Ông cho rằng nếu không kiểm soát tốt, việc lạm dụng AI để thổi giá tài sản hoặc tạo thông tin sai lệch có thể gây rủi ro cho người mua.

Ngoài các vấn đề kỹ thuật và pháp lý, AI cũng đang đặt ra thách thức cho lực lượng lao động trong ngành bất động sản. Theo bà Laura Nguyễn, một số vai trò truyền thống như môi giới, chăm sóc khách hàng hay quản lý vận hành có thể bị thay thế một phần bởi các hệ thống tự động hóa. Tuy nhiên, thay vì mất việc, xu hướng sẽ chuyển sang “chuyển đổi vai trò”. Người làm môi giới cần trang bị kỹ năng phân tích dữ liệu, hiểu biết về công cụ AI để làm việc hiệu quả hơn trong hệ sinh thái số.

Ông Trần Chí Hiếu cho rằng muốn tận dụng tốt công nghệ, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy, từ kinh nghiệm sang dữ liệu, từ sản phẩm sang trải nghiệm. “Trong một thị trường nhiều biến động, ai chạm được cảm xúc khách hàng trước sẽ chiếm lợi thế”, ông nói.

Dù còn đối mặt với thách thức, AI vẫn được xem là công nghệ trụ cột trong quá trình chuyển đổi số của ngành địa ốc. Theo báo cáo của Fortune Business Insights, quy mô thị trường AI trong bất động sản toàn cầu dự kiến đạt hơn 41 tỷ USD vào năm 2033, với tốc độ tăng trưởng bình quân 30% mỗi năm. Từ việc thay đổi cách phát triển sản phẩm đến cách tương tác với người mua, trí tuệ nhân tạo đang dần trở thành yếu tố sống còn trong chiến lược cạnh tranh của các doanh nghiệp bất động sản thời đại mới.

Phương Uyên

Trong báo cáo thị trường quý I, Bộ Xây dựng cho biết giao dịch nhà ở và đất nền có nhiều biến động so với quý trước do thông tin sáp nhập các tỉnh, thành. Cả nước có gần 33.600 giao dịch nhà ở riêng lẻ, tăng 32% theo quý. Phân khúc đất nền cũng ghi nhận hơn 101.000 giao dịch, tăng hơn 16%.

Về giá bán, Bộ cho biết các tỉnh, thành có thông tin là nơi đặt cơ quan hành chính mới, mặt bằng giá đất bị đẩy lên cao. Ví dụ, tại Phú Thọ, một số khu dân cư, thậm chí cả khu đô thị bị bỏ hoang tại các phường Vân Phú, Trưng Vương, Thọ Sơn, Thanh Miếu, Gia Cẩm được rao bán với giá đất tăng 20-30% so cùng kỳ năm trước. Tại Hải Phòng, đất nền tại Kiến Thụy, An Đồng, Thủy Nguyên được chào giá tăng 15-20%.

Tương tự, ở phía Nam, giá bán đất nền một số khu vực thuộc Nhơn Trạch (Đồng Nai) tăng khoảng 20-30%, có nơi tăng trên 40% so cùng kỳ năm 2024.

“Đà tăng về giá và lượng giao dịch đất nền có yếu tố đầu cơ, tiềm ẩn nhiểu rủi ro cho thị trường”, Bộ Xây dựng đánh giá và cho biết cơ quan quản lý tại nhiều địa phương đã cảnh báo tình trạng trên đồng thời tăng cường kiểm soát, quản lý thị trường.

Theo ghi nhận của VnExpress, ngay đầu năm, bất động sản nhiều địa phương có thông tin sáp nhập, được đặt trung tâm hành chính có dấu hiệu nóng cục bộ. Giá bán đất nền tại nhiều nơi như TP Hưng Yên, huyện Văn Giang (Hưng Yên), TP Việt Trì, TP Ninh Bình, TP Bắc Giang… đã rục rịch tăng 5-15% so với cuối năm ngoái. Thậm chí nhiều chủ đất còn rao giá tăng hơn 30% để hưởng lợi từ “sóng” sáp nhập.

Tại khu vực phía Nam, mức độ quan tâm và giá bán của các khu vực như Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu hay Nhơn Trạch (Đồng Nai) cũng có xu hướng tăng nhanh. Dữ liệu của kênh Batdongsan cho thấy giá bán một số khu vực có dấu hiệu “nóng” khi leo thang 20-30% so với cuối năm ngoái.

Giá đất nhanh chóng hạ nhiệt sang đầu quý II, khi tin đồn không thành hiện thực ở một số địa phương. Điển hình như thị trường nhà đất Đồng Nai xuất hiện tình trạng bỏ cọc bởi nhà đầu tư không kịp xoay xở vốn dù đến hạn thanh toán.

Dữ liệu của công ty dịch vụ bất động sản DKRA Group cho thấy từ tháng 4, nhu cầu mua ở Nhơn Trạch, Long Thành bắt đầu hạ nhiệt 20-30%, đà tăng giá chững lại và xuất hiện tình trạng bỏ cọc bởi các địa phương này không sáp nhập về TP HCM như “tin đồn” trước đó.

Tình cảnh đầu tư thua lỗ theo “sóng” tin đồn từng được nhiều chuyên gia cảnh báo trước đó. Ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc Công ty EZ Property, cho biết chạy theo cơn “sốt đất” khiến nhà đầu tư dễ rơi vào cảnh mua cao bán thấp, thậm chí mất thanh khoản, chôn vốn nhiều năm.

Nhớ lại thời điểm 17 năm, trước khi Hà Tây sáp nhập về Hà Nội được Quốc hội bấm nút, tình trạng giá đất “nhảy nhót”, nhà nhà đổ xô đi mua đất từng càn quét thị trường này một thời. Hàng loạt phân khúc từ đất thổ cư, đất nền đến đất dịch vụ, đất vườn… đều bị đẩy cao gấp 2-3 lần sau nửa năm. Tuy nhiên, khi thông tin sáp nhập chính thức có hiệu lực, tâm lý mua bán theo kỳ vọng cũng xuống rất nhanh.

Ông Toản cho hay những khu vực từng được dự đoán là nơi “đón sóng” mạnh nhất có thời điểm phải giảm giá sâu để thanh khoản được. Không ít nhà đầu tư mạo hiểm dùng đòn bẩy để lao vào cơn sốt đất, sau đó chật vật “cắt lỗ” để nhanh chóng rút tiền về, không thì mất tài sản.

Tại cuộc họp với các bộ ngành mới đây, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà cũng nhận xét thị trường bất động sản còn nhiều dấu hiệu bất ổn. Ông chỉ ra tốc độ tăng giá bất động sản ở Việt Nam thuộc nhóm cao nhất thế giới, trong khi khả năng tiếp cận nhà ở của người dân ngày càng giảm. Đây là thực trạng đáng lo ngại.

Phó thủ tướng cho rằng cần nghiên cứu đánh thuế với đất hoang hóa, dự án chậm triển khai. Tuy nhiên, ông lưu ý việc này cần phân biệt rõ nhu cầu ở thực với đầu cơ, nhằm tránh tình trạng đánh thuế trùng, ảnh hưởng tới người dân sử dụng nhà đất hợp pháp.

Bộ Xây dựng cho biết sẽ cùng các bộ, ngành nghiên cứu đề án thí điểm mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý. Giải pháp này được kỳ vọng tăng cường tính công khai, minh bạch của giao dịch địa ốc.

Cơ quan này cũng kiến nghị Bộ Tài chính đề xuất chính sách thuế nhằm hạn chế hoạt động đầu cơ, trong đó nghiên cứu phương án thu thuế phần chênh lệch giữa các lần giao dịch.

Ngọc Diễm

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 2/4 công bố áp thuế nhập khẩu đối ứng với hơn 180 đối tác thương mại, dao động 10-50%. Trong đó, Việt Nam thuộc nhóm các nước chịu mức cao nhất là 46%.

Ông Phạm Lâm, Phó chủ tịch Hiệp hội bất động sản Việt Nam, cho biết còn quá sớm để đánh giá tác động của quyết định này đến thị trường bất động sản. Nhưng trước mắt, ông nói động thái này đang ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư cũng như khả năng tác động đến dòng vốn FDI vào thị trường này.

Bởi nếu các tập đoàn đa quốc gia giảm hoặc hoãn kế hoạch mở rộng nhà máy, nhu cầu thuê đất, nhà xưởng và giá thuê khu công nghiệp có thể giảm khiến tồn kho tăng và các khu công nghiệp mới cũng bị trì hoãn. “Điều này kéo theo các khu vực đang phát triển bất động sản công nghiệp như Bắc Ninh, Bắc Giang, Hải Phòng, Long An, Bình Dương… sẽ bị tác động”, ông lo ngại.

Đồng tình, ông Võ Hồng Thắng, Giám đốc khối đầu tư DKRA Group, cho rằng mọi diễn biến của thị trường bất động sản sẽ có sự thay đổi lớn sau quyết định áp thuế 46% của Mỹ. Theo đó, lĩnh vực bất động sản hạ tầng khu công nghiệp, thương mại dịch vụ và nhà ở đều sẽ khó khăn khi thuế đối ứng được thực thi (9/4).

Ông Thắng cho biết thời gian qua, không ít doanh nghiệp Việt đẩy mạnh đầu tư nhiều khu công nghiệp với các chi phí đầu tư cao, với kỳ vọng thu hút dòng vốn FDI. Với chính sách thuế mới, không loại trừ khả năng dòng vốn FDI sẽ đảo chiều, quay đầu cập bến các quốc gia khác. Việt Nam có thể rơi vào tình trạng “tổ xây xong không đón được đại bàng”.

Bên cạnh đó, thanh khoản bất động sản nhà ở và bất động sản thương mại, bán lẻ, văn phòng, nghỉ dưỡng… trong ngắn hạn có thể cùng chịu tác động sụt giảm thanh khoản từ tâm lý đầu tư thận trọng, dòng tiền phòng thủ và thu nhập từ người mua nhà bị ảnh hưởng. Các kênh đầu tư ngách như căn hộ dịch vụ, bất động sản lưu trú du lịch, cho thuê và mua bán nhà cho người nước ngoài cũng giảm khi nhóm lao động chuyên gia từ khối doanh nghiệp ngoại giảm nhu cầu thuê – mua bất động sản Việt Nam.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Hoàng cho rằng trong số các thị trường xuất khẩu chủ lực của các doanh nghiệp FDI, Mỹ vẫn là một trong những thị trường quan trọng hàng đầu. Những chính sách thuế quan này sẽ có tác động lớn đến sự dịch chuyển dòng vốn, tâm lý nhà đầu tư và cả các kế hoạch sản xuất của doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam. Nếu mức thuế 46% này được thực thi, Việt Nam có thể bị giảm sức hút đầu tư, kéo theo mọi loại hình bất động sản cùng nhau liên đới.

Một thực tế là thị trường bất động sản Việt Nam chỉ mới phục hồi sau một đợt khó khăn kéo dài 2 năm qua. Thị trường này hiện vẫn rất nhạy cảm và yếu ớt với các biến động lớn về chính sách, kinh tế chung. Nhà đầu tư còn duy trì tâm lý thận trong với kênh này, nếu bồi thêm một áp lực mới lớn hơn, đà phục hồi thanh khoản chắc chắn sẽ bị cắt đứt, khả năng xấu nhất lại rơi vào trầm lắng trong ngắn hạn.

Dự báo kịch bản thị trường bất động sản sau khi thuế đối ứng được áp dụng, ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, phân tích sẽ có ba kịch bản có thể xuất hiện với thị trường này khi Mỹ áp thuế đối ứng. Kịch bản xấu nhất là Mỹ vẫn giữ nguyên mức thuế 46%, thị trường bất động sản chắc chắn sẽ “nguội lạnh”. Khi đó, các doanh nghiệp vừa và nhỏ chịu tác động trực tiếp, buộc phải tạm hoãn các kế hoạch triển khai dự án mới, tập trung vào khai thác sản phẩm hiện có để tránh rủi ro, cung – cầu bất động sản cùng nhau chững lại.

Với kịch bản Việt Nam đàm phán được mức thuế mới, vào khoản trên dưới 20%, thị trường vẫn có khó khăn nhưng ở mức dễ thở hơn, tâm lý “căng như dây đàn” của nhà đầu tư được giải toả phần nào, kéo theo nguồn cung và nhu cầu giảm nhưng chỉ ở mức vừa phải. Ngắn hạn thị trường vẫn sẽ trầm lắng nhưng hồi phục nhanh chóng khi chính phủ tìm kiếm các giải pháp cân đối về lâu dài.

Còn với kịch bản khả quan, Mỹ chấp nhận mức thuế dưới 15%, bất động sản gần như sẽ được “miễn nhiễm”.

Dù là kịch bản nào, theo ông Tuấn, doanh nghiệp bất động sản vẫn cần chuẩn bị các kế hoạch ứng phó. Ngay cả khi áp dụng mức thuế 20%, thị trường cũng không tránh được cú sốc và lợi thế cạnh tranh của Việt Nam bị giảm đi so với các nước trong khu vực. Vì vậy để chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất, doanh nghiệp bất động sản cần sớm tối ưu tài chính, cơ cấu lại dòng sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường và cân đối các phân khúc, loại hình đầu tư. Lúc này các chủ đầu tư bất động sản cần tập trung vào phát triển sản phẩm ở thực, loại hình ít tác động bởi xu hướng dòng tiền đầu tư.

Tâm lý lo lắng từ thuế quan 46% có thể khiến thị trường bất động sản rơi vào trạng thái phòng thủ và quan sát tạm thời, mức độ nghiêm trọng ra sao sẽ phụ thuộc vào khả năng ứng phó của Việt Nam và diễn biến chính sách thương mại toàn cầu trong thời gian tới.

Dù vậy, theo giới chuyên môn, bất động sản vẫn là kênh giữ tiền hàng đầu được người Việt ưa chuộng. Trong dài hạn, dòng tiền cũng sẽ trở lại với thị trường này. Dù vậy trong ngắn hạn, nhà đầu tư và cả doanh nghiệp bất động sản vẫn cần có chiến lượt thích ứng linh hoạt và chuẩn bị ứng phó với mọi thay đổi của chu kỳ mới.

Phương Uyên