Nhận định trên được Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) nêu trong báo cáo về thị trường bất động sản nhà ở phát hành tháng 2.

Nhóm nghiên cứu của VCBS cho biết 2026 sẽ là một năm phân hóa giữa các thị trường, phân khúc và doanh nghiệp bất động sản. Trong đó, môi trường tín dụng, lãi suất có thể là những yếu tố ảnh hưởng lớn tới thị trường nhà đất.

Theo VCBS, tín dụng bất động sản vẫn duy trì xu hướng tăng khi nhiều dự án bước vào giai đoạn mở bán và đẩy nhanh tiến độ thi công, làm gia tăng nhu
cầu vốn trung và dài hạn. Tuy nhiên, đơn vị này cho rằng khả năng tiếp cận vốn tín dụng của ngành bất động sản sẽ kém thuận lợi hơn so với năm 2025.

Dự báo này được VCBS đưa ra dựa trên ba yếu tố. Thứ nhất, định hướng duy trì tỷ trọng cho vay bất động sản khoảng 24-25% tổng dư nợ, trong bối cảnh rủi ro nợ xấu của nhóm ngành này có xu hướng gia tăng. “Vì vậy, tín dụng bất động sản vẫn tăng trưởng nhưng được kiểm soát chặt, tránh tăng nóng”, công ty chứng khoán này nêu.

Thứ hai, Bộ Tài chính đã phát đi tín hiệu đề xuất siết tỷ lệ cho vay đối với bất động sản thứ hai (chưa chính thức), có thể ảnh hưởng đến cầu đầu tư. Cuối cùng, theo VCBS, mặt bằng lãi suất được dự báo có xu hướng tăng trong thời gian tới.

Thực tế, thời gian gần đây, một số ngân hàng cũng có những chính sách thắt chặt hơn với việc cho vay bất động sản. Đầu tháng 2, BIDV đề nghị các chi nhánh tạm dừng trình trụ sở chính tiếp cận mới các dự án, phương án kinh doanh bất động sản của khách hàng doanh nghiệp cho đến khi có thông báo hoặc văn bản mới thay thế.

Động thái này nhằm thực hiện theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước về việc kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng với lĩnh vực bất động sản năm 2026 không quá tốc độ tăng trưởng tín dụng chung.

Với nhóm khách hàng cá nhân vay mua nhà, cả 4 ngân hàng quốc doanh gồm Vietcombank, BIDV, VietinBank và Agribank gần đây cũng tăng mạnh lãi suất cho vay mới lên ngang, thậm chí cao hơn so với nhà băng tư nhân.

Theo dữ liệu của VCBS, lãi suất cho vay mua nhà thả nổi bình quân tại các ngân hàng thương mại cổ phần vượt 10% trong quý IV/2025. Đơn vị này nhận định lãi suất cao, làm nhu cầu đầu cơ hạn chế.

“Áp lực càng rõ rệt khi lãi suất chuyển sang thả nổi từ năm thứ hai, làm khó cân đối dòng tiền và hạn chế động lực đầu cơ, đặc biệt trong bối cảnh mặt bằng giá nhà ở đã vượt quá khả năng chi trả của phần lớn người dân. Qua đó, giá nhà có xu hướng chững lại”, nhóm phân tích của VCBS viết trong báo cáo.

Tương tự, Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cũng đánh giá mặt bằng lãi suất cho vay có dấu hiệu tăng nhanh trong thời gian ngắn sẽ tạo áp lực lên cả doanh nghiệp phát triển dự án và người mua nhà ở thực.

Trong bối cảnh giá bất động sản tại các đô thị lớn đã ở mức cao so với thu nhập bình quân, chi phí vốn gia tăng khiến thị trường thu hẹp nhóm khách hàng có khả năng tham gia, nhất là những người sử dụng đòn bẩy tài chính. Việc này có thể ảnh hưởng đến thanh khoản của thị trường.

Bên cạnh lãi suất, VCBS nhận định các chủ đầu tư còn phải đối mặt với áp lực đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp gia tăng trong quý II, IV/2026. Khả năng các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn mới, bao gồm phát hành trái phiếu và vay tín dụng được dự báo tiếp tục bị kiểm soát chặt chẽ hơn, cả về điều kiện phát hành lẫn chi phí vốn. Trong đó, doanh nghiệp có năng lực tài chính yếu, đòn bẩy cao, danh mục dự án kém thanh khoản sẽ đối mặt với rủi ro tái cấp vốn lớn hơn.

Anh Tú

Nhìn nhận về diễn biến thị trường nhà đất năm nay, bà Trang Lê, Tổng giám đốc JLL Việt Nam, cho rằng bất động sản vẫn có nền tảng tích cực nhờ tốc độ đô thị hóa cao và nhu cầu nhà ở lớn. Tuy nhiên, thị trường không còn nhiều dư địa để “đi chậm và sửa sai”, phát triển dựa trên kỳ vọng tăng giá đơn thuần. Theo bà, áp lực tăng trưởng bền vững đòi hỏi bất động sản phải chuyển sang mô hình minh bạch hơn, kiểm soát rủi ro tốt hơn và tập trung vào giá trị sử dụng thực tế.

Giai đoạn trước, thị trường ghi nhận những đợt tăng giá nhanh tại nhiều địa phương, đặc biệt ở các khu vực có thông tin quy hoạch, hạ tầng hoặc điều chỉnh địa giới hành chính. Tuy nhiên, khi mặt bằng giá đã neo cao trong khi thu nhập người dân tăng chậm hơn, dư địa cho các chiến lược “lướt sóng” dần co lại. Biên lợi nhuận ngắn hạn không còn hấp dẫn như trước, trong khi lãi suất tăng, tín dụng bị kiểm soát khiến rủi ro thanh khoản gia tăng.

Ngoài ra, theo bà Trang, một trong những thay đổi đáng chú ý là việc đẩy mạnh minh bạch hóa dữ liệu và quản lý giao dịch. Khi thông tin pháp lý, quy hoạch, lịch sử giao dịch ngày càng được công khai và chuẩn hóa, không gian cho các đợt “thổi giá” theo tin đồn bị thu hẹp. Điều này có thể khiến dòng tiền đầu cơ suy giảm trong ngắn hạn, nhưng lại tạo nền tảng cho thị trường tái cân bằng và quay về phục vụ nhu cầu ở thực.

Ở góc độ hành vi, ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, cho rằng việc tiếp cận tín dụng được kiểm soát chặt chẽ, chi phí vốn không còn rẻ như trước khiến nhà đầu tư cân nhắc kỹ hiệu quả khai thác thay vì chỉ chờ tăng giá. Các khảo sát gần đây cho thấy người mua ngày càng quan tâm đến uy tín chủ đầu tư, tiến độ xây dựng, pháp lý và khả năng cho thuê, thay vì kỳ vọng lợi nhuận ngắn hạn. Tâm lý tích lũy tài sản dài hạn thay thế tư duy lướt sóng. Điều này phản ánh một bước dịch chuyển quan trọng: bất động sản quay trở lại bản chất là tài sản gắn với nhu cầu ở và tạo dòng tiền ổn định.

Ngoài ra, ông Tuấn nhìn nhận tâm lý lo ngại về khả năng đánh thuế bất động sản trong tương lai khiến nhà đầu tư thận trọng hơn với tài sản không tạo dòng tiền. Trong bối cảnh mới, bất động sản phải chứng minh được giá trị khai thác thực tế; những doanh nghiệp mỏng vốn, phụ thuộc tín dụng hoặc phát triển sản phẩm lệch nhu cầu sẽ sớm bộc lộ rủi ro.

Đồng tình, bà Phạm Thị Miền, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam, cho rằng năm 2026 sẽ chứng kiến sự phân hóa mạnh giữa các phân khúc và chủ đầu tư. Dòng vốn đang ưu tiên sản phẩm phục vụ nhu cầu ở thực, thay cho đầu cơ ngắn hạn. Theo bà, “cuộc chơi mới không dành cho dòng tiền nóng”, nhà đầu tư phải hướng tới giá trị thực và khả năng khai thác dài hạn. Áp lực chi phí đất đai, phát triển dự án và tài chính sẽ sàng lọc những doanh nghiệp yếu vốn hoặc phát triển sản phẩm lệch nhu cầu.

Cùng lúc, việc tháo gỡ pháp lý cho khoảng 1.000 dự án giúp nguồn cung cải thiện, đẩy thị trường vào cạnh tranh thực chất. Thời kỳ “mua đâu cũng có lãi” đã qua; thanh khoản trở nên chọn lọc, biên lợi nhuận lướt sóng thu hẹp, rủi ro tăng cao, nhất là với nhà đầu tư dùng đòn bẩy. Dự án muốn hấp thụ tốt phải bảo đảm pháp lý, hạ tầng và mức giá phù hợp sức mua trong bối cảnh giá nhà đã tăng nhanh hơn thu nhập.

Theo giới chuyên gia, triển vọng trung hạn của thị trường địa ốc vẫn được đánh giá tích cực nhờ các yếu tố nền tảng như khung pháp lý dần hoàn thiện, thủ tục được tháo gỡ và hạ tầng liên vùng tiếp tục mở rộng. Hệ thống cao tốc, vành đai và các trục kết nối mới giúp giãn dân ra các đô thị vệ tinh, nơi mặt bằng giá còn thấp hơn khu vực trung tâm, tạo thêm cơ hội cho người mua ở thực.

Tuy nhiên, hạ tầng không còn là yếu tố đủ để đảm bảo thành công. Trong bối cảnh dòng tiền có nhiều kênh thay thế như chứng khoán, vàng hay gửi tiết kiệm, bất động sản phải cạnh tranh bằng hiệu quả khai thác thực tế. Dự án muốn hấp thụ tốt cần có pháp lý rõ ràng, mức giá hợp lý và khả năng đáp ứng nhu cầu sử dụng ngay.

Với nhà đầu tư, chiến lược phù hợp trong giai đoạn mới là kiểm soát tỷ lệ vay ở mức an toàn, ưu tiên sản phẩm có thể tạo dòng tiền và xác định chu kỳ nắm giữ dài hơn. Với doanh nghiệp, việc nâng chuẩn quản trị rủi ro, minh bạch thông tin và phát triển sản phẩm bám sát nhu cầu thị trường sẽ quyết định khả năng tồn tại.

Năm 2026 vì thế được xem là bước chuyển quan trọng của thị trường bất động sản. Khi dư địa tăng trưởng dựa trên kỳ vọng ngắn hạn dần khép lại, cuộc chơi sẽ nghiêng về những chủ thể đủ năng lực tài chính và tầm nhìn dài hạn. Quá trình sàng lọc không chỉ loại bỏ dòng tiền nóng, mà còn đặt nền móng cho một thị trường phát triển bền vững hơn, nơi nhu cầu ở thực và giá trị khai thác dài hạn giữ vai trò trung tâm.

Phương Uyên

Hai dự án gồm Khu đô thị thương mại, dịch vụ Hàm Tiến – Mũi Né (khu IV và khu V), nằm dọc trục đường Võ Nguyên Giáp (706B).

Trong đó, khu IV rộng hơn 193 ha, vốn đầu tư khoảng 18.819 tỷ đồng, dự kiến đón gần 15.000 cư dân. Khu này được quy hoạch gồm nhà phố, biệt thự, chung cư cao 3-12 tầng, cùng các tòa nhà thương mại, dịch vụ cao 10-15 tầng. Ngoài nhà ở, dự án còn có trường học, cơ sở y tế, khu thể thao, công viên, khách sạn và các dịch vụ du lịch.

Khu V có diện tích khoảng 157 ha, vốn đầu tư hơn 13.196 tỷ đồng, quy mô dân số khoảng 13.000 người. Dự án tập trung phát triển nhà thấp tầng, biệt thự, nhà phố thương mại, đồng thời dành nhiều diện tích cho quảng trường, công viên và không gian đi bộ.

Hai khu đô thị này không chỉ phục vụ nhu cầu nhà ở mà còn được định hướng phát triển thành khu đô thị ven biển gắn với du lịch. Vị trí dự án kết nối trực tiếp với Sân bay Phan Thiết và Khu du lịch quốc gia Mũi Né, tạo thuận lợi cho việc thu hút du khách và nhà đầu tư.

Việc triển khai các dự án quy mô lớn trong bối cảnh hạ tầng giao thông khu vực đang được đầu tư mạnh được kỳ vọng góp phần thay đổi diện mạo đô thị Mũi Né trong những năm tới.

Trước đó, tỉnh Lâm Đồng cũng đã giao hơn 51 ha đất cho Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Mặt Trời Phan Thiết, thành viên của Sun Group, để thực hiện khu III của dự án Hàm Tiến – Mũi Né. Dự án này có tổng diện tích khoảng 220 ha, vốn đầu tư 12.000 tỷ đồng, dự kiến cung cấp khoảng 5.500 sản phẩm nhà ở.

Từ 1/7/2025, Lâm Đồng sáp nhập với Bình Thuận, Đăk Nông, lấy tên là Lâm Đồng. Tỉnh mới được đánh giá có nhiều lợi thế thu hút đầu tư đô thị, dịch vụ, cảng biển và du lịch. Cuối năm ngoái, Sun Group được chấp thuận đầu tư khu đô thị Hàm Tiến – Mũi Né (khu III) với vốn 12.000 tỷ đồng.

Phương Uyên

Ồ ạt nhà giá cao, thiếu dự án bình dân

2025 là năm thứ hai liên tiếp thị trường chung cư khu vực Hà Nội bước vào giai đoạn tăng trưởng với nguồn cung đạt khoảng 36.000 căn. Thị trường ghi nhận 32 dự án lần đầu mở bán, tăng gần 80% so với 2024. Tại TP HCM nguồn cung mới đạt hơn 8.000 căn, tăng gần 30% theo năm.

Tuy nhiên, giá bán tiếp tục leo thang và lệch pha phân khúc rõ rệt. Báo cáo của hãng dịch vụ bất động sản CBRE cho biết tỷ trọng phân khúc 120-300 triệu đồng một m2 tăng mạnh ở cả Hà Nội và TP HCM, đạt lần lượt 11% và 28%, mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc Bộ phận Nhà ở CBRE TP HCM, cho biết giai đoạn 2014-2022, nguồn cung mới chủ yếu là hàng bình dân và trung cấp với tỷ trọng lên đến 80-90%. Từ 2023, cơ cấu này đã bị đảo ngược khi hàng cao cấp chiếm ưu thế hơn 80%. Giỏ hàng bình dân gần như biến mất trong hơn ba năm qua.

Khảo sát của VnExpress thực hiện từ cuối tháng 12/2025, với gần 4.000 độc giả cho thấy nhu cầu mua nhà dưới 3 tỷ đồng chiếm hơn 60%. Tuy nhiên, giá cao khiến nhiều kế hoạch mua nhà trong năm nay phải tạm hoãn. Khoảng 20% độc giả phản hồi cho biết tiếp tục thuê nhà, tích lũy tài chính và 14% chọn phương án hoãn mua để chờ nhịp giảm.

Ông Kiệt nhận định việc áp dụng bảng giá đất mới sát giá thị trường, cùng với quy trình phê duyệt dự án thay đổi làm gia tăng áp lực tài chính lên chủ đầu tư. Khi các chi phí đầu vào có xu hướng tăng cao (tiền sử dụng đất, nguyên vật liệu, nhân công, chi phí tài chính), doanh nghiệp sẽ phải nâng giá sản phẩm để đảm bảo mục tiêu lợi nhuận.

Tuy nhiên, chuyên gia CBRE cảnh báo với mặt bằng giá hiện nay, người mua ở thực “gần như không còn cơ hội tiếp cận thị trường”. Thay vào đó, phần lớn giao dịch đến từ nhóm nhà đầu tư, đầu cơ.

“Khi người mua ở thực không thể tham gia, dòng tiền chỉ quay vòng giữa các nhà đầu tư với nhau, dễ hình thành bong bóng giá nhất là khi lãi suất vay ngày càng tăng”, ông lưu ý.

Đến cuối tháng 2, lãi suất cho vay bất động sản tại các ngân hàng quốc doanh duy trì mức cao, vượt xa mặt bằng lãi cho vay tiêu dùng, sản xuất kinh doanh. Trong đó, lãi suất cố định 12 tháng đạt 9-10%, còn 18-24 tháng quanh11-14% một năm.

Tương tự, lãi suất cho vay bất động sản của các ngân hàng thương mại cổ phần lên mức 7,95-8,3% một năm cho khoản vay ưu đãi 12-24 tháng, điều chỉnh 1-2% so với trước. Mức lãi sau thời gian ưu đãi cộng thêm biên độ 1,5-3,5% một năm.

Giá bán leo thang, tỷ suất cho thuê chạm đáy

Năm 2025 tiếp tục đánh dấu đà giảm tỷ suất lợi nhuận cho thuê của nhiều loại hình bất động sản. Với chung cư, kênh rao tin trực tuyến Batdongsan cho biết tỷ suất lợi nhuận cho thuê tại Hà Nội đạt khoảng 3%, trong khi đầu năm 2023 ở ngưỡng 4,9-5%. Tại TP HCM, con số này tiếp tục giảm từ 3,1% quý I/2025 xuống còn 2,2% vào cuối năm, mức thấp kỷ lục.

Tương tự với loại hình nhà mặt phố, nhiều mặt bằng ở trung tâm Hà Nội và TP HCM xuất hiện tình trạng giảm giá 20-40% để giữ chân khách thuê trong bối cảnh kinh doanh gặp khó. Kênh Batdongsan chỉ ra tỷ suất cho thuê nhà phố hiện chỉ đạt 1,7-2,1%, mức thấp nhất trong nhiều năm.

Trong khi đó, giá chào bán các tài sản trên chưa có dấu hiệu giảm nhiệt. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, giá căn hộ chung cư tăng 20-30% trong năm ngoái, một số khu vực đắt thêm hơn 40%, chủ yếu ở phân khúc trung và cao cấp. Loại hình nhà riêng lẻ, biệt thự, liền kề cũng tăng 10-20%, còn phân khúc bất động sản nghỉ dưỡng khoảng 5-11% theo năm.

Ông Phạm Đức Toản, CEO EZ Property, nhìn nhận giá trị tài sản leo thang còn giá thuê lao dốc làm phân hóa thị trường đầu tư mạnh mẽ. Ông nói nhu cầu thuê bất động sản nhất là mặt bằng kinh doanh giảm sút do tác động của việc kinh doanh ảm đạm, khả năng chi trả bị suy yếu. Trong khi đó, giá tài sản vẫn tăng theo diễn biến chung của thị trường trong thời kỳ “dòng tiền rẻ”, bên nắm giữ tài sản chưa bước vào giai đoạn khủng hoảng đến mức buộc phải giảm giá.

Tỷ suất lợi nhuận cho thuê tài sản được dự báo tiếp tục biến động trong 2 năm tới. Nguồn cung mới ồ ạt bàn giao cùng sự thay đổi trong thị hiếu tiêu dùng sẽ gia tăng áp lực cạnh tranh cho phân khúc nhà phố và chung cư.

Bà Mai Võ, Trưởng bộ phận bán lẻ CBRE Việt Nam, dự báo nhà đầu tư sử dụng vốn vay càng chịu áp lực lớn khi lãi suất nhích lên. Điều này thay đổi khẩu vị thị trường: thay vì mua để cho thuê, nhiều người chuyển sang đầu tư trung và dài hạn, với kỳ vọng lợi nhuận từ tăng giá tài sản hơn là dòng tiền cho thuê hàng tháng.

“Nghịch lý này thực chất là quá trình thị trường tự cân bằng lại, phản ánh đúng hơn sức mua, khả năng chi trả của người dân và hiệu suất khai thác thực tế tài sản cho thuê”, bà Mai cho hay.

Giá nhà xã hội leo thang dù cung cải thiện

Từ cuối 2024 đến nay, loạt dự án nhà xã hội tại Hà Nội được khởi công, nhưng giá có xu hướng tăng. Ba năm trước, giá mở bán mỗi m2 tại các dự án loại nhà ở này đều dưới 20 triệu đồng, đến nay liên tục xuất hiện mức 25-29,4 triệu.

Mức cao nhất hiện thuộc về dự án Rice City Long Châu tại phường Bồ Đề, với mỗi m2 hơn 29,4 triệu đồng (gồm VAT). Theo sau là khu nhà xã hội Tân Lập tại Đan Phượng với giá tạm tính 29 triệu một m2. Nếu gộp cả phí bảo trì, giá bán hai dự án trên xấp xỉ 30 triệu mỗi m2.

Không chỉ ở Thủ đô, giá nhà xã hội tại nhiều tỉnh thành cũng có xu hướng leo thang. Trong đó, mức 20-26 triệu đồng một m2 xuất hiện ngày càng nhiều ở một số địa phương như Hưng Yên, Hải Phòng, Thanh Hóa…

Tổng giám đốc G-Home Nguyễn Hoàng Nam cho rằng áp lực tăng giá vật liệu, chi phí nhân công cùng yêu cầu đảm bảo chất lượng như nhà ở thương mại khiến chủ đầu tư phải điều chỉnh giá bán. Điều này đồng thời gia tăng áp lực với nhóm lao động thu nhập thấp.

Cùng quan điểm, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), cho biết quy định mới yêu chủ đầu tư phải nộp tiền sử dụng đất cho phần diện tích thương mại của dự án, trong khi trước đây lợi nhuận từ bán và cho thuê diện tích này được tính vào tổng chi phí để kéo giảm giá nhà. Từ 1/7/2025, chủ đầu tư cũng không còn được ưu đãi thuế giá trị gia tăng (5%) nên giá bán và thuê mua sản phẩm cũng gánh thêm khoản này.

Về giải pháp, ông Nguyễn Anh Quê, Chủ tịch G6 Group (đơn vị chuyên phân phối và tư vấn đầu tư bất động sản), khuyến nghị cơ quan quản lý cần xây dựng cơ chế chặt chẽ liên quan tính giá xây dựng, tránh tình trạng chênh lệch giá quá lớn giữa các địa phương. Điều này nhằm đảm bảo minh bạch và công bằng cho các nhóm đối tượng thụ hưởng chính sách.

Còn ông Nguyễn Hoàng Nam cho rằng yếu tố trực tiếp giúp hạ nhiệt giá nhà nằm ở thủ tục đầu tư. Nếu thời gian hoàn thành thủ tục được rút ngắn, đơn giản hóa, doanh nghiệp sẽ tích cực hơn trong triển khai dự án, giúp đẩy mạnh nguồn cung, tăng cạnh tranh cho thị trường.

Ngọc Diễm