Dự án đầu tiên là khu đô thị Hồ Gươm Xanh, tọa lạc trên trục Quốc lộ 13, phường Lái Thiêu, TP Thuận An, do Công ty Cổ phần Thương mại và Du lịch Bình Dương làm chủ đầu tư. Dự án có quy mô 24,5 ha, tổng mức đầu tư gần 24.000 tỷ đồng (khoảng 1 tỷ USD). Khu đô thị này dự kiến cung cấp hơn 4.000 căn hộ cao cấp, hơn 300 căn nhà phố thấp tầng, cùng tiện ích cộng đồng như trường học, nhà ở xã hội, trung tâm sự kiện và khách sạn 5 sao với quy mô hơn 300 phòng.

Dự án còn lại là khu đô thị Bcons Bình An Đông Tây, do Tập đoàn Bcons làm chủ đầu tư, nằm trên trục đường Thống Nhất, TP Dĩ An, giáp ranh khu đô thị Đại học Quốc gia TP HCM. Dự án được phát triển trên khu đất rộng 30.000 m2, tổng vốn đầu tư hơn 6.500 tỷ đồng. Quy mô dự án gồm hơn 1.800 căn hộ và một tòa tháp đôi cao 39 tầng dành cho thương mại – dịch vụ, với tổng diện tích sàn xây dựng gần 173.000 m2.

Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương, ông Võ Văn Minh đề nghị các chủ đầu tư đảm bảo tiến độ và chất lượng công trình, sớm hoàn thành để đưa vào sử dụng. Đồng thời, ông yêu cầu các sở, ngành và chính quyền địa phương phối hợp, hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình triển khai dự án, đồng thời tăng cường công tác giám sát, kiểm tra để kịp thời xử lý những tồn tại theo đúng quy định.

Hai dự án được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng hạ tầng đô thị, gia tăng nguồn cung nhà ở và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội tại Bình Dương, trong bối cảnh địa phương này đang bước vào giai đoạn sáp nhập với TP HCM.

Trong nửa đầu năm, Bình Dương ghi nhận nhiều chỉ số kinh tế tích cực, GRDP tăng 8,7%, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng hơn 10% và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt gần 785 triệu USD. Thị trường bất động sản Bình Dương cũng khởi sắc trở lại với loạt dự án quy mô được khởi công, đặc biệt tại các khu vực giáp ranh TP HCM như Dĩ An, Thuận An.

Theo Nghị quyết 60, từ 1/7, tỉnh Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu sẽ sáp nhập vào TP HCM, tạo thành một “siêu đô thị” mới với tên gọi là TP HCM.

“Siêu đô thị” mới có diện tích tăng lên khoảng 6.772,6 km2 và quy mô dân số khoảng 13,6 triệu người. Với vị trí cửa ngõ phía Bắc TP HCM, hạ tầng kết nối liên vùng ngày càng hoàn thiện và kỳ vọng trở thành một phần của đô thị trung tâm sau sáp nhập, Bình Dương đang nổi lên như điểm đến đầu tư bất động sản trọng điểm tại phía Nam.

Phương Uyên

TOD (mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng) là một nội dung mà TP HCM được trao cơ chế đặc thù trong Nghị quyết 98. Nếu triển khai tốt, mô hình này có thể trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, giúp thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số và tạo hiệu ứng lan tỏa đến nhiều lĩnh vực khác.

Theo kế hoạch đề ra, đến năm 2035, TP HCM sẽ phát triển 335 km đường sắt đô thị và thí điểm phát triển 11 khu đô thị TOD. Tuy nhiên quá trình hiện thực hóa kế hoạch của thành phố đang gặp nhiều khó khăn, tốc độ triển khai chậm. Theo đánh giá của giới chuyên gia, nếu duy trì tốc độ hiện tại, thành phố có thể mất tới 100 năm để đạt được mục tiêu này.

Nhận diện những khó khăn mà TP HCM đang đối mặt khi phát triển mô hình TOD, Tiến sĩ Trần Du Lịch, cho rằng có 5 thách thức lớn cần giải quyết gồm: cơ chế, quy hoạch, ngân sách, nguồn lực và quỹ đất.

Cơ chế triển khai TOD hiện nay, theo đánh giá của ông Trần Du Lịch, phân mảnh và rời rạc, thủ tục pháp lý chồng chéo, đa khâu, liên đới nhiều sở, ban, ngành khiến quá trình phê duyệt thủ tục, phát triển dự án khó khăn.

Công tác quy hoạch của TP HCM khó xử lý, hiện trạng không khác gì một trang giấy đã bị vẽ lung tung, muốn điều chỉnh lại còn khó hơn vẽ mới.

Về cơ chế vốn và nguồn lực, hiện nay nguồn vốn vay làm TOD bị bó hẹp với quy định tổng mức dư nợ vay không vượt quá 120% số thu ngân sách thành phố được hưởng. Trong khi đó, đặc thù phát triển TOD đòi hỏi quỹ đất lớn, thời gian dài, chi phí tốn kém. Ngoài ra, các đô thị lớn như Hà Nội và TP HCM đang áp dụng mô hình TOD chủ yếu qua nghiên cứu độc lập dựa trên kinh nghiệm và tài liệu của các nước đi trước, nhà nước chưa có khung tiếp cận chung và nghiên cứu riêng.

Cuối cùng, thách thức khó nhằn và tốn kém nhất để làm TOD là việc giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất. Ông Lịch nhận định giá đất TP HCM đang rất cao, dự kiến chi phí bồi thường, tạo lập quỹ đất sẽ rất lớn. Cùng với cơ chế vốn bó hẹp, tính khả thi và sức hấp dẫn của TOD đối với cả khu vực nhà nước và tư nhân bị giảm sút.

Đồng quan điểm, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM, cho rằng công tác tạo lập quỹ đất là thách thức lớn nhất khi làm TOD. Thành phố đang có khoảng 64.000 ha đất có thể phát triển đô thị nén. Trong đó có 32.000 ha đất trống không ảnh hưởng, hoặc ảnh hưởng ít đến dân cư; 9.000 ha đất nông nghiệp, sản xuất có thể chuyển đổi công năng và 23.000 ha đất có dân cư hoặc các khu chức năng. Tỷ lệ đất cần giải phóng mặt bằng hiện khá lớn.

Đất xung quanh nhà ga metro thường được xem là “đất vàng”, “đất kim cương” và thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư bất động sản.Dự án metro triển khai dài hạn, giới đầu cơ bất động sản thường lợi dụng thông tin để đi trước gom đất, thổi giá tăng cao gấp hàng chục lần, dẫn đến doanh nghiệp, nhà nước phải gánh chi phí bồi thường mặt bằng cao.

Đề ra giải pháp, theo Tiến sĩ Trần Du Lịch, nhà nước cần hoàn thiện cơ chế thực thi TOD thông suốt, đồng bộ, rút ngắn thời gian thủ tục. Giải pháp cho vấn đề này là thành lập hội đồng TOD chuyên trách mọi hoạt động liên quan đến phát triển đô thị TOD, với sự điều hành của lãnh đạo thành phố. TP HCM cũng cần xây dựng cơ chế đặc thù để tạo lập quỹ đất lớn, trao thẩm quyền trong việc hoán đổi, chuyển đổi chức năng, mục đích sử dụng đất nhằm đồng bộ quỹ đất phát triển đô thị dọc các trục giao thông lớn.

Về câu chuyện nguồn vốn, ông Đặng Huy Đông, Nguyên thứ trưởng bộ Kế hoạch và Đầu tư, gợi ý cần thúc đẩy sự tham gia sâu hơn và rộng hơn của các doanh nghiệp trong nước khi phát triển đô thị TOD. Ông cho biết theo cơ chế trước đây, các nhà thầu Việt Nam chỉ ngồi ghế phụ, nhà thầu nước ngoài cầm trịch. Nhưng nếu thành phố mạnh dạn trao quyền, tạo cơ chế cho nhà thầu trong nước được phụ trách chính từng mảng theo thế mạnh đặc thù, không chỉ nhà thầu có thể nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn giúp cho chi phí triển khai đầu tư TOD giảm 30% so với trước đây.

Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Tùng, Phó nhóm TOD thuộc chương trình GCIP (thúc đẩy xây dựng các đô thị xanh bền vững), cho rằng cần tăng cường hợp tác công tư để huy động tối đa các nguồn lực đầu tư TOD. Việc tận dụng chuyên môn và nguồn vốn từ khối tư nhân cũng là kinh nghiệm nhiều nơi thực hiện TOD thành công như Hong Kong, Thâm Quyến… Trong đó, nhà nước đưa ra những kiến tạo ban đầu, sau đó tư nhân phát huy kiến tạo đó để mang lại giá trị.

Ông Nguyễn Đắc Phước, Trưởng ban quản lý dự án 3, Ban quản lý đường sắt đô thị Hà Nội, cũng đề xuất trong quá trình lập quy hoạch khu vực TOD, thành phố nên kết hợp việc lấy ý kiến và tham vấn từ người dân chịu tác động và nhà đầu tư tiềm năng có dự định phát triển dự án trong khu vực TOD. Điều này nhằm hướng tới mục tiêu đẩy nhanh quá trình lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch, đồng thời tăng khả năng tham gia của khối tư nhân trong quá trình phát triển đô thị TOD.

Về phát triển kế hoạch sử dụng nguồn quỹ đất hợp lý với các dự án đầu tư đô thị trong khu vực TOD, ông Phước đề xuất, sau khi quy hoạch khu vực TOD đã được phê duyệt, việc phát triển các dự án đô thị có thể triển khai theo 3 hình thức. Đầu tiên là đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án; tiếp đến là đấu giá quyền sử dụng đất với các lô đất sạch; cuối cùng sẽ sử dụng vốn ngân sách thành phố để đầu tư xây dựng các dự án phát triển đô thị trong lớp lõi (200 m xung quanh các nhà ga).

Phương Uyên

Theo bảng công bố thông tin tài chính mới đây, Công ty TNHH Phát triển Phú Mỹ Hưng lãi sau thuế gần 2.089 tỷ đồng trong năm ngoái, sụt hơn 4,9% so với năm 2023. Đây là năm thứ 2 liên tiếp, lợi nhuận doanh nghiệp này suy giảm.

Tuy nhiên, con số trên vẫn cao hơn mặt bằng chung của nhiều chủ đầu tư địa ốc. Trung bình mỗi ngày, công ty lãi hơn 5,7 tỷ đồng.

Doanh nghiệp này không công bố phần giải trình biến động lợi nhuận. Thực tế trong năm 2024, họ đã triển khai mở bán dự án căn hộ cao cấp The Aurora và dự án nhà phố thương mại L’Arcade. Đây là hai dự án kinh doanh đầu tiên của công ty sau hai năm im ắng và cũng là nguồn hàng mới hiếm hoi trên thị trường bất động sản TP HCM.

Lợi nhuận sau thuế lũy kế đến cuối năm 2024 đạt hơn 10.794 tỷ đồng, thấp hơn cùng kỳ 8,5%. Đây là nguyên nhân chính khiến vốn chủ sở hữu hạ 13,6% về gần 12.059 tỷ đồng.

Ở kỳ này, tổng nợ phải trả của Phú Mỹ Hưng tăng 1.886 tỷ lên hơn 20.810 tỷ đồng. Chủ yếu do tăng nợ vay ngân hàng từ khoảng 2.819 tỷ lên gần 4.024 tỷ đồng. Trong khi đó, nợ vay từ phát hành trái phiếu giảm hơn 260 tỷ về còn gần 7.975 tỷ đồng.

Phú Mỹ Hưng phát hành 6 lô trái phiếu trong giai đoạn 2019-2021, đáo hạn lần lượt từ năm nay đến 2027. Trong đó, ba lô chào bán nội địa có tổng trị giá 2.000 tỷ đồng, lãi suất 7,15-8,8% mỗi năm. Còn lại họ huy động ngoại tệ 305 triệu USD và đưa ra lãi suất 1,43-2,58% mỗi năm.

Công ty TNHH Phát triển Phú Mỹ Hưng thành lập tháng 5/1993, là liên doanh giữa Công ty TNHH Một Thành Viên Phát Triển Công Nghiệp Tân Thuận (IPC) và Phú Mỹ Hưng Asia Holdings (tên cũ là tập đoàn CT&D, Đài Loan). Trong đó, Tân Thuận IPC góp 30% vốn, còn lại là vốn ngoại.

Công ty nổi danh khi là chủ đầu tư Khu đô thị Phú Mỹ Hưng (quận 7, TP HCM) – một trong những dự án nổi bật của thành phố khi biến vùng đầm lầy thành khu đô thị sầm uất. Họ muốn xây dựng nên khu đô thị đa chức năng, trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ, công nghiệp, khoa học, văn hóa, giáo dục, cư trú, giải trí… tạo động lực cho sự phát triển phía Nam và Đông Nam thành phố. Năm 2008, Bộ Xây dựng và UBND TP HCM công nhận đây là “khu đô thị kiểu mẫu” của Việt Nam.

Doanh nghiệp này xây dựng đại lộ Nguyễn Văn Linh có 10 làn xe, trở thành trục giao thông huyết mạch của khu Nam thành phố. Dọc theo đó, Phú Mỹ Hưng được giao phát triển năm cụm đô thị với tổng diện tích 774 ha. Hiện tại, công ty đã hoàn thành cụm thứ nhất – trung tâm đô thị mới, nổi bật với hồ Bán nguyệt, trung tâm thương mại Cresent Mall, khu nhà phố – biệt thự và loạt căn hộ chung cư đã bàn giao như Garden Plaza, Riverpark Residence, The Panorama, The Peak Midtown…

Năm nay, Phú Mỹ Hưng cho biết sẽ tung thêm giỏ hàng shop ở khối đế của The Horizon, The Crescent Residence 5 và Cardinal Court. Họ còn triển khai kế hoạch nâng cấp cho khu Hồ Bán Nguyệt với tổng ngân sách 11 triệu USD và trục đường Nguyễn Lương Bằng.

Tất Đạt