Chính phủ vừa ban hành Nghị định 302 quy định chi tiết về Quỹ nhà ở quốc gia. Đây là quỹ tài chính Nhà nước ngoài ngân sách, có tư cách pháp nhân và hoạt động không vì mục đích lợi nhuận.

Theo Nghị định, Quỹ nhà ở Trung ương sẽ được Chính phủ thành lập, trực thuộc và giao Bộ Xây dựng quản lý. UBND cấp tỉnh sẽ thành lập và quản lý Quỹ nhà ở địa phương.

Về cơ cấu tổ chức, Quỹ gồm Giám đốc, tối đa 2 Phó giám đốc, Kế toán trưởng và không quá 5 phòng chuyên môn. Giám đốc Quỹ Trung ương do Bộ trưởng Bộ Xây dựng bổ nhiệm; Giám đốc Quỹ địa phương do Chủ tịch UBND tỉnh bổ nhiệm.

Về mục tiêu và chức năng, Nghị định quy định Quỹ sẽ đầu tư xây dựng nhà ở xã hội; đầu tư các dự án nhà ở xã hội đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội để cho thuê. Quỹ cũng tạo lập nhà ở xã hội thông qua hình thức tiếp nhận, chuyển đổi công năng nhà ở thuộc tài sản công theo quy định của pháp luật về nhà ở và pháp luật có liên quan để cho thuê.

Quỹ có thể tạo lập nhà ở, nhà ở xã hội thông qua hình thức mua từ các chủ đầu tư; đặt hàng, tiếp nhận, chuyển giao nhà ở do doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ; tiếp nhận nhà ở phục vụ tái định cư, tạm cư; tiếp nhận, chuyển giao nhà ở xã hội do tổ chức, cá nhân tự nguyện đóng góp để cho thuê.

Ngoài ra, Quỹ còn được phép mua nhà ở thương mại để cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thuê.

Quỹ nhà ở quốc gia được kỳ vọng sẽ giúp cân đối cung – cầu, điều chỉnh cơ cấu hàng hóa bất động sản, từ đó tác động làm giảm giá thành phân khúc nhà ở thương mại, giúp thị trường bất động sản phát triển ổn định và lành mạnh hơn. Đồng thời, Quỹ tạo nguồn lực dài hạn, bền vững cho phát triển nhà ở xã hội.

Theo Bộ Xây dựng, trong 10 tháng đầu năm, cả nước có 191 dự án nhà ở xã hội hoàn thành với quy mô 128.648 căn; 195 dự án đã khởi công, đang triển khai với 123.057 căn; 310 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư với quy mô 385.343 căn.

Như vậy, số lượng dự án đã hoàn thành, khởi công và chấp thuận chủ trương đầu tư đến năm 2025 đạt khoảng 60% so với chỉ tiêu 1.062.200 căn đến năm 2030.

Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Gia Lai mới đây đã tổ chức buổi đối thoại với các hộ dân liên quan đến các dự án phát triển đô thị tại phân khu số 2, 4, 9, Khu kinh tế Nhơn Hội (Nhơn Hội New City). Nhiều nhà đầu tư đã bày tỏ sự bức xúc về việc chậm trễ bàn giao sổ đỏ và hạ tầng dự án chưa hoàn thiện.

Tại buổi làm việc, các nhà đầu tư đã chất vấn gay gắt chủ đầu tư là Công ty cổ phần Phát triển bất động sản Phát Đạt (Công ty Phát Đạt) và đối tác phát triển dự án Công ty CP Đầu tư Danh Khôi Holdings (Công ty Danh Khôi Holdings) về những cam kết chưa được thực hiện.

Anh P.H.T. (Hà Nội) mua 6 lô đất tại dự án Nhơn Hội New City từ năm 2019 và đã đóng số tiền gần 9 tỷ đồng (tương đương 95% tổng giá trị). Tuy nhiên, sau 6 năm, anh vẫn chưa nhận được bất kỳ giấy tờ chứng nhận quyền sở hữu nào.

“Khi thị trường bất động sản sốt, có người thế chấp nhà để đầu tư “lướt sóng”. Nhưng chủ đầu tư không ra sổ, tiền lãi tăng theo thời gian khiến khách hàng không trả nổi, ngân hàng phải siết nhà”, anh T. chia sẻ.

Anh T. đề nghị các công ty liên quan phải sớm hoàn thiện hạ tầng và cấp sổ đỏ cho những người đã đóng đủ tiền, đồng thời cam kết cụ thể về tiến độ cho những người chưa thanh toán đủ.

Chị T.T.N.V. (Gia Lai) cũng rơi vào tình cảnh tương tự khi mua 2 lô đất tại dự án vào năm 2022. Chị đã thanh toán 98% giá trị một lô và 35% lô còn lại. Tuy nhiên, hiện trạng dự án vẫn là bãi đất hoang, hạ tầng dang dở, xuống cấp.

Hàng trăm khách hàng khác cũng đã đóng 95-100% nhưng chưa nhận được sổ đỏ. “Giờ tôi chỉ muốn lấy lại tiền, không còn ý định xây nhà ở đây nữa”, chị V. bày tỏ sự thất vọng.

Đáp lại những bức xúc của khách hàng, ông Nguyễn Khắc Sinh, Phó tổng giám đốc Công ty Phát Đạt, cam kết hoàn thành hạ tầng cấp điện, nước tại dự án trước ngày 31/12. Ông Sinh cho biết công ty đang triển khai xây dựng và sửa chữa hạ tầng kỹ thuật của các phân khu 2, 4, 9.

Kết luận buổi đối thoại, ông Nguyễn Thanh Nguyên, Phó trưởng Ban Quản lý khu kinh tế tỉnh Gia Lai, yêu cầu Công ty Danh Khôi Holdings sớm hoàn thiện hồ sơ và nghĩa vụ tài chính để cấp 86 sổ đỏ cho người dân. Đối với những người dân đã nộp 95-100% số tiền, ông Nguyên yêu cầu công ty khẩn trương cấp sổ trước ngày 30/9.

Riêng với Công ty Phát Đạt, ông Nguyên đề nghị khẩn trương đầu tư, hoàn thành đồng bộ công trình hạ tầng kỹ thuật tại phân khu 2, 4, 9 trước ngày 30/9 theo chỉ đạo của UBND tỉnh.

Sở Xây dựng tỉnh Bắc Ninh vừa công bố giá bán và cho thuê khu nhà xã hội số 02 tại khu đô thị phía nam thành phố Bắc Giang (nay là phường Bắc Giang). Dự án có tên thương mại là EcoHome Sông Thương, được khởi công từ tháng 4 với quy mô vốn 1.145 tỷ đồng, cung ứng 1.032 căn hộ (827 căn để bán và 205 cho thuê). Diện tích các căn nhà ở xã hội từ 32m2 đến 63m2.

Với giá bán hơn 18,9 triệu đồng/m2 (gồm VAT, chưa có phí bảo trì), người mua cần trả từ 604 triệu đồng đến gần 1,2 tỷ đồng để sở hữu một căn hộ tại đây. Giá cho thuê hơn 125.000 đồng/m2, tương đương một căn 4-7,9 triệu đồng/tháng.

Theo thông báo của Sở Xây dựng Bắc Ninh, hơn 800 căn tại dự án đã đủ điều kiện mở bán. Dự án dự kiến bàn giao vào quý II năm sau.

Như vậy, dự án này là dự  án có đơn giá bán cao nhất tại Bắc Ninh tính đến thời điểm hiện tại. Bởi nhiều dự án mở bán trước đó giá dao động 15-18 triệu đồng/m2. Đơn cử, hơn 900 căn nhà xã hội thuộc khu đô thị mới Quế Võ có giá 18,8 triệu đồng/m2. Hay hơn 600 căn nhà xã hội tại phường Nếnh của liên danh Evergreen Bắc Giang đang mở bán 16,8 triệu đồng/m2, tương đương từ 470 triệu/căn.

Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, tỉnh Bắc Ninh là địa phương đi đầu cả nước về phát triển nhà ở xã hội. Từ đầu năm đến nay, tỉnh đã hoàn thành hơn 12.600 căn hộ, đạt gần 80% chỉ tiêu được giao trong năm (khoảng 15.920 căn). Tỉnh còn 3 dự án đang triển khai với số căn đăng ký hoàn thành hơn 3.600 căn trong cuối năm nay.

Về chỉ tiêu năm 2026, tỉnh Bắc Ninh đăng ký phát triển 20.000 căn nhà ở xã hội, tăng hơn 2.000 căn so với chỉ tiêu của Chính phủ giao.

Không còn là kịch bản xa vời, biến đổi khí hậu với những trận mưa lịch sử và triều cường dâng cao đang trở thành “phép thử” khắc nghiệt cho thị trường bất động sản. Khi những căn biệt thự đắt đỏ tại Hà Nội hay TPHCM chìm trong biển nước, cả chủ đầu tư và người mua nhà buộc phải thay đổi tư duy để thích ứng.

Thực tế thời gian qua đã vẽ nên một bức tranh tương phản đầy nghịch lý: Giữa những đô thị hiện đại, người dân vẫn phải vật lộn với cảnh ngập lụt, triều cường. Không khó để bắt gặp hình ảnh những khu biệt thự trị giá hàng triệu USD tại Hà Nội bị cô lập giữa mênh mông nước sau bão, hay những tuyến đường sầm uất tại TPHCM “thất thủ” mỗi khi triều lên.

Nói như ông Phạm Trung Quân, Giám đốc Nghiên cứu và Phát triển sản phẩm Công ty Nam Long tại một hội thảo mới đây, ngập nước không chỉ gây bất tiện về di chuyển mà đang tác động trực tiếp, bào mòn chất lượng sống và giá trị tài sản của từng hộ gia đình.

Theo các nghiên cứu về biến đổi khí hậu, mực nước biển toàn cầu đang dâng trung bình 0,3-0,4cm mỗi năm. Đáng lo ngại hơn, tại TPHCM, các cơ quan địa chất ghi nhận tốc độ sụt lún nền đất lên tới 2-3 cm/năm.

Sự cộng hưởng giữa hai yếu tố này – nước dâng lên và đất lún xuống – đang khiến nguy cơ ngập lụt không chỉ gia tăng về tần suất mà còn nghiêm trọng hơn về mức độ tàn phá. Đây là bài toán sống còn mà các dự án bất động sản phải giải quyết nếu muốn phát triển bền vững.

Chia sẻ giải pháp trước thách thức này, đại diện Nam Long cho biết doanh nghiệp đã phải thực hiện những nghiên cứu chuyên sâu để tự cứu mình trước khi chờ hạ tầng chung. Về cốt nền xây dựng, dù cơ quan Nhà nước đã quy định mức tối thiểu, công ty vẫn tính toán theo biên độ triều cường và kịch bản biến đổi khí hậu cập nhật, từ đó nâng cốt nền cao hơn tiêu chuẩn yêu cầu. Mục tiêu là đảm bảo phần lớn dự án có khả năng chống chịu ngập trong nhiều năm khi đi vào vận hành.

Đồng quan điểm, bà Dương Thùy Dung – Giám đốc Điều hành CBRE Việt Nam – nhận định rủi ro thiên tai hiện nay đã trở thành “mẫu số chung” của nhiều đô thị lớn trên thế giới, không riêng Việt Nam. Các nhà đầu tư bất động sản cũng đã nhận thức rất rõ xu hướng mực nước biển dâng và tác động của hiện tượng ấm lên toàn cầu đến tình trạng triều cường, ngập úng.

Từ góc độ quan sát và làm việc trực tiếp với các chủ đầu tư, bà Dung nhận thấy phần lớn các doanh nghiệp phát triển dự án quy mô lớn đều đã chủ động xây dựng giải pháp chống ngập ngay từ giai đoạn quy hoạch ban đầu. Với những chủ đầu tư chưa triển khai hệ thống này, việc bổ sung là điều bắt buộc.

Cũng theo bà Dung, bản đồ ngập nước của TPHCM được cập nhật hàng năm và công bố công khai, cho thấy nhiều khu vực trước đây chưa từng bị ngập đang dần chuyển sang vùng rủi ro trong giai đoạn 2025-2030. Điều đó đặt ra yêu cầu các chủ đầu tư phải liên tục theo dõi dữ liệu mới để có phương án kỹ thuật phù hợp. Ngoài ra, hệ thống nước ngầm và nguy cơ sụt lún cũng là yếu tố quan trọng mà nhiều chủ đầu tư đã tính đến khi thiết kế nền móng cũng như hạ tầng dự án.

Từ phía Nhà nước, đại diện CBRE Việt Nam đánh giá Chính phủ đang đẩy mạnh các dự án quy mô quốc gia nhằm kiểm soát ngập và triều cường tại khu vực phía Nam. Trong đó, hệ thống cống kiểm soát triều với tổng mức đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng là một trong những công trình trọng điểm đang được triển khai.

Ở góc độ người mua nhà, CBRE cho rằng mỗi cá nhân cũng cần chủ động nâng cao khả năng phòng vệ trước rủi ro ngập nước. Người mua nên trực tiếp tham khảo bản đồ ngập và dự báo tương lai để đánh giá vị trí dự án. Đồng thời, tiêu chí lựa chọn chủ đầu tư có năng lực và có giải pháp rõ ràng về hạ tầng chống ngập nên được đặt lên hàng đầu.