Tại các đô thị như Singapore, Tokyo hay Paris, nhà phố kết hợp ở và kinh doanh được xem là mô hình tăng hiệu quả sử dụng với quỹ đất trung tâm. Khả năng tích hợp không gian sinh hoạt và thương mại giúp loại hình này duy trì vai trò quan trọng trong cấu trúc đô thị.

Theo Savills, nhà phố thương mại tại các đô thị lớn có tiềm năng tạo dòng tiền và ghi nhận xu hướng tăng giá sơ cấp. Tại Việt Nam, bên cạnh thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, TP HCM và Đà Nẵng, xu hướng này đang lan rộng tới các địa phương như Nghệ An. Khi quỹ đất khu vực lõi ngày càng thu hẹp, các sản phẩm nhà phố được quy hoạch đồng bộ trong khu đô thị hoàn chỉnh được quan tâm hơn.

Nằm tại trung tâm Nghệ An (thành phố Vinh cũ), nhà phố Golden Townhouse được phát triển theo mô hình đa công năng, cho phép chủ sở hữu kết hợp mục tiêu an cư và khai thác dịch vụ trong cùng một tài sản. Tầng trệt được thiết kế phù hợp cho các hoạt động thương mại, dịch vụ hoặc cho thuê mặt bằng, trong khi các tầng trên đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của gia đình.

Cách tổ chức không gian này giúp nhà phố không chỉ đóng vai trò là nơi ở, mà còn có khả năng hình thành dòng tiền từ nhu cầu tiêu dùng sẵn có của khu vực. Các mô hình như cửa hàng tiện ích, quán cà phê, dịch vụ giáo dục, y tế hoặc văn phòng nhỏ có thể vận hành dựa trên nhịp sinh hoạt thường xuyên của cư dân, qua đó giảm phụ thuộc vào biến động chu kỳ của thị trường bất động sản.

Lợi thế khai thác còn đến từ vị trí. Golden Townhouse tọa lạc tại giao điểm đường Trần Nguyên Hãn và đại lộ Vinh Quang, kế cận sông Kẻ Gai. Nhờ đó, cư dân có thể kết nối nhanh tới chợ Vinh, siêu thị GO!, trường học, bệnh viện và trung tâm hành chính trong bán kính hơn 1 km. Lưu lượng người qua lại ổn định được xem là nền tảng cho hoạt động kinh doanh dịch vụ, đồng thời góp phần duy trì giá trị sử dụng lâu dài của nhà phố.

Không chỉ hưởng lợi từ vị trí, Golden Townhouse còn được hỗ trợ bởi quy hoạch nội khu của Eurowindow Sport Garden. Các căn nhà phố nằm dọc trục đường nội khu rộng, kế cận vườn hoa Minh Châu, gần các không gian sinh hoạt cộng đồng và hệ tiện ích lớn, thuận lợi cho việc tiếp cận, dừng đỗ và sử dụng dịch vụ. Theo chủ đầu tư, khi cư dân có xu hướng sinh hoạt, mua sắm và giải trí trong cùng một không gian khép kín, dòng tiền sẽ được giữ lại và luân chuyển ngay trong nội khu, giúp hiệu quả khai thác của nhà phố ổn định hơn.

Trên nền tảng đó, môi trường sống và cơ cấu cư dân trở thành yếu tố quyết định giá trị khai thác dài hạn. Golden Townhouse nằm trong khu đô thị xanh Eurowindow Sport Garden với hệ thống tiện ích đa dạng gồm công viên thể thao, bể bơi bốn mùa, không gian sinh hoạt cộng đồng, qua đó, góp phần hình thành cộng đồng cư dân ổn định. Đây được xem là nhóm khách hàng có nhu cầu sử dụng dịch vụ thường xuyên và mức chi tiêu bền vững, tạo nguồn cầu lâu dài cho bất động sản thương mại.

Trong bối cảnh quỹ đất trung tâm ngày càng hạn chế, nhà phố đa công năng tại khu vực lõi đô thị không chỉ đáp ứng nhu cầu ở thực mà còn mang ý nghĩa tích lũy giá trị theo thời gian. Với nhà đầu tư dài hạn, dòng sản phẩm này được xem là loại hình cân bằng giữa dòng tiền khai thác hiện tại và tiềm năng gia tăng giá trị cùng quá trình phát triển của đô thị trung tâm Nghệ An.

Song Anh

Chung cư The Harmona (21 Trương Công Định, phường Tân Bình) do Công ty cổ phần Vật tư Xuất nhập khẩu Tân Bình làm chủ đầu tư, gồm 3 khối cao 19 tầng với 569 căn hộ.

Theo Văn phòng Đăng ký đất đai TP HCM, dự án đã bàn giao nhà từ năm 2013. Năm 2016, chủ đầu tư nộp hồ sơ đề nghị cấp sổ hồng cho cư dân và đã có hơn 300 căn được cấp giấy chứng nhận. Tuy nhiên, việc cấp sổ sau đó bị dừng lại, khiến 258 căn hộ còn lại đến nay vẫn chưa được giải quyết. Hiện chủ đầu tư đề nghị được cấp sổ trước cho phần thương mại dịch vụ tại tầng 1 và 2 khối C.

Nguyên nhân vướng mắc được xác định do dự án có điều chỉnh quy hoạch, chuyển 20% quỹ nhà ở xã hội sang nhà ở thương mại, phát sinh nghĩa vụ tài chính bổ sung về tiền sử dụng đất. Quá trình xác định nghĩa vụ tài chính phải thông qua đấu thầu lựa chọn đơn vị tư vấn xác định giá đất, song nhiều lần chào thầu chưa chọn được đơn vị tham gia.

Tổ công tác đánh giá, việc cấp sổ chỉ có thể thực hiện khi chủ đầu tư hoàn tất nghĩa vụ tài chính bổ sung và khắc phục các tồn tại, trong đó có vấn đề quỹ bảo trì. Qua đó, lãnh đạo tổ công tác yêu cầu doanh nghiệp phối hợp các phòng ban chuyên môn sớm xác định khoản phải nộp để xem xét cấp sổ cho hơn 200 căn hộ còn lại và phần diện tích thương mại.

Với dự án còn lại là Khu đô thị mới Nhơn Đức – Phước Kiển, tại các lô A30, A31, A32, xã Nhà Bè (Nhà Bè Metrocity), do Công ty TNHH MTV Việt Nam GS Industry làm chủ đầu tư. Dự án có 377 căn thấp tầng, gồm 227 biệt thự, 150 nhà liên kế và 3 nhà câu lạc bộ. Nhiều sản phẩm nhà ở tại một số phân khu của dự án đã được bàn giao cho khách hàng nhưng chưa cấp sổ do vướng nghĩa vụ tài chính.

Theo tổ công tác, dự án hiện đã hoàn tất nghĩa vụ tài chính theo quy định, được nghiệm thu hạ tầng và đầy đủ hồ sơ pháp lý. Vì vậy tổ Công tác thống nhất xem xét cấp sổ hồng theo đề nghị của chủ đầu tư.

Sau một năm hoạt động, Tổ công tác 1645 đã tháo gỡ vướng mắc cho gần 200 dự án, xử lý dứt điểm các vướng mắc, giúp đẩy nhanh tiến độ cấp sổ hồng cho người dân. Việc đưa hai dự án vào diện tháo gỡ được kỳ vọng giải quyết tình trạng chậm cấp sổ kéo dài, đảm bảo quyền lợi cho người mua nhà, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn cho thị trường bất động sản.

Phương Uyên

Theo quyết định của UBND tỉnh Tây Ninh, dự án khu dân cư Bình Hòa Nam 1 (Flamingo Island City) tọa lạc tại ấp Thanh Sơn, xã Đức Huệ (thuộc tỉnh Long An trước sáp nhập), với tổng mức đầu tư hơn 3.850 tỷ đồng. Trong đó, chủ đầu tư góp gần 580 tỷ đồng (tương đương 15%), còn lại vay ngân hàng.

Dự án có quy mô khoảng 160 ha, cung ứng 3.000 căn hộ và chỗ ở cho 14.600 người khi hoàn thành. Trong đó, khu nhà ở thấp tầng có 200 căn nhà riêng lẻ và 1.800 lô đất nền (liền kề, biệt thự), tổng diện tích khoảng 51 ha, chiếm 32,3% diện tích toàn khu. Phần nhà ở chung cư dự kiến bố trí khoảng 1.000 căn hộ trên quỹ đất gần 7 ha, tương đương 4,8% diện tích dự án.

Khu dân cư Bình Hòa Nam 1 dự kiến được thực hiện trong 6 năm, thời hạn hoạt động 30 năm. Chủ đầu tư có trách nhiệm hoàn thiện quy hoạch chi tiết, đảm bảo đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và xã hội theo quy chuẩn.

Tây Ninh hiện là một trong những địa phương thu hút đầu tư mạnh tại khu vực phía nam. Sau khi sáp nhập địa giới hành chính từ ngày 1/7/2025, Tây Ninh gia tăng dư địa phát triển nhờ quỹ đất lớn từ các huyện thuộc tỉnh Long An cũ. Trước đó, khu vực này cũng ghi nhận hàng loạt dự án quy mô được triển khai của các “ông lớn” như Vinhomes, Ecopark và T&T Group…

Phương Uyên

Chị Lan Phương (41 tuổi), chủ căn nhà phố tại phường Đức Nhuận, từng xem đây là tài sản sinh lời an toàn, nay gần như không còn tạo lợi nhuận. Mặt bằng hiện cho thuê hơn 40 triệu đồng mỗi tháng, chỉ đủ trả một phần lãi vay. Sau khi trừ thuế, bảo trì và khấu hao, dòng tiền gần như bằng không.

Trước năm 2022, căn nhà mua hơn 18 tỷ đồng từng cho thuê ổn định 75 triệu đồng mỗi tháng. Sau dịch, giá thuê giảm dần còn 50 triệu đồng rồi thấp hơn nhưng vẫn khó giữ khách. Hợp đồng ngắn hạn, khách liên tục trả mặt bằng vì kinh doanh thua lỗ khiến thời gian nhà trống kéo dài, chi phí sửa chữa, môi giới phát sinh. Từ chỗ tạo thu nhập đều đặn, tài sản này trở thành gánh nặng buộc chủ nhà bù lỗ để giữ.

Không riêng nhà phố, shophouse cũng chung cảnh ngộ. Anh Hoàng Nam (46 tuổi) mua căn shophouse khối đế chung cư khu Đông năm 2019 với giá gần 10 tỷ đồng. Ban đầu chào thuê 40 triệu đồng mỗi tháng không có khách, sau phải hạ còn 32-35 triệu đồng rồi dưới 30 triệu đồng mỗi tháng và chỉ ký được hợp đồng ngắn hạn. Trong khi đó, mỗi tháng anh vẫn gánh gần 50 triệu đồng tiền lãi vay, phí quản lý, bảo trì và thuế. Sau bốn năm khai thác kém hiệu quả, anh rao bán ngang giá mua nhưng thị trường hầu như không phản hồi.

Với nhiều chủ nhà, khó khăn lớn nhất hiện nay không chỉ là tìm khách thuê mà là giữ khách. Bà Lê Thị Duyên (phường An Đông, TP HCM) cho biết trong hai năm qua đã bốn lần phải treo biển cho thuê lại nhà phố mặt tiền vì khách trả nhà chỉ sau vài tháng hoạt động. Có trường hợp chấp nhận thuê với giá đã giảm gần 40% so với trước dịch nhưng chưa đầy nửa năm vẫn đóng cửa do doanh thu không đủ bù chi phí. “Giá thuê không còn là rào cản lớn nhất, khó nhất là khách vào rồi nhưng không trụ nổi”, bà nói.

Năm 2025 tiếp tục là giai đoạn thử thách với nhà phố cho thuê khi nhiều chủ sở hữu rơi vào vòng luẩn quẩn: giá mua cao, kỳ vọng dòng tiền lớn nhưng hiệu quả khai thác kéo dài kém khả quan, áp lực tài chính ngày càng chồng chất. Khi buộc phải bán ra, mức giá thị trường chấp nhận thường thấp hơn nhiều so với kỳ vọng, khiến phân khúc này rơi vào trạng thái thanh khoản yếu.

Dữ liệu từ Batdongsan cho thấy đây là năm thứ ba liên tiếp nhu cầu thuê nhà mặt phố sụt giảm. Giai đoạn 2023-2025, lượng tìm thuê giảm trung bình 20-30% mỗi năm, trong khi giá chào thuê đã hạ 15-20%, thậm chí 25-30% tại nhiều tuyến đường nội thành. Từ vị thế được xem là loại hình “hái ra tiền”, nhà phố dần trở thành phân khúc có biên lợi nhuận mỏng.

Savills Việt Nam cũng ghi nhận mặt bằng nhà phố truyền thống chịu áp lực cạnh tranh lớn từ trung tâm thương mại. Trong khi giá thuê tại trung tâm thương mại vẫn tăng nhờ nhu cầu từ các thương hiệu lớn, tỷ lệ hấp thụ của nhà phố giảm 30-40%, kéo giá thuê đi xuống qua từng năm.

Tỷ suất lợi nhuận vì thế giảm sâu. Trước năm 2020, lợi suất cho thuê nhà phố theo ghi nhận của Biggee, Batdongsan và Nhà Tốt, phổ biến ở mức 6-8% mỗi năm, đủ hấp dẫn so với gửi tiết kiệm. Sau dịch Covid-19, mức sinh lời thu hẹp còn 2-3% với nhà phố và 1-2% với shophouse. Đến năm 2025, lợi suất tiếp tục co lại, chỉ còn khoảng 1,5-2% với nhà phố và dưới 1% với shophouse, thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng ban đầu và kém cạnh tranh so với nhiều kênh đầu tư tài chính khác.

Lý giải thực trạng này, bà Cao Thị Thu Hương, quản lý cấp cao Savills Việt Nam, cho rằng phân khúc nhà phố cho thuê đang chịu tác động đồng thời từ sự suy yếu của sức mua và thay đổi hành vi tiêu dùng. Nhóm khách thuê chủ lực như ngân hàng, F&B, y tế, giáo dục đang trong quá trình tái cơ cấu, thu hẹp mạng lưới và tiết giảm chi phí. Bên cạnh đó, thương mại điện tử và xu hướng mua sắm tại các điểm tập trung khiến hiệu quả kinh doanh tại nhà phố suy giảm, trong khi chi phí thuê vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi phí của doanh nghiệp.

Với loại hình nhà phố thương mại, khó khăn thường xuất phát từ việc định hướng phát triển và khai thác sai ngay từ đầu. Nhiều nhà đầu tư coi đây là tài sản nắm giữ chờ tăng giá, trong khi chủ đầu tư tập trung bán hàng mà ít chú trọng xây dựng mô hình vận hành thương mại. Khi yếu tố kinh doanh không được phát huy, giá trị shophouse thậm chí kém cạnh tranh hơn nhà phố hay biệt thự liền kề.

Bàn về khả năng phục hồi, bà Mai Võ, Trưởng bộ phận Bán lẻ CBRE Việt Nam, cho rằng yếu tố then chốt vẫn là sự phục hồi của tiêu dùng. Với nhà mặt phố, phân khúc này còn dư địa phục hồi nhưng khó quay lại giai đoạn “giá cao, dễ thuê”, mà sẽ vận động theo hướng chọn lọc, gắn chặt với hiệu quả kinh doanh thực tế. Năm 2025, câu chuyện của nhiều chủ nhà phố cho thuê tại TP HCM không còn xoay quanh lợi nhuận, mà là làm sao để giữ dòng tiền không âm.

Theo bà, mặt bằng cần được định giá lại theo sức mua và khả năng khai thác, thay vì neo theo kỳ vọng quá khứ. Lợi thế vị trí không còn đủ nếu khó tiếp cận, thiếu chỗ đậu xe hoặc không phù hợp công năng; việc giảm giá thuê đơn thuần cũng không hiệu quả nếu không đi kèm điều chỉnh mô hình khai thác như hợp đồng linh hoạt, chia sẻ doanh thu hay cho thuê từng phần. Nhà mặt phố cần ưu tiên các ngành đòi hỏi hiện diện vật lý như F&B, y tế, giáo dục, dịch vụ cá nhân hoặc showroom trải nghiệm.

Đối với nhà phố thương mại, bà Mai nhấn mạnh cần định vị đúng bản chất là bất động sản thương mại, gắn với bài toán kinh doanh thực tế từ ngành hàng, quy mô mặt bằng đến lưu lượng khách và dòng tiền. Quản lý vận hành chuyên nghiệp đóng vai trò quyết định, đòi hỏi chủ đầu tư tham gia sâu hơn vào tổ chức không gian và thu hút khách thuê, thay vì mô hình “xây xong rồi bán đứt”. Khi có chiến lược vận hành rõ ràng và giá thuê phù hợp sức mua, giá trị thương mại được khôi phục sẽ là nền tảng để giá trị tài sản tăng lên tương xứng với tiềm năng thực tế của loại hình này.

“Một khi giá trị thương mại của nhà phố được cải thiện, giá trị tài sản mới có thể tăng tương xứng với tiềm năng thực tế của loại hình này”, bà Mai nhấn mạnh.

Phương Uyên