Sáng 19/12, hơn 230 công trình, dự án trên địa bàn 34 tỉnh, thành khởi công, khánh thành hoặc thông xe kỹ thuật. Lễ khởi công, khánh thành được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến với 79 điểm cầu trên cả nước, gồm 12 điểm cầu trực tiếp và 67 điểm cầu trực tuyến, tượng trưng cho 79 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến.

Vốn tư nhân chiếm khoảng 82%

Phát biểu tại điểm cầu Trung tâm đô thị thể thao Olympic, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết thời gian qua, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư, trình Quốc hội thông qua các cơ chế đặc thù và chủ trương đầu tư đối với nhiều dự án hạ tầng có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, mang tính đồng bộ và liên vùng.

Trong số này có các dự án trọng điểm như tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng; đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam; các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và TPHCM; sân bay Gia Bình; Khu đô thị lấn biển Cần Giờ; Dự án Khu đô thị thể thao Olympic; Dự án trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, Thủ tướng Chính phủ đã thành lập các Ban Chỉ đạo đối với các dự án trọng điểm nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai.

Đồng thời, Chính phủ phát động phong trào thi đua “Đẩy mạnh phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí giai đoạn năm 2022-2030”, trong đó có đợt thi đua cao điểm “500 ngày đêm thi đua hoàn thành 3.000km đường bộ cao tốc” và “Chiến dịch Quang Trung”, đạt được nhiều kết quả cụ thể.

Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng, chỉ riêng trong năm 2025, Trung ương và địa phương đã khởi công, khánh thành 564 công trình, dự án với tổng mức đầu tư hơn 5,14 triệu tỷ đồng, trong đó vốn tư nhân chiếm khoảng 74,6%.

Riêng trong ngày 19/12, 234 dự án, công trình với tổng mức đầu tư hơn 3,4 triệu tỷ đồng tiếp tục được khởi công, khánh thành và thông xe kỹ thuật, trải rộng trên nhiều lĩnh vực hạ tầng trọng yếu của nền kinh tế.

Trong đó, nguồn vốn tư nhân đạt 2,79 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 82% tổng vốn. Các dự án trải rộng trên nhiều lĩnh vực, có ý nghĩa về kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh và mở rộng không gian phát triển.

Theo kế hoạch, đến hết năm 2025, cả nước sẽ hoàn thành 3.345km tuyến chính cao tốc và 458km nút giao, đường dẫn, với tổng chiều dài 3.803km.

Tính đến ngày 19/12, đã hoàn thành và thông xe kỹ thuật 3.188km tuyến chính cao tốc và 325km nút giao, đường dẫn, đạt tổng cộng 3.513km. Những con số này vượt mục tiêu Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm 2021-2025 do Quốc hội và Chính phủ giao. Ngoài ra, đã hoàn thành 1.586km đường quốc lộ và 1.701km đường bộ ven biển.

Tính chung giai đoạn năm 2021-2025, cả nước đã hoàn thành và thông xe 2.025km đường cao tốc, gấp gần 2 lần tổng số km cao tốc được xây dựng trong 20 năm trước nhiệm kỳ.

Đặc biệt, đã hoàn thành và thông xe kỹ thuật toàn tuyến cao tốc Bắc – Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau. Riêng năm 2025, hoàn thành 1.491km đường cao tốc, 456km đường quốc lộ và 251km đường ven biển; đồng thời tiếp tục triển khai các tuyến cao tốc Cà Mau – Cái Nước, các tuyến trục ngang như Tân Phú – Bảo Lộc, Quy Nhơn – Pleiku và tuyến giao thông Đất Mũi – Cảng Hòn Khoai.

Nhiều dự án góp phần thay đổi cơ bản hạ tầng quốc gia

Trong lĩnh vực hàng không, đã hoàn thành đầu tư, nâng cấp các cảng hàng không Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Phú Bài, Điện Biên; cơ bản hoàn thành Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 và đón chuyến bay kỹ thuật đầu tiên trong ngày 19/12.

Tổng công suất các cảng hàng không trên cả nước được nâng từ 92,4 triệu lượt khách năm 2020 lên 155 triệu lượt khách năm 2025, tăng 1,6 lần so với năm 2020.

Cùng với đó, ba dự án cảng biển lớn tại Lạch Huyện (Hải Phòng), Cái Mép – Thị Vải và Sông Hậu đã được đưa vào khai thác, nâng năng lực hệ thống cảng biển từ 730 triệu tấn năm 2020 lên 900 triệu tấn vào năm 2025.

Việc khởi công các cảng Hòn Khoai và Bãi Gốc trong năm 2025 được xác định là bước đi phục vụ phát triển kinh tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh và góp phần thực hiện Nghị quyết số 36 về chiến lược phát triển kinh tế biển.

Trong lĩnh vực đường sắt, các khó khăn, vướng mắc được tập trung tháo gỡ để đưa vào khai thác ba tuyến đường sắt đô thị gồm Bến Thành – Suối Tiên, Cát Linh – Hà Đông và đoạn trên cao tuyến Nhổn – ga Hà Nội.

Đồng thời, cơ bản hoàn thành cải tạo, nâng cấp tuyến đường sắt Hà Nội – TPHCM đoạn Vinh – Nha Trang và Nha Trang – Sài Gòn. Các thủ tục đầu tư đối với dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, tuyến số 5 đường sắt đô thị Văn Cao – Ngọc Khánh – Láng – Hòa Lạc (Hà Nội) và tuyến tàu điện đô thị đoạn Phú Quốc đã được hoàn thiện để khởi công trong dịp này.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam tiếp tục được chuẩn bị để phấn đấu khởi công trong năm 2026.

Đối với lĩnh vực xây dựng dân dụng, tỷ lệ đô thị hóa hiện đạt 45%, tăng 5% so với cuối năm 2020. Diện tích nhà ở bình quân đạt 30m² sàn/người, tăng 5,6m². Từ năm 2021 đến nay, cả nước đã triển khai 698 dự án nhà ở xã hội với quy mô hơn 637.000 căn.

Riêng năm 2025, đã hoàn thành 102.146 căn nhà ở xã hội, đạt 102% kế hoạch năm. Cùng với đó, hơn 334.200 căn nhà tạm, nhà dột nát đã được xóa bỏ, hoàn thành sớm so với mục tiêu đề ra tại Nghị quyết 42.

Trong lĩnh vực điện, năng lượng và dầu khí, các đường dây truyền tải 500kV mạch 3 và mạch 4 đã được đưa vào khai thác; các nhà máy điện Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4 được hoàn thành, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Lãi suất cho vay mua nhà cuối năm có xu hướng tăng thêm khoảng 1-2% sau khi một số ngân hàng dừng các gói ưu đãi. Diễn biến này khiến nhóm khách hàng trẻ, những người phụ thuộc nhiều vào đòn bẩy tín dụng trở nên cân nhắc kỹ lưỡng hơn.

Bà Mai Thanh Thảo, Phó Giám đốc Bộ phận Ngân hàng và Dịch vụ Doanh nghiệp Savills Việt Nam, nhận định mặc dù lãi suất tăng khiến người mua thận trọng hơn, nhưng ở mặt bằng hiện nay, thị trường chưa ghi nhận sự suy giảm của nhu cầu ở thực. Thực tế, mặt bằng lãi suất hiện tại vẫn được đánh giá là thấp hơn đáng kể so với giai đoạn 2022-2023, giúp tâm lý thị trường duy trì trạng thái ổn định tương đối.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Quốc Anh, Phó Tổng giám đốc PropertyGuru, cho rằng việc lãi suất huy động tăng nhẹ hiện nay chỉ mang tính kỹ thuật nhằm tái lập mặt bằng vốn sau giai đoạn giảm sâu của năm 2024. Lãi suất cho vay phổ biến quanh 6-7%/năm, tuy cao hơn mức đáy 5-5,5% của các gói ưu đãi cho người trẻ nhưng vẫn nằm trong vùng hỗ trợ giao dịch.

Vị này nêu việc ngân hàng tăng nhẹ lãi suất huy động cuối năm là diễn biến tích cực vì giúp hệ thống cân đối nguồn vốn dài hạn tốt hơn, tạo nền tảng ổn định cho chu kỳ kế tiếp. Dòng tiền hiện tập trung vào các sản phẩm pháp lý minh bạch, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư sau cú sốc năm 2022 cũng như xu hướng phát triển bền vững hơn của thị trường.

Số liệu từ báo cáo bất động sản quý III của Savills cho thấy bức tranh thanh khoản tích cực tại các thành phố lớn. Cụ thể tại TPHCM, nguồn cung mới đạt tỷ lệ hấp thụ lên tới 91%, một con số minh chứng cho sức mua mạnh mẽ bất chấp những điều chỉnh về chính sách tín dụng. Phân khúc trung cấp mở rộng hơn, chiếm thế áp đảo, tạo ra một làn sóng dịch chuyển nhu cầu ra khu vực vùng ven ngày càng rõ nét.

Sự chuyển dịch này không chỉ giúp giải tỏa áp lực nhà ở nội đô mà còn kéo theo xu hướng tăng giá dựa trên giá trị thực của hạ tầng. Theo Savills, giá căn hộ thứ cấp tại TPHCM đã tăng trung bình 15% so với cùng kỳ năm trước. Các khu vực dọc theo các tuyến phát triển theo mô hình TOD như khu Đông ghi nhận mức tăng cao nhất lên đến 16%.

Chuyên gia của Savills nhận định mặt bằng giá nhà ở vùng ven hiện nay nhìn chung phù hợp với giá trị thực, nhưng đòi hỏi người mua phải chọn lọc kỹ lưỡng. Đối với nhóm người trẻ, các tiêu chí quan trọng cần ưu tiên bao gồm: pháp lý minh bạch, hạ tầng kết nối đã và đang vận hành, hệ tiện ích phục vụ nhu cầu sống hàng ngày, và trên hết là khả năng chi trả bền vững trong dài hạn.

Trong bối cảnh thị trường không còn tăng trưởng nóng, việc chạy theo các “cơn sốt hạ tầng” mà thiếu tính toán về chi phí lãi vay, chi phí đi lại và sinh hoạt có thể tạo ra áp lực tài chính lớn về sau. Ngược lại, những quyết định dựa trên nhu cầu ở thực và giá trị sử dụng lâu dài sẽ giúp người mua trẻ tối ưu được bài toán an cư, đồng thời giảm thiểu rủi ro trong chu kỳ thị trường tiếp theo.

Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) đề xuất bổ sung thời điểm xác định giá đất của quỹ đất thanh toán theo hợp đồng BT trong dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về cơ chế tháo gỡ, xử lý vướng mắc đối với dự án BT chuyển tiếp.

Cụ thể, trường hợp dự án BT đã hoàn thành bàn giao công trình theo hợp đồng BT cho Nhà nước và đã được Kiểm toán Nhà nước kiểm toán thì thời điểm xác định giá đất của quỹ đất thanh toán là thời điểm nhà đầu tư bàn giao công trình. Đề xuất nhằm vừa thực hiện nguyên tắc ngang giá, công bằng, vừa bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhà đầu tư dự án BT.

Ngoài ra, HoREA nêu dự thảo quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án BT chuyển tiếp trên phạm vi cả nước nên không chỉ bao gồm các dự án BT chuyển tiếp theo kết luận thanh tra đã có hiệu lực thi hành; chỉ xem xét, xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện kết luận thanh tra mà nguyên nhân dẫn đến vi phạm, sai phạm do lỗi của cơ quan quản lý nhà nước hoặc do lỗi của cơ quan quản lý nhà nước và nhà đầu tư.

Đơn vị này đề xuất cần lưu ý đến các dự án BT chuyển tiếp không thuộc đối tượng có kết luận thanh tra đã có hiệu lực thi hành, mà nhà đầu tư đã hoàn thành bàn giao công trình theo hợp đồng BT nhưng chưa được xác định thời điểm xác định giá đất của quỹ đất thanh toán theo hợp đồng BT để thực hiện dự án khác (dự án đối ứng).

Hiệp hội nhận thấy, thực tế một số nhà đầu tư dự án BT không thuộc đối tượng có kết luận thanh tra đã có hiệu lực thi hành, mà nhà đầu tư đã hoàn thành bàn giao công trình theo hợp đồng BT nhưng chưa được xác định thời điểm xác định giá đất của quỹ đất thanh toán theo hợp đồng BT nên cần bổ sung trường hợp này vào dự thảo Nghị quyết để phù hợp với phạm vi điều chỉnh rất rộng, bao trùm của cơ chế.

Bộ Tài chính đang dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về cơ chế tháo gỡ, xử lý vướng mắc đối với dự án BT chuyển tiếp. Trong đó, đối với dự án BT được xác định có hợp đồng ký kết theo đúng quy định của pháp luật tại thời điểm ký kết, UBND tỉnh, thành phố tiếp tục thực hiện, thanh toán cho nhà đầu tư theo hợp đồng đã ký kết.

Theo dự thảo, thời điểm xác định giá đất của quỹ đất thanh toán theo hợp đồng BT là thời điểm Nhà nước quyết định giao đất, cho thuê đất. Trừ các trường hợp hợp đồng BT có quy định về giá trị quỹ đất thanh toán hoặc thời điểm xác định giá đất của quỹ đất thanh toán thì thực hiện theo quy định tại hợp đồng BT.