Đây là nội dung trong quyết định vừa được Phó chủ tịch UBND TP HCM Bùi Xuân Cường ký.

Khu đất Thảo Cầm Viên có diện tích hơn 170.500 m2, vị trí tại số 2 Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường Bến Nghé, quận 1, hiện trạng là khu Thảo Cầm Viên lớn nhất TP HCM. Năm 2014, UBND thành phố ký quyết định cho Công ty TNHH MTV Thảo Cầm Viên thuê hơn 158.117 m2 đất với thời hạn 50 năm, trả tiền thuê hàng năm và sử dụng vào mục đích công cộng.

Tuy nhiên, theo quyết định vừa ký này, 164.702 m2 diện tích đất có mục đích công cộng (tương đương 96%) của Thảo Cầm Viên được Thành phố giao cho Công ty TNHH MTV Thảo Cầm Viên Sài Gòn quản lý, sử dụng. Với 5.875 m2 diện tích đất có kinh doanh (bãi giữ xe, quầy giải khát, khu ẩm thực, khu trò chơi, văn phòng làm việc…) doanh nghiệp này sẽ tiếp tục thuê theo hình thức trả tiền hằng năm. Thời hạn sử dụng đất là 50 năm được tính từ ngày 4/12/2014.

Thành phố cũng giao Chi cục thuế Khu vực II xác định tiền thuê đất và truy thu tiền thuê đất còn thiếu (nếu có) của Thảo Cầm Viên. Quyết định này của UBND TP HCM là cơ sở để cơ quan thuế tính lại số tiền thuê đất cho sở thú này.

Công ty TNHH MTV Thảo Cầm Viên là doanh nghiệp 100% vốn thuộc UBND TP HCM, vận hành công trình cùng tên tại trung tâm quận 1. Thảo Cầm Viên được xây dựng từ năm 1864 với tên gọi đầu tiên là Vườn Bách Thảo (được người dân quen gọi là sở thú).

Từ năm 2015, Thảo Cầm Viên hoạt động tự chủ hoàn toàn về tài chính, ngân sách không hỗ trợ. Đây là doanh nghiệp không hoạt động vì mục đích lợi nhuận, chức năng chính là quản lý vườn thú cổ 160 năm tuổi, chăm sóc nhiều động vật và thực vật quý hiếm.

Năm 2024, Thảo Cầm Viên bị Chi cục Thuế quận 1 ban hành thông báo tiền nợ thuế hơn 846 tỷ đồng, số tiền quá hạn phải thực hiện cưỡng chế nợ thuế là hơn 787 tỷ đồng. Tuy nhiên, lãnh đạo công ty khẳng định họ chỉ dành 5.590 m2, tức chiếm hơn 3,5% tổng diện tích, để kinh doanh dịch vụ. Toàn bộ đất còn lại được làm chuồng trại, cảnh quan công viên và dịch vụ công cộng không vì mục đích lợi nhuận, vậy nên không thể gánh nổi tiền thuê đất.

Cùng năm, Thảo Cầm Viên đã có đề nghị gửi UBND TP HCM xin chuyển từ cho thuê sang giao đất không thu tiền sử dụng với hơn 152.259 m2 đất có mục đích công cộng và cho thuê trả tiền hàng năm với diện tích còn lại.

Sau đó, Sở Tài nguyên và Môi trường TP HCM đã tiến hành rà soát, kê khai chi tiết, cụ thể từng phần diện tích sử dụng cho mục đích kinh doanh và phần diện tích không có mục đích kinh doanh. Sở đang thẩm định đơn giá thuê để có cơ sở ký hợp đồng thuê đất. Trên cơ sở đó, Cục Thuế TP HCM sẽ điều chỉnh lại tiền thuê đất cho Thảo Cầm Viên.

Phương Uyên

Yêu cầu trên được UBND TP Hà Nội nêu trong văn bản xử lý vi phạm các công trình chưa nghiệm thu phòng cháy chữa cháy (PCCC), xây dựng sai phép. Các quận, huyện, thị xã được giao rà soát, thống kê công trình vi phạm nhưng vẫn hoạt động trên địa bàn.

Lực lượng chức năng gồm xây dựng, quản lý đô thị, điện lực, UBND cấp xã tăng kiểm tra, xử lý công trình xây sai phép trên đất nông nghiệp, lâm nghiệp, hành lang bảo vệ đê điều, lưới điện… hay sai mục đích sử dụng đất. Việc cấp phép, kiểm tra công trình xây dựng cần được chấn chỉnh. Trường hợp không thực hiện chỉ đạo của thành phố sẽ bị kiểm điểm và xử lý nghiêm.

Thành phố cũng yêu cầu “tuyệt đối không để công trình chưa nghiệm thu PCCC tiếp tục hoạt động”. Biện pháp xử lý các công trình này gồm xử phạt, đình chỉ, công khai trên cổng thông tin… Trường hợp công trình sai phép vẫn hoạt động sẽ bị lập biên bản, ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước theo quy định.

Thành phố giao thời hạn chấm dứt tình trạng công trình chưa nghiệm thu phòng cháy chữa cháy, xây dựng sai phép trước ngày 15/6.

Trước đó, Hà Nội đã nhiều lần chỉ đạo xử lý các công trình chưa nghiệm thu PCCC, xây dựng sai phép. Tuy nhiên tình trạng để sót, lọt công trình vẫn diễn ra, việc khắc phục chậm.

Hình thức cắt điện nước với các công trình vi phạm được quy định tại Điều 33 Luật Thủ đô (sửa đổi). Theo đó, chủ tịch UBND các cấp được yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh xây sai phép, lấn chiếm đất, chưa nghiệm thu PCCC đã hoạt động.

Tại phiên họp Thường vụ Quốc hội hồi tháng 6 năm ngoái, Chủ tịch thành phố Trần Sỹ Thanh cho rằng giải pháp cắt điện nước nhằm xử lý trường hợp ý thức kém, coi thường mạng sống người khác thời gian qua. Ông dẫn chứng vụ đốt vàng mã, than tổ ong trong nhà tập thể. “Cấp chính quyền đã nhắc nhở mà người dân cố tình không tuân thủ thì cách tốt nhất để dừng lại là cắt điện nước, không cho thi công”, ông Thanh nói.

Tính đến cuối quý I, Hà Nội có hơn 69.700 cơ sở thuộc diện phải tăng cường PCCC, tập trung vào nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ và nhà ở riêng lẻ kết hợp sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 35% cơ sở hoàn tất việc khắc phục các giải pháp an toàn theo hướng dẫn kỹ thuật.

Theo Chỉ thị 19 của Thủ tướng, hết tháng 3 các nhà trọ phải dừng hoạt động nếu không đủ điều kiện PCCC.

Ngọc Diễm

Áp dụng bảng giá đất lần đầu

Từ 1/1, hệ thống bảng giá đất lần đầu theo Luật Đất đai 2024 chính thức có hiệu lực, thay thế cho bảng giá ban hành theo Luật Đất đai 2013 (gia hạn đến 31/12/2025). Bảng giá lần đầu được xây dựng theo loại, vị trí, khu vực đất với nguyên tắc thị trường và được sửa đổi, bổ sung khi cần thiết.

Từ cuối năm ngoái, liên tiếp các địa phương công bố bảng giá đất mới với xu hướng tăng như Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng, Quảng Ninh, Thanh Hóa… Tại Thủ đô, giá đất ở biến động mạnh tại một số xã ngoại thành như Đông Anh, Hoài Đức, Đan Phượng, An Khánh, dao động 24-26%. Tương tự, bảng giá đất lần đầu của TP HCM áp dụng đầu năm sau tăng hầu hết ở các khu vực, song không đồng đều, Bình Dương cũ tăng cao nhất, có nơi gấp 8 lần mức hiện hành.

Theo các chuyên gia, bảng giá mới tiệm cận giá thị trường giúp tăng tính minh bạch cho thị trường, hạn chế tình trạng “hai giá” kéo dài nhiều năm, tăng thu ngân sách và thúc đẩy công tác giải phóng mặt bằng.

Dù vậy, nhiều chuyên gia lưu ý mức điều chỉnh tăng mạnh ở một số khu vực sẽ kéo chi phí tài chính liên quan đến đất leo thang, gồm tiền sử dụng đất, lệ phí, thuế chuyển nhượng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp phát triển dự án và người mua nhà ở thực.

Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), cho rằng chi phí đầu tư leo thang kéo giá thành sản phẩm tiếp tục tăng theo, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nhà ở và tính thanh khoản của thị trường. Ông nhấn mạnh việc xây dựng bảng giá đất cần hướng đến mục tiêu tạo điều kiện thuận lợi cho môi trường đầu tư, kiểm soát biến động giá và thúc đẩy sản xuất kinh doanh.

Giảm 70% tiền chuyển đổi đất nông nghiệp sang thổ cư

Nghị quyết về một số cơ chế tháo gỡ khó khăn thực hiện Luật Đất đai mới cho phép giảm tiền sử dụng đất khi chuyển đổi đất nông nghiệp sang thổ cư từ đầu năm 2026. Cụ thể, người dân chuyển đất nông nghiệp sang đất ở trong hạn mức chỉ phải nộp 30% phần chênh lệch giữa giá đất ở và nông nghiệp.

Với phần vượt nhưng không quá một lần hạn mức, người dân sẽ nộp 50% chênh lệch. Nếu phần vượt trên một lần hạn mức, khoản phải nộp là toàn bộ chênh lệch giữa giá đất nông nghiệp và đất ở như hiện hành.

Chính sách mới được đánh giá là “phao cứu sinh” cho hộ gia đình có nhu cầu tách thửa, xây nhà. Ông Phạm Thanh Tuấn, chuyên gia pháp lý bất động sản, nhìn nhận quy định gắn mức ưu đãi tiền sử dụng đất (30%, 50%) với hạn mức giao đất ở tại địa phương góp phần bảo vệ đúng nhóm cần được hỗ trợ, và ngăn chặn tình trạng “gom” đất nông nghiệp rồi chuyển mục đích hàng loạt để hưởng chênh lệch.

Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý việc giảm tiền chuyển đổi khá hẹp, chỉ áp dụng một lần cho hộ gia đình, cá nhân tính trên một thửa đất, và gắn với hạn mức giao đất ở tại địa phương. Do đó, trường hợp hộ gia đình có nhiều con, cần chia tách đất để ổn định chỗ ở lâu dài vẫn có thể gặp khó khăn, bởi số lần được giảm giới hạn.

Bổ sung 3 trường hợp thu hồi đất

Từ 1/1, Quốc hội chốt thêm 3 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế – xã hội. Thứ nhất là thu hồi đất để thực hiện dự án khu thương mại tự do hay trong trung tâm tài chính quốc tế.

Thứ hai là trường hợp chủ đầu tư đã đàm phán được trên 75% diện tích và hơn 75% người có đất. HĐND cấp tỉnh sẽ xem xét, thông qua việc thu hồi phần đất còn lại để giao cho chủ đầu tư. Cuối cùng, trường hợp Nhà nước thu hồi để tạo quỹ đất thanh toán theo hợp đồng BT, cho thuê đất, tiếp tục sản xuất kinh doanh.

Ông Phạm Thanh Tuấn đánh giá quy định mới giúp tăng tính khả thi cho những dự án thương mại quy mô lớn vốn phải thỏa thuận với nhiều hộ dân nhờ cơ chế hỗ trợ khi đạt mức đồng thuận cao. Chính sách này góp phần tháo gỡ vướng mắc với dự án theo mô hình xây dựng – chuyển giao (BT) và doanh nghiệp cần bố trí lại đất để duy trì hoạt động khi Nhà nước thu hồi đất. Tuy nhiên, để chính sách thực sự hiệu quả, ông Tuấn lưu ý cơ quan quản lý cần tăng cường minh bạch quản lý đất đai, kiểm soát chặt rủi ro lạm dụng chính sách.

Miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp thêm 5 năm

Nghị quyết kéo dài thời gian miễn thuế đất nông nghiệp cũng có hiệu lực từ 1/1. Hộ gia đình, cá nhân và tổ chức trực tiếp sử dụng đất để sản xuất nông nghiệp sẽ được miễn thuế đất này tới hết 2030, tức thêm 5 năm. Việc này để đảm bảo an ninh lương thực, tăng cạnh tranh của Việt Nam.

Trường hợp Nhà nước giao đất nhưng tổ chức, cá nhân không trực tiếp sử dụng và cho đơn vị khác thuê lại để sản xuất nông nghiệp, họ phải nộp 100% thuế đất nông nghiệp trong thời gian Nhà nước chưa thu hồi đất.

Theo Bộ Tài chính, việc miễn thuế đất nông nghiệp sẽ khuyến khích tập trung đất đai để sản xuất quy mô lớn, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn theo hướng hiện đại hóa. Đây không chỉ là giải pháp hỗ trợ nông dân mà còn là chiến lược dài hơi nhằm phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Ngọc Diễm

Thông tin này được HoREA nêu khi góp ý dự thảo Nghị quyết thí điểm mô hình trung tâm giao dịch bất động sản. Theo Hiệp hội, dự thảo quy định trung tâm gồm 5 bộ phận chuyên môn từ tiếp nhận hồ sơ thuế, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đến tư vấn, hỗ trợ người dân. Mỗi bộ phận đều phải bố trí nhân sự, dẫn tới khả năng tăng tổ chức và chi phí không cần thiết.

Ngoài ra, chức năng của đơn vị này có thể trùng lặp với bộ phận một cửa tại các trung tâm hành chính công cấp tỉnh, xã và Sở Xây dựng. Trong khi đó, nhiều thủ tục đã được thực hiện qua sàn giao dịch, môi giới, văn phòng công chứng hoặc thông tin công khai trên hệ thống của Bộ Xây dựng.

“Mô hình trung tâm giao dịch bất động sản có thể tạo ra đơn vị sự nghiệp công lập mới, tăng biên chế công chức, viên chức và làm phát sinh ngân sách”, văn bản của HoREA nêu, đồng thời cho rằng chưa nên lập trung tâm này.

Thay vào đó, nhà chức trách cần bổ sung quy định bắt buộc chủ đầu tư công khai đầy đủ, chính xác thông tin bất động sản, gồm nhà có sẵn, nhà ở hình thành trong tương lai, quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật… trên hệ thống thông tin của Bộ Xây dựng, UBND cấp tỉnh và website doanh nghiệp. Trường hợp không công bố đầy đủ thông tin hoặc giao dịch khi chưa đủ điều kiện pháp lý được đề nghị xử phạt nghiêm.

Phần lớn giao dịch bất động sản thời gian qua được thực hiện tại các sàn do doanh nghiệp quản lý, chủ yếu ở thị trường sơ cấp.

Để thúc đẩy thị trường địa ốc phát triển lành mạnh, an toàn, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu Bộ Xây dựng đẩy mạnh việc thành lập trung tâm giao dịch nhà và quyền sử dụng đất của Nhà nước. Đầu năm nay, Bộ được giao nghiên cứu mô hình thí điểm hoạt động trung tâm này từ 2026-2027. Trong đó, người dân, doanh nghiệp có thể thực hiện liên thông thủ tục từ cung cấp thông tin, xác lập giao dịch đến cấp giấy chứng nhận trên nền tảng dữ liệu điện tử.

Theo Luật Đất đai 2024, mô hình hệ thống thông tin quốc gia về đất đai cần đảm bảo tập trung, kết nối liên thông cả nước và sử dụng đa mục tiêu. Luật quy định trách nhiệm của Bộ Xây dựng, địa phương trong đảm bảo vận hành hệ thống này.

Cũng tại góp ý, HoREA kiến nghị cần sớm sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, nhằm tăng minh bạch, lành mạnh hóa thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, chủ đầu tư và các bên tham gia giao dịch.

Phương Uyên