“Sốt” đất hạ nhiệt, phân lô bán nền vẫn âm ỉ

Những ngày đầu tháng 1, sau thời kỳ “sốt” đất rầm rộ, thị trường bất động sản tại xã Toàn Lưu, Hà Tĩnh, đã có dấu hiệu hạ nhiệt rõ rệt. Tuy nhiên, hoạt động phân lô bán nền vẫn diễn ra âm ỉ.

Ghi nhận của phóng viên tại nhiều thôn thuộc xã Toàn Lưu cho thấy, cảnh ô tô nối đuôi, môi giới và nhà đầu tư đổ về tìm mua đất không còn dày đặc như trước.

Nhiều khu đất từng là vườn, đất trồng cây lâu năm, được giới đầu cơ thu gom, phân lô bán nền, nay vắng bóng nhà ở mới. Hạ tầng như đường bê tông, đường nhựa nội khu, hệ thống cột điện mặt trời vẫn còn đó, nhưng khung cảnh lại đìu hiu.

Tại thôn Nam Sơn, một mảnh đất rộng hàng trăm mét vuông đang được nhóm công nhân thi công đường nhựa và kênh mương thoát nước sơ sài. Theo nhóm công nhân, mảnh đất này vốn là đất vườn của người dân địa phương, sau đó được một người ở Nghệ An mua lại, chuyển đổi mục đích sử dụng sang đất ở rồi phân lô để bán.

Dọc tuyến đường, một số người đi xe biển kiểm soát Nghệ An dừng lại xem xét rồi rời đi. Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại một số khu đất khác trong xã.

Người dân địa phương cho biết, từ cuối năm 2025 đến nay, nhiều nhà đầu tư từ tỉnh khác đã mua đất, mở đường, xây kênh thoát nước và phân lô.

Trên mạng xã hội, các lô đất này đang được quảng cáo với mức giá 300-500 triệu đồng/lô, với lời chào mời “đắc địa”, cách trung tâm thành phố Hà Tĩnh (cũ) khoảng 7km, cách nút giao cao tốc 2,5km, gần khu công nghiệp thu hút vốn FDI.

Nhiều lời quảng cáo khẳng định “đất rẻ, đẹp, tiềm năng sinh lời cao”, có thể tăng giá gấp 2-3 lần trong vài năm.

Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo UBND xã Toàn Lưu cho biết, tình trạng “sốt” đất hiện nay chủ yếu diễn ra tại một số địa phương của tỉnh Nghệ An, còn trên địa bàn xã đã cơ bản lắng xuống.

Chính quyền địa phương khuyến cáo người dân và nhà đầu tư khi giao dịch đất đai cần ký kết hợp đồng rõ ràng, thực hiện công chứng hợp pháp để tránh rủi ro.

Trước đó, Công an xã Toàn Lưu cũng đã phát đi thông báo cảnh báo người dân đề phòng chiêu trò của “cò đất”, khi nhóm này mua đất của người dân rồi chia lô, lôi kéo người khác tham gia mua bán nhằm đẩy giá lên cao, gây ra hậu quả là giá đất bị đẩy vượt xa giá trị thực, người mua chịu nhiều rủi ro, trong khi ngân sách và quy hoạch địa phương bị ảnh hưởng.

Doanh nghiệp từng bị xử phạt hơn nửa tỷ đồng

Hồi tháng 9/2025, sau khi quy hoạch phân khu Khu công nghiệp phía Tây thành phố Hà Tĩnh cũ (nay thuộc xã Toàn Lưu) được công bố, cơn “sốt” đất nhanh chóng bùng phát.

Dọc tuyến tỉnh lộ 550 và nhiều ngõ nhỏ, ô tô đỗ kín, người dân và nhà đầu tư nườm nượp kéo về.

Thời điểm đó, một lô đất 160m2 cạnh nhà ở thôn Nam Sơn được bán đầu năm 2025 với giá 700 triệu đồng, nhưng chỉ trong thời gian ngắn đã liên tục được chuyển nhượng, tăng lên 1 tỷ đồng, rồi 1,2 tỷ đồng và tiếp tục được rao bán với giá hơn 1,6 tỷ đồng.

Gần đó, một lô đất rộng 200m2 cũng được chào bán 2,2 tỷ đồng dù nằm trong ngõ nhỏ, xung quanh chủ yếu là rừng cây và cánh đồng bỏ hoang.

Trước tình trạng này, Sở Xây dựng Hà Tĩnh đã gửi văn bản đến các sở, ngành liên quan, đề nghị tăng cường quản lý thị trường bất động sản. Cơ quan này nhận định, một số hội nhóm, cá nhân lợi dụng tâm lý đầu tư theo đám đông, thiếu hiểu biết của người dân để “tạo giá ảo”, “thổi giá”, làm nhiễu loạn thông tin thị trường và trục lợi.

Ngày 3/10/2025, Sở Xây dựng tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành quyết định xử phạt Công ty TNHH MTV Đông Quân Land (trụ sở tại phường Trường Vinh, Nghệ An) số tiền 505 triệu đồng vì vi phạm trong hoạt động kinh doanh bất động sản.

Cụ thể, ngày 20/9, công ty này tổ chức mở bán lô đất nền tại thôn Trung Tâm, xã Toàn Lưu, gắn tên “dự án đất nền ven sông”. Sự kiện quảng bá rầm rộ, có xe đưa đón khách, bàn ghế phục vụ tham quan, giao dịch, diễn ra đúng thời điểm “cơn sốt” đất bùng phát ở khu vực sau khi có thông tin về khu công nghiệp nói trên.

Theo cơ quan chức năng, Công ty TNHH MTV Đông Quân Land có nhiều hành vi vi phạm như cung cấp không trung thực hồ sơ, thông tin về bất động sản; phát hành thư mời, vẽ sơ đồ phân lô; đặt tên “dự án đất nền ven sông” không đúng thực tế, không có chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản.

Sở Tài chính TPHCM mới đây công bố kết quả thẩm định lại giá đất dự án Khu phức hợp Tháp quan sát Thủ Thiêm (tên thương mại Empire City). 

Cụ thể, Hội đồng Thẩm định giá đất Thành phố đã tổ chức thẩm định và thống nhất với phương án giá đất đối với Khu phức hợp Tháp quan sát (gồm các lô 2-13, 2-14, 2-15, 2-16, 2-17, 2-18, 2-19, 2-20, 2-21) thuộc Khu chức năng trong Khu Đô thị mới Thủ Thiêm. Phần đất được xác định phải nộp bổ sung đất hơn 5.000 tỷ đồng so với tính toán trước đó, nâng tổng nghĩa vụ tài chính lên 8.819 tỷ đồng.

Đây được đánh giá là một trong những trường hợp điều chỉnh cao nhất kể từ khi TPHCM tháo gỡ vướng mắc pháp lý cho các dự án Thủ Thiêm.

Sở Tài chính TPHCM khẳng định toàn bộ quy trình đã được thực hiện đúng quy định, qua thẩm định của Sở Tài nguyên và Môi trường cùng Hội đồng thẩm định giá đất thành phố. Do đó, “chưa có cơ sở” để giải quyết kiến nghị. Ngoài dự án Empire City, đến nay, phía Hội đồng chưa ghi nhận thêm trường hợp nào khác.

Empire City do Liên doanh Thành phố Đế Vương phát triển, với sự tham gia của Tiến Phước, Trần Thái, Keppel Land (Singapore) và Gaw Capital Partners (Hong Kong). Dự án được công bố từ năm 2015 với tổng vốn đầu tư 1,2 tỷ USD, quy hoạch thành khu phức hợp hiện đại ven sông Sài Gòn, bao gồm trung tâm thương mại, khách sạn, văn phòng và khu căn hộ.

Điểm nhấn là tòa tháp 86-88 tầng dự kiến trở thành công trình cao nhất Việt Nam. Tuy nhiên, sau gần một thập kỷ, dự án mới chỉ hoàn thiện phần nhà ở, còn các hạng mục thương mại, khách sạn và tòa tháp biểu tượng vẫn chưa khởi động.

Trước đó, Công ty TNHH liên doanh Thành phố Đế Vương, chủ đầu tư dự án Empire City đã có văn bản gửi lãnh đạo UBND TPHCM, đề nghị xác định lại nghĩa vụ tài chính bổ sung đối với dự án này.

Trong văn bản gửi chủ tịch UBND TPHCM, doanh nghiệp này cho biết năm 2016 thành phố quyết định giao hơn 11ha đất tại Thủ Thiêm trong 50 năm để triển khai dự án Empire City.

Công ty nêu đã hoàn tất gần 3.600 tỷ đồng nghĩa vụ tài chính vào đầu năm 2017. Quyết định giao đất ghi rõ chủ đầu tư không phải nộp thêm khi điều chỉnh từ thuê đất trả tiền một lần sang giao đất có thu tiền sử dụng đất. Trên cơ sở này, dự án đã xây dựng và bàn giao ba cụm công trình với khoảng 1.200 căn hộ cho cư dân.

Tuy nhiên, từ năm 2019 đến nay, dự án bị đình trệ do vướng kết luận của Thanh tra Chính phủ về nghĩa vụ tài chính bổ sung. Gần đây, cơ quan chức năng đề xuất thu thêm hơn 8.800 tỷ đồng. Phương án tính toán còn yêu cầu doanh nghiệp tiếp tục nộp nếu sau này có kết luận khác từ cơ quan thẩm quyền.

Liên doanh này cho biết, nếu áp dụng cách tính này, tổng nghĩa vụ tài chính sẽ đội lên hàng tỷ USD, vượt xa khả năng cân đối của nhà đầu tư và có thể phát sinh tranh chấp quốc tế.

Đầu năm 2022, giữa cơn sốt bất động sản thời đại dịch, Gio Navarro, một chuyên gia an ninh mạng 31 tuổi, chỉ mất vỏn vẹn 48 giờ để xem và ký hợp đồng mua một ngôi nhà 3 phòng ngủ ở Atlanta (Mỹ) với giá 399.000 USD. Quyết định chớp nhoáng ấy được thúc đẩy bởi lãi suất vay thấp kỷ lục, xu hướng làm việc tại nhà và áp lực khi thấy bạn bè xung quanh ai cũng lần lượt sở hữu nhà riêng.

Thế nhưng, “giấc mơ Mỹ” nhanh chóng biến thành gánh nặng. Navarro sớm nhận ra chi phí sở hữu nhà vượt xa tưởng tượng. Từ tiền chăm sóc sân vườn, nội thất cho các căn phòng không bao giờ dùng tới, đến khoản sửa chữa đường ống nước thải bất ngờ lên tới 13.000 USD. Tổng chi phí hàng tháng đội lên 2.950 USD, cao gấp đôi so với 1.200 USD tiền thuê nhà trước đây.

Giờ đây, sau gần một năm rao bán không có người hỏi mua, anh phải chấp nhận giảm giá xuống dưới mức giá gốc, đối mặt với khoản lỗ và sự thật phũ phàng: “Sở hữu nhà không hề tuyệt như người ta vẫn nói”.

Câu chuyện của Navarro không phải là cá biệt. Anh là nạn nhân điển hình của một “căn bệnh” tâm lý mang tên FOMO (Fear Of Missing Out – Nỗi sợ bỏ lỡ), một động lực kinh tế mạnh mẽ đang chi phối thị trường bất động sản. Nó là kẻ giật dây vô hình, đẩy những người mua thiếu kinh nghiệm vào các quyết định vội vã, để rồi mắc kẹt trong chính tài sản của mình.

Giải mã FOMO – Kẻ thù giấu mặt của nhà đầu tư

Về bản chất, FOMO trong bất động sản là niềm tin mãnh liệt rằng nếu không hành động ngay lập tức, cơ hội sẽ vuột mất mãi mãi. Tâm lý này được khuếch đại bởi một loạt các yếu tố.

“Tiếng ồn” từ truyền thông và mạng xã hội: Các tiêu đề báo về giá nhà phá kỷ lục, những bài đăng khoe tiệc tân gia của bạn bè tạo ra một áp lực xã hội vô hình, khiến nhiều người cảm thấy mình đang “tụt hậu”.

Áp lực từ môi giới và chủ đầu tư: Những chiêu thức marketing đánh vào cảm xúc như “chỉ còn vài căn cuối cùng”, “sắp điều chỉnh giá” hay “cháy hàng” liên tục được tung ra để tạo cảm giác cấp bách, thúc ép người mua xuống tiền.

Tâm lý đám đông: Khi thị trường nóng lên, hình ảnh dòng người chen chúc xem đất, đặt cọc chỉ trong vài giờ trở nên phổ biến. Nhiều người thừa nhận họ mua không phải vì nghiên cứu kỹ, mà đơn giản vì “ai cũng mua, mình không mua thì sợ mất phần”.

Hiện tượng này không chỉ diễn ra ở các thị trường quốc tế. Tại Việt Nam, FOMO là động lực chính đằng sau nhiều cơn sốt đất, từ các khu vực ven đô đến những địa phương có tin đồn quy hoạch hạ tầng. Chỉ cần một thông tin về dự án cao tốc hay sân bay sắp triển khai, dù mới trên giấy, giá đất đã có thể leo thang chóng mặt.

Cái giá phải trả cho một quyết định vội vàng

Hành động dưới sự chi phối của FOMO thường dẫn đến những hậu quả tài chính và tâm lý nặng nề. Cái bẫy này thường ngọt ngào lúc đầu nhưng lại vô cùng đắng về sau.

Gánh nặng tài chính vượt ngưỡng: Nỗi sợ mất cơ hội khiến người mua chấp nhận những khoản vay vượt quá khả năng chi trả. Họ dễ dàng bỏ qua việc lập ngân sách chi tiết, để rồi bị nhấn chìm trong các khoản trả góp hàng tháng, chưa kể các chi phí bảo trì, sửa chữa phát sinh không lường trước.

Bỏ qua thẩm định pháp lý và chất lượng: Trong cơn vội vã “chốt đơn”, các bước quan trọng như kiểm tra sổ đỏ, giấy phép xây dựng, hay chất lượng công trình thường bị xem nhẹ. Hệ quả là những tranh chấp pháp lý hoặc chi phí sửa chữa tốn kém trong tương lai.

Mắc kẹt với tài sản kém thanh khoản: Bất động sản không giống như cổ phiếu, không thể bán đi nhanh chóng khi cần. Khi thị trường hạ nhiệt, những người mua ở đỉnh sóng vì FOMO sẽ thấy mình mắc kẹt với một tài sản khó bán, thậm chí phải chấp nhận bán lỗ để thoát hàng.

Đánh đổi nhu cầu thực tế: Thay vì chọn một ngôi nhà phù hợp với công việc, trường học của con cái hay lối sống cá nhân, người bị FOMO chi phối lại ưu tiên việc “mua cho kịp”. Điều này dẫn đến sự hối tiếc lâu dài về một không gian sống không thực sự phù hợp.

Thực tế thị trường cho thấy, sau mỗi đợt tăng nóng thường là giai đoạn điều chỉnh hoặc đi ngang. Các dự án hạ tầng cần nhiều năm để hoàn thiện, và các chủ đầu tư cũng liên tục tung ra sản phẩm mới. Do đó, “cơ hội cuối cùng” thường chỉ là một chiêu thức tiếp thị hơn là sự thật.

Mua nhà bằng lý trí, không phải nỗi sợ

Vượt qua được sức ép của FOMO là bước đầu tiên để trở thành một nhà đầu tư bất động sản thông minh. Thay vì chạy theo đám đông, hãy trang bị cho mình một chiến lược vững chắc.

Xác định rõ mục tiêu cá nhân: Bạn mua để ở, để đầu tư cho thuê hay chờ tăng giá? Mỗi mục tiêu sẽ đòi hỏi những tiêu chí lựa chọn khác nhau về vị trí, loại hình sản phẩm và tiềm năng khu vực.

Xây dựng “pháo đài” tài chính: Lập một ngân sách chi tiết dựa trên thu nhập, tiền tiết kiệm và các khoản nợ hiện có. Nguyên tắc vàng là chỉ nên vay tối đa 40-50% giá trị căn nhà. Hãy đặt ra một giới hạn chi tiêu và tuyệt đối không vượt qua, dù cho bất động sản đó có vẻ “hoàn hảo”.

Nghiên cứu kỹ lưỡng và khách quan: Đừng bao giờ quyết định chỉ dựa trên lời quảng cáo. Hãy dành thời gian đến tận nơi khảo sát, kiểm tra tình trạng giao thông, tiện ích xung quanh và tiềm năng phát triển dài hạn. Song song, việc thẩm định pháp lý là bắt buộc để đảm bảo tài sản minh bạch.

So sánh và tham vấn chuyên gia: Đừng ngại ngần xem xét ít nhất 3 lựa chọn khác nhau để có cái nhìn tổng quan. Quan trọng hơn, hãy tìm đến sự tư vấn của các chuyên gia tài chính, luật sư bất động sản hoặc những người có kinh nghiệm để có một góc nhìn khách quan, không bị cảm xúc chi phối.

Học cách nói “không” và kiên nhẫn: Hãy nhớ rằng, bỏ qua một thương vụ cũng là một quyết định đầu tư khôn ngoan. Thị trường bất động sản luôn vận động và những cơ hội mới sẽ luôn xuất hiện. Sự kiên nhẫn thường mang lại phần thưởng lớn hơn là hành động vội vã.

Nhìn lại câu chuyện của mình, Gio Navarro cay đắng thừa nhận: “Lần sau, tôi sẽ dành thời gian cân nhắc thật kỹ trước khi mua”. Đó cũng chính là lời khuyên đắt giá nhất. Một giao dịch bất động sản là cam kết tài chính kéo dài hàng chục năm. Đừng vì nỗi sợ bỏ lỡ nhất thời mà đánh đổi cả tương lai tài chính và sự bình yên trong cuộc sống của bạn.

Nhiều chủ đầu tư năng lực yếu kém

Văn phòng đăng ký đất đai TPHCM vừa phát đi thông báo một số nội dung cần lưu ý khi thực hiện giao dịch bất động sản.

Theo đó, cơ quan này nhận được văn bản của Cơ quan cảnh sát điều tra chỉ ra việc người dân thực hiện các giao dịch liên quan nhà, đất tại các dự án bất động sản chưa đủ điều kiện pháp lý, tiềm ẩn nhiều rủi ro, thậm chí bị lừa.

Ngoài ra trên thực tế thời gian qua, một số chủ đầu tư dự án do năng lực tài chính yếu kém, nguồn vốn ít, không đủ khả năng tài chính để hoàn thiện dự án đã lách luật bán đất dưới nhiều hình thức như: hợp đồng đặt cọc, đặt chỗ, hợp đồng góp vốn xây dựng cơ sở hạ tầng hoặc góp vốn xây dựng nhà ở… khi chưa đủ điều kiện chuyển nhượng.

Thậm chí tại một số dự án nhà ở, chủ đầu tư còn chưa thực hiện thủ tục giao đất, chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định để được cấp sổ hồng dự án nhưng vẫn rao bán, giao dịch ngầm.

Nhà đầu tư thứ cấp 1 sau khi nhận chuyển nhượng lại tiếp tục bán giấy tay cho nhà đầu tư thứ cấp 2, 3… Điều này gây nhiều rủi ro pháp lý nghiêm trọng do các hợp đồng giữ chỗ, đặt cọc, hợp đồng nguyên tắc, giấy tay có giá trị pháp lý hạn chế, không được pháp luật bảo vệ.

Hậu quả để lại là người dân không được cấp sổ hồng, phát sinh tranh chấp, sự việc kéo dài rất nhiều năm và rất khó khăn trong công tác xử lý, người dân cũng rất khó khăn trong việc thu hồi lại giá trị tài sản mà họ đã chi trả.

Vì vậy, người dân khi thực hiện giao dịch bất động sản cần phải lưu ý kỹ và chỉ thực hiện giao dịch bất động sản khi đã kiểm tra đầy đủ hồ sơ pháp lý có liên quan theo quy định.

Trong trường hợp có nhu cầu, người dân có thể chủ động liên hệ UBND xã, phường nơi có đất hoặc hệ thống Văn phòng Đăng ký đất đai để được hướng dẫn cũng như để được cung cấp thông tin cần thiết trước khi xác lập giao dịch.

Kiểm tra kỹ pháp lý nhà đất, dự án

Để phòng ngừa vi phạm pháp luật, hạn chế thiệt hại cho người dân, Văn phòng đăng ký đất đai khuyến nghị một số lưu ý khi thực hiện giao dịch bất động sản.

Khi thực hiện các giao dịch bất động sản, người dân cần xem xét kỹ các điều kiện về quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng quyền sử dụng đất; thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất để tránh rủi ro.

Đồng thời, người mua cần kiểm tra diện tích thửa đất, vị trí, số thửa, số tờ bản đồ, thời hạn sử dụng, có bị hạn chế quyền sử dụng do nợ tiền đất, biến động quyền sử dụng đất ra sao… so với giấy chứng nhận.

Tiếp theo, cần tìm hiểu kỹ các thông tin liên quan đến thửa đất như thông tin quy hoạch, kê biên, tranh chấp, khiếu nại, khiếu kiện, áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, thu hồi…

Cần tìm hiểu kỹ tình trạng pháp lý và tìm hiểu các giấy tờ có liên quan đến thửa (lô) đất cần mua; tìm hiểu điều kiện tách thửa đất; thông tin về chủ đầu tư dự án; giấy tờ pháp lý của dự án; khả năng thực hiện dự án của chủ đầu tư; mức độ đầu tư các công trình hạ tầng kỹ thuật theo quyết định quy hoạch chi tiết 1/500 đã được phê duyệt.

Đối với nhà ở hình thành trong tương lai, người dân phải yêu cầu chủ đầu tư cung cấp văn bản đủ điều kiện được bán, cho thuê mua.

Trường hợp chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở đã thế chấp một phần hoặc toàn bộ dự án hoặc nhà ở mà có nhu cầu huy động vốn thì phải giải chấp một phần hoặc toàn bộ dự án hoặc nhà ở và quyền sử dụng đất này trước khi ký hợp đồng huy động vốn góp, hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở với khách hàng.