Theo SCMP, trong bối cảnh doanh số và giá nhà lao dốc mạnh trong năm ngoái, một đợt suy giảm sâu hơn với lĩnh vực này có thể khiến nhiều chủ đầu tư, người lao động, ngân hàng Trung Quốc đối mặt rủi ro lớn hơn.

Số liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS) cho thấy trong 11 tháng đầu năm 2025, tổng giá trị bất động sản mới được bán tại Trung Quốc đại lục đạt 7.500 tỷ nhân dân tệ (tương ứng khoảng 1.070 tỷ USD). Mức này giảm hơn 11% so với cùng kỳ 2024.

Doanh số bán nhà cũng sụt 11,2% – vượt mức dự báo trước đó của Fitch Ratings (7%). Tổng diện tích sàn nhà ở mới hoàn thành tại Trung Quốc giảm 7,8%, xuống còn khoảng 787 triệu m2.

“Nếu bất động sản tiếp tục lao dốc, hiệu ứng lan tỏa sẽ tác động sang nhiều ngành khác”, Yin Ran, nhà đầu tư bất động sản tại Thượng Hải nhận định. Theo ông, khi doanh số bán nhà không đủ mạnh, hàng triệu doanh nghiệp như các hãng sản xuất đồ gia dụng gặp khó trong việc duy trì hoạt động.

Bất động sản và các ngành liên quan như đồ gia dụng, vật liệu xây dựng hiện đóng góp khoảng 25% vào tổng giá trị nền kinh tế Trung Quốc. Riêng bất động sản và xây dựng chiếm 13% GDP và tạo ra hơn 70 triệu việc làm.

Tính đến đầu tháng 12/2025, lượng tồn kho nhà ở đã hoàn thiện của Trung Quốc chỉ giảm 1% so với cuối năm 2024. Trong khi đó, diện tích nhà bán ra trong 11 tháng đầu năm 2025 hạ 8,1% so với cùng kỳ, theo NBS.

“Điều này cho thấy quá trình giảm tồn kho diễn ra chậm hơn so với đà co hẹp của doanh số”, Fitch viết trong báo cáo công bố tuần trước. Tổ chức này cũng dự báo lượng tồn kho cao tiếp tục gây áp lực giảm giá nhà tại Trung Quốc năm 2026.

Theo NBS, giá bán trung bình nhà ở xây mới từ đầu năm đến hết tháng 11/2025 hạ 3,3% so với cùng kỳ năm trước đó. Con số này cũng cao hơn mức giảm 2% mà Fitch dự tính.

Cuối năm 2024, Bắc Kinh công bố loạt ưu đãi thuế nhằm hỗ trợ thị trường bất động sản. Tuy nhiên, các môi giới cho biết phần lớn người mua vẫn giữ tâm lý thận trọng khi họ kỳ vọng giá nhà còn tiếp tục đi xuống. Theo quy định mới, cá nhân bán nhà ở trong vòng hai năm kể từ khi mua chỉ chịu thuế giá trị gia tăng 3%, giảm 2% so với mức trước.

“Người mua cho rằng các biện pháp kích thích hiện tại chưa đủ để đảo chiều thị trường”, You Liangzhou, chủ một công ty môi giới bất động sản tại Thượng Hải, nói. Ông cho rằng người mua tiếp tục chờ đợi cho đến khi có những gói hỗ trợ mạnh hơn.

Giá nhà cũ tại 70 thành phố lớn của Trung Quốc đại lục đến tháng 11/2025 giảm 5,7% so với cùng kỳ năm 2024, theo NBS. Dù năm ngoái, nhiều thành phố lớn đã nới lỏng các quy định nhằm khuyến khích sở hữu nhà.

Tại Thượng Hải, cư dân địa phương có thể sở hữu không giới hạn số căn hộ nằm ngoài vành đai ngoài – khu vực chiếm khoảng hai phần ba quỹ nhà ở của thành phố. Trước đây, mỗi người dân Thượng Hải chỉ được sở hữu tối đa hai căn nhà.

Tương tự, ở Bắc Kinh, cả người dân địa phương và không thường trú đều có thể tự do mua nhà mới và cũ bên ngoài khu vực vành đai 5.

Theo Yu Xiangrong, kinh tế trưởng khu vực Trung Quốc đại lục tại Citigroup, các biện pháp kích thích mạnh hơn là cần thiết để chặn đà suy giảm của thị trường bất động sản. Gói hỗ trợ có thể gồm hạ lãi suất, giảm thuế, tiếp tục nới lỏng điều kiện mua nhà và mua lại quỹ đất bỏ hoang nhằm giúp vực dậy ngành bất động sản.

Giá nhà giảm cũng khiến người tiêu dùng Trung Quốc, trong đó có khoảng 400 triệu người thuộc tầng lớp trung lưu, dè dặt hơn trong chi tiêu, từ mua ôtô đến quần áo. Ba quý đầu năm 2025, NBS thống kê tổng mức bán lẻ của Trung Quốc tăng 4,5% so với cùng kỳ, đạt 36.600 tỷ nhân dân tệ. Tuy nhiên, mức tăng chi tiêu tiêu dùng vẫn thấp hơn tốc độ tăng trưởng GDP 5,2% trong cùng giai đoạn.

Tú Anh (theo SCMP)

Theo Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), rủi ro lớn nhất của thị trường hiện nay đến từ việc áp dụng bảng giá đất mới trong bối cảnh nhiều địa phương chưa ban hành hệ số điều chỉnh hoặc áp dụng ở mức cao. Điều này khiến chi phí đất đai tăng mạnh, đẩy giá thành dự án lên cao và gây khó cho doanh nghiệp, nhất là tại các khu vực phát triển mới. Chi phí đất đai khi đó sẽ tiếp tục trở thành điểm nghẽn, kìm hãm nguồn cung bất động sản trong năm 2026.

Cùng với giá đất, mặt bằng lãi suất cho vay có dấu hiệu tăng nhanh trong thời gian ngắn cũng dự báo tạo áp lực đồng thời lên doanh nghiệp phát triển dự án và người mua nhà ở thực. Trong bối cảnh giá bất động sản tại các đô thị lớn đã ở mức cao so với thu nhập bình quân, chi phí vốn gia tăng khiến thị trường thu hẹp nhóm người có khả năng tham gia, đặc biệt là những người mua sử dụng đòn bẩy tài chính, trực tiếp tác động đến thanh khoản của thị trường.

Ngoài ra, công tác giải phóng mặt bằng và việc triển khai các quy định pháp luật tại địa phương còn chậm, thiếu đồng bộ, khiến nhiều dự án kéo dài thủ tục, phát sinh chi phí và chậm đưa sản phẩm ra thị trường. VARS đánh giá, việc các nút thắt này kéo dài sẽ khiến thanh khoản tiếp tục phân hóa mạnh và làm suy yếu động lực phục hồi của thị trường trong năm 2026.

Nhận định tương tự, Trung tâm Nghiên cứu thị trường & Am hiểu khách hàng One Mount Group cho rằng thị trường bất động sản năm 2026 tiếp tục đối mặt các lực cản mang tính cấu trúc, tập trung vào ba nhóm chính là pháp lý, nguồn vốn và chi phí phát triển dự án.

Ông Trần Minh Tiến, Giám đốc One Mount Group, nhận định các bộ luật sửa đổi liên quan đến đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý thông thoáng hơn, quá trình triển khai thực tế vẫn còn nhiều độ trễ, đặc biệt ở các khâu phức tạp như định giá đất theo cơ chế thị trường hằng năm. Việc thiếu hướng dẫn thống nhất khiến nhiều địa phương lúng túng trong áp dụng, kéo dài chu kỳ phát triển dự án và làm gia tăng rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.

Về dòng vốn, ông Tiến cho rằng thị trường bất động sản vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng và vốn huy động từ khách hàng, khiến hoạt động đầu tư nhạy cảm với biến động lãi suất. Việc dựa nhiều vào vốn ứng trước cũng làm gia tăng rủi ro thanh khoản cho doanh nghiệp khi sức mua suy yếu hoặc tiến độ bán hàng chậm lại. Trong khi đó, các kênh bổ sung như mua bán – sáp nhập hay hợp tác đầu tư chưa phát huy hiệu quả do vướng mắc pháp lý kéo dài và mức định giá tài sản còn cao, khiến dòng vốn mới khó chảy vào thị trường.

“Biến động lãi suất sẽ tác động trực diện đến thanh khoản bất động sản năm 2026 do thị trường phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng”, ông Tiến nhận định.

Ngoài ra, việc sáp nhập tỉnh, thành dù tạo động lực dài hạn, nhưng trong ngắn hạn có thể gây áp lực cho doanh nghiệp do thay đổi quy hoạch, khung giá đất và nguy cơ chậm phê duyệt dự án, làm gián đoạn nguồn cung mới.

Đồng tình, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), cho rằng giá đất là biến số then chốt chi phối thị trường trong trung hạn.

Theo ông, kiểm soát tín dụng bất động sản là cần thiết để đảm bảo an toàn hệ thống, song cần phân loại rõ giữa dự án phục vụ nhu cầu ở thực và hoạt động đầu cơ. Việc thiếu các gói tín dụng dài hạn với lãi suất ổn định đang làm suy yếu lực cầu bền vững của thị trường.

Trước những rủi ro hiện hữu, VARS và HoREA cho rằng cần sớm ban hành hệ số điều chỉnh giá đất ở mức hợp lý, đặc biệt theo hướng thấp hơn tại các khu vực phát triển mới, nhằm giảm áp lực chi phí và khơi thông nguồn cung. Cùng với đó là việc đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, nâng cao năng lực thực thi của chính quyền địa phương và đảm bảo sự thống nhất trong áp dụng các quy định pháp luật liên quan đến bất động sản.

Về nguồn vốn, các hiệp hội và chuyên gia nhận định chính sách tín dụng cần được điều hành thận trọng, có chọn lọc để kiểm soát rủi ro hệ thống nhưng không gây cú sốc cho thị trường, bởi mặt bằng lãi suất cao kéo dài có thể tác động tiêu cực đến cả bất động sản lẫn nền kinh tế. Trong đó sự cần thiết của việc hoàn thiện hướng dẫn thực thi các luật mới, đặc biệt là cơ chế định giá đất, đa dạng hóa kênh huy động vốn trung và dài hạn.

Ngoài ra, việc giữ ổn định khung chính sách trong giai đoạn sáp nhập địa phương là yếu tố then chốt để duy trì niềm tin nhà đầu tư và tránh gián đoạn nguồn cung.

Phương Uyên

An Phú Tech, doanh nghiệp công nghệ quy mô 200 nhân sự, sau 8 năm vận hành, nhận định văn phòng được xem là yếu tố quan trọng trong quá trình hoạt động và định vị hình ảnh. Không gian làm việc không chỉ phục vụ nhu cầu hàng ngày, mà còn phản ánh mức độ ổn định và định hướng phát triển trong dài hạn.

Những năm đầu hoạt động, đơn vị này xác định văn phòng là chi phí cần thiết để đáp ứng nhu cầu làm việc trước mắt. Bước vào giai đoạn mở rộng, CEO cần quan tâm đến các yếu tố khác như hình ảnh thương hiệu, sự ổn định về địa điểm và khả năng đáp ứng cho các kế hoạch trung, dài hạn. Lúc này, mô hình thuê văn phòng dù linh hoạt nhưng khiến đơn vị gặp nhiều bài toán khó. Năm 2024, chủ thông báo tăng giá thuê, khiến đơn vị phải cân đối để tránh hụt dòng tiền.

Câu chuyện tương tự cũng diễn ra tại Thái Minh – doanh nghiệp dịch vụ logistics với gần 100 lao động, hoạt động từ năm 2015. Những năm đầu, công ty thuê văn phòng kết hợp kho nhỏ tại khu vực nội đô để thuận tiện giao dịch. Tuy nhiên, khi quy mô đơn hàng tăng, nhu cầu mở rộng mặt bằng và ổn định địa điểm trở thành bài toán lớn.

Theo ông Minh Phát, CEO doanh nghiệp, chỉ trong 5 năm trở lại đây, đơn vị đã ba lần chuyển địa điểm văn phòng do chi phí thuê cũng như chủ nhà thay đổi mục đích sử dụng. “Mỗi lần thay đổi địa điểm kéo theo chi phí cải tạo, gián đoạn vận hành, ảnh hưởng đến cả hệ thống hoạt động”, ông Phát nói.

Dưới góc nhìn đơn vị kinh doanh văn phòng tại Hà Nội, ông Bùi Quang Hiệp (48 tuổi, phường Đống Đa), cho rằng việc sở hữu mặt bằng mang lại lợi thế nhất định so với mô hình thuê. Theo ông, khi doanh nghiệp hoạt động trên tài sản thuộc quyền sở hữu, mức độ tin cậy với đối tác và khách hàng thường cao hơn, đồng thời tạo cảm giác ổn định cho đội ngũ nhân sự về định hướng dài hạn. Bối cảnh này khiến nhiều doanh nghiệp, trong đó có An Phú Tech và Thái Minh bắt đầu xem xét văn phòng như tài sản có thể nắm giữ và khai thác lâu dài, thay vì chỉ là chi phí vận hành.

Tiềm năng từ sở hữu văn phòng cũng được ghi nhận trong một số báo cáo thị trường. Nghiên cứu Hanoi Figures của CBRE Vietnam cho thấy, thị trường văn phòng Hà Nội duy trì trạng thái ổn định, nguồn cung tiếp tục được bổ sung theo từng quý. Giá thuê và tỷ lệ lấp đầy ghi nhận xu hướng tích cực, đặc biệt tại các tòa nhà có chất lượng tốt, phản ánh nhu cầu thuê bền vững từ nhóm doanh nghiệp quy mô vừa và lớn.

Cùng góc nhìn, Savills cho biết thị trường văn phòng Hà Nội đang tái cân bằng. Đến quý III/2025, tổng nguồn cung văn phòng đạt khoảng 2,3 triệu m2 sàn từ gần 190 tòa nhà. Giá thuê ổn định, trong khi công suất cải thiện nhẹ lên quanh mức 85%, chủ yếu nhờ khả năng lấp đầy tích cực tại các dự án mới. Hoạt động thuê tập trung vào nhóm doanh nghiệp có nhu cầu dịch chuyển văn phòng để tối ưu chi phí và nâng cấp không gian làm việc, đặc biệt tại khu vực nội thành và phía Tây Hà Nội.

Trong bối cảnh đó, theo ghi nhận của ROX Signature, một bộ phận cũng có nhu cầu sở hữu văn phòng. Nhóm này thường là các doanh nghiệp đã tích lũy đủ dài, có dòng tiền ổn định, ưu tiên các tòa văn phòng hạng A, do yêu cầu cao hơn về tiêu chuẩn kỹ thuật và khả năng khai thác linh hoạt.

Savills cũng đánh giá tỷ lệ trống của văn phòng hạng A tại Hà Nội thường thấp hơn các phân khúc còn lại. Điều này cho thấy khả năng giữ giá và thanh khoản tốt hơn trong trung và dài hạn. Trong bối cảnh quỹ đất khu trung tâm ngày càng hạn chế, các khu nội thành mở rộng và khu vực phía Tây đang nổi lên như điểm đến mới của dòng vốn và người sử dụng văn phòng.

Từ nhu cầu thị trường, một số chủ đầu tư phát triển dự án văn phòng theo hướng coi đây là loại tài sản có thể đồng hành cùng nhiều giai đoạn phát triển của doanh nghiệp. Thay vì chỉ cung cấp không gian cho thuê, các dự án hướng tới mô hình văn phòng vừa làm trụ sở, vừa có thể khai thác cho thuê khi doanh nghiệp tái cơ cấu hoặc mở rộng hoạt động. Đơn cử là dự án ROX Tower Goldmark City do ROX Group phát triển, tọa lạc tại số 136 Hồ Tùng Mậu. Dự án gồm 40 tầng nổi, hơn 97.000 m2 sàn văn phòng, có thể chia tách linh hoạt theo nhu cầu sử dụng. Công trình đã hoàn thiện và sẵn sàng khai thác.

Điểm cộng của dự án còn đến từ mô hình “Smart Asset”, cho phép doanh nghiệp chủ động sử dụng làm trụ sở, đồng thời có thể khai thác cho thuê trong các giai đoạn điều chỉnh chiến lược.

Về mặt tài chính, theo tính toán của đơn vị phát triển, khoảng cách giữa chi phí thuê và sở hữu văn phòng đang dần thu hẹp. Với diện tích khoảng 130-140 m2 tại khu vực phía Tây Hà Nội, chi phí thuê phổ biến 15-17 USD mỗi m2 một tháng, tương đương 660-740 triệu đồng mỗi năm. “Nếu sở hữu và kết hợp khai thác linh hoạt, thời gian thu hồi vốn được ước tính dưới 10 năm, tùy phương án tài chính và diễn biến thị trường”, đại diện ROX Group phân tích.

Theo các chuyên gia, quyết định sở hữu bất động sản văn phòng cần được đặt trong tổng thể bài toán tài chính và cấu trúc tài sản của doanh nghiệp. Khi văn phòng được ghi nhận là tài sản, doanh nghiệp có thêm dư địa chủ động về không gian làm việc, đồng thời tạo nền tảng cho các kế hoạch phát triển trung và dài hạn.

Song Anh