Sáng 9/4, tại bộ phận một cửa UBND quận Ngũ Hành Sơn chật kín người đến làm thủ tục liên quan đất đai. Nhiều người dân cho biết đến từ sáng sớm và phải xếp hàng bốc số. Đến khoảng 10h, có hơn 150 người bấm số thứ tự nhưng mới khoảng 30 hồ sơ được giải quyết.

Bà Bảy, 45 tuổi, trú quận Sơn Trà, cho biết mình sang tên lô đất mới mua. “Tiền gửi ngân hàng lãi suất không cao nên tôi quyết định rút ra đi mua lô đất 100 m2, đường 5,5 m ở phường Hòa Quý, quận Ngũ Hành Sơn với giá hơn 3 tỷ. Mua được vài ngày nhưng đã có người trả hơn 170 triệu nhưng tôi không bán”, bà nói.

Theo bà Bảy, đất ở khu vực Ngũ Hành Sơn giáp ranh với thị xã Điện Bàn (Quảng Nam) đang tăng nhanh những ngày qua, sau khi có chủ trương dự kiến sáp nhập hai địa phương. “Tôi mua để dành cho con cái, vì khu vực này gần biển, gần các dự án resort và khu Công nghệ thông tin tập trung của FPT”, bà nói.

Cùng đi làm thủ tục sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới mua, bà Hồ Thị Huyền, trú quận Ngũ Hành Sơn, cho biết thấy giá đất khu vực mình đang sống tăng cao nên đã quyết định mua thêm. Do người đi làm thủ tục đất đai quá đông, hôm qua bà đã phải ra về, sáng nay đến sớm với hy vọng sẽ hoàn tất được hồ sơ.

Một người đàn ông đến từ Hà Nội chờ gần 11h mới được gọi vào làm thủ tục sang tên lô đất mua ở khu vực gần phố tây An Thượng (phường Mỹ An, quận Ngũ Hành Sơn). Ông cho biết do con gái chuyển công tác vào Đà Nẵng nên vợ chồng ở tuổi nghỉ hưu cũng quyết định “di cư” vào Đà Nẵng để an dưỡng tuổi già.

“Mình mua để ở, không phải đầu tư nên không quan tâm nhiều đến giá bất động sản có tăng hay không. Nhưng Đà Nẵng với lợi thế biển đẹp, du lịch ngày một phát triển, kinh tế đang khởi sắc nên tương lai sẽ có nhiều người tìm đến sinh sống, làm ăn”, ông nói.

Anh Nguyễn Văn Hoàng, nhân viên Công ty TNHH địa ốc Tùng Long, cho biết những ngày qua được nhiều khách hàng ở Hà Nội, nhiều tỉnh phía bắc và tỉnh Quảng Nam nhờ hỗ trợ hoàn tất các thủ tục đất đai. “Do lượng người mua nhiều, trong khi nguồn cung có hạn nên giá đất tăng nhanh”, anh Hoàng nói.

Theo anh Hoàng, trước đây chủ yếu là người dân ngoài Hà Nội vào mua đầu tư, còn bây giờ nhiều người Quảng Nam cũng ra Đà Nẵng mua, phòng khi sáp nhập phải chuyển công tác. Do đó, giao dịch bất động sản còn tăng ở quận Cẩm Lệ và huyện Hoà Vang (phía Nam Đà Nẵng). Tính từ đầu năm đến nay, giá bất động sản khu vực Ngũ Hành Sơn và Cẩm Lệ tăng bình quân hơn 10%.

Nhân viên bất động sản này cho biết giá bất động sản ở Đà Nẵng đang có nhiều phân khúc, ví dụ với lô đất 100 m2, đường 7,5m ở khu đảo Vip Hoà Xuân, giá từ 6-6,5 tỷ đồng; khu nam cầu Nguyễn Tri Phương khoảng 4,4 tỷ; càng xa trung tâm thì giá sẽ rẻ hơn. “Riêng khu đô thị FPT hiện chỉ còn những lô diện tích lớn, đường 10,5 m trở lên, với giá trên 20 tỷ đồng”, Hoàng nói thêm.

Trong khi đó, khoảng một nửa người xếp hàng bấm số để làm thủ tục tách thửa, cập nhật tài sản gắn liền với đất. Lượng người đông nhưng không có cảnh chen lấn hay ồn ào. Ông Thành, trú quận Ngũ Hành Sơn, cho biết lo ngại khi bỏ cấp quận và sáp nhập với Quảng Nam hồ sơ sẽ khó làm nên đi tách sổ thửa đất hơn 1.000m2. “Sau này cho con cái hay bán thì tính sau”, ông nói.

Ông Lê Ngọc Nhất, Phó chánh Văn phòng UBND quận Ngũ Hành Sơn, cho biết trung bình hàng ngày mỗi quầy ở bộ phận một cửa tiếp nhận và xử lý khoảng 40 – 50 hồ sơ. Tuy nhiên, những ngày gần đây số hồ sơ tăng gấp đôi, nhất là tại quầy lĩnh vực đất đai nên cán bộ tiếp nhận khoảng 80-90 hồ sơ một ngày. Số hồ sơ công dân bốc khoảng gần 200 số một ngày nên UBND quận phải tăng cường thêm 4 nhân lực để hỗ trợ.

Phó chánh văn phòng UBND quận nói việc tăng hồ sơ đất đai chủ yếu do người dân lo sợ tâm lý sáp nhập tỉnh, phường và bỏ cấp quận nên tranh thủ đi làm thủ tục tách thửa. “Chúng tôi giải thích cho người dân là chưa cần cập nhật vì khi sáp nhập tỉnh sẽ điều chỉnh lộ giới và phải cập nhập lại nhưng người dân vẫn muốn làm xong hồ sơ mới yên tâm”, ông Nhất chia sẻ.

Ngoài ra, nhiều người đi hoàn thiện cập nhật tài sản gắn liền trên đất để tránh việc làm muộn thuế sẽ tăng cao. Riêng các giao dịch mua bán đất đai, theo ông Nhất, có giao dịch thật nhưng cũng không loại trừ khả năng môi giới tranh thủ thông tin sáp nhập tỉnh để xếp hàng bấm số, “một người làm thủ tục 2 người đi theo”, mua đi bán lại để tạo sốt đất ảo.

Thực trạng đất nền tại Đà Nẵng “rục rịch” tăng giá trở lại từng xuất hiện một vài đợt nhưng không kéo dài. Tháng trước, khu vực Hoà Phước (huyện Hoà Vang), giáp ranh với Điện Bàn (Quảng Nam) cũng sốt đất nhưng chủ yếu do người dân nhận tiền đền bù đất ruộng đi mua đất phân lô để dành cho con cái.

Ông Nguyễn Đức Lập, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đào tạo Bất động sản (Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam), cho biết đất nền khu vực phía nam Đà Nẵng giáp ranh với Quảng Nam những ngày qua thực tế có giao dịch và giá có tăng cao, nhất là khi có thông báo chủ trương sáp nhập.

“Giao dịch sôi động nhất là ở khu FPT và đô thị ở Hòa Quý (quận Ngũ Hành Sơn), do lượng đất nền còn nhiều. Trong khi đó, đất nền khu vực Tây Bắc thành phố lại ít người mua”, ông Lập nói, cho biết đang có nhiều nhà đầu tư lớn triển khai các dự án tại Đà Nẵng nên chính họ cũng muốn tạo sự sôi động cho thị trường.

Về số lượng người đi làm thủ tục đất đai tăng đột biến, ông Lập cho biết do một số văn phòng đăng ký đất đai quy định chủ đất phải trực tiếp đi làm thủ tục hoặc phải có giấy uỷ quyền, không được làm thay. Nhiều người nhờ môi giới đi cùng để hỗ trợ làm hồ sơ, giấy tờ.

Thị trường bất động sản Đà Nẵng đang tăng trưởng trên nền giá cao, về mức đỉnh năm 2019. Theo ông Nguyễn Đức Lập người mua đầu tư ngoài việc mua đất đã có sổ để tránh rủi ro pháp lý thì nên mua bằng “thóc thật”, đồng thời cẩn trọng vì có thể Việt Nam sẽ đánh thuế bất động sản thứ hai.

Nguyễn Đông

Sở Du lịch TP HCM đang phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ cùng các đơn vị liên quan xây dựng khung pháp lý cho hoạt động lưu trú ngắn ngày trong chung cư (Airbnb, thuê theo ngày, giờ…). Động thái này được xem như tín hiệu “bật đèn xanh” cho hoạt động từng bị yêu cầu dừng từ cuối năm 2024. Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo nhà đầu tư không nên kỳ vọng mô hình này tiếp tục “hái ra tiền” như giai đoạn trước.

Chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên phân tích, trước đây Airbnb phát triển nhanh nhờ chi phí đầu vào thấp và ít ràng buộc pháp lý. Nhưng khi được đưa vào khuôn khổ chính thức, chủ căn hộ sẽ phải chịu thêm các khoản thuế, phí quản lý, bảo trì, yêu cầu về an toàn, phòng cháy chữa cháy… khiến chi phí vận hành tăng và buộc phải điều chỉnh giá thuê. Điều này làm giảm tính cạnh tranh với khách sạn truyền thống.

Ngoài ra, nếu được hợp pháp hóa, nguồn cung loại hình này có thể tăng mạnh, nhưng nhu cầu chưa chắc hồi phục tương ứng. Sau dịch, khách du lịch có xu hướng ưu tiên hình thức lưu trú có thương hiệu và dịch vụ chuyên nghiệp, trong khi nhóm khách doanh nhân quay lại chọn khách sạn tiêu chuẩn vì an toàn và tiện nghi. Áp lực cạnh tranh tăng sẽ khiến biên lợi nhuận của Airbnb khó bằng trước đây.

Từ góc độ vận hành, bà Đỗ Thuý An, đại diện một đơn vị khai thác lưu trú tại TP HCM, nhận định nếu được hợp pháp hoá, Airbnb vẫn sẽ đối mặt không ít thách thức. Nhiều khả năng các chung cư sẽ có động thái siết quản lý khách ra vào, không cấp thẻ tạm trú hoặc áp mức phí cao với căn hộ cho thuê ngắn ngày. Ngay cả khi được pháp luật cho phép, việc vận hành căn hộ lưu trú ngắn ngày vẫn gặp nhiều trở ngại nếu vấp phải phản đối từ ban quản lý hoặc cư dân.

“Mô hình này đòi hỏi sự đồng thuận từ nhiều bên, không thể chỉ dựa vào ý chí của chủ căn hộ hay quy chế nội bộ”, bà An nói.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Tuấn Anh, quản lý Công ty tư vấn dịch vụ Asia Life tại TP HCM, cho rằng kỳ vọng mô hình Airbnb “hái ra tiền” như giai đoạn 2017–2019 không còn thực tế. Khi đó, thị trường còn sơ khai, nhu cầu thuê cao và ít bị kiểm soát. Hiện nay, nhiều khu vực trung tâm đã bão hòa, trong khi chính sách và phản ứng từ cộng đồng ngày càng siết chặt.

Theo ông, thị trường không còn chỗ cho cách làm tự phát. Nhà đầu tư phải chuyên nghiệp hóa toàn bộ quy trình, từ đón khách, dọn dẹp đến xử lý sự cố. Mô hình này nay đòi hỏi chi phí vận hành cao hơn, không còn chuyện “đẩy” mọi chi phí cho ban quản lý hay tự ý khai thác hạ tầng. “Nhà đầu tư cần sẵn sàng trả phí cho mọi dịch vụ khách thuê sử dụng trong toà nhà”, ông Tuấn nói.

Dù vậy, việc xem xét hợp pháp hoá mô hình này vẫn mang lại tín hiệu tích cực cho giới đầu tư. Chị Xuân, một nhà đầu tư sở hữu hai căn hộ từng kinh doanh Airbnb tại TP HCM, cho biết từ khi bị yêu cầu dừng hoạt động cho thuê ngắn ngày, lợi nhuận từ khai thác căn hộ giảm sâu. Nếu trước đây, căn hộ của chị cho thuê Airbnn với doanh thu khoảng 25 triệu đồng mỗi tháng, tỷ lệ lấp đầy hơn 70%. Khi chuyển sang cho thuê dài hạn, chị chỉ cho thuê được giá 17 triệu đồng mỗi tháng. “Tôi sẵn sàng đóng thuế, phí nếu được cho thuê ngắn ngày trở lại”, chị cho hay.

Tương tự, anh Phương Nam, chủ hai căn hộ tại khu đô thị ở TP Thủ Đức, cho biết trước đây, anh cho đơn vị vận hành thuê lại với giá 35 triệu đồng mỗi tháng. Khi tự cho thuê dài hạn (theo tháng), anh buộc hạ giá còn 22 triệu đồng nhưng vẫn không bù đắp được chi phí. “Tôi hy vọng mô hình này sẽ sớm có khung pháp lý rõ ràng, không bị cản trở như hiện nay”, anh Nam nói.

Ông Trung Đỗ, lãnh đạo đơn vị quản lý gần một trăm căn hộ lưu trú ngắn ngày tại TP HCM, cho hay mức sinh lời từ cho thuê dài hạn thấp, khó tìm khách thuê ổn định. Do đó, ông không thể tiếp tục trả tiền thuê cho chủ hộ nên đành hủy hợp đồng với hàng chục căn hộ đang kinh doanh Airbnb. Nhiều chủ hộ từng vay vốn mua nhà trước đó, khi lấy lại căn hộ cũng không thể khai thác cho thuê như kỳ vọng và phải sang tay.

“Nếu có quy định rõ ràng, dù chịu thuế và phí quản lý cao hơn, khả năng sinh lời từ Airbnb vẫn tốt hơn cho thuê truyền thống,” ông nói.

Nguồn dữ liệu từ nền tảng AirDNA cho thấy, năm 2024, TP HCM có gần 14.000 căn hộ kinh doanh Airbnb, doanh thu trung bình mỗi căn khoảng 40-78 triệu đồng mỗi tháng, giá thuê bình quân 58 USD một đêm, với tỷ lệ lấp đầy khoảng 50%. Trong khi đó, theo chuyên trang Batdongsan, giá cho thuê dài hạn tại TP HCM chỉ phổ biến ở mức 14-25 triệu đồng mỗi tháng. Mức lợi nhuận từ đầu tư cho thuê Airbnb rơi vào khoảng 6-7%, trong khi với hình thức thuê truyền thống, lợi suất đầu tư chỉ dao động khoảng 3%.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực phía Nam, cho biết nhờ tính linh hoạt và khả năng điều chỉnh giá theo thị trường, mô hình cho thuê ngắn ngày có thể mang về mức lợi nhuận cao hơn cho thuê dài hạn từ 30-50%. Đây cũng là lý do hoạt động này vẫn phát triển mạnh dù vấp phải nhiều phản đối. Ông Tuấn cũng cảnh báo, nhà đầu tư với trường vốn dài hạn có thể cân nhắc duy trì mô hình này, những ai sử dụng đòn bẩy tài chính cần tính toán thận trọng vì khả năng, việc hợp thức hoá cho thuê ngắn ngày sẽ mất nhiều thời gian hơn dự kiến.

Chuyên gia Lê Quốc Kiên khuyến nghị nhà đầu tư không nên vội quay lại mô hình này chỉ vì kỳ vọng nới lỏng chính sách. Theo lộ trình của TP HCM, mô hình này cần ít nhất hai năm nữa để được cấp phép chính thức, đồng nghĩa từ nay đến 2027, việc cho thuê ngắn hạn vẫn tiếp tục bị tạm dừng.

“Kể cả khi được cấp phép, khả năng sinh lời cũng không còn cao như trước. Nhà đầu tư cần đánh giá kỹ yếu tố chi phí – lợi nhuận – vận hành, cũng như mức độ phù hợp của từng vị trí căn hộ. Bài toán đầu tư hiện không còn dễ dàng như thời kỳ Airbnb bùng nổ”, ông nói.

Phương Uyên