Ngày 7/3, Quảng Ngãi cho biết nội dung trên nằm trong dự thảo nghị quyết UBND tỉnh trình Ban Thường vụ Tỉnh ủy cho ý kiến, để Hội đồng Nhân dân tỉnh thông qua trong kỳ họp sắp tới.

Theo dự thảo, tỉnh sẽ hỗ trợ toàn bộ kinh phí bồi thường, giải phóng mặt bằng, đồng thời chi tối đa 10 tỷ đồng mỗi dự án để đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật trong phạm vi dự án, bao gồm giao thông, chiếu sáng công cộng, cấp thoát nước, quản lý chất thải và vệ sinh môi trường.

Chính sách này nhằm nâng cao khả năng thu hút đầu tư tham gia các dự án nhà ở xã hội, góp phần giảm giá bán, thuê…để phù hợp với việc chi trả của người thu nhập thấp, công nhân lao động trong tỉnh.

UBND tỉnh Quảng Ngãi đánh giá nhu cầu nhà ở xã hội trong tỉnh hiện rất lớn, đặc biệt khi có 50.000 công nhân làm việc ở các khu công nghiệp. Tuy nhiên, đến nay chưa có dự án nào được triển khai.

Nguyên nhân chính là các nhà đầu tư phải tự bỏ chi phí xây dựng toàn bộ hạ tầng kỹ thuật, dẫn đến tổng chi phí dự án tăng cao. Điều này khiến giá bán hoặc thuê nhà ở xã hội vượt quá khả năng chi trả của người thu nhập thấp, làm giảm sức hút với doanh nghiệp.

Nhiều năm qua, tỉnh chưa ban hành chính sách hỗ trợ cụ thể, khiến việc thu hút đầu tư vào lĩnh vực này gặp không ít khó khăn. Khi nghị quyết được thông qua sẽ giúp tỉnh hoàn thành chỉ tiêu mà Thủ tướng giao, là 6.300 căn nhà ở xã hội, trong đó 1.500 căn giai đoạn 2022-2025 và 4.800 căn giai đoạn 2026-2030.

Trước đó, Quảng Ngãi từng nhận hai đề xuất từ các doanh nghiệp về việc đầu tư nhà ở xã hội.

Đầu năm 2021, Tổng công ty Đầu tư Phát triển Nhà và Đô thị (HUD), thuộc Bộ Xây dựng, đề nghị thực hiện dự án Nhà ở xã hội HUD – Phú Mỹ tại Khu đô thị mới Phú Mỹ, nằm trên địa bàn phường Nghĩa Chánh và xã Nghĩa Dõng, TP Quảng Ngãi.

Dự án có diện tích khoảng 15.600 m2, tổng vốn đầu tư dự kiến 150 tỷ đồng từ nguồn vốn tự có, vốn vay và huy động hợp pháp. Quy mô gồm một khối nhà 9 tầng với 130 căn hộ và 27 căn nhà thấp tầng kinh doanh thương mại.

Đến giữa năm 2022, Liên danh Công ty CP Tổng công ty Đầu tư Hợp Nghĩa và Công ty CP Đầu tư Phát triển Xây dựng Đô thị Tân Thái Bình Dương cũng đề xuất đầu tư dự án Khu nhà ở xã hội tại Đồng Nại, Khu kinh tế Dung Quất.

Tuy nhiên, cả hai dự án đều chưa thể triển khai do vướng mắc về cơ chế hỗ trợ, nguồn vốn và các thủ tục liên quan.

Chủ trương phát triển nhà ở xã hội là một trong những ưu tiên hàng đầu của Chính phủ nhằm đảm bảo an sinh xã hội và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững. Với mục tiêu xây dựng một triệu căn nhà ở xã hội trên cả nước từ nay đến năm 2030, Chính phủ đã đưa ra hàng loạt chính sách ưu đãi như miễn tiền sử dụng đất, hỗ trợ vay vốn lãi suất thấp qua Ngân hàng Chính sách Xã hội, giảm thuế cho nhà đầu tư và khuyến khích địa phương hỗ trợ hạ tầng, giải phóng mặt bằng.

Phạm Linh

Bộ Tài chính vừa đề xuất áp dụng phương thức đánh thuế 20% trên giá trị chênh lệch giữa giá mua và bán bất động sản theo từng lần chuyển nhượng. Nếu không xác định được giá mua và chi phí liên quan, thuế tính theo giá bán và thời gian sở hữu, với thuế suất từ 2–10% (dưới 2 năm: 10%, 2-5 năm: 6%, 5-10 năm: 4%, từ 10 năm trở lên 2%).

Việc áp thuế trên lãi chuyển nhượng bất động sản thể hiện rõ định hướng điều tiết hoạt động đầu cơ, “lướt sóng” – nguyên nhân góp phần đẩy giá nhà đất tăng nóng thời gian qua.

Điểm đáng chú ý của hồ sơ dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế) là phương án tính thuế lũy tiến theo thời gian nắm giữ nhà đất, nếu không áp dụng được tính thuế theo từng lần chuyển nhượng. Theo luật sư Phạm Thanh Tuấn, chuyên gia pháp lý bất động sản, tư duy chính sách thuế đang dịch chuyển, “từ đánh đồng tất cả giao dịch với thuế khoán 2% trên giá chuyển nhượng sang phân loại, đánh trúng vào hành vi cần điều chỉnh là đầu cơ, lướt sóng”.

Ông nói, thuế đánh càng cao nếu bán ra sớm khiến nhiều nhà đầu tư sẽ phải cân nhắc lại mục tiêu “lướt sóng” nhà đất. Bởi những giao dịch “ăn chênh” trong thời gian ngắn chủ yếu dựa vào kỳ vọng hoặc thông tin quy hoạch chưa chính thức nên họ thường sử dụng đòn bẩy tài chính, tạo áp lực về dòng tiền. Việc buộc phải nắm giữ dài hạn khiến việc đầu cơ giảm sức hấp dẫn, từ đó, hạ nhiệt thị trường đồng thời tăng tính ổn định và bền vững.

Ông Tuấn đánh giá thay đổi này không đơn thuần là tăng thu ngân sách, mà là phép thử cho tiến trình tái cấu trúc thị trường. Đây là bước chuyển rõ ràng trong tư duy điều tiết: “bất động sản không còn là sân chơi dễ dãi cho đầu cơ”, mà là lĩnh vực cần đầu tư dài hạn, nghiêm túc và có trách nhiệm.

Theo kết quả một nghiên cứu của kênh Batdongsan, hơn 86% người mua bất động sản hiện nay nhằm mục đích đầu tư “lướt sóng” kiếm lời. Thời gian từ lúc họ mua đến khi sang tay tối đa trong một năm. Trong đó, tỷ lệ nhà đầu tư giữ bất động sản dưới 6 tháng chiếm đến 50% và từ 6-12 tháng tầm 36%. Chỉ 14% giữ tài sản lâu hơn một năm.

Chuyên gia tư vấn bất động sản cá nhân Lê Quốc Kiên cũng nhìn nhận phương pháp tính thuế 20% lãi chuyển nhượng bất động sản sẽ có lợi hơn so với cách tính hiện nay (thuế khoán 2% trên giá chuyển nhượng), nếu người bán chứng minh được các chi phí phát sinh. Ví dụ, nếu chủ nhà mua một căn hộ với giá 4 tỷ đồng, chi phí liên quan là 800 triệu đồng, sau đó bán lại với giá 5 tỷ đồng, thuế thu nhập theo phương pháp mới là 40 triệu đồng (20% trên lợi nhuận 200 triệu đồng). Trong khi tính theo cách cũ, mức thuế phải đóng sẽ là 100 triệu (2% của 5 tỷ đồng). Theo cách tính này, những người bán lỗ nhà đất sẽ không phải đóng thuế.

Theo ông, cách tính này không chỉ mang lại sự công bằng và minh bạch hơn cho thị trường mà còn giúp tăng thu thuế đúng chỗ, đúng người, làm giảm các hoạt động đầu cơ ngắn. Người bán chọn cách tính thuế mới và chứng minh được chi phí phát sinh liên quan, mức đóng thuế sẽ thấp hơn. Điều này khuyến khích nhà đầu tư tập trung vào chiến lược dài hơi, hạn chế tình trạng đẩy giá nhà đất, giúp thị trường vận hành tích cực hơn.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), cho biết hiện hệ thống pháp luật chưa có chế tài kiểm soát, ngăn chặn hoạt động đầu cơ, găm đất nhằm đẩy giá. Trong khi tình trạng mua bán, sang tay không được kiểm soát là nguyên nhân chính dẫn đến “sốt nhà đất” tại nhiều địa phương.

Dữ liệu của đơn vị này chỉ ra Hà Nội tiếp tục dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng giá bán chung cư, lên đến 87% sau 6 năm, trung bình mỗi năm tăng gần 15%. Hết quý II, giá căn hộ trung bình ở Thủ đô đạt gần 76 triệu đồng một m2. Theo sau là TP Đà Nẵng và TP HCM với đà tăng giá bán lên đến 70% và 48%.

Tại nhiều khu đô thị, dự án đất nền, tình trạng nhà đầu cơ mua đất rồi bỏ hoang chờ tăng giá hoặc tạo khan hiếm giả diễn ra phổ biến, mục đích đều là đẩy giá kiếm lời. “Việc nghiên cứu áp thuế bất động sản là cấp bách để điều tiết thị trường. Không vì thấy khó ban hành mà bỏ qua chính sách này”, ông Đính nói.

Mặt khác, một số chuyên gia bày tỏ lo ngại việc áp thuế 20% trên lãi chuyển nhượng nhà đất có thể gây nghẽn thanh khoản cục bộ, làm chậm dòng chảy vốn trong nền kinh tế.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, cho rằng việc tính thuế theo giá bán và thời gian sở hữu, cao nhất 10% với thời gian nắm giữ dưới 2 năm (cao gấp 5 lần hiện hành) có thể khiến giao dịch sụt giảm, thị trường thứ cấp rơi vào trạng thái tạm thời đóng băng. Bởi tâm lý “lướt sóng” đã ăn sâu trong tư duy đầu tư của rất nhiều người Việt, trải dài ở nhiều phân khúc từ đất nền, chung cư đến thấp tầng. Họ thường có xu hướng “bán khi được giá” nên linh hoạt dịch chuyển dòng vốn sang các tài sản khác có lợi hơn trong từng thời điểm.

Theo ông Tuấn, phân khúc đất nền và căn hộ cao cấp sẽ chịu ảnh hưởng đầu tiên. Đây là hai phân khúc nhà đầu tư thường “lướt sóng” trong vòng 6-18 tháng để tối đa hóa lợi nhuận. Khi biên lợi nhuận bị bào mòn, nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ sẽ bị loại khỏi cuộc chơi, khiến thanh khoản thị trường sụt giảm.

Ông Tuấn cũng quan ngại việc áp dụng thuế mới có thể đẩy giá nhà tăng cao.Bởi bên bán thường cộng toàn bộ chi phí, gồm cả thuế vào giá bán. Khi mức thuế tăng, giá bán ra cũng sẽ tăng theo và người mua cuối cùng có thể phải gánh thêm chi phí này. Ngoài ra, lợi nhuận thực tế của nhà đầu tư chịu ảnh hưởng kéo theo kênh đầu tư bất động sản cũng trở nên kém hấp dẫn so với các kênh khác. Thị trường địa ốc Việt Nam cũng khó cạnh tranh với các nước trong khu vực nơi có mức thuế thấp hơn.

Tương tự, ông Trần Khánh Quang, Tổng giám đốc Công ty Việt An Hòa, cho biết cần có 2 điều kiện để tính thuế theo phương pháp trên. Đầu tiên là cơ sở dữ liệu về lịch sử giao dịch của tài sản phải minh bạch, thứ hai là quy định rõ ràng các khoản chi phí được khấu trừ, kèm điều kiện về hóa đơn, chứng từ chứng minh.

Hiện nay, cơ quan thuế có thể tra cứu lịch sử giao dịch của thửa đất và của người nộp thuế, nhưng giá ghi trong hợp đồng chuyển nhượng vẫn chưa phản ánh đúng giá thực tế. Về chi phí đầu vào liên quan, một giao dịch bất động sản thường có các khoản phí như giá mua, phí môi giới, phí cải tạo, phí sửa chữa, phí lãi vay… Theo ông Quang, việc xác định chi phí này tương đối phức tạp, nhất là với những căn nhà niên đại sử dụng hàng chục năm…

“Nếu không xác định được các chi phí kể trên, rất khó để hiện thực hóa cách tính thuế dựa trên lợi nhuận”, ông nói.

Theo các chuyên gia, để thực hiện hiệu quả chính sách đánh thuế 20% trên lãi chuyển nhượng, yêu cầu tiên quyết là hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin và cơ sở dữ liệu đất đai. CEO Công ty Việt An Hòa cho biết nhà nước cần xây dựng hệ thống dữ liệu thị trường bất động sản minh bạch, nhất quán và triển khai liên thông thủ tục hành chính liên quan đến giá, giao dịch bất động sản (từ công chứng, thuế,…) trên nền tảng điện tử. Đồng thời, cơ quan quản lý cần có chế tài đủ mạnh để xử lý các trường hợp kê khai sai giá trị giao dịch.

Luật sư Phạm Thanh Tuấn cũng khuyến nghị mỗi bất động sản khi đưa vào giao dịch phải được “số hóa” đầy đủ gồm giá mua – giá bán, thời gian giao dịch, số lần chuyển nhượng, giá trị từng lần. Bên cạnh đó, cơ sở dữ liệu giá đất cũng cần được cập nhật kịp thời theo Luật Đất đai 2024 để tránh tình trạng bảng giá đất vẫn “lỗi thời” tại nhiều địa phương.

Đầu năm nay, Bộ Xây dựng đã được Thủ tướng giao nhiệm vụ nghiên cứu mô hình để giao dịch nhà đất online như chứng khoán nhằm chuyển đổi số liên thông các thủ tục đất đai. Người dân có thể giao dịch bất động sản, công chứng, thuế, đăng ký giao dịch trên môi trường điện tử.

Mới đây, Bộ này cho biết trung tâm giao dịch bất động sản do Nhà nước quản lý có thể hình thành từ đầu năm 2026. Trung tâm này sẽ giúp kiểm soát sự minh bạch khi đưa bất động sản vào kinh doanh, hỗ trợ giải quyết liên thông các thủ tục hành chính trong quá trình giao dịch.

Ngọc Diễm – Phương Uyên

Theo quyết định của UBND TP HCM, tổng diện tích lập quy hoạch của dự án khoảng 423 ha (tính theo ranh mép bờ cao sông Sài Gòn), chưa gồm phần mặt nước. Diện tích khu vực nghiên cứu rộng khoảng 549 ha, trong đó gần 126 ha là mặt nước sông.

Dự án được định hướng phát triển thành khu trung tâm đô thị và công viên ngập nước, hình thành khu đô thị du lịch hiện đại, đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật – xã hội. Quy hoạch sẽ tạo lập các vùng cảnh quan sinh thái tự nhiên, kết hợp chức năng nhà ở, hành chính, văn phòng, thương mại – dịch vụ, khách sạn, văn hóa và du lịch ven sông.

Dự kiến quy mô dân số khu đô thị mới Bình Quới – Thanh Đa khoảng 54.000 người, và sẽ được xác định chính xác hơn trong quá trình lập đồ án để phù hợp quy hoạch chung TP HCM đến 2040, tầm nhìn 2060. Thời gian lập đồ án điều chỉnh quy hoạch tối đa 9 tháng kể từ ngày phê duyệt. UBND phường Bình Quới chịu trách nhiệm lập quy hoạch, Sở Xây dựng thẩm định, trình UBND TP HCM phê duyệt.

Trước đó, TP HCM đã chấp thuận chủ trương điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 khu đô thị mới Bình Quới – Thanh Đa. Việc điều chỉnh dựa trên định hướng phát triển đô thị sinh thái, hài hòa giữa hiện đại và thiên nhiên, chú trọng không gian xanh, hệ thống thủy lợi tự nhiên và hạ tầng bền vững.

Dự án Khu đô thị Bình Quới – Thanh Đa được quy hoạch từ 1992. Đến năm 2004, thành phố tạm giao đất cho Tổng công ty Xây dựng Sài Gòn chuẩn bị đầu tư. Tuy nhiên, sau nhiều năm không triển khai, đến 2010, thành phố thu hồi quyết định giao đất. 5 năm sau, liên doanh Tập đoàn Bitexco và Emaar Properties PJSC được chỉ định làm chủ đầu tư, với tổng vốn hơn 30.000 tỷ đồng, thực hiện trong 50 năm. Tuy nhiên, sau đó Emaar rút khỏi liên doanh và dự án tiếp tục bị đình trệ.

Cách trung tâm TP HCM khoảng 6,5 km, khu vực bán đảo Bình Quới – Thanh Đa đến nay vẫn mang dáng dấp của một vùng nông thôn nghèo. Hiện bán đảo này là nơi duy nhất còn nhiều quỹ đất trống có khả năng đầu tư, phát triển khu đô thị trong bán kính 10 km, so với khu trung tâm hiện hữu. Do đó, dự án khu đô thị tại đây được kỳ vọng sớm tái khởi động, góp phần thay đổi diện mạo khu vực và tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội cho TP HCM.

Phương Uyên