Trong báo cáo thị trường mới đây, hãng tư vấn bất động sản CBRE cho biết nguồn cung biệt thự, liền kề ở Hà Nội tiếp tục tăng mạnh. Quý II, thành phố có hơn 1.000 căn nhà thấp tầng được mở bán, giảm 32% theo quý nhưng tăng gấp 5 lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Tính chung 6 tháng đầu năm, tổng nguồn cung mở bán mới đạt hơn 2.500 căn, gấp gần 9 lần so với nửa đầu năm 2024. Số lượng dự án ra mắt cũng tăng với 5 dự án trải đều từ trung tâm đến vùng ven như các quận Tây Hồ, Long Biên và các huyện Gia Lâm, Đan Phượng (trước sắp xếp đơn vị hành chính).

Nguồn cung dồi dào hơn sau nhiều năm khan hiếm kéo dài song giá bán nhà thấp tầng liên tục leo thang. CBRE cho biết giá bán biệt thự, liền lề sơ cấp trong quý II đạt bình quân 230 triệu đồng mỗi m2 đất (chưa gồm VAT, kinh phí bảo trì và chiết khấu). Mức này tăng gần 14% so cùng kỳ năm ngoái.

Diễn biến trên cũng được đơn vị nghiên cứu Avison Young ghi nhận. Hãng này cho hay trước đây các dự án thấp tầng thường tập trung xung quanh khu vực vành đai 3. Hiện nguồn cung dần mở rộng đến khu vực vành đai 4. Điều này cho thấy xu hướng tương lai của loại hình thấp tầng tại Hà Nội là mở rộng ở khu vực ven trung tâm gắn với phát triển hạ tầng giao thông.

Mặt bằng giá bán phân khúc này cũng tăng nhẹ theo tháng, dao động 7.700-13.460 USD (khoảng 200-350 triệu đồng) mỗi m2. Một số dự án cao cấp nằm ở trung tâm vượt mốc 15.400 USD (khoảng 400 triệu đồng) một m2. Tỷ lệ hấp thụ các dự án duy trì ở mức ổn định, trung bình 60-70% đến từ nhóm khách hàng trung – thượng lưu và một bộ phận nhà đầu tư.

Theo ghi nhận của VnExpress, giỏ hàng thấp tầng có xu hướng mở rộng ở vùng ven với giá sơ cấp cạnh tranh so với nhiều dự án thứ cấp gần vành đai 3. Đơn cử tại phân khu mới ra mắt tại khu đô thị ở Đan Phượng, các căn liền kề 96-120 m2 được chào bán 15-25 tỷ đồng, tùy vị trí, mức độ hoàn thiện. Với dòng sản phẩm song lập, giá bán có thể lên ngưỡng 33-45 tỷ đồng.

Dự án mới tăng giá kéo theo giỏ hàng chuyển nhượng cũng leo thang. Đơn cử, tại Khu đô thị Ciputra, quỹ căn thấp tầng đang được rao chuyển nhượng khoảng 270-460 triệu đồng mỗi m2, tăng khoảng 6-8% so với cùng kỳ năm ngoái. Hay tại Khu đô thị Mỹ Đình, nhiều căn biệt thự liền kề được chào bán khoảng 200-320 triệu đồng mỗi m2, tăng khoảng 5% so cùng kỳ.

Bà Nguyễn Hoài An, Giám đốc cấp cao CBRE Hà Nội, cho biết các dự án thấp tầng mới được chào giá khá đắt đỏ do chủ đầu tư kỳ vọng cao vào tính khan hiếm của sản phẩm, hướng tới nhóm khách nhà giàu. Cùng đó, chi phí đầu tư xây dựng và chi phí đất tăng cao thời gian qua cũng đẩy giá thành sản phẩm mới leo thang.

Tuy nhiên, bà lưu ý nguồn cung từ năm nay sẽ đa dạng hơn, kéo theo giá bán phân hóa theo vị trí. Cả năm nay, Hà Nội có thể ghi nhận tổng hơn 6.300 căn nhà thấp tầng, riêng nửa cuối năm dự kiến đóng góp gần 3.800 căn. Một số dự án từng tạm dừng triển khai trong thời gian dài đang được tái khởi động, chuẩn bị mở bán giai đoạn tiếp theo trong năm nay.

“Nguồn cung dồi dào khiến cuộc cạnh tranh thu hút người mua thêm gay gắt. Bởi họ sẽ ngày càng thận trọng, ra quyết định lâu hơn đồng thời ưu tiên tìm kiếm sản phẩm có giá trị ở thực hoặc đầu tư lâu dài”, bà An cho hay.

Ngọc Diễm

Cuối năm 2019, chị Kim Oanh đầu tư chung cư diện tích 66 m2 tại dự án ở TP Thủ Dầu Một, Bình Dương với giá 2,5 tỷ đồng (chưa thuế phí). Theo hứa hẹn của môi giới, thời điểm bàn giao (năm 2021) sẽ giúp chị sang tay lời ít nhất 10-15%.

Đến tháng 6/2022 sau khi chủ đầu tư bàn giao nhà, chị Oanh vẫn chưa bán ra được. Hiện tại, căn hộ này vẫn bị “ngộp” dù giá đã giảm mạnh, còn 2,2 tỷ đồng.

Chị Oanh cho biết sau khi hết thời gian ưu đãi vay, mỗi tháng chị phải đóng ngân hàng 20-22 triệu đồng tiền gốc và lãi. Căn hộ cho thuê giá 6 triệu đồng mỗi tháng, tức gánh được 30% tiền đóng ngân hàng, 70% còn lại được trích từ thu nhập của gia đình chị. “Tôi chấp nhận cắt lỗ để thoát hàng, không muốn tiếp tục ôm gánh nặng tài chính mỗi tháng”, chị Oanh nói.

Trường hợp rao bán cắt lỗ như chị Oanh không hiếm với các nhà đầu tư căn hộ vùng ven. Phần lớn nhóm này là những người đã có tài sản, muốn đầu tư ngắn hạn kiếm lời và dùng đòn bẩy tài chính.

Anh Tiến (TP Thủ Đức) cũng đầu tư căn hộ tại Bình Dương từ năm 2020, sau gần 5 năm, anh vừa chưa nhận được nhà mà cắt lỗ cũng không thành dù giảm giá gần nửa tỷ đồng.

Anh cho biết dự án này có giá khởi điểm 45 triệu đồng mỗi m2 (gồm thuế phí), cao hơn mặt bằng chung nhưng do tin vào cam kết của môi giới là sẽ thoát hàng sau một năm nên đã mạnh dạn vay 70% giá trị tài sản. Cuối năm 2020, dự án dừng thi công với lý do dịch bệnh. Đến 2022, dự án vẫn bất động, lãi ngân hàng tăng cao, nhà chưa được nhận, anh Tiến đã hai lần rao cắt lỗ, tổng giá trị gần 500 triệu đồng nhưng không có khách mua.

“Tôi đã đóng vào gần 2 tỷ đồng, nay chỉ muốn thu về 1,5 tỷ đồng để dứt nợ ngân hàng mà khó quá”, anh Tiến cho hay.

Cùng hoàn cảnh, anh Mạnh Hùng (quận 11, TP HCM) cắt lỗ chưa thành căn chung cư đầu tư ở Thuận An. Anh mua căn này theo diện sang tay từ một nhà đầu tư khác với giá 4,2 tỷ đồng, đắt hơn 200 triệu so với mức giá gốc chủ đầu tư, được quảng bá là vị trí đẹp nhất nhì dự án.

Anh cho biết môi giới từng cam kết giúp sang tay trong 6-8 tháng, lãi ít nhất là 5%, nếu giữ 2 năm sau nhận nhà, lợi nhuận 10-15%. Thực tế từ năm 2024 đến nay, nhà đã bàn giao nhưng không bán được, cho thuê chỉ 5-6 triệu mỗi tháng. “Tôi quyết định giảm 250 triệu so với giá gốc chủ đầu tư, cộng thêm khoản chênh phải trả, tức lỗ gần nửa tỷ đồng, để rao bán”, anh nói.

Báo cáo từ DKRA Group cho thấy trong 2 tháng đầu năm, thị trường căn hộ phía Nam (gồm TP HCM, Đồng Nai, Bình Dương, Long An, Bà Rịa – Vũng Tàu) có khoảng hơn 12.000 căn chào bán sơ cấp, tỉnh Bình Dương chiếm gần 40% với khoảng 4.800 căn. Tỷ lệ hấp thụ của thị trường vẫn khá thấp, với 1.188 căn được tiêu thụ, (chưa đến 10%), trong đó tỉnh Bình Dương có 460 căn (tỷ lệ 9% trên nguồn cung). Thanh khoản căn hộ không có sự bứt phá, thậm chí đang chững lại ở thị trường thứ cấp (người mua rao bán lại).

Trước đó, số liệu nghiên cứu từ Savills Việt Nam cho thấy, cả năm 2024, Bình Dương có khoảng 7.000 nhà đất giao dịch thành công, tăng 200% so với cùng kỳ. Tuy nhiên 70% giao dịch đến từ nhà đầu tư ở TP HCM, mua để tích lũy chờ tăng giá rồi bán lại.

Thị trường căn hộ Bình Dương được nhận định là cung đang vượt cầu. Theo DKRA Group, năm 2024 tỉnh này cũng chiếm 40% nguồn cung chung cư khu vực phía Nam với gần 10.000 căn chào bán. Giai đoạn 2019 – 2022, nơi đây đã đón hơn 45.000 căn hộ, phần lớn có giá bán từ trên dưới 40 triệu đồng mỗi m2.

Trong 2 năm tới, nếu pháp lý thuận lợi, dự kiến Bình Dương sẽ có thêm 150.000 căn hộ mới triển khai với tầm giá từ 40-60 triệu đồng mỗi m2. Còn theo dự báo từ Savills Việt Nam, Bình Dương sẽ có ít nhất 20.000-24.000 căn hộ mở bán từ nay đến năm 2027, đa phần là dự án trung và cao cấp.

Chia sẻ với VnExpress về tình hình thanh khoản căn hộ Bình Dương, lãnh đạo một doanh nghiệp bất động sản tại TP HCM cho biết từ 2020 đến nay, Bình Dương rơi vào trạng thái “ngộp” thanh khoản do rổ hàng thứ cấp quá dồi dào, giá bán cao và nhu cầu hạ nhiệt.

Việc sang tay khó khăn nên hiện tại Bình Dương vẫn không thiếu nhà đầu tư âm thầm rao cắt lỗ căn hộ, nhất là những dự án đã khởi động nhưng không xây dựng, triển khai dang dở hay vướng pháp lý và cạn tài chính mà bất động. Người này cho biết nếu giai đoạn 2022-2023 người bán chung cư cắt lỗ phần lớn là nhà đầu tư nhỏ lẻ, còn nay cắt lỗ vì muốn tái cấu trúc dòng tiền, thay vì tiếp tục chôn vốn lớn ở một thị trường mà tiềm năng không như kỳ vọng.

Chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên nhận định, nhiều dòng vốn đầu tư vào bất động sản tỉnh chủ yếu chạy theo “sóng”, không dựa trên nhu cầu thực. Các thị trường tỉnh như Bình Dương, Long An, Đồng Nai dư địa quỹ đất còn nhiều, không quá chật hẹp như TP HCM nên người dân vẫn có xu hướng chọn nhà liền thổ. Trong khi đó, Bình Dương mỗi năm đều có rất nhiều sản phẩm mới xuất hiện nhưng không đúng nhu cầu thực, dẫn đến tồn kho khá lớn. Giá căn hộ Bình Dương lại bị thổi lên quá cao, gần bằng giá căn hộ thứ cấp đã hoàn thiện đang bán ở vùng ven TP HCM, xa rời mức sống của người dân thì thị trường “ngộp” là không lạ.

Bàn về lý do Bình Dương bội thực nguồn cung, bà Cao Thị Thanh Hương, Quản lý bộ phận nghiên cứu Savills TP HCM, cho rằng nhu cầu mua chung cư ở Bình Dương nặng về đầu tư, đầu cơ và ít tập trung vào ở thực. Nguồn cung đa dạng nhưng giá không phù hợp với thu nhập của số đông người dân địa phương, thêm vào đó thị trường đang khó khăn nên việc ra hàng càng khó.

Đưa ra khuyến nghị cho nhà đầu tư, các chuyên gia cho rằng với sản phẩm căn hộ nếu không được bảo dưỡng kỹ thì càng ngày càng giảm chất lượng, mức giá trên thị trường thứ cấp. Dù là đầu tư căn hộ hay bất kỳ loại hình nào, nhà đầu tư nên tìm hiểu sức hấp thụ và nhu cầu của địa phương, không chạy theo trào lưu, làn sóng thị trường vì rất dễ gãy sóng, chôn vốn.

PhươngUyên

Dự án có quy mô gần 786 ha, nằm tại xã Bình Mỹ, xã Tân Lập (huyện Bắc Tân Uyên) và phường Hội Nghĩa (TP Tân Uyên), với tổng vốn đầu tư hơn 75.000 tỷ đồng (tương đương 3 tỷ USD). Theo kế hoạch, dự án sẽ khởi công tháng 8/2025 và đưa vào vận hành giai đoạn đầu từ tháng 9/2026.

Theo quy hoạch chung tỷ lệ 1/5.000 được phê duyệt, khu công nghiệp này định hướng phát triển chuyên sâu lĩnh vực cơ khí và công nghiệp hỗ trợ, phục vụ sản xuất thiết bị, linh kiện, công nghiệp công nghệ cao và thu hút các doanh nghiệp ngành công nghiệp xanh. Khi đi vào vận hành, dự án dự kiến tạo việc làm cho hơn 30.000 lao động, trong đó khoảng 10.000 người có trình độ đại học trở lên.

Để đáp ứng nhu cầu an cư cho người lao động, chủ đầu tư quy hoạch ba khu nhà ở tại phía Tây khu công nghiệp, gồm khu ký túc xá rộng 5 ha cho khoảng 1.700 người (2025-2030); khu nhà ở hơn 10 ha thuộc đô thị số 5 cho 3.660 người (2030-2035); và khu nhà ở xã hội, nhà ở công nhân Bình Mỹ gần 55 ha, đáp ứng hơn 19.550 chỗ ở (2027-2030).

Trước đó vào tháng 3, lãnh đạo tỉnh Bình Dương đã làm việc với Tập đoàn Thaco để bàn kế hoạch triển khai hạ tầng khu công nghiệp và mô hình phát triển đô thị gắn với công nghiệp tại địa phương. Chính quyền tỉnh cam kết hỗ trợ tối đa, tháo gỡ vướng mắc để dự án được triển khai đúng tiến độ.

Hiện Bình Dương có 29 khu công nghiệp với tổng diện tích quy hoạch hơn 12.745 ha, trong đó 28 khu đã đi vào hoạt động, thu hút hơn 3.250 dự án đầu tư, gồm gần 2.600 dự án FDI với tổng vốn đăng ký gần 31,6 tỷ USD. Tỉnh đang xây dựng chính sách khuyến khích chuyển đổi các cơ sở sản xuất cũ ở phía Nam sang phát triển thương mại, dịch vụ, đô thị và công nghiệp công nghệ cao.

Từ ngày 1/7, tỉnh Bình Dương sẽ chính thức sáp nhập vào TP HCM, trở thành “siêu đô thị” với diện tích 6.770 km2, quy mô dân số gần 13 triệu người.

Về Thaco, đây là doanh nghiệp tư nhân đa ngành do ông Trần Bá Dương sáng lập năm 1997, ban đầu phát triển từ lĩnh vực sản xuất và lắp ráp ôtô. Sau hơn 25 năm hoạt động, tập đoàn này đã mở rộng sang các lĩnh vực công nghiệp, logistics, nông nghiệp và đầu tư hạ tầng. Tại Chu Lai (Quảng Nam), Thaco xây dựng khu phức hợp công nghiệp – đô thị quy mô hàng nghìn ha, là cơ sở sản xuất ôtô lớn nhất cả nước. Trong lĩnh vực hạ tầng, doanh nghiệp từng đầu tư các tuyến giao thông nội bộ, cảng, logistics và gần đây bắt đầu đề xuất các dự án lớn cấp quốc gia.

Phương Uyên

Chị Thu Hà, nhân viên văn phòng tại TP HCM, cho biết đặt cọc mua căn hộ 2 phòng ngủ tại một dự án ở TP Dĩ An (Bình Dương) vào cuối năm 2024 với giá khoảng 35 triệu đồng mỗi m2. Tổng giá trị căn hộ 65 m2, gồm thuế và các khoản phí khác gần 2,5 tỷ đồng. Thời điểm đó, dự án mới được công bố ra thị trường, chưa hoàn tất các thủ tục pháp lý, nên chủ đầu tư chỉ nhận đặt cọc giữ chỗ.

Đến đầu năm nay, dự án được cấp phép xây dựng và bắt đầu triển khai, chủ đầu tư bất ngờ điều chỉnh giá bán lên 42 triệu đồng mỗi m2, tăng gần 25% so với ban đầu. Lý do chủ đầu tư đưa ra là tiền sử dụng đất tăng cao hơn nhiều so với trước, sau khi cơ quan chức năng xác định nghĩa vụ tài chính đất đai của dự án. “Tôi nghĩ giá chỉ tăng nhẹ, ai ngờ đắt thêm vài trăm triệu đồng”, chị Hà cho hay.

Tương tự, anh Quốc Tuấn, làm việc tại một công ty xây dựng ở TP Thủ Đức, chia sẻ từng tính mua căn hộ tại dự án được triển khai từ năm 2023. Lúc đó, giá bán đợt đầu khoảng 55 triệu đồng mỗi m2, nhưng chưa đủ pháp lý nên anh lưỡng lự xuống tiền. Cuối năm ngoái, khi dự án tái mở bán, giá căn hộ đã vọt lên hơn 67 triệu đồng một m2, tăng trên 25%.

Anh Tuấn cho hay chủ đầu tư thông báo giá tăng mạnh do tiền sử dụng đất nộp cao hơn dự tính, cộng thêm khoản phạt chậm nộp gần 4 năm và chi phí bù lỗ cho đợt mở bán trước với giá thấp.

Ghi nhận của VnExpress cũng cho thấy nhiều dự án mới sắp mở bán trên địa bàn TP HCM, Bình Dương, Long An… có giá tăng cao ngay sau khi chủ đầu tư hoàn tất nghĩa vụ tài chính. Cụ thể, dự án Bcons Solary của chủ đầu tư Bcons được giới thiệu ra thị trường đầu năm nay, giá dự kiến từ 32 triệu đồng mỗi m2. Nhưng đợt đặt chỗ mới đây, mức giao dịch được nâng thêm gần 6 triệu đồng một m2, lên 38 triệu đồng.

Một số dự án khác chuẩn bị mở bán trong quý III cũng điều chỉnh thêm 3-4 triệu đồng mỗi m2 so với giới thiệu trước đó, sau khi chủ đầu tư cập nhật số tiền sử dụng đất phải đóng.

Lý giải việc giá tăng cao, ông Ngỗ Quang Phúc, Tổng giám đốc Phú Đông Group, cho biết doanh nghiệp cũng đang rơi vào bài toán buộc phải tăng giá nhà hoặc làm “không công” sau khi có thông báo về tiền sử dụng đất phải nộp.

Ông Phúc chia sẻ, dự án đã phải chờ đợi hơn 3 năm mới nhận được thông báo đóng tiền sử dụng đất. Tuy nhiên, số tiền phải nộp cao gấp đôi so với dự toán ban đầu. Trong bối cảnh đó, nếu không muốn thua lỗ, doanh nghiệp buộc điều chỉnh giá bán cao hơn 4-5 triệu đồng mỗi m2 so với dự kiến.

“Chúng tôi không thể không tăng giá vì còn phải gánh thêm khoản truy thu do nộp chậm nhiều năm, chi phí triển khai dự án. Nếu không cộng tất cả chi phí này vào giá thành, doanh nghiệp sẽ đứng trước nguy cơ lỗ nặng”, ông Phúc chia sẻ.

Một đại diện doanh nghiệp triển khai dự án căn hộ tại Thuận An cho biết do chưa xác định được tiền sử dụng đất nên giai đoạn mở bán năm 2022 buộc phải tạm tính chi phí, chào giá 33 triệu đồng mỗi m2 để tạo thanh khoản và giữ tiến độ. Nhưng đến cuối năm ngoái, sau khi nộp tiền sử dụng đất cao hơn nhiều lần dự kiến và chịu thêm chi phí chậm nộp, giá bán phải điều chỉnh lên, mức thấp nhất 38 triệu đồng mỗi m2 nhằm bù đắp chi phí và đảm bảo hiệu quả tài chính. “Việc tăng giá là bất khả kháng, phản ánh đúng chi phí thực tế, không nhằm tối đa hóa lợi nhuận”, ông nói.

Việc xác định nghĩa vụ tài chính về đất vẫn là vướng mắc lớn nhất của các dự án bất động sản hiện nay, đặc biệt là phần truy thu bổ sung sau nhiều năm triển khai.

Trước đây, nhiều dự án được tạm tính khoản này để doanh nghiệp kịp xây dựng và mở bán. Con số tạm tính đã được phân bổ vào giá bán cho khách hàng. Tuy nhiên, khi dự án đã hoàn thiện và cư dân vào ở nhiều năm, cơ quan chức năng mới tính lại tiền sử dụng đất theo mức giá hiện tại, cao hơn gấp nhiều lần so với mức ban đầu. Điều này khiến chi phí đội lên đột biến, nhiều dự án từ lãi thành lỗ, doanh nghiệp không đủ khả năng nộp, còn người mua nhà cũng chịu thiệt.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), cho rằng khi nghĩa vụ tài chính về đất quá cao, chi phí đầu tư bị đội lên, buộc doanh nghiệp phải cộng thêm vào giá bán để bảo toàn lợi nhuận. Thực chất, đây là khoản tạm ứng mà doanh nghiệp nộp thay cho Nhà nước, nhưng cuối cùng lại do người mua nhà gánh chịu.

Theo ông, áp lực chi phí đất đang tạo ra một vòng lặp bất lợi: giá đầu vào tăng, giá bán bị đẩy lên, sức mua giảm, nguồn cung mới co lại, từ đó tiếp tục gây thêm áp lực tăng giá. Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở thực vẫn cao nhưng khả năng tiếp cận bị thu hẹp, việc giá bất động sản tiếp tục đi lên có thể gây hệ lụy dài hạn cho vấn đề an sinh và sự bền vững của thị trường.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), cũng cho rằng chi phí sử dụng đất hiện chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành bất động sản. Khi chi phí phát sinh, việc tăng giá nhà là điều khó tránh khỏi. Trong bối cảnh giá nhà tại TP HCM và Hà Nội đã liên tục lập đỉnh, xu hướng này sẽ tiếp tục đẩy cơ hội mua nhà xa khỏi tầm tay người thu nhập trung bình và thấp, kéo theo những hệ lụy dài hạn về an sinh xã hội.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia kiến nghị cần thận trọng khi quy định tỷ lệ phần trăm tính đơn giá đất, sao cho phù hợp với điều kiện từng địa phương. Từ nay đến thời điểm bảng giá đất mới áp dụng vào ngày 1/1/2026, chính quyền cần đánh giá tác động tại các địa phương để kịp thời điều chỉnh chính sách, đảm bảo hài hòa lợi ích và không tạo thêm rào cản cho thị trường. Bên cạnh đó, doanh nghiệp và giới chuyên môn cũng đề xuất bỏ quy định truy thu tiền sử dụng đất bổ sung cho giai đoạn chậm xác định trước ngày 1/8/2024 để tránh gây thiệt hại cho doanh nghiệp.

Phương Uyên