Tháng 11/2025, chị Hiền (phường Chợ Quán, TP HCM) tìm hiểu một dự án căn hộ gần Vành đai 3, giá chào bán giai đoạn đầu khoảng 52 triệu đồng mỗi m2. Tuy nhiên, sang giai đoạn 2 (mở bán tháng 1), chủ đầu tư điều chỉnh giá lên gần 56 triệu đồng mỗi m2, cao hơn đáng kể so với tính toán ban đầu.

Theo phương án tài chính của chị Hiền, căn hộ hai phòng ngủ có tổng giá khoảng 3,5 tỷ đồng, trong đó khoản vay ngân hàng chiếm ít nhất 2 tỷ đồng. Dù lãi suất ưu đãi năm đầu khoảng 9%, sau đó thả nổi có thể lên gần 14% mỗi năm, chi phí trả nợ hàng tháng vẫn vượt ngưỡng an toàn. “Giá tăng nhanh trong khi lãi vay cao khiến rủi ro tài chính lớn hơn rất nhiều”, chị nói và quyết định dừng mua.

Tương tự, ông Hiếu, một nhà đầu tư tại phường Phú Lâm, TP HCM, cũng tạm hoãn kế hoạch xuống tiền khi chi phí vốn tăng mạnh. Tháng 10 năm ngoái, ông nhắm đến một dự án căn hộ cao cấp tại khu vực quận 2 cũ, giá căn hai phòng ngủ giai đoạn đầu khoảng 8,6 tỷ đồng. Đến tháng 1 năm nay, chủ đầu tư điều chỉnh giá rổ hàng mới lên trên 9,2 tỷ đồng.

Theo ông Hiếu, mức tăng giá này chưa phải là yếu tố quyết định, nhưng việc lãi suất vay mua nhà chỉ được ưu đãi tối đa 18 tháng ở mức khoảng 10%, sau đó thả nổi lên trên 14,7% đã làm thay đổi hoàn toàn bài toán đầu tư. Trong bối cảnh lãi suất cao kéo dài, rủi ro dòng tiền lớn hơn lợi nhuận kỳ vọng khiến ông chọn cách tạm đứng ngoài thị trường.

Ở nhóm người mua trẻ, tâm lý thận trọng cũng ngày càng rõ nét khi cả giá nhà và lãi suất đều tăng nhanh. Cuối năm 2025, anh Minh Trí (làm trong lĩnh vực truyền thông, TP HCM) tìm mua một căn hộ khoảng 65 m2 tại khu Đông, giá chào bán khoảng 4,9 tỷ đồng. Dù có sẵn gần 2 tỷ đồng vốn tự có và đủ điều kiện vay ngân hàng, anh Trí vẫn quyết định chưa xuống tiền. Theo anh, mức giá tăng nhanh trong thời gian ngắn khiến rủi ro mua ở vùng đỉnh gia tăng, trong khi lãi suất vay dự kiến tiếp tục neo cao trong năm nay.

“Khi cả giá và lãi suất cùng leo thang, tôi buộc phải dừng lại để chờ thị trường rõ ràng hơn”, anh nói.

Mặt bằng lãi suất vay mua nhà tại nhiều ngân hàng thương mại tiếp tục neo ở mức cao và có xu hướng tăng dần theo thời gian vay. Tại ngân hàng ACB, lãi suất cho vay mua nhà trong 6 tháng đầu phổ biến ở mức 9,5% với kỳ hạn 12 tháng, 9,9% cho 18 tháng và lên tới 10,5% với kỳ hạn 24 tháng. Tương tự, Techcombank áp dụng lãi suất 8,5% cho 6 tháng đầu và 9,5% cho kỳ hạn 12 tháng.

Ở nhóm ngân hàng quốc doanh, mặt bằng lãi suất cũng ghi nhận mức điều chỉnh đáng kể. BIDV đang cho vay mua nhà với lãi suất khoảng 8,9% cho kỳ hạn 6 tháng, 9,5% trong 12 tháng và 10% với kỳ hạn 18 tháng. Agribank áp dụng mức thấp hơn trong ngắn hạn, khoảng 8% cho 6 tháng đầu, 8,5% cho 12 tháng, song tăng lên 9,8% ở kỳ hạn 18 tháng.

Vietcombank ghi nhận mức lãi suất cao ở các kỳ hạn dài. Ngân hàng này đang áp dụng lãi suất 9,6% cho 6 tháng, 9,9% cho 12 tháng, nhưng tăng mạnh lên 13,6% với kỳ hạn 18 tháng và 13,9% cho kỳ hạn 24 tháng. Trong khi đó, cùng kỳ năm 2025, lãi suất vay mua nhà tại Vietcombank chỉ ở mức khoảng 6% cho 12 tháng và 7% cho kỳ hạn 24 tháng. Hiện lãi suất vay mua nhà thả nổi phổ biến trong khoảng 11-15% mỗi năm, tùy ngân hàng và hồ sơ tín dụng.

Theo giới chuyên gia, lãi suất là một trong những thách thức lớn với thị trường bất động sản năm nay. Khảo sát của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho thấy 61% người được hỏi đã hoãn kế hoạch mua nhà từ 6 tháng đến một năm do lo ngại áp lực tài chính. Phần lớn cho rằng giá nhà đã vượt xa mức “vừa túi tiền” và nếu tiếp tục tăng, cơ hội an cư sẽ ngày càng xa vời. VARS nhận định giá nhà tăng nhanh hơn nhiều so với thu nhập khiến không ít người trẻ buộc phải chuyển sang thuê dài hạn hoặc tìm kiếm cơ hội tại các địa phương giáp ranh.

Chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên nhận định, nhóm nhà đầu tư vay ngân hàng sắp hết thời gian ưu đãi lãi suất sẽ đối mặt rủi ro lớn nếu lãi vay tăng mạnh. Trong trường hợp dòng tiền cho thuê không đủ bù chi phí, nhà đầu tư buộc phải xoay dòng tiền hoặc bán ra sớm, gây áp lực lên thanh khoản thị trường.

Ông Kiên cho rằng, trong bối cảnh lãi suất chưa có dấu hiệu giảm, thị trường bất động sản sẽ tiếp tục bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh. Chỉ những nhà đầu tư có nguồn vốn tự có lớn, hạn chế vay ngân hàng hoặc sở hữu sản phẩm tạo dòng tiền ổn định mới duy trì được hoạt động, trong khi nhóm đầu tư dùng đòn bẩy cao sẽ ngày càng thận trọng hơn khi xuống tiền.

Theo các chuyên gia, nếu không có giải pháp mạnh để hạ nhiệt giá nhà và kiểm soát chi phí vốn, thị trường sẽ tiếp tục chứng kiến làn sóng người mua rút lui, thanh khoản suy giảm và rủi ro mất cân đối cung – cầu trong trung hạn khi lãi suất dự báo khó giảm trong ngắn hạn.

Báo cáo của JLL Việt Nam cho biết, giá bán sơ cấp trung bình căn hộ tại các tỉnh phía Nam gồm TP HCM, Đồng Nai và Tây Ninh hiện trung bình khoảng 71 triệu đồng mỗi m2, tăng 20% so với cùng kỳ. Cushman & Wakefieldd cho biết giá bán bình quân căn hộ sơ cấp tại TP HCM đạt khoảng 160 triệu đồng mỗi m2, tăng 65% so với cùng kỳ năm 2024. Bộ Xây dựng cũng ghi nhận mức giá chung cư tại Hà Nội và TP HCM đang ở vùng cao nhất trong một thập kỷ. Trong khi đó, thu nhập người dân tăng chậm khiến tỷ lệ chênh lệch giữa giá nhà và thu nhập ngày càng nới rộng.

Phương Uyên

Trong báo cáo thị trường mới đây, Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho biết năm 2025 ghi nhận đà tăng mạnh nguồn cung nhà ở nhất là chung cư đắt tiền. Cả nước có hơn 128.000 sản phẩm chào bán mới, tăng tới 88% so với 2024. Đây là mức tăng cao nhất trong 6 năm trở lại đây. Phần lớn nguồn cung đến từ loại hình chung cư với hơn 80.000 sản phẩm mới, gấp đôi năm 2024.

Về tỷ lệ hấp thụ, ông Lê Đình Chung, đại diện Hội đồng nghiên cứu và đánh giá thị trường bất động sản VARS, cho biết tỷ lệ này đạt khoảng 68%, tương đương gần 88.000 giao dịch trong năm 2025. Ba quý đầu năm, nhiều dự án giá cao vẫn đạt tỷ lệ hấp thụ tích cực bởi nhu cầu đầu tư và ở thực gia tăng. Từ quý IV, tỷ lệ này có xu hướng sụt giảm do giỏ hàng mới tăng mạnh, lãi suất nhích lên khiến nhóm đầu tư thận trọng hơn.

“Hơn 75% giao dịch nhà ở đến từ nhóm khách mua căn thứ hai trở lên, trong đó khoảng 10% là nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính ngắn hạn”, báo cáo của VARS nêu.

Trong bối cảnh tâm lý thị trường chững lại, ông Chung nhìn nhận thị trường đã xuất hiện tình trạng rao bán “cắt lỗ” của một bộ nhóm nhà đầu tư mua theo tâm lý FOMO (sợ bị bỏ lỡ) trong giai đoạn tăng nóng. Hiện tượng này tập trung ở những khu vực có dự án tăng giá quá nhanh. Điều này cho thấy thị trường chung cư đang bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh mẽ khi nhóm đầu tư “lướt sóng” phải cơ cấu lại danh mục.

Diễn biến trên cũng được nhiều đơn vị nghiên cứu ghi nhận. One Mount Group cho biết trong tháng 11/2025, thị trường Hà Nội có khoảng 6.100 giao dịch chuyển nhượng bất động sản, giảm 18% so với tháng trước. Đà giảm mạnh nhất ở phân khúc chung cư với khoảng 3.100 giao dịch thứ cấp, sụt 22% theo tháng.

Theo đơn vị này, nhiều khoản vay mua nhà giải ngân cuối năm 2023 – đầu năm 2024 bắt đầu bước vào giai đoạn đáo hạn ân hạn nợ gốc, khiến nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi tăng đột biến. Áp lực lãi suất gia tăng từ tháng 10 cùng đà chững lại của giá chuyển nhượng đã tác động trực tiếp đến tâm lý nhà đầu tư.

“Một bộ phận nhà đầu tư ‘lướt sóng’ buộc phải cơ cấu lại dòng tiền, giảm giá chào bán nhưng vẫn khó tìm được người mua. Thị trường chung cư chứng kiến làn sóng rút lui của nhóm này”, One Mount Group cho hay.

Dù vậy, cơ hội mua nhà dành cho nhóm mua ở thực vẫn thách thức bởi mặt bằng giá mới đắt đỏ.Hội Môi giới cho biết chung cư giá trên 100 triệu đồng một m2 chiếm 25% cơ cấu nguồn cung mới, gấp gần 10 lần so với 2024. Tại Hà Nội, giá chung cư mới đạt trung bình 100 triệu một m2, tăng 40%, còn khu vực TP HCM cũ đạt khoảng 110 triệu một m2, tăng 23%.

Dự án mới giá đắt cũng kéo giỏ hàng chuyển nhượng leo thang. VARS cho biết một số dự án ở giai đoạn nóng tăng giá hàng trăm đến cả tỷ đồng một căn. Đây cũng là khu vực ghi nhận tình trạng giảm giá rao bán từ cuối năm ngoái.

Trong bối cảnh đó, nhà ở xã hội được kỳ vọng là “cửa sáng” của thị trường, có thể hỗ trợ giấc mơ an cư của nhóm thu nhập trung bình thấp. Bộ Xây dựng cho biết cả nước đã đạt hơn 60% mục tiêu của đề án xây ít nhất 1 triệu căn đến 2030. Năm nay, khoảng 160.000 căn có thể ra mắt, góp phần điều tiết thị trường và cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.

Ngọc Diễm

Từ sau dịch Covid-19 đến nay, thị trường đất nền chưa ghi nhận điểm sáng rõ rệt khi tỷ lệ hấp thụ liên tục duy trì ở mức thấp, phổ biến dưới 20%. Báo cáo của DKRA Consulting cho thấy năm 2023, tỷ lệ hấp thụ đất nền chỉ khoảng 10%, năm 2024 là 15,15% và năm 2025 khoảng 18%. Cả năm qua, thị trường phía Nam ghi nhận khoảng 9.450 nền đất được mở bán, với gần 1.700 sản phẩm được hấp thụ.

Các nền tảng dữ liệu trực tuyến cũng phản ánh xu hướng tương tự. Theo chuyên trang mua bán nhà đất trực tuyến Batdongsan, sau đợt tăng nóng mang tính cục bộ hồi tháng 4, nhu cầu tìm mua đất nền nhanh chóng hạ nhiệt, giảm trung bình 15-20% so với cùng kỳ năm trước, nhiều thời điểm lượng tìm mua giảm 30-40%. Tiêu thụ đất nền với các dự án mở bán duy trì khoảng 20-30% rổ hàng.

Còn Nhà Tốt đánh giá nếu bỏ qua giai đoạn nóng sốt cục bộ sau thông tin sáp nhập tỉnh thành, thị trường này năm qua nhìn chung vẫn trầm lắng, lượng tìm mua sụt từ 35-50% so với cùng kỳ 2024, giảm tại hầu hết khu vực.

Lý giải nguyên nhân khiến thanh khoản đất nền phục hồi chậm, ông Phan Đình Phúc, CEO Seenee Việt Nam, cho rằng rào cản lớn nhất nằm ở dòng tiền và tâm lý nhà đầu tư. Trong chu kỳ trước, phần lớn nhà đầu tư thua lỗ khi rót vốn vào đất nền – loại tài sản mang tính “bất động” đúng nghĩa, chủ yếu mua để chờ tăng giá rồi bán, không tạo ra giá trị sử dụng hay dòng tiền trong quá trình nắm giữ. Khi thị trường đi xuống, thanh khoản kém khiến nhiều người mắc kẹt vốn trong thời gian dài. Trải nghiệm này khiến không ít nhà đầu tư nhìn lại và đánh giá cao các phân khúc có khả năng khai thác dòng tiền như căn hộ, bởi ngay cả khi chưa bán được, tài sản vẫn có thể cho thuê.

Ở góc độ nguồn cung, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, phân tích thị trường đất nền đang thiếu hụt dự án mới khi nhiều chủ đầu tư dần rút khỏi phân khúc này. Năm qua, nguồn cung mở bán mới chỉ chiếm khoảng 13% tổng cung sơ cấp, phần lớn sản phẩm trên thị trường là hàng tồn kho từ các năm trước. Tây Ninh là địa phương chiếm tỷ trọng nguồn cung đất nền lớn nhất phía Nam nhưng cũng chỉ ghi nhận hai dự án mới, gồm khu dân cư Dragon Eden quy mô 146,8 ha và khu đô thị The Solia 20,5 ha. Tại TP HCM (sau sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu), nguồn hàng chào bán chủ yếu là sản phẩm tồn kho hoặc tái khởi động các giai đoạn cũ.

Cung – cầu vì vậy lệch pha khi khoảng 69% sức cầu tập trung vào các dự án mới, thể hiện qua việc các dự án tại Tây Ninh chiếm hơn 53% thanh khoản thị trường đất nền phía Nam trong năm qua.

Về phía doanh nghiệp, xu hướng rút lui khỏi đất nền ngày càng rõ nét. Nhiều chủ đầu tư như Thắng Lợi Group, Cát Tường, Trần Anh hay Khải Hoàn Land từng xem phân khúc này là trụ cột đều không còn đặt trọng tâm trong kế hoạch kinh doanh năm 2026.

Theo đại diện một doanh nghiệp bất động sản, việc phát triển đất nền ngày càng khó khi pháp lý siết chặt, chi phí đầu tư tăng mạnh từ hạ tầng, tiền sử dụng đất đến tiện ích, trong khi thời gian triển khai kéo dài. Ngược lại, giá bán khó cạnh tranh với nhà liền kề và căn hộ, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp, thậm chí không hiệu quả. Thực tế này buộc nhiều chủ đầu tư điều chỉnh giá sơ cấp tăng 20-30% trong năm qua, chủ yếu để bù đắp chi phí phát triển.

Năm nay, giới chuyên gia dự báo cán cân đầu tư trên thị trường bất động sản đang dần dịch chuyển, mở ra khả năng đất nền được một bộ phận nhà đầu tư cân nhắc trở lại. Ông Phan Đình Phúc nhận định đà tăng mạnh của giá căn hộ khiến phân khúc này ngày càng mất cân đối so với thu nhập và giá trị sử dụng. Ông dẫn ví dụ tại Long An, nơi giá căn hộ đã lên khoảng 35 triệu đồng mỗi m2, trong khi đất nền tại các dự án có quy hoạch 1/500, hạ tầng hoàn chỉnh chỉ dao động 20-25 triệu đồng mỗi m2.

Tuy nhiên, theo ông Phúc, sự quay lại của đất nền, nếu có, sẽ không diễn ra đại trà như các chu kỳ trước mà mang tính chọn lọc, tập trung tại những khu vực hội tụ đầy đủ hạ tầng, kết nối, tiện ích, việc làm và đặc biệt là dòng tiền thực từ cư dân sinh sống.

Cùng quan điểm, chuyên gia bất động sản Trần Hoàng cho rằng cuộc chơi đất nền đang thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây nhiều dự án chỉ dừng ở việc phân lô, làm đường nội bộ rồi bán, nay doanh nghiệp phải phát triển theo hướng bài bản hơn, đầu tư hạ tầng, tiện ích, trường học, trung tâm thương mại và các dịch vụ dân sinh, tiệm cận mô hình khu đô thị hoàn chỉnh. Sự thay đổi này đến từ Luật Đất đai mới có hiệu lực từ ngày 1/8/2024, theo đó hình thức phân lô bán nền truyền thống gần như bị loại bỏ, các dự án phải hoàn thiện hạ tầng, tiện ích và nhà ở theo quy hoạch trước khi được nghiệm thu và cấp sổ.

Theo các chuyên gia, sự dịch chuyển trong mô hình phát triển cùng động lực từ hạ tầng giao thông có thể khiến giá đất nền tăng thêm 10-20% trong năm 2026. Nhưng biên độ giá giữa các khu vực sẽ tiếp tục phân hóa mạnh, phản ánh sự khác biệt về vị trí, sản phẩm và sức cầu từng địa phương. Đất nền vì vậy khó tạo ra các cơn sốt lớn hay dẫn dắt thanh khoản thị trường như trước.

Phương Uyên