Từ 1/3, mỗi bất động sản chính thức có mã định danh điện tử riêng trên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản, theo Nghị định 357. Cấu trúc của mã này gồm: mã định danh thửa đất – mã thông tin dự án, công trình – định danh địa điểm (nếu có) – loại sản phẩm bất động sản.

Với cơ quan quản lý, việc triển khai “số hóa” bất động sản giống gắn mã phương tiện giao thông giúp tăng cường quản lý theo mô hình kinh tế số, từng bước hình thành cơ sở để triển khai các chính sách quản lý thuế, điều tiết thị trường.

Ông Matthew Powell, Giám đốc Savills Hà Nội, nhìn nhận hệ thống dữ liệu này không chỉ có ý nghĩa quản trị hành chính mà là nền tảng kỹ thuật quan trọng để triển khai Luật Đất đai mới, nhất là trong lĩnh vực định giá đất, quản lý thuế và giám sát giao dịch. Khi mọi bất động sản được đăng ký và ghi nhận đầy đủ giao dịch, nhà quản lý có thể theo dõi sát hơn giá trị chuyển nhượng thực tế, từ đó hạn chế tình trạng kê khai giá thấp, cải thiện hiệu quả thu ngân sách.

“Trong nhiều năm qua, ngay cả các đơn vị tư vấn quốc tế cũng gặp thách thức trong việc duy trì hệ thống dữ liệu nhất quán giữa các địa phương”, ông nói và cho rằng một cơ sở dữ liệu quốc gia tập trung sẽ tạo ra nền tảng thống nhất, thu hẹp khoảng cách thông tin giữa trung ương và địa phương, hỗ trợ quản lý và theo dõi thị trường theo thời gian thực.

Bà Hoàng Thu Hằng, Phó cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), cũng thông tin thêm mã định danh nhà đất sẽ được sử dụng xuyên suốt trong quá trình giao dịch và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau này. Đây là công cụ quan trọng giúp quản lý thị trường thống nhất, hiệu quả khi toàn bộ thông tin về dự án và giao dịch được cập nhật thường xuyên.

“Khi hệ thống thông tin hoàn thiện, các giao dịch chuyển nhượng phải cập nhật đầy đủ, minh bạch, giúp hạn chế tình trạng hai giá, ngăn chặn tình trạng gom hàng, đẩy giá”, bà Hằng cho hay.

Ở góc độ chủ đầu tư, nhà phát triển bất động sản, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam, cho biết việc gắn mã ID nhà đất đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải chuẩn hóa pháp lý từ đầu và quản trị dự án bài bản, chuyên nghiệp hơn. Điều này giúp hạn chế được dự án “ma” và tình trạng huy động vốn trái phép vốn xuất hiện nhiều giai đoạn trước nhờ khoảng trống thông tin và lỗ hổng pháp lý.

Ông nói thêm có không ít dự án được “đẩy giá” thời gian qua cũng dựa vào khoảng trống thông tin. Tuy nhiên, khi tất cả thông tin về sản phẩm, pháp lý, giao dịch được thu thập công khai, các chủ đầu tư sẽ phải nâng cao cả uy tín và chất lượng sản phẩm bằng tiến độ xây dựng, chất lượng bàn giao, tiện ích… Về dài hạn, chủ đầu tư được nâng tầm uy tín thương hiệu, tài sản có mã định danh được định giá chuẩn hơn, dễ tiếp cận vốn vay tín dụng.

Cùng quan điểm, ông Powel cho hay với các tổ chức tài chính, ngân hàng và nhà đầu tư chuyên nghiệp, một hệ thống dữ liệu xác thực, liên thông sẽ hỗ trợ quá trình thẩm định, định giá rủi ro và xây dựng chiến lược đầu tư dài hạn. Khi độ tin cậy của dữ liệu được nâng cao, chi phí giao dịch có thể giảm, đồng thời củng cố niềm tin thị trường.

Với người mua ở thực và nhà đầu tư trung dài hạn, việc dự án được cập nhật công khai trên hệ thống thông tin sẽ trở thành kênh giúp họ dễ dàng tiếp cận và gia tăng mức độ tin cậy. Khi thông tin về sản phẩm được quản lý và theo dõi chặt chẽ, người mua sẽ được hưởng lợi khi hạn chế những rủi ro pháp lý.

Tuy nhiên, quy định mới có thể tác động đến tâm lý nhóm đầu tư ngắn hạn – nhómđóng góp phần lớn giao dịch nhà đất thời gian qua. Báo cáo của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) chỉ ra hơn 75% giao dịch nhà ở trong năm 2025 đến từ nhóm khách mua căn thứ hai trở lên, trong đó khoảng 10% là nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính ngắn hạn. Việc định danh nhà đất có thể tạo tâm lý e ngại, thận trọng cho nhóm nhà đầu tư này khi xuống tiền, gây ra tình trạng giảm thanh khoản cục bộ.

Để chính sách mới được triển khai hiệu quả, các chuyên gia khuyến nghị cơ quan quản lý cần có hướng dẫn chi tiết với người dân về thủ tục gắn mã định danh và trách nhiệm cung cấp thông tin. Ông Nguyễn Quốc Hiệp cho rằng việc gắn mã định danh nhà đất cần phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, cơ quan thuế, công chứng và đăng ký đất đai để dữ liệu được kết nối liên thông, tránh tình trạng phân mảnh, chồng chéo hoặc trùng lặp, gây phiền hà cho người dân và tốn kém cho Nhà nước.

“Đây sẽ là công cụ để Nhà nước hoạch định chính sách, điều tiết cung – cầu hợp lý, hướng tới thị trường minh bạch và chuyên nghiệp”, ông Hiệp nhận xét.

Ngọc Diễm

Báo cáo về danh mục đầu tư của giới nhà giàu năm 2025 (công bố tháng 12) của Altrata, ước tính thế giới có khoảng 16 triệu cá nhân có tài sản đầu tư trên 1 triệu USD. Khoảng 4,1 triệu trong số này sống ở châu Á. Bất động sản vẫn là loại tài sản được ưu tiên đầu tư hàng đầu, bên cạnh cổ phần doanh nghiệp và các loại hình tài chính (trái phiếu, quỹ…). Trong đó, nhóm này tập trung vào các bất động sản “khó nhân bản”, có giá trị khan hiếm và khả năng giữ giá trong dài hạn.

Trước đó, Altrata cũng đưa ra một báo cáo về thị trường nhà ở xa xỉ, phân tích rằng giới nhà giàu thích các bất động sản gắn liền với vị trí đặc biệt như gần trung tâm, trên đồi, ven biển, ven sông, giữa rừng. Nhóm này trung bình sở hữu ba bất động sản khác nhau gắn liền với nhu cầu công việc, nghỉ dưỡng và sưu tầm. Trải nghiệm sống, pháp lý, an ninh, giá trị dài hạn là những yếu tố thu hút nhóm khách hàng thượng lưu.

Thực tế diễn ra tại nhiều thị trường cũng phản ánh xu hướng tìm mua nhà của nhóm này. Đơn cử, cuối tháng 12/2025, thị trường Manhattan, Mỹ lần đầu chứng kiến giao dịch trên 100 triệu USD. Theo New York Post, căn hộ 80 Clarkson nằm tại khu West Village, trung tâm Manhattan lập kỷ lục 129 triệu USD. Mức giá này cao nhất lịch sử bất động sản khu vực trung tâm Manhattan. Kỷ lục trước đây thuộc về một căn biệt thự có giá hơn 70 triệu USD.

Độc bản là yếu tố tạo nên mức giá không tưởng của dự án này. 80 Clarkson nằm trong khu đất ven sông cuối cùng tại khu vực trung tâm. Quy hoạch hạn chế nguồn cung khu vực này cũng làm tăng giá trị dự án. Với hai tòa tháp ốp đá vôi cao lần lượt 37 và 45 tầng, dự án chỉ có số lượng giới hạn vài trăm căn hộ. Đi kèm là những tiện ích như 69 sân đỗ xe riêng, 48 hầm rượu vang, nhà hàng xa xỉ có thể phục vụ tại nhà, khu vườn trên sân thượng với tầm nhìn bao quát thành phố, sân vườn riêng… Theo các trang tin tức của Mỹ, dù dự án chưa hoàn thành, song mức giá vẫn liên tục tăng và không phải ai có tiền cũng có thể sở hữu.

Nhiều thị trường quốc tế khác như tại London (Anh), Florida (Mỹ), Tokyo (Nhật) cũng chứng kiến những dự án “độc bản” có mức giá hàng chục triệu USD. Theo báo cáo về xu hướng thị trường nhà ở xa xỉ 2025 của Coldwell Banker công bố tháng 12/2025, những bất động sản có giá trên 3 triệu USD thường được giao dịch một cách nhanh chóng, không cần thương lượng nhiều, miễn đáp ứng yêu cầu về pháp lý, yêu cầu về chất lượng sống. Coldwell Banker cho rằng nhóm người có tài sản ròng cao hiện nay đánh giá bất động sản một cách toàn diện hơn, dựa trên giá trị dài hạn, tính bền vững, sự phù hợp về lối sống thay vì chỉ là nơi phô trương địa vị.

Những bất động sản thể hiện cam kết bền vững như tiết kiệm năng lượng hay gắn liền yếu tố xanh sẽ có giá cao hơn và bán nhanh hơn. “Phòng tập thể dục tại nhà, phòng tắm chất lượng như spa, phòng thiền, không gian sống trong nhà và ngoài trời, cùng các yếu tố thiết kế sinh thái kết nối cư dân với thiên nhiên trở thành những kỳ vọng xa xỉ tiêu chuẩn”, báo cáo của Coldwell Banker nêu.

Tại Việt Nam, bức tranh tài sản đang dịch chuyển. Báo cáo của The Wealth Report 2025 của Knight Frank cho thấy Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ gia tăng người giàu nhanh ở châu Á giai đoạn 2023-2028. Hãng này xếp Việt Nam vào nhóm thị trường bất động sản cao cấp mới nổi tại châu Á – Thái Bình Dương. Cùng với đó, nhu cầu về không gian sống riêng tư, khác biệt, không đại trà bắt đầu hình thành tại các đô thị lớn.

Trong bức tranh này, Hà Nội với tốc độ phát triển GRDP nhanh, cùng lịch sử văn hiến và vị thế thủ đô, được đánh giá phù hợp phát triển các sản phẩm giới hạn, đáp ứng gu mua nhà của giới siêu giàu. Khu vực ven sông Hồng, nơi hội tụ trầm tích lịch sử và cảnh quan tự nhiên, là một trong những dải đất có giá trị dài hạn.

Tại khu vực này, Rivea Residences – tháp đôi 35 tầng với tổng 618 căn hộ do Meygroup làm chủ đầu tư ở phường Vĩnh Hưng, khu Nam Hà Nội, hướng tới nhóm khách hàng tìm kiếm bất động sản mang tính giới hạn. Dự án phát triển dòng sản phẩm duplex The Rey Edition với số lượng 96 căn trong tổng thể quy hoạch gần 3 ha.

Điểm khác biệt của The Rey Edition nằm ở cấu trúc không gian sống. Mỗi căn duplex được bố trí thông tầng, có bể bơi và sân vườn riêng tại ban công – những tiện ích thường chỉ xuất hiện ở nhà thấp tầng hoặc biệt thự biệt lập. Các căn hộ này được bố trí từ tầng 20 trở lên, không chung với các loại hình căn hộ khác để đảm bảo tính riêng tư cho cư dân.

Ngoài ra, các căn hộ đều có tầm nhìn về sông Hồng và không gian công viên sinh thái Vĩnh Hưng quy mô 15 ha, tạo “khoảng thở” tách biệt với mật độ đô thị dày đặc bên ngoài.

Cư dân tại đây được hưởng hệ tiện ích theo chuẩn khách sạn, kết hợp chăm sóc sức khỏe, làm việc và thư giãn. Chẳng hạn, tầng 6 là chuỗi tiện ích chăm sóc thể chất như bể bơi bốn mùa trong nhà dài 50 m, khu sauna, jacuzzi. Dự án cũng có các không gian yên tĩnh cho nhu cầu cá nhân như phòng gym riêng tư, thư viện, phòng học, khu làm việc chung và phòng họp. Không gian thư giãn, kết nối có vườn thiền, khu ngắm cảnh, BBQ, phòng cộng đồng…

Cùng Meygroup phát triển dự án là nhiều đơn vị tư vấn quốc tế như Aedas (kiến trúc và nội thất), Belt Collins (cảnh quan), YD Illumination (chiếu sáng) và CBRE (vận hành).

Theo đại diện phát triển dự án, The Rey Edition định hướng xây dựng không gian sống cá nhân hóa cao, giới hạn cộng đồng cư dân và ưu tiên trải nghiệm dài hạn thay vì tối đa hóa số lượng căn. Mô hình này được áp dụng tại nhiều dự án hạng sang, siêu sang trên thế giới: giá trị không nằm ở quy mô mà ở mức độ khan hiếm và khả năng duy trì chuẩn sống ổn định theo thời gian.

Hoài Phương

TS Đỗ Thị Loan, nguyên Phó chủ tịch Thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Bất động sản TP HCM, vừa có văn bản kiến nghị gửi UBND TP HCM cho phép chủ đầu tư được linh hoạt lựa chọn hình thức thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội, phù hợp với quy hoạch và điều kiện cụ thể của từng dự án, thay vì ép buộc phải làm nhà ở xã hội trong quỹ đất 20% tại các dự án thương mại.

Kiến nghị được đưa ra trong bối cảnh lãnh đạo Sở Xây dựng TP HCM mới đây cho biết đang nghiên cứu, tham mưu UBND Thành phố ban hành một số chế tài buộc doanh nghiệp tuân thủ nghĩa vụ xây dựng nhà ở xã hội trong quỹ đất 20% tại các dự án nhà ở thương mại.

Các biện pháp được đề xuất gồm không cho phép bán nhà ở hình thành trong tương lai, không chấp thuận chủ trương đầu tư dự án mới, không gia hạn tiến độ hoặc thu hồi quỹ đất 20% với các dự án chưa thực hiện nghĩa vụ.

Theo TS Đỗ Thị Loan, những thông tin này đang tạo tâm lý lo ngại trong cộng đồng doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh cơ chế thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội đã có sự thay đổi căn bản theo các quy định pháp luật mới. Theo quy định hiện hành, chủ đầu tư có ba hình thức thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội gồm bố trí quỹ đất trong dự án, bố trí quỹ đất tại vị trí khác hoặc nộp tiền tương đương giá trị quỹ đất phải dành.

Cụ thể, Luật Nhà ở 2023 và Luật Đất đai 2024 có hiệu lực từ ngày 1/1/2025 không còn quy định bắt buộc tất cả dự án nhà ở thương mại phải dành 20% quỹ đất tại chỗ để xây dựng nhà ở xã hội. Thay vào đó, việc bố trí quỹ đất phát triển nhà ở xã hội được giao cho UBND cấp tỉnh quyết định ngay từ giai đoạn lập và phê duyệt quy hoạch đô thị, có thể thực hiện trong dự án, tại khu vực kế cận hoặc tại các khu nhà ở xã hội tập trung.

Từ thực tiễn triển khai, bà Loan cho rằng việc buộc xây dựng nhà ở xã hội xen cài trong các dự án nhà ở thương mại cao cấp, quy mô lớn đã bộc lộ nhiều bất cập. Chi phí quản lý, vận hành tại các khu căn hộ hạng sang thường vượt khả năng chi trả của người thu nhập thấp, trong khi việc tồn tại song song hai chế độ quản lý trong cùng một dự án dễ phát sinh mâu thuẫn giữa các nhóm cư dân.

Bên cạnh đó, môi trường sống xung quanh các dự án cao cấp thường gắn với hệ sinh thái dịch vụ có chi phí cao như giáo dục, y tế, thương mại, khiến người thu nhập thấp khó thích nghi lâu dài. Theo bà Loan, điều này làm giảm hiệu quả an sinh xã hội và khiến mục tiêu phát triển nhà ở xã hội khó đạt như kỳ vọng.

Không chỉ từ góc nhìn chuyên gia, nhiều doanh nghiệp bất động sản trên địa bàn TP HCM cũng cho biết rơi vào trạng thái lúng túng sau các thông tin liên quan đến đề xuất siết chế tài của Sở Xây dựng. Đại diện một chủ đầu tư cho biết, các dự án nhà ở thương mại hiện vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc bố trí quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, đặc biệt trong bối cảnh bảng giá đất mới được ban hành.

Tại nhiều tuyến đường trung tâm, giá đất bình quân đã ở mức 50-80 triệu đồng mỗi m2. Nếu xây dựng nhà ở xã hội trên mặt bằng giá này, giá thành sản phẩm có thể lên tới 70-100 triệu đồng mỗi m2, vượt xa khả năng chi trả của người thu nhập thấp. Ngay cả khi chủ đầu tư bàn giao một phần quỹ đất trong dự án để làm nhà ở xã hội, các khu đất này cũng có nguy cơ bị “đóng băng” do giá bán quá cao, không phù hợp với đối tượng thụ hưởng. Thực tế này khiến việc phát triển nhà ở xã hội tại chỗ khó khả thi, đặc biệt tại các dự án quy mô lớn, vị trí trung tâm.

Trên cơ sở các cơ chế, chính sách đặc thù đã được Quốc hội thông qua, TS Đỗ Thị Loan kiến nghị UBND TP HCM cho phép chủ đầu tư được linh hoạt lựa chọn hình thức thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội, phù hợp với quy hoạch và điều kiện cụ thể của từng dự án. Theo đó, Thành phố có thể xem xét cơ chế hoán đổi, cho phép doanh nghiệp chuyển giao quỹ đất sạch tại vị trí khác để Nhà nước tổ chức phát triển các khu nhà ở xã hội tập trung, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và xã hội.

Bên cạnh đó, bà đề xuất áp dụng cơ chế nộp tiền trên cơ sở xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường, bổ sung nguồn lực cho Quỹ phát triển nhà ở TP HCM nhằm đầu tư các dự án nhà ở xã hội quy mô lớn do Nhà nước điều phối. Với một số dự án đặc thù, nghĩa vụ này có thể được thực hiện theo hình thức kết hợp giữa đất và tiền.

Theo bà Loan, việc chuyển từ cách làm “ép buộc tại chỗ” sang cơ chế linh hoạt không chỉ phù hợp với khung pháp lý mới mà còn giúp tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện để TP HCM chủ động hơn trong phát triển nhà ở xã hội theo hướng tập trung, hiệu quả và bền vững.

Phương Uyên