Đầu tháng 3, một doanh nghiệp bất động sản tại Bình Dương ra mắt giỏ hàng 250 nền đất, trong dự án quy mô 40 ha thuộc huyện Phú Giáo. Để thu hút khách mua, chủ đầu tư áp dụng nhiều chương trình khuyến mãi như tặng vàng, ôtô, xe máy, chiết khấu từ 10-15%… nhưng đến nay mới có 30 nền được khách xuống cọc. Sức mua yếu hơn dự kiến khiến chủ đầu tư phải dừng kế hoạch mở bán, xây dựng lại chính sách bán hàng.

Còn tại Đồng Nai, chị Ngọc Anh, quản lý kinh doanh tại một sàn giao dịch ở Biên Hòa, cho biết đang phân phối ba dự án đất nền tại Long Thành, Nhơn Trạch, nhưng đều trong tình trạng tiêu thụ chậm. Để kích cầu, chủ đầu tư tăng mức chiết khấu lên 15-20%, tặng tiền mặt, vàng cho khách hàng đặt mua sớm, thanh toán nhanh, tuy nhiên lực mua vẫn thấp.

“Nhiều đợt mở bán chỉ có vài khách tham dự, thậm chí không phát sinh giao dịch nào”, chị nói.

Tương tự, lãnh đạo một doanh nghiệp môi giới tại huyện Cần Giuộc, Long An cho hay tình trạng giao dịch những tháng qua rất ảm đạm. Công ty ông mở bán 1.200 sản phẩm đất nền, nhưng từ cuối năm 2024 đến nay mới tiêu thụ được khoảng 100 nền.

Giao dịch ế ẩm, doanh số bán hàng thấp hơn kỳ vọng khiến nhiều chủ đầu tư đất nền phải tạm dừng mở bán, tiết giảm chi phí vận hành.

Báo cáo thị trường bất động sản TP HCM và vùng phụ cận của DKRA Group, cho thấy trong quý I, khu vực phía Nam có 102 dự án với hơn 6.530 nền đất được chào bán sơ cấp, tăng 5,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, lượng tiêu thụ chỉ đạt 430 nền, tương đương tỷ lệ hấp thụ 6,6%. Mặc dù cải thiện hơn so với quý I/2024 (74 nền), con số này vẫn rất thấp so với phân khúc từng được mệnh danh là kênh đầu tư “vua” của thị trường.

Dữ liệu từ Viện Nghiên cứu Bất động sản Dat Xanh Services cũng ghi nhận, quý I, toàn miền Nam có hơn 20.000 sản phẩm nhà đất mở bán, trong đó đất nền chiếm 21%, tương đương 4.200 sản phẩm. Tỷ lệ hấp thụ dao động 10-15%, với khoảng 600 sản phẩm bán thành công. Đáng chú ý, các dự án ghi nhận thanh khoản tích cực chủ yếu tập trung tại khu vực Tây Nam Bộ, trong khi TP HCM và các đô thị vệ tinh ghi nhận sức mua yếu.

Lý giải tình trạng thanh khoản kém của thị trường đất nền, ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, nhận định thị trường đất nền hiện đã “đứt” hẳn dòng tiền từ giới đầu tư và đầu cơ, trong khi nhu cầu ở thực với sản phẩm này rất thấp do đặc thù không thể sử dụng ngay.

Theo ông Thắng, sau những đợt siết tín dụng, lãi suất và giá đất tăng cao cùng tình trạng ‘tắc” thanh khoản từ 2022 khiến giới đầu tư chuyển từ thế “công” sang “phòng thủ”. Đất nền, phân khúc vốn không tạo ra dòng tiền và tiềm ẩn rủi ro chôn vốn lớn, bị đưa vào danh mục đầu tư kém hấp dẫn. Lực cầu từ đầu cơ đất nền suy yếu kéo theo thanh khoản phân khúc này lao dốc.

Đồng tình, ông Lưu Quang Tiến, Phó viện trưởng Datxanh Services, cho rằng thị trường đầu tư nói chung và phân khúc bất động sản nói riêng đều đang chịu tác động mạnh từ việc Mỹ áp dụng chính sách thuế đối ứng ở mức cao đối với Việt Nam. Tâm lý nhà đầu tư bất động sản từ mới chớm phục hồi đã lại quay về vùng thận trọng. Điều này khiến các phân khúc nặng tính đầu tư như biệt thự, nhà phố thương mại, bất động sản nghỉ dưỡng và đất nền cùng chịu tác động chung về thanh khoản.

Theo ông Tiến, nhà đầu tư bất động sản có tâm lý chờ đợi kết quả đàm phán và mức thuế quan chính thức được áp dụng. Điều này kéo theo các tháng tới đây, nhu cầu mua nhà đất vẫn rơi vào loại hình phục vụ ở thực; với đất nền và những sản phẩm thuần đầu tư sẽ khó có tăng trưởng tích cực về thanh khoản trong ngắn hạn.

Nói về triển vọng phục hồi của đất nền, ông Đoàn Quốc Duyệt nhìn nhận các chính sách bán hàng ưu đãi chưa đủ mạnh để kích thích làn sóng đầu tư mới. Muốn thị trường đất nền vùng ven hồi phục, cần đồng thời có sự cải thiện ở nhiều yếu tố như chính sách tín dụng nới lỏng, hạ tầng được đẩy nhanh tiến độ, pháp lý rõ ràng và đặc biệt là lấy lại niềm tin của nhà đầu tư.

Giới chuyên gia dự báo từ nay đến cuối năm, thị trường đất nền phía Nam có thể đón thêm khoảng 3.000-5.000 sản phẩm mở bán mới. Dù nguồn cung dồi dào, sức cầu sẽ chưa thể hồi phục ngay, sớm nhất phải đến quý IV khi các tỉnh, thành công bố bảng giá đất mới.

Phương Uyên

Tại hội thảo “Thúc đẩy kết nối Long Thành – TP HCM” do báo Tuổi Trẻ tổ chức ngày 27/6, TS. KTS Hoàng Hữu Phê, Viện Kiến trúc quốc gia, cho rằng Long Thành không nên chỉ được nhìn nhận là một đô thị vệ tinh, mà cần đóng vai trò đối tác chức năng với TP HCM trong mô hình twin city (thành phố song sinh), tương tự Phố Đông – Thượng Hải hay Thâm Quyến – Hong Kong.

Mô hình thành phố song sinh được hình thành dựa trên nguyên lý tăng trưởng cân bằng. Trong đó, cả 2 thành phố củng cố thế mạnh của nhau trong giải quyết những thách thức chung. Theo ông Phê, việc hình thành một cặp đô thị song sinh có thể giúp TP HCM chia sẻ áp lực không gian, hạ tầng và dân cư, đồng thời tạo điều kiện để Long Thành trở thành cực phát triển mới, có vai trò như đối tác chiến lược thay vì chỉ là vùng “vệ tinh”.

Đồng quan điểm, Tiến sĩ Phạm Văn Đại, giảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, ví Long Thành với Phố Đông nếu lấy sông Đồng Nai làm trục phát triển vùng, tương tự cách Thượng Hải đã dùng sông Hoàng Phố để phát triển Phố Đông đối trọng với Phố Tây.

Với dân số hơn 10 triệu người, TP HCM đã dần cạn kiệt dư địa phát triển trong nội đô và cần một đô thị đủ lớn, đủ cơ chế, đủ liên kết để chia sẻ không gian tăng trưởng. Long Thành, nơi đặt sân bay quốc tế lớn nhất cả nước, và Nhơn Trạch, khu vực liền kề TP Thủ Đức, sở hữu quỹ đất dồi dào, kết nối thuận lợi tới cảng biển Cái Mép – Thị Vải, cao tốc, vành đai, đang nổi lên như điểm đến hấp dẫn cho làn sóng giãn dân, giãn chức năng từ TP HCM.

Còn theo ông Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Nghiên cứu Phát triển TP HCM, Long Thành không chỉ sở hữu cửa ngõ hàng không quy mô lớn nhất cả nước, mà còn hội đủ các điều kiện để trở thành trung tâm hậu cần, công nghiệp và thương mại quốc tế. Khu vực này có quỹ đất phát triển dồi dào, nằm gần cảng Cái Mép – Thị Vải, kết nối với cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, TP HCM – Long Thành – Dầu Giây, đặc biệt là các tuyến vành đai 3 và 4 đang được triển khai mạnh mẽ.

Ông Vũ nhấn mạnh, cùng với các lợi thế trên, nếu đề án khu thương mại tự do quy mô 8.300 ha được thực hiện đúng hướng, Long Thành sẽ biến thành vùng thử nghiệm thể chế linh hoạt, thu hút đầu tư chiến lược vào các lĩnh vực công nghệ cao, logistics và dịch vụ quốc tế – những chức năng mà TP HCM đang muốn giãn ra vùng ven nhưng thiếu quỹ đất và cơ chế đặc thù.

Ông Vũ khẳng định mối liên kết chiến lược giữa TP HCM – Long Thành không chỉ giúp định hình cấu trúc phát triển đa trung tâm mà còn tăng sức cạnh tranh vùng, phù hợp với xu hướng hình thành megaregion (siêu vùng đô thị) đang diễn ra tại nhiều quốc gia châu Á.

Nói về hướng phát triển của Long Thành, Phó giám đốc Sở Xây dựng Đồng Nai Huỳnh Tấn Lộc cho biết tỉnh xác định hạ tầng giao thông và chuyển đổi số là hai trụ cột phát triển chính. Nhiều dự án trọng điểm đang được triển khai như cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, Dầu Giây – Phan Thiết, Bến Lức – Long Thành và các tuyến vành đai 3, 4 nhằm kết nối trực tiếp Long Thành với TP HCM và vùng kinh tế phía Nam.

Đồng Nai cũng định hướng phát triển giao thông công cộng hiện đại theo mô hình TOD, kết nối metro và đường sắt từ Long Thành đến TP HCM – Biên Hòa – Thủ Đức, đồng thời xây dựng hệ thống logistics đa phương thức phục vụ sân bay Long Thành. Đáng chú ý, tỉnh đang quy hoạch thành phố sân bay Long Thành với vùng lõi là khu thương mại tự do hơn 8.000 ha.

“Chúng tôi muốn Long Thành không chỉ là sân bay hiện đại mà là đô thị sân bay thế hệ mới, hình thành cặp đô thị song sinh với TP HCM, cùng chia sẻ động lực phát triển toàn vùng”, ông Lộc nói.

Tuy nhiên, để mô hình đô thị song sinh đi vào thực tế, các chuyên gia cho rằng Long Thành cần vượt qua hàng loạt thách thức. Trước hết là đầu tư hạ tầng liên kết, đặc biệt là tuyến metro và đường sắt đô thị nối từ TP Thủ Đức tới sân bay Long Thành, kết nối hành khách, lao động và hàng hóa một cách liền mạch.

Tiếp theo, hai địa phương cần thúc đẩy nhanh tiến độ các tuyến cao tốc, vành đai, cầu Cát Lái và hạ tầng xã hội tại Long Thành – Nhơn Trạch, nhằm tránh tình trạng phát triển mất cân đối giữa hạ tầng cứng và hạ tầng dịch vụ. Quan trọng không kém là thiết lập cơ chế điều phối vùng đủ mạnh, có sự tham gia của Chính phủ, TP HCM và Đồng Nai, nhằm bảo đảm quy hoạch liên thông, tránh mâu thuẫn về lợi ích địa phương và chồng chéo chức năng đô thị.

Giới chuyên gia cũng kiến nghị cần mở rộng phạm vi áp dụng cơ chế đặc thù Nghị quyết 98 của TP HCM ra khu vực Đồng Nai, đặc biệt là các dự án liên kết vùng và sử dụng nguồn lực hỗn hợp. Nếu chỉ để TP HCM đơn phương triển khai, hiệu quả đầu tư sẽ khó lan tỏa. Việc thiết kế chính sách vùng thay vì địa phương hóa từng dự án sẽ giúp mô hình twin city phát huy đúng tiềm năng, tránh rơi vào tình trạng một bên phát triển nóng, bên kia tụt hậu.

Theo các chuyên gia, Long Thành – TP HCM nếu được tổ chức và đầu tư đúng hướng có thể trở thành cặp đô thị song sinh đầu tiên của cả nước, hình thành một đại đô thị kết nối sân bay – cảng biển – trung tâm tài chính, góp phần đưa vùng Đông Nam Bộ trở thành cực tăng trưởng chiến lược mới của Việt Nam.

Phương Uyên