Cuối năm 2019, chị Kim Oanh đầu tư chung cư diện tích 66 m2 tại dự án ở TP Thủ Dầu Một, Bình Dương với giá 2,5 tỷ đồng (chưa thuế phí). Theo hứa hẹn của môi giới, thời điểm bàn giao (năm 2021) sẽ giúp chị sang tay lời ít nhất 10-15%.

Đến tháng 6/2022 sau khi chủ đầu tư bàn giao nhà, chị Oanh vẫn chưa bán ra được. Hiện tại, căn hộ này vẫn bị “ngộp” dù giá đã giảm mạnh, còn 2,2 tỷ đồng.

Chị Oanh cho biết sau khi hết thời gian ưu đãi vay, mỗi tháng chị phải đóng ngân hàng 20-22 triệu đồng tiền gốc và lãi. Căn hộ cho thuê giá 6 triệu đồng mỗi tháng, tức gánh được 30% tiền đóng ngân hàng, 70% còn lại được trích từ thu nhập của gia đình chị. “Tôi chấp nhận cắt lỗ để thoát hàng, không muốn tiếp tục ôm gánh nặng tài chính mỗi tháng”, chị Oanh nói.

Trường hợp rao bán cắt lỗ như chị Oanh không hiếm với các nhà đầu tư căn hộ vùng ven. Phần lớn nhóm này là những người đã có tài sản, muốn đầu tư ngắn hạn kiếm lời và dùng đòn bẩy tài chính.

Anh Tiến (TP Thủ Đức) cũng đầu tư căn hộ tại Bình Dương từ năm 2020, sau gần 5 năm, anh vừa chưa nhận được nhà mà cắt lỗ cũng không thành dù giảm giá gần nửa tỷ đồng.

Anh cho biết dự án này có giá khởi điểm 45 triệu đồng mỗi m2 (gồm thuế phí), cao hơn mặt bằng chung nhưng do tin vào cam kết của môi giới là sẽ thoát hàng sau một năm nên đã mạnh dạn vay 70% giá trị tài sản. Cuối năm 2020, dự án dừng thi công với lý do dịch bệnh. Đến 2022, dự án vẫn bất động, lãi ngân hàng tăng cao, nhà chưa được nhận, anh Tiến đã hai lần rao cắt lỗ, tổng giá trị gần 500 triệu đồng nhưng không có khách mua.

“Tôi đã đóng vào gần 2 tỷ đồng, nay chỉ muốn thu về 1,5 tỷ đồng để dứt nợ ngân hàng mà khó quá”, anh Tiến cho hay.

Cùng hoàn cảnh, anh Mạnh Hùng (quận 11, TP HCM) cắt lỗ chưa thành căn chung cư đầu tư ở Thuận An. Anh mua căn này theo diện sang tay từ một nhà đầu tư khác với giá 4,2 tỷ đồng, đắt hơn 200 triệu so với mức giá gốc chủ đầu tư, được quảng bá là vị trí đẹp nhất nhì dự án.

Anh cho biết môi giới từng cam kết giúp sang tay trong 6-8 tháng, lãi ít nhất là 5%, nếu giữ 2 năm sau nhận nhà, lợi nhuận 10-15%. Thực tế từ năm 2024 đến nay, nhà đã bàn giao nhưng không bán được, cho thuê chỉ 5-6 triệu mỗi tháng. “Tôi quyết định giảm 250 triệu so với giá gốc chủ đầu tư, cộng thêm khoản chênh phải trả, tức lỗ gần nửa tỷ đồng, để rao bán”, anh nói.

Báo cáo từ DKRA Group cho thấy trong 2 tháng đầu năm, thị trường căn hộ phía Nam (gồm TP HCM, Đồng Nai, Bình Dương, Long An, Bà Rịa – Vũng Tàu) có khoảng hơn 12.000 căn chào bán sơ cấp, tỉnh Bình Dương chiếm gần 40% với khoảng 4.800 căn. Tỷ lệ hấp thụ của thị trường vẫn khá thấp, với 1.188 căn được tiêu thụ, (chưa đến 10%), trong đó tỉnh Bình Dương có 460 căn (tỷ lệ 9% trên nguồn cung). Thanh khoản căn hộ không có sự bứt phá, thậm chí đang chững lại ở thị trường thứ cấp (người mua rao bán lại).

Trước đó, số liệu nghiên cứu từ Savills Việt Nam cho thấy, cả năm 2024, Bình Dương có khoảng 7.000 nhà đất giao dịch thành công, tăng 200% so với cùng kỳ. Tuy nhiên 70% giao dịch đến từ nhà đầu tư ở TP HCM, mua để tích lũy chờ tăng giá rồi bán lại.

Thị trường căn hộ Bình Dương được nhận định là cung đang vượt cầu. Theo DKRA Group, năm 2024 tỉnh này cũng chiếm 40% nguồn cung chung cư khu vực phía Nam với gần 10.000 căn chào bán. Giai đoạn 2019 – 2022, nơi đây đã đón hơn 45.000 căn hộ, phần lớn có giá bán từ trên dưới 40 triệu đồng mỗi m2.

Trong 2 năm tới, nếu pháp lý thuận lợi, dự kiến Bình Dương sẽ có thêm 150.000 căn hộ mới triển khai với tầm giá từ 40-60 triệu đồng mỗi m2. Còn theo dự báo từ Savills Việt Nam, Bình Dương sẽ có ít nhất 20.000-24.000 căn hộ mở bán từ nay đến năm 2027, đa phần là dự án trung và cao cấp.

Chia sẻ với VnExpress về tình hình thanh khoản căn hộ Bình Dương, lãnh đạo một doanh nghiệp bất động sản tại TP HCM cho biết từ 2020 đến nay, Bình Dương rơi vào trạng thái “ngộp” thanh khoản do rổ hàng thứ cấp quá dồi dào, giá bán cao và nhu cầu hạ nhiệt.

Việc sang tay khó khăn nên hiện tại Bình Dương vẫn không thiếu nhà đầu tư âm thầm rao cắt lỗ căn hộ, nhất là những dự án đã khởi động nhưng không xây dựng, triển khai dang dở hay vướng pháp lý và cạn tài chính mà bất động. Người này cho biết nếu giai đoạn 2022-2023 người bán chung cư cắt lỗ phần lớn là nhà đầu tư nhỏ lẻ, còn nay cắt lỗ vì muốn tái cấu trúc dòng tiền, thay vì tiếp tục chôn vốn lớn ở một thị trường mà tiềm năng không như kỳ vọng.

Chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên nhận định, nhiều dòng vốn đầu tư vào bất động sản tỉnh chủ yếu chạy theo “sóng”, không dựa trên nhu cầu thực. Các thị trường tỉnh như Bình Dương, Long An, Đồng Nai dư địa quỹ đất còn nhiều, không quá chật hẹp như TP HCM nên người dân vẫn có xu hướng chọn nhà liền thổ. Trong khi đó, Bình Dương mỗi năm đều có rất nhiều sản phẩm mới xuất hiện nhưng không đúng nhu cầu thực, dẫn đến tồn kho khá lớn. Giá căn hộ Bình Dương lại bị thổi lên quá cao, gần bằng giá căn hộ thứ cấp đã hoàn thiện đang bán ở vùng ven TP HCM, xa rời mức sống của người dân thì thị trường “ngộp” là không lạ.

Bàn về lý do Bình Dương bội thực nguồn cung, bà Cao Thị Thanh Hương, Quản lý bộ phận nghiên cứu Savills TP HCM, cho rằng nhu cầu mua chung cư ở Bình Dương nặng về đầu tư, đầu cơ và ít tập trung vào ở thực. Nguồn cung đa dạng nhưng giá không phù hợp với thu nhập của số đông người dân địa phương, thêm vào đó thị trường đang khó khăn nên việc ra hàng càng khó.

Đưa ra khuyến nghị cho nhà đầu tư, các chuyên gia cho rằng với sản phẩm căn hộ nếu không được bảo dưỡng kỹ thì càng ngày càng giảm chất lượng, mức giá trên thị trường thứ cấp. Dù là đầu tư căn hộ hay bất kỳ loại hình nào, nhà đầu tư nên tìm hiểu sức hấp thụ và nhu cầu của địa phương, không chạy theo trào lưu, làn sóng thị trường vì rất dễ gãy sóng, chôn vốn.

PhươngUyên

Đầu năm ngoái, thấy thị trường tăng nhiệt, anh Phạm Hải xuống tiền đầu tư một căn chung cư ba phòng ngủ tại dự án mặt đường Phạm Hùng, quận Nam Từ Liêm. Căn này rộng 90 m2, giá 7,5 tỷ đồng, trong đó 60% vay ngân hàng. Sau 8 tháng, cùng đà tăng nhiệt của thị trường, tài sản của anh đã tăng giá lên gần 9 tỷ đồng. Nhà đầu tư này cho biết thời điểm đó, nhiều người đã khuyên anh bán chốt lời nhưng anh vẫn chờ được giá cao hơn.

Đầu năm nay, sốt ruột khi thấy căn nhà đã chững giá, anh Hải tăng giá thuê thêm 10% để bù đắp khoản lãi vay ngân hàng. Giá thuê cao khiến căn nhà của anh kén khách hơn. Rao bán 9,5 tỷ đồng nhưng ba tháng nay, anh chưa tìm được người mua. Nhà đầu tư này quyết định giảm còn 9 tỷ, bằng giá của quý III năm ngoái.

“Một số căn cùng diện tích vẫn rao 9,5 tỷ đồng nhưng cần tiền gấp nên tôi đại hạ giá mà vẫn chưa bán được”, anh cho hay.

Trường hợp như anh Hải không hiếm gặp. Đầu tư hai căn chung cư cao cấp tại phân khu hai tòa ở huyện Đông Anh, chị Nhung cho biết muốn “lướt sóng” nhân lúc thị trường đang thiếu dự án mới, thanh khoản cao. Thời điểm dự án ra hàng cuối năm ngoái, giá bán đã nhỉnh 100 triệu đồng một m2, tương đương hơn 8 tỷ đồng một căn 74 m2.

Chị tính sau khi booking (đặt quyền mua) thành công sẽ sang tay sớm nhưng gần đến thời điểm ký hợp đồng, hai căn vẫn chưa thanh khoản được. Hiện nhà đầu tư này đã vào tiền 20%.

Môi giới từng tư vấn chị “mua vào là chắc thắng” cho biết thời điểm này nguồn cung mới liên tục ra mắt, nếu không giảm 100-200 triệu đồng một căn, chị sẽ khó sang nhượng. Dù vậy, chị nói, nhiều nhà đầu tư khác cũng bị ép giá 50-200 triệu đồng, bao phí chuyển nhượng mà chưa bán được. “Tôi đang tính giảm mạnh hơn 250-300 triệu để nhanh thoát hàng”, chị cho hay.

Hoàng Sơn, một môi giới chuyên phân khúc căn hộ tại phía Đông (gồm quận Long Biên, huyện Gia Lâm), cho hay ba tháng qua, liên tục có khách nhờ ký gửi căn hộ trong các phân khu mới ở đại đô thị. Trong khi năm ngoái, nhiều khách hàng phải “giành giật” để có được suất mua nhà.

Tại phân khu ba tòa cao 26 tầng, Sơn cho hay nhiều chủ nhà chấp nhận giảm 100-200 triệu đồng so với hợp đồng mua bán. Đơn cử một căn hai phòng ngủ rộng 64 m2 được giảm 180 triệu đồng, còn khoảng 4,4 tỷ đồng, thanh toán theo tiến độ.

Cách đó 3 km, tại dự án của chủ đầu tư nước ngoài có hơn 2.000 căn, ngay cả dòng sản phẩm diện tích nhỏ từng “cháy hàng” khi booking, hiện đều được rao giảm 100-200 triệu đồng. Với những căn diện tích lớn hơn hay dòng duplex, một số chủ nhà chấp nhận “cắt lỗ” hơn 200 triệu để có giao dịch.

Dữ liệu của kênh Batdongsan cho thấy thị trường chung cư Hà Nội bắt đầu chững giá từ cuối 2024. Giá chào bán và lượng giao dịch tại nhiều dự án có chiều hướng đi xuống so với cùng kỳ. Mức giảm 2-5% so với lúc đỉnh đầu năm ngoái tập trung ở những dự án như Ha Do Park View, Trung Yên Plaza (Cầu Giấy), Masteri West Heights (Nam Từ Liêm), CT4 Yên Nghĩa (Hà Đông)…

Lý giải diễn biến trên, ông Nguyễn Quốc Anh, Phó tổng giám đốc kênh Batdongsan, cho hay mức giảm nửa tỷ đồng xuất hiện cục bộ ở một căn mà chủ gặp áp lực tài chính, cần bán gấp. Điểm chung là những căn này có diện tích lớn, tổng tiền lên đến 8-12 tỷ đồng một căn nên khó hấp thụ.

Ông nói, so với đà tăng 40-50% của năm ngoái, mức giảm này bản chất là “người bán giảm kỳ vọng lợi nhuận”. Khi thị trường đi xuống, tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ) không còn, chủ nhà và môi giới có thể dùng chiêu “giảm giá” hay “cắt lỗ” để thu hút người mua. Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng phần lớn người mua hiện nay đều giữ tâm lý cẩn trọng và muốn chờ giá giảm thêm.

Tuy nhiên, trường hợp thực sự “cắt lỗ” cũng diễn ra tại nhiều dự án, phân khu mới từng là điểm nóng tăng giá như phía Tây, phía Đông và Nam. Ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc EZ Property, cho hay người mua những dự án này phần lớn để đầu cơ, “lướt sóng” kiếm lời. Họ mới vào tiền khoảng 15-20% nhưng không có dày vốn để thanh toán theo tiến độ nên phải ồ ạt sang nhượng.

Cùng với đó, nguồn cung chung cư mới liên tục bổ sung càng khiến áp lực đẩy hàng mạnh hơn. Theo hãng tư vấn dịch vụ bất động sản Savills, năm nay thành phố có thêm 25.200 căn hộ được mở bán và tăng lên khoảng 70.000 căn từ 2026.

Tương tự, CBRE dự báo nguồn cung thị trường Hà Nội có khoảng 31.000 căn hộ mới trong năm nay, chủ yếu ở các vùng ven như Đan Phượng, Long Biên, Đông Anh… Với phân khúc nhà thấp tầng, hãng này ước tính Thủ đô đón thêm trên 7.000 sản phẩm trong hai năm tới.

“Nguồn cung mới hết khan hiếm và tâm lý người mua ổn định trở lại khiến chung cư khó hút dòng tiền đầu tư mạnh như năm ngoái”, ông Toản cho hay.

Ông Nguyễn Quốc Hùng, Phó chủ tịch Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA), nhìn nhận việc dùng đòn bẩy tài chính để “ôm” bất động sản chờ tăng giá khiến nhà đầu tư gặp rủi ro lớn. Bởi tâm lý sang tay nhanh, người mua sau tăng thêm một vài giá so với chủ sở hữu trước, khiến mức chênh lệch trên thị trường chung cư lên đến 50-100% .

“Đến khi áp lực nợ ngân hàng quá lớn, nhà đầu tư sẽ buộc phải bán tháo do đặt kỳ vọng tăng giá quá cao”, Phó chủ tịch VNBA cho hay.

Ngọc Diễm

Sau nhiều năm tích cóp, vợ chồng anh Nguyễn Văn Nam, quê ở xã Thường Tín, Hà Nội mới mua được một mảnh đất rộng khoảng 150 m2 trong ngõ. Vợ chồng anh dự tính xây một căn nhà 3 tầng với tổng chi phí khoảng 1,5 tỷ đồng. Mức dự chi này đã gồm khoản dự phòng cho phát sinh khi xây.

Lên kế hoạch xây từ tháng 5 nhưng đến nay, anh Nam vẫn chưa khởi công vì dự toán liên tục thay đổi do giá vật liệu xây dựng (cát, đá, sắt, thép…) tăng mạnh. Đơn cử, giá cát bê tông hạt lớn (cát vàng) biến động theo ngày, hiện khoảng 850.000-900.000 đồng một m3, gấp đôi so với đầu năm. Còn cát xây tô (cát xây trát) dao động 400.000-500.000 đồng một m3, tăng 20% sau một tháng.

Sau khi tính toán lại, dự toán tiền xây nhà của vợ chồng anh Nam tăng hơn 20%. “Nhà thầu báo với dự chi ban đầu khó có thể xây được căn nhà có chất lượng như tôi mong muốn”, anh Nam nói và chia sẻ dự tính lùi kế hoạch đến cuối năm, chờ cơn “bão giá” vật liệu xây dựng đi qua.

Tình cảnh như anh Nam không hiếm gặp. Vợ chồng chị Vân, quê xã Khoái Châu, Hưng Yên, cũng bị đội chi phí xây nhà do giá vật liệu xây dựng liên tục biến động. Chị cho hay mới thanh toán xong phần thô cho căn nhà hai tầng, diện tích sàn 200 m2 một tầng với chi phí tăng thêm hơn 150 triệu đồng so với dự toán. Dù đã khởi công sớm vào đầu năm, giá vật liệu xây dựng tăng cao khiến chị bất ngờ.

Chị nói, căn nhà bước vào giai đoạn hoàn thiện, chi phí có thể cần thêm 20% do “giá cát tăng phi mã như vàng”, nguồn cung khan hiếm. “Tôi tính đến giải pháp bất đắc dĩ là giảm bớt một số hạng mục trong phần hoàn thiện, chứ tài chính hiện nay của gia đình khó có thể vay thêm để bù phần đội giá”, chị Vân nói.

Chuyên gia tư vấn bất động sản Lê Quốc Kiên cho biết thị trường vật liệu xây dựng bước vào cơn “bão giá” từ giữa quý II. So với tháng 10/2024, các loại hình như cát, đá, bê tông tươi tăng mạnh nhất, dao động 20-50%. Ông Kiên ví dụ giá cát bê tông hạt lớn tại TP HCM vào tháng 6 đạt 520.000 đồng một m3, tăng 21% so với năm ngoái, còn đá xanh đắt thêm 26-52%. Ngoài ra, bê tông tươi (bê tông thương phẩm) cũng tăng gần 40%, đạt khoảng 250.000 đồng một m3.

Không chỉ vật liệu xây dựng, giá thi công phần thô các công trình nhà ở cũng leo thang 10%. Ông Kiên ví dụ, một căn nhà 60 m2, xây một trệt ba lầu có giá thi công trọn gói phần thô và nhân công hoàn thiện vào khoảng 1,3-1,4 tỷ đồng, tăng 100-200 triệu so với cuối năm ngoái.

Có nhiều năm kinh nghiệm trong thiết kế, thi công xây dựng, KTS Huỳnh Xuân Hải (Công ty cổ phần Thiết kế xây dựng và đào tạo Kiến Thiết Việt) cho biết nửa đầu năm thường là giai đoạn cao điểm xây nhà vì vào mùa khô dễ dàng thi công, đồng thời kịp tiến độ có nhà trước Tết năm sau. Do đó, giá vật liệu xây dựng vào thời điểm này hàng năm có xu hướng tăng 5-10%.

Tuy nhiên từ đầu năm đến nay, ông Hải cho biết nhiều vật liệu xây dựng tăng đột biến, trung bình 15-20% so cùng kỳ năm ngoái. Ngay cả đá xanh, một loại vật liệu phổ biến trong thi công cũng trở nên khan hiếm. Đỉnh điểm vào khoảng tháng 5-6, tổng chi phí xây dựng nhiều công trình do đơn vị này tư vấn bị “đội thêm” 15-20% so với cùng kỳ do giá vật liệu xây dựng đắt đỏ.

“Nhiều khách hàng đã phải chọn giãn tiến độ thi công, điều chỉnh quy mô công trình, thậm chí cắt giảm một số hạng mục để đối phó với cơn bão giá vật liệu xây dựng thời gian qua”, ông Hải chia sẻ.

Theo báo cáo mới đây của Viện Kinh tế xây dựng (Bộ Xây dựng), nhiều vật liệu như cát, đá tăng giá đột biến trong tháng 6. Tại nhiều tỉnh thành, giá cát dao động 700.000-800.000 đồng một m3, có nơi vượt 1 triệu đồng, tăng 30-60% so với tháng trước. Với thép xây dựng, giá tăng bình quân 100.000-270.000 đồng một tấn, tùy các loại và từng vùng.

“Giá cát và đá xây dựng tăng cao khiến giá trị nhiều loại hình công trình đã tăng đến 3% so với tháng trước”, Viện Kinh tế xây dựng cho biết.