Áp lực đi thuê mặt bằng

Bà Mỹ Vân (45 tuổi, quê Gia Lai) kinh doanh thực phẩm trong một con hẻm trên đường Ung Văn Khiêm (phường Thạnh Mỹ Tây, TPHCM). Dù chỉ nhập rau củ, hải sản từ các vùng lân cận về bán, cửa hàng của bà vẫn cần mặt bằng đủ rộng để tập kết hàng, phân loại, đóng gói và bảo quản trong tủ đông, thậm chí sơ chế theo yêu cầu của khách.

Vì vậy, bà chấp nhận thuê một căn nhà phố với giá 15 triệu đồng/tháng làm nơi kinh doanh. Mỗi ngày, vừa mở cửa buôn bán, bà lại phải tính toán cách xoay sở để trả gần 500.000 đồng tiền thuê mặt bằng. Dù vậy, bà vẫn cho rằng mức giá này là “may mắn”, bởi các căn nhà xung quanh thường có giá 18-20 triệu đồng/tháng.

Thế nhưng từ đầu năm nay, lượng khách giảm rõ rệt. Có ngày doanh thu không đủ bù chi phí thuê nhà, chưa kể tiền công lao động, vận chuyển và các khoản thuế. “Nhiều hôm bán từ sáng đến tối mà không lời được đồng nào, chỉ đủ trả tiền mặt bằng”, bà chia sẻ.

Trước áp lực tài chính ngày càng lớn, bà Mỹ Vân quyết định đóng cửa điểm bán cũ và chuyển toàn bộ cửa hàng về khu Bình Quới (Thanh Đa cũ). Trên khu đất nông nghiệp rộng 1.000m2, bà thuê lại một căn nhà lá dựng sẵn, có đầy đủ điện nước để tiếp tục kinh doanh.

Không gian rộng rãi giúp nhân viên dễ dàng sơ chế thực phẩm, tập kết thùng cá, mực mà không phải luồn lách trong hẻm chật chội. Quan trọng hơn, chi phí mặt bằng giảm xuống còn 7 triệu đồng/tháng, giúp bà Vân phần nào giảm bớt áp lực gánh nặng tài chính.

Trên thực tế, trường hợp “trốn chạy” khỏi những mặt bằng giá cao như bà Mỹ Vân không phải cá biệt. Nhiều hộ kinh doanh và cửa hàng buộc phải tính toán lại bài toán chi phí – mặt bằng trong bối cảnh thị trường liên tục biến động.

Từ sau đại dịch Covid-19, tình trạng mặt bằng bỏ trống, không có khách thuê hoặc người thuê trả mặt bằng ồ ạt xuất hiện trên nhiều tuyến phố tại TPHCM và đến nay vẫn chưa dừng lại. Những tuyến đường từng sầm uất, được xem là “đất vàng” để hiện diện thương hiệu, nay phủ kín biển cho thuê như Cách Mạng Tháng Tám, Lý Tự Trọng, Đồng Khởi, Hai Bà Trưng, Nguyễn Trãi, Nguyễn Đình Chiểu…

Nhiều căn nhà phố bỏ trống suốt vài năm liền nhưng vẫn khó tìm khách thuê mới. Giá rao cho thuê ở các tuyến đường đắt đỏ dao động 200-300 triệu đồng/tháng, tùy diện tích và vị trí.

Riêng trên đường Đồng Khởi – một trong những khu vực trung tâm nhất TPHCM – giá thuê có nơi lên tới 500-600 triệu đồng/tháng. Theo báo cáo của Cushman & Wakefield năm 2024, tuyến đường này nằm trong nhóm có giá thuê mặt bằng cao nhất Việt Nam và đứng thứ 14 toàn cầu.

Cuộc “dịch chuyển” ở cả phía chủ nhà và khách thuê

Lý giải tình trạng mặt bằng bỏ trống ngày càng nhiều trên các tuyến phố, ông Đinh Minh Tuấn – Giám đốc khu vực miền Nam của PropertyGuru Việt Nam – cho rằng dù thị trường tiêu dùng có tín hiệu cải thiện, giá thuê mặt bằng lại gần như không biến động. Trong khi đó, hoạt động kinh doanh ở khu vực trung tâm vẫn đối mặt nhiều áp lực.

Một trong những nguyên nhân chính là sự thay đổi trong hành vi mua sắm. Người tiêu dùng chuyển dịch sang các khu đô thị tích hợp ở vùng ven – nơi tập trung hệ sinh thái “tất cả trong một” gồm mua sắm, giải trí, ẩm thực. Sự tiện lợi này khiến lượng khách đổ vào khu trung tâm giảm sút.

Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông và thiếu chỗ đậu xe tiếp tục là rào cản lớn đối với khách di chuyển bằng ô tô, làm giảm trải nghiệm khi tiếp cận các tuyến phố thương mại truyền thống.

Thị trường còn chịu áp lực từ các trung tâm thương mại quy mô lớn, vốn ngày càng hút khách nhờ đầu tư mạnh vào trải nghiệm và không gian. Sự bùng nổ của thương mại điện tử và các nền tảng bán hàng trực tuyến cũng khiến mô hình kinh doanh mặt bằng nhà phố chịu sức ép lớn.

Đồng quan điểm, chuyên gia Võ Huỳnh Tuấn Kiệt cho biết hành vi mua sắm của người trẻ đang thay đổi mạnh mẽ. Thay vì đến cửa hàng truyền thống, họ ưu tiên trải nghiệm mua sắm tại trung tâm thương mại hoặc chuyển hoàn toàn sang mua hàng trực tuyến. Xu hướng này khiến nhu cầu thuê mặt bằng nhà phố tiếp tục giảm.

Tại các tuyến phố đắt đỏ như Hai Bà Trưng hay Đồng Khởi (TPHCM), việc thuê mặt bằng không còn nhằm tối đa hóa doanh thu. Nhiều doanh nghiệp chọn những vị trí này chủ yếu để xây dựng hiện diện thương hiệu và phục vụ các hoạt động marketing thay vì lợi nhuận trực tiếp.

Một số thương hiệu chấp nhận lỗ tại điểm bán để duy trì hình ảnh. Trong khi đó, các thương hiệu nhỏ chuyển hướng mạnh sang bán hàng trực tuyến để cắt giảm chi phí.

Mặc dù giá thuê mặt bằng trung tâm không tăng từ đầu năm 2024, giá bất động sản lại tiếp tục nhích lên. Theo khảo sát của phóng viên Dân trí, giá nhà riêng trên đường Nguyễn Đình Chiểu tăng 22% lên khoảng 260 triệu đồng/m2, còn đường Cách Mạng Tháng Tám tăng 14%, phổ biến 180 triệu đồng/m2.

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt nhìn nhận: Dù nhu cầu thuê giảm, nhiều chủ nhà vẫn không muốn điều chỉnh giá, kỳ vọng giá trị bất động sản sẽ tăng theo thời gian. Sự lệch pha giữa kỳ vọng của chủ sở hữu và khả năng chi trả của người thuê khiến nhiều mặt bằng đẹp rơi vào cảnh bỏ trống kéo dài.

Để thu hút khách thuê, một số chủ nhà bắt đầu áp dụng chính sách linh hoạt như chiết khấu giá thuê trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, các biện pháp này chỉ mang tính tạm thời, chưa xử lý được những điểm nghẽn của thị trường mặt bằng bán lẻ.

Một xu hướng đáng chú ý khác là các thương hiệu F&B – vốn chuộng mặt phố lớn – đang chuyển sang đặt cửa hàng trong trung tâm thương mại để tối ưu dòng vốn lưu động và cải thiện hiệu quả kinh doanh. Mô hình này cho phép doanh nghiệp linh hoạt hơn trong thanh toán, thậm chí có thể áp dụng hình thức chia sẻ doanh thu với chủ mặt bằng.

Thị trường bất động sản mùa cao điểm ở khu vực cuối năm “nóng” lên từng ngày, trong bối cảnh nhiều dự án quy mô lớn được chào bán, giới thiệu. Công tác chuẩn bị nguồn lực, quy tụ nhân tài, phục vụ hoạt động kinh doanh chuẩn bị cho giai đoạn tăng trưởng mới được nhiều doanh nghiệp thúc đẩy.

Doanh nghiệp bất động sản ồ ạt “tuyển quân” cho mùa cuối năm

NovaGroup chuẩn bị tổ chức một hội thảo nhân sự lớn để tìm kiếm đội ngũ lãnh đạo, quản lý, nhân sự cấp cao. Tập đoàn chiêu mộ hơn 500 vị trí nghề nghiệp trong nhiều lĩnh vực như bất động sản, dịch vụ – du lịch – giải trí, nông nghiệp – tiêu dùng…

Trước đó, hệ thống Dat Xanh Services – đơn vị nắm giữ mảng dịch vụ bất động sản của Tập đoàn Đất Xanh – đẩy mạnh chiến dịch tuyển dụng mở rộng tại các công ty thành viên thuộc hệ sinh thái với quy mô lớn hơn 3.000 quản lý và chuyên viên kinh doanh trên khắp cả nước. Trong đó, Dat Xanh Services Hội sở (khu vực miền Nam) và Đất Xanh Miền Bắc tuyển tổng cộng 2.500 chuyên viên bán hàng.

Bà Trịnh Thị Kim Liên – Giám đốc Phát triển Kinh doanh sản phẩm – Dat Xanh Services – đánh giá thị trường hồi phục đã thúc đẩy lực lượng môi giới chuyển mình mạnh mẽ, với xu hướng dịch chuyển về vùng đồng hành cùng các doanh nghiệp lớn.

Ở phía chủ đầu tư, nhiều doanh nghiệp cũng cởi mở, thay đổi trong việc tung ra các gói vay ưu đãi, hỗ trợ khách hàng, nhất là với người mua nhà lần đầu.

Gamuda Land hợp tác với các ngân hàng giới thiệu một số gói vay ưu đãi như thanh toán 10% có thể giải ngân, cho vay 80% giá trị sản phẩm trong 40 năm, ân hạn nợ gốc 5 năm tùy theo chính sách. Ngoài ra, chủ đầu tư còn hỗ trợ lãi suất tối đa 7%/năm trong 25 tháng.

Một số chủ đầu tư khác cũng không ngần ngại đưa ra các chính sách hỗ trợ về mặt tài chính. Công ty C-Holdings gắn liền với tên tuổi doanh nhân Nguyễn Quốc Cường từng có quỹ trợ giá cho người trẻ mua nhà, áp dụng với hơn 1.200 căn hộ ở Bình Dương (cũ), tổng giá trị 100 tỷ đồng.

Các ngân hàng thương mại tích cực triển khai các gói tín dụng ưu đãi sâu nhằm kích thích nhu cầu mua nhà với lãi suất cạnh tranh từ 5,3% đến 6,5%/năm (cố định 12 tháng).

Thị trường cuối năm tích cực, xuất hiện các xu hướng dẫn dắt

Các chuyển động trên diễn ra trong bối cảnh thị trường bất động sản có những diễn biến tích cực. Trong 9 tháng, theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), hơn 4.000 doanh nghiệp bất động sản được thành lập mới, tăng gần 19% so với cùng kỳ năm trước và gấp hơn 3 lần so với doanh nghiệp giải thể.

Số doanh nghiệp gia nhập thị trường cao hơn số doanh nghiệp rút lui, phản ánh bức tranh tích cực của kinh tế vĩ mô, sự phục hồi của thị trường.

Đại diện Gamuda Land đánh giá thị trường bất động sản đang dần lấy lại đà tăng trưởng trong bối cảnh kinh tế phục hồi mạnh mẽ. GDP 9 tháng đầu năm đạt 7,85%, mức cao nhất trong 3 năm gần đây; vốn FDI giải ngân đạt 28,54 tỷ USD, tăng 8,5% so với cùng kỳ – con số cao nhất trong 5 năm qua.

Dòng vốn dồi dào cùng chính sách nới lỏng tín dụng của Ngân hàng Nhà nước đang hỗ trợ tích cực cho thanh khoản và nhu cầu mua nhà, đặc biệt tại các khu vực có hạ tầng phát triển mạnh.

Vị này cho rằng, thị trường đang được hưởng lợi từ mặt bằng lãi suất thấp và tín dụng mở rộng, trong khi pháp lý dự án được tháo gỡ đáng kể, giúp nguồn cung mới dần khởi động trở lại. Cùng với đó, lượng FDI tăng mạnh tiếp tục thúc đẩy nhu cầu nhà ở cho chuyên gia và lực lượng lao động nước ngoài. Đặc biệt, phân khúc căn hộ hướng đến người trẻ và gia đình trẻ vẫn ghi nhận giao dịch tốt nhờ các chính sách bán hàng linh hoạt, hỗ trợ lãi suất và ân hạn nợ gốc.

Ngoài ra, dòng vốn đầu tư tiếp tục dịch chuyển mạnh từ Bắc vào Nam, tập trung tại các trung tâm đô thị lớn và dịch chuyển đến khu vực hưởng lợi hạ tầng, trong đó phân khúc chung cư và nhà ở gắn sóng hạ tầng giữ vai trò dẫn dắt.

Ngày 27/9, Sở Xây dựng Đồng Nai ban hành văn bản xác nhận Công ty cổ phần Phát triển hạ tầng An Hưng Phát đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai đối với 275 căn hộ nhà ở xã hội thuộc dự án Khu dân cư và tái định cư Nhà ở xã hội NXH2 tại ấp Đồng (phường Phước Tân).

Dự án này có tổng diện tích gần 50ha, trong đó 20% quỹ đất dành xây dựng nhà ở xã hội với diện tích gần 4ha, quy mô hơn 1.100 căn hộ. Hiện, khối nhà A gồm 275 căn hộ đã hoàn thành, đáp ứng các điều kiện để đưa vào kinh doanh.

Chủ đầu tư dự kiến bàn giao nhà cho khách hàng vào tháng 12 tới. Sở Xây dựng Đồng Nai yêu cầu việc bán nhà ở xã hội phải đúng đối tượng theo quy định pháp luật và hướng dẫn của UBND tỉnh; trong đó ưu tiên những hộ dân bị giải tỏa, phá dỡ nhà để phục vụ dự án cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu nhưng không đủ điều kiện tái định cư, theo chỉ đạo của Tỉnh ủy và UBND tỉnh.

Theo thông tin từ chủ đầu tư, giá bán căn hộ tại dự án này dự kiến hơn 19 triệu đồng/m2, đã bao gồm phí bảo trì và nội thất bếp. Người mua có thể dùng chính căn hộ để thế chấp vay ngân hàng; trường hợp ký hợp đồng vay và giải ngân trong năm 2025 sẽ được hưởng lãi suất 5,9%/năm.

UBND tỉnh Đồng Nai cho biết, khi các dự án nhà ở xã hội được triển khai, hàng chục nghìn người dân sẽ có thêm cơ hội an cư, ổn định cuộc sống và đóng góp cho sự phát triển chung của địa phương. Đây cũng là tiền đề quan trọng để tỉnh tiếp tục tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hướng tới xã hội phồn vinh, nhân văn và bền vững.

Trong 8 tháng qua, Đồng Nai đã khởi công và triển khai xây dựng hơn 3.700 căn nhà ở xã hội. Theo dự thảo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I (nhiệm kỳ 2025-2030), mục tiêu đến năm 2030 toàn tỉnh sẽ phát triển 66.700 căn nhà ở xã hội.

Cùng ngày, UBND tỉnh Đồng Nai phối hợp các chủ đầu tư tổ chức lễ khởi công, động thổ đồng loạt 7 dự án nhà ở xã hội với quy mô hơn 7.000 căn hộ.