Cuối tháng 6, một dự án chung cư quy mô gần 1.300 căn hộ tại phường Lái Thiêu (TP HCM) được chủ đầu tư thông báo “bán hết 90%” ngay trong ngày mở bán đầu tiên. Tuy nhiên, sau sự kiện, hàng chục sàn môi giới vẫn liên tục chào hàng với giỏ sản phẩm gần như đầy đủ, từ tầng thấp đến căn góc. Một số sàn thừa nhận đang “ôm” lượng hàng lớn nhưng chưa thể thoát do phần lớn lượng giữ chỗ trước chưa chuyển thành giao dịch thật, giá cao hơn quảng cáo.

Tại khu vực Vũng Tàu cũ, một dự án nghỉ dưỡng từng gây chú ý khi công bố gần 6.000 lượt đặt mua, kèm thông tin toàn bộ sản phẩm thấp tầng đã “cháy hàng”, căn hộ chỉ còn vài suất cuối. Tuy nhiên, khi khách hàng liên hệ, các sàn vẫn sẵn sàng cung cấp nhiều lựa chọn với đa dạng vị trí, diện tích và mức giá. Theo một số đơn vị phân phối, lượng hàng thực tế còn lại không hề khan hiếm như quảng cáo.

Kịch bản này cũng lặp lại ở khu Đông TP HCM. Một dự án chung cư cao cấp hơn 2.500 căn hộ thương mại mở bán từ đầu tháng 7 công bố gần 5.000 lượt booking và khoảng 90% giỏ hàng đã có chủ. Ngay sau đợt công bố này, giá bán thực tế được điều chỉnh 3-5 triệu đồng mỗi m2, trong khi các sàn vẫn tiếp tục tìm khách cho nhiều block chưa tiêu thụ.

Theo một đơn vị phân phối dự án, tỷ lệ khách mua thật chỉ chiếm một phần nhỏ so với số lượng booking đã được công bố do đến thời điểm ký hợp đồng, không ít khách rút lui. “Phần lớn đặt cọc chỉ nhằm “giữ suất” chờ sóng giá, không có nhu cầu mua ở thực, khiến dự án liên tục được quảng bá là cháy hàng trong khi giao dịch thực diễn ra chậm”, một sàn môi giới chia sẻ.

Không chỉ dừng ở con số booking, nhiều sàn còn lan truyền hình ảnh chuyển khoản, thông báo “đặt chỗ thành công” trên mạng xã hội để tạo hiệu ứng đám đông. Một số trường hợp được phản ánh là tự chuyển tiền giữa các tài khoản nội bộ với nội dung đặt cọc mua căn hộ, nhằm đánh vào tâm lý người mua rằng dự án đang thu hút lượng quan tâm lớn. Thực tế, đến cuối năm, các dự án này vẫn tiếp tục được rao bán giỏ hàng sơ cấp từ chủ đầu tư.

Những thông báo “cháy booking”, “sold out 90-100% giỏ hàng” xuất hiện dày đặc trong các đợt mở bán dự án tại TP HCM vào nửa cuối năm, tạo cảm giác thị trường bất động sản đã sôi động trở lại. Không ít dự án quy mô 1.000-2.000 căn hộ chỉ sau một đến hai tháng mở bán đã ghi nhận 3.000-4.000 lượt đặt mua và liên tục thông báo bán hết giỏ hàng. Cùng lúc, giá bán thực tế lại được tăng thêm hàng triệu đồng mỗi m2 so với mức quảng cáo ban đầu, với lý do “nhu cầu cao”.

Tuy nhiên, phía sau các con số được công bố là thực tế hoàn toàn trái ngược: nhiều dự án vẫn âm thầm tìm khách, hàng tồn chưa thoát, thanh khoản thấp hơn xa so với kỳ vọng. Theo báo cáo từ CBRE Việt Nam, năm nay lệ hấp thụ căn hộ của TP HCM chỉ mức 62% đến 73%, kém xa so với giai đoạn sôi động trước Covid 19. Còn theo DKRA Consulting, tỷ lệ hấp thụ căn hộ phía Nam (gồm TP HCM, Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu và Long An cũ) năm nay trung bình chỉ khoảng 54%, có thời điểm chỉ đạt 20-30% trên tổng rổ hàng mở bán.

Lãnh đạo một sàn môi giới tại TP HCM cho rằng chiêu tạo “sóng ảo” qua booking đã xuất hiện nhiều năm nhưng hiện được đẩy lên mức tinh vi hơn. “Có dự án công bố đã bán 95% nhưng sau đó vẫn rao bán kéo dài nhiều tháng. Thực chất, sàn bỏ tiền ký quỹ giữ chỗ rồi tìm người mua thật để sang tay và thu hồi tiền cọc”, ông nói.

Theo vị này, thông tin booking vượt xa rổ hàng thường được lý giải là ưu tiên khách đặt trước theo thứ tự, nhưng thực tế bị phóng đại nhằm tạo tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO), thúc đẩy người mua xuống tiền nhanh. Một số chủ đầu tư nhận giữ chỗ từ nhiều đơn vị cùng lúc, miễn đủ tiền, không phân biệt giao dịch thật hay không. Có dự án chỉ khoảng 500 căn hộ nhưng ghi nhận tới 5.500 lượt đặt mua trước, tạo cảm giác cầu lớn để nâng giá bán. Booking vì thế không còn là bước thăm dò nhu cầu mà trở thành công cụ tạo sốt ảo, đẩy giá lên cao.

“Cách mua bán này nếu không siết lại, người mua nhà thật sẽ khó tiếp cận sản phẩm, thị trường kém minh bạch và lành mạnh”, vị này nhấn mạnh.

Chuyên gia bất động sản Trần Khánh Quang cho rằng booking chỉ phản ánh mức độ quan tâm ban đầu, không đại diện cho giao dịch thành công. Trong điều kiện thị trường bình thường, tỷ lệ chuyển đổi từ booking sang giao dịch thực chỉ khoảng 10–30%. Với những dự án có lượng đăng ký gấp đôi rổ hàng như hiện nay, số giao dịch thật có thể chỉ đạt 5-10%, thậm chí thấp hơn.

Theo ông, thị trường đang có tín hiệu phục hồi nhưng chưa trở lại giai đoạn sôi động. Việc nhiều chủ đầu tư công bố bán hết 100% sản phẩm trong thời gian ngắn là thiếu cơ sở. Trong bối cảnh tâm lý nhà đầu tư và người mua ở thực vẫn thận trọng, ông Quang đánh giá các chiêu tạo sóng ảo vì vậy chỉ làm gia tăng biến động và rủi ro cho cả doanh nghiệp lẫn khách hàng.

Ở góc độ quản lý, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM (HoREA), cho rằng để thị trường phát triển lành mạnh cần tăng cường giám sát và công khai dữ liệu giao dịch. Các sàn môi giới phải tuân thủ pháp luật, tránh tiếp tay cho việc thổi giá, tạo sốt ảo. Đồng thời, Nhà nước cần có cơ chế kiểm soát thông tin nhằm bảo vệ người tiêu dùng và ổn định thị trường.

Ông Châu cảnh báo, nếu các hành vi thao túng tâm lý người mua không được kiểm soát trong giai đoạn đầu chu kỳ phục hồi, hệ quả lâu dài sẽ là mất cân đối cung – cầu và cản trở sự phát triển bền vững của thị trường bất động sản.

Phương Uyên

Ồ ạt nhà giá cao, thiếu dự án bình dân

2025 là năm thứ hai liên tiếp thị trường chung cư khu vực Hà Nội bước vào giai đoạn tăng trưởng với nguồn cung đạt khoảng 36.000 căn. Thị trường ghi nhận 32 dự án lần đầu mở bán, tăng gần 80% so với 2024. Tại TP HCM nguồn cung mới đạt hơn 8.000 căn, tăng gần 30% theo năm.

Tuy nhiên, giá bán tiếp tục leo thang và lệch pha phân khúc rõ rệt. Báo cáo của hãng dịch vụ bất động sản CBRE cho biết tỷ trọng phân khúc 120-300 triệu đồng một m2 tăng mạnh ở cả Hà Nội và TP HCM, đạt lần lượt 11% và 28%, mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc Bộ phận Nhà ở CBRE TP HCM, cho biết giai đoạn 2014-2022, nguồn cung mới chủ yếu là hàng bình dân và trung cấp với tỷ trọng lên đến 80-90%. Từ 2023, cơ cấu này đã bị đảo ngược khi hàng cao cấp chiếm ưu thế hơn 80%. Giỏ hàng bình dân gần như biến mất trong hơn ba năm qua.

Khảo sát của VnExpress thực hiện từ cuối tháng 12/2025, với gần 4.000 độc giả cho thấy nhu cầu mua nhà dưới 3 tỷ đồng chiếm hơn 60%. Tuy nhiên, giá cao khiến nhiều kế hoạch mua nhà trong năm nay phải tạm hoãn. Khoảng 20% độc giả phản hồi cho biết tiếp tục thuê nhà, tích lũy tài chính và 14% chọn phương án hoãn mua để chờ nhịp giảm.

Ông Kiệt nhận định việc áp dụng bảng giá đất mới sát giá thị trường, cùng với quy trình phê duyệt dự án thay đổi làm gia tăng áp lực tài chính lên chủ đầu tư. Khi các chi phí đầu vào có xu hướng tăng cao (tiền sử dụng đất, nguyên vật liệu, nhân công, chi phí tài chính), doanh nghiệp sẽ phải nâng giá sản phẩm để đảm bảo mục tiêu lợi nhuận.

Tuy nhiên, chuyên gia CBRE cảnh báo với mặt bằng giá hiện nay, người mua ở thực “gần như không còn cơ hội tiếp cận thị trường”. Thay vào đó, phần lớn giao dịch đến từ nhóm nhà đầu tư, đầu cơ.

“Khi người mua ở thực không thể tham gia, dòng tiền chỉ quay vòng giữa các nhà đầu tư với nhau, dễ hình thành bong bóng giá nhất là khi lãi suất vay ngày càng tăng”, ông lưu ý.

Đến cuối tháng 2, lãi suất cho vay bất động sản tại các ngân hàng quốc doanh duy trì mức cao, vượt xa mặt bằng lãi cho vay tiêu dùng, sản xuất kinh doanh. Trong đó, lãi suất cố định 12 tháng đạt 9-10%, còn 18-24 tháng quanh11-14% một năm.

Tương tự, lãi suất cho vay bất động sản của các ngân hàng thương mại cổ phần lên mức 7,95-8,3% một năm cho khoản vay ưu đãi 12-24 tháng, điều chỉnh 1-2% so với trước. Mức lãi sau thời gian ưu đãi cộng thêm biên độ 1,5-3,5% một năm.

Giá bán leo thang, tỷ suất cho thuê chạm đáy

Năm 2025 tiếp tục đánh dấu đà giảm tỷ suất lợi nhuận cho thuê của nhiều loại hình bất động sản. Với chung cư, kênh rao tin trực tuyến Batdongsan cho biết tỷ suất lợi nhuận cho thuê tại Hà Nội đạt khoảng 3%, trong khi đầu năm 2023 ở ngưỡng 4,9-5%. Tại TP HCM, con số này tiếp tục giảm từ 3,1% quý I/2025 xuống còn 2,2% vào cuối năm, mức thấp kỷ lục.

Tương tự với loại hình nhà mặt phố, nhiều mặt bằng ở trung tâm Hà Nội và TP HCM xuất hiện tình trạng giảm giá 20-40% để giữ chân khách thuê trong bối cảnh kinh doanh gặp khó. Kênh Batdongsan chỉ ra tỷ suất cho thuê nhà phố hiện chỉ đạt 1,7-2,1%, mức thấp nhất trong nhiều năm.

Trong khi đó, giá chào bán các tài sản trên chưa có dấu hiệu giảm nhiệt. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, giá căn hộ chung cư tăng 20-30% trong năm ngoái, một số khu vực đắt thêm hơn 40%, chủ yếu ở phân khúc trung và cao cấp. Loại hình nhà riêng lẻ, biệt thự, liền kề cũng tăng 10-20%, còn phân khúc bất động sản nghỉ dưỡng khoảng 5-11% theo năm.

Ông Phạm Đức Toản, CEO EZ Property, nhìn nhận giá trị tài sản leo thang còn giá thuê lao dốc làm phân hóa thị trường đầu tư mạnh mẽ. Ông nói nhu cầu thuê bất động sản nhất là mặt bằng kinh doanh giảm sút do tác động của việc kinh doanh ảm đạm, khả năng chi trả bị suy yếu. Trong khi đó, giá tài sản vẫn tăng theo diễn biến chung của thị trường trong thời kỳ “dòng tiền rẻ”, bên nắm giữ tài sản chưa bước vào giai đoạn khủng hoảng đến mức buộc phải giảm giá.

Tỷ suất lợi nhuận cho thuê tài sản được dự báo tiếp tục biến động trong 2 năm tới. Nguồn cung mới ồ ạt bàn giao cùng sự thay đổi trong thị hiếu tiêu dùng sẽ gia tăng áp lực cạnh tranh cho phân khúc nhà phố và chung cư.

Bà Mai Võ, Trưởng bộ phận bán lẻ CBRE Việt Nam, dự báo nhà đầu tư sử dụng vốn vay càng chịu áp lực lớn khi lãi suất nhích lên. Điều này thay đổi khẩu vị thị trường: thay vì mua để cho thuê, nhiều người chuyển sang đầu tư trung và dài hạn, với kỳ vọng lợi nhuận từ tăng giá tài sản hơn là dòng tiền cho thuê hàng tháng.

“Nghịch lý này thực chất là quá trình thị trường tự cân bằng lại, phản ánh đúng hơn sức mua, khả năng chi trả của người dân và hiệu suất khai thác thực tế tài sản cho thuê”, bà Mai cho hay.

Giá nhà xã hội leo thang dù cung cải thiện

Từ cuối 2024 đến nay, loạt dự án nhà xã hội tại Hà Nội được khởi công, nhưng giá có xu hướng tăng. Ba năm trước, giá mở bán mỗi m2 tại các dự án loại nhà ở này đều dưới 20 triệu đồng, đến nay liên tục xuất hiện mức 25-29,4 triệu.

Mức cao nhất hiện thuộc về dự án Rice City Long Châu tại phường Bồ Đề, với mỗi m2 hơn 29,4 triệu đồng (gồm VAT). Theo sau là khu nhà xã hội Tân Lập tại Đan Phượng với giá tạm tính 29 triệu một m2. Nếu gộp cả phí bảo trì, giá bán hai dự án trên xấp xỉ 30 triệu mỗi m2.

Không chỉ ở Thủ đô, giá nhà xã hội tại nhiều tỉnh thành cũng có xu hướng leo thang. Trong đó, mức 20-26 triệu đồng một m2 xuất hiện ngày càng nhiều ở một số địa phương như Hưng Yên, Hải Phòng, Thanh Hóa…

Tổng giám đốc G-Home Nguyễn Hoàng Nam cho rằng áp lực tăng giá vật liệu, chi phí nhân công cùng yêu cầu đảm bảo chất lượng như nhà ở thương mại khiến chủ đầu tư phải điều chỉnh giá bán. Điều này đồng thời gia tăng áp lực với nhóm lao động thu nhập thấp.

Cùng quan điểm, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), cho biết quy định mới yêu chủ đầu tư phải nộp tiền sử dụng đất cho phần diện tích thương mại của dự án, trong khi trước đây lợi nhuận từ bán và cho thuê diện tích này được tính vào tổng chi phí để kéo giảm giá nhà. Từ 1/7/2025, chủ đầu tư cũng không còn được ưu đãi thuế giá trị gia tăng (5%) nên giá bán và thuê mua sản phẩm cũng gánh thêm khoản này.

Về giải pháp, ông Nguyễn Anh Quê, Chủ tịch G6 Group (đơn vị chuyên phân phối và tư vấn đầu tư bất động sản), khuyến nghị cơ quan quản lý cần xây dựng cơ chế chặt chẽ liên quan tính giá xây dựng, tránh tình trạng chênh lệch giá quá lớn giữa các địa phương. Điều này nhằm đảm bảo minh bạch và công bằng cho các nhóm đối tượng thụ hưởng chính sách.

Còn ông Nguyễn Hoàng Nam cho rằng yếu tố trực tiếp giúp hạ nhiệt giá nhà nằm ở thủ tục đầu tư. Nếu thời gian hoàn thành thủ tục được rút ngắn, đơn giản hóa, doanh nghiệp sẽ tích cực hơn trong triển khai dự án, giúp đẩy mạnh nguồn cung, tăng cạnh tranh cho thị trường.

Ngọc Diễm