Sáng 3/12, tại hội thảo “Tạo cơ hội để kiều bào an cư tại quê nhà” trong khuôn khổ chuỗi sự kiện “Kỷ nguyên vươn mình – Kiều bào đồng hành cùng Tổ quốc”, nhiều ý kiến cho thấy nhu cầu đầu tư và an cư của cộng đồng người Việt ở nước ngoài đang gia tăng mạnh, đặc biệt ở phân khúc nhà ở xã hội và bất động sản nghỉ dưỡng.

3 triệu kiều bào có nhu cầu mua nhà ở xã hội

TS Lê Hoàng Thế – kiều bào Nhật Bản – cho biết một bộ phận lớn kiều bào, đặc biệt là nhóm “kiều bào loại 2” (sinh sống ở nước ngoài nhưng khó chứng minh thu nhập), có nguyện vọng trở về Việt Nam an cư và đầu tư.

Hiện nay, chính sách pháp luật cho phép kiều bào mua nhà nhưng chưa được phép mua đất. Tuy nhiên sắp tới đây, quy định có thể thay đổi để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho kiều bào nên vị này dự đoán sẽ có “làn sóng” đầu tư lớn từ nhóm đối tượng này với bất động sản nhà ở trong nước.

Theo ước tính, trong khoảng 6 triệu người Việt ở nước ngoài hiện nay có khoảng 3 triệu người thuộc nhóm “loại 2”, tương ứng nhu cầu tiềm năng khoảng 3 triệu căn nhà ở xã hội.

Ông Võ Thành Đăng – Ủy viên Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài (BAOOV) – cho biết nhu cầu của kiều bào đối với bất động sản tại Việt Nam đang rất lớn, đặc biệt ở phân khúc nghỉ dưỡng và bất động sản hưu trí.

Nhiều doanh nghiệp kiều bào ưu tiên các dự án ven biển, khu nghỉ dưỡng và những mô hình phục vụ người lớn tuổi như trung tâm giải trí, khu vui chơi, kèm theo hệ thống tiện ích đồng bộ. Đây thường là các dự án phát triển theo tiêu chuẩn quốc tế, chú trọng trải nghiệm sống và kết nối cộng đồng.

Ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) – cho biết Việt Nam hiện có khoảng 100 triệu dân và 6 triệu kiều bào đang sinh sống ở nước ngoài, trong đó cộng đồng tại Mỹ chiếm tới 80%. Đây là nguồn lực tài chính đáng kể, thể hiện qua lượng kiều hối năm 2024 lên tới 16 tỷ USD chuyển qua hệ thống ngân hàng; con số thực tế còn cao hơn do nhiều kênh chuyển tiền chưa được thống kê đầy đủ. Riêng TPHCM nhận 9,6 tỷ USD kiều hối, trong đó khoảng 20-21% được rót vào lĩnh vực bất động sản.

Ông Châu nhấn mạnh kiều bào là bộ phận không thể tách rời của dân tộc. Những người còn quốc tịch Việt Nam hoặc chứng minh được nguồn gốc Việt được hưởng chính sách đất đai như công dân trong nước. Theo quy định hiện hành, kiều bào được phép mua và sở hữu nhà ở tương tự người Việt Nam; chỉ người nước ngoài mới bị giới hạn phạm vi dự án được mua.

Kiến nghị tạo điều kiện cho kiều bào an tâm về nước an cư

Luật sư Lâm Quang Quý, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ kiều bào TPHCM, cho biết yếu tố được kiều bào quan tâm nhất khi quyết định hồi hương đầu tư hay sinh sống là hệ thống pháp luật và các thủ tục hành chính liên quan đến nhập cảnh, tạm trú, xác nhận quốc tịch, sở hữu nhà đất và hoạt động kinh doanh.

Theo ông Quý, khung chính sách cần thực sự thông thoáng, ổn định và có tính khả thi cao. “Nếu quy định chỉ tốt trên giấy nhưng không được triển khai đầy đủ, kiều bào rất khó tiếp cận quyền lợi của mình”, ông nói. Ông ghi nhận thời gian gần đây, chính sách đất đai và nhà ở đã cởi mở hơn, tạo điều kiện cho kiều bào đứng tên trực tiếp trên giấy chứng nhận, qua đó giảm rủi ro pháp lý và củng cố niềm tin khi trở về đầu tư.

Dù vậy, nhiều vướng mắc vẫn tồn tại trong thực tế. Những thủ tục như xác nhận quốc tịch, cấp căn cước hay mở tài khoản ngân hàng vẫn gây trở ngại cho không ít kiều bào. Thậm chí, nhiều người dù có hộ chiếu Việt Nam vẫn bị yêu cầu bổ sung hồ sơ nhiều lần khi giao dịch trực tuyến, do quy định đối chiếu sinh trắc học và dữ liệu từ cơ sở dữ liệu quốc gia.

Ông Quý cũng phản ánh tình trạng hồ sơ nhà đất bị kéo dài do quy trình xử lý thiếu nhất quán. “Chính sách thì thông thoáng, nhưng triển khai lại gây phiền hà. Rào cản lớn nhất nằm ở con người và quy trình thực thi”, ông nhấn mạnh.

Từ góc độ thị trường, Chủ tịch HoREA kiến nghị cần xem xét giảm mức chênh lệch nghĩa vụ tài chính khi tách thửa hoặc chuyển mục đích sử dụng đất lên thổ cư, đồng thời đẩy mạnh đầu tư hạ tầng – đặc biệt là giao thông – để tạo môi trường sống thuận lợi, giúp kiều bào an tâm trở về an cư và đầu tư lâu dài.

Tại sự kiện Toàn cảnh thị trường bất động sản quý III/2025 diễn ra sáng nay (7/10), phía Batdongsan.com.vn công bố nhiều thông tin thú vị về thị trường.

Theo đơn vị trên, thị trường bất động sản Việt Nam trong quý III đang vận động theo một quy luật mới, nơi các đô thị truyền thống không còn giữ vị thế độc tôn.

Dữ liệu cho thấy một xu hướng không thể đảo ngược, đó là dòng tiền và nhu cầu đang dịch chuyển mạnh mẽ ra vùng ven, những nơi còn nhiều dư địa tăng trưởng và được tiếp sức bởi hạ tầng liên vùng ngày càng hoàn thiện.

Độ quan tâm tại Hà Nội giảm, TPHCM đi ngang

Mức độ quan tâm bất động sản tại Hà Nội đã giảm 22% so với cùng kỳ năm 2024, trong khi TPHCM gần như đi ngang. Khi độ quan tâm tại Hà Nội hạ nhiệt thì các tỉnh lân cận lại nổi lên như những điểm sáng đầy hấp dẫn.

Một “tứ giác” vệ tinh bao gồm Hải Phòng, Hưng Yên, Hòa Bình và Bắc Giang đã trở thành tâm điểm mới, chiếm tới 80% tổng mức độ quan tâm của toàn khu vực ngoài Hà Nội. Dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng so với đầu năm là Hòa Bình, với con số 65% và Bắc Giang với 61% cho thấy sức hút khó cưỡng của các thị trường mới nổi.

Việc Hải Phòng và Hải Dương sáp nhập đã tạo ra một nền kinh tế lớn thứ ba cả nước, “siêu đô thị biển” có sức bật mạnh mẽ. Trong quý III vừa qua, phân khúc chung cư đã dẫn dắt thị trường với mức tăng giá ấn tượng 17% so với quý 1/2023 và lợi suất cho thuê cạnh tranh 4,6%.

Đi tìm phân khúc “nóng” nhất

Tại Hà Nội, chung cư tiếp tục là phân khúc “nóng” nhất với mức tăng giá phi mã 95% so với quý I/2023, đặc biệt ở phân khúc cao cấp. Tuy nhiên, mặt bằng giá chung của thị trường đã tăng chậm lại.

“Tại thị trường Hà Nội, giá bán tiếp tục tăng lên nhưng nhu cầu có sự hạ nhiệt, dòng tiền vẫn tập trung nhiều ở phân khúc cao cấp cận trung tâm và chung cư tiếp tục dẫn dắt thị trường”, ông Đinh Minh Tuấn – Giám đốc khu vực miền Nam của Batdongsan.com.vn – cho biết.

Đất nền là phân khúc có sự bứt phá mạnh về giá ở khu vực cận trung tâm khi tăng 95% và vùng ven tăng 75%. Dù vậy, do nhạy cảm với các biến động vĩ mô, mức độ quan tâm đối với đất nền vẫn chưa thực sự phục hồi.

Tại phía Nam, “sức nóng” cũng tập trung hoàn toàn vào các thị trường vệ tinh của TPHCM. Bình Dương (cũ) nổi lên như một “ngôi sao sáng” tuyệt đối khi chiếm tới 84% tổng mức độ quan tâm toàn miền và ghi nhận tốc độ tăng trưởng 165% so với đầu năm.

Theo đơn vị trên, thị trường TPHCM chỉ thực sự bật tăng mạnh mẽ sau khi có thông tin sáp nhập đơn vị hành chính. Giá rao bán trung bình nhanh chóng leo lên mức 99 triệu đồng/m2, cao nhất trong 2 năm qua. Chung cư trung tâm tiếp tục dẫn dắt thị trường, và thành phố Thủ Đức đang trở thành một cực tăng trưởng mới, thu hút mạnh dòng vốn đầu tư trung và dài hạn nhờ quy hoạch hiện đại và hạ tầng đồng bộ.

Bình Dương đang là “vệ tinh” phục hồi nhanh nhất, hưởng lợi trực tiếp từ các dự án hạ tầng như Vành đai 3. Dòng vốn đầu tư cho thuê cũng đang dịch chuyển về các khu vực lân cận, nơi có tỷ suất sinh lời hấp dẫn hơn. Điển hình là Thủ Dầu Một với lợi suất cho thuê đạt 5,1%, cao nhất khu vực. Nguồn cung căn hộ mới cũng tập trung chủ lực ở vùng ven như Thuận An và Dĩ An, mỗi khu vực có hơn 13.000 căn đang mở bán.

Thị trường miền Trung duy trì nhịp tăng trưởng ổn định với mức độ quan tâm tăng 13% so với cùng kỳ 2024. Đà Nẵng và Khánh Hòa tiếp tục là hai “đầu tàu” không thể thay thế, chiếm tới 84% tổng mức độ quan tâm toàn khu vực.

Thị trường Quảng Nam – Đà Nẵng có mức độ quan tâm trong quý III tăng 24% ở Đà Nẵng, tăng 58% tại Quảng Nam. Động lực chính đến từ dòng tiền ngoại tỉnh, với sự quan tâm từ Hà Nội tăng 141% và từ TPHCM tăng 32%. Cả hai phân khúc đất nền và chung cư tại Đà Nẵng đều bùng nổ, với giá đất nền tăng 68% và chung cư tăng 50% so với quý I/2023.

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về một số cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật và chỉ tiêu pháp lệnh đột phá phát triển nhà ở xã hội.

Bộ này đề xuất tiêu chí ưu tiên giao chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội có năng lực tài chính, kinh nghiệm đã triển khai các dự án nhà ở; cam kết và trách nhiệm với xã hội.

Trong đó, doanh nghiệp có cam kết tiến độ hoàn thành dự án nhanh nhất và không vượt quá 3 năm kể từ ngày được nhà nước giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án nhà ở xã hội.

Về tiêu chí năng lực tài chính, kinh nghiệm triển khai, doanh nghiệp phải có đủ năng lực, kinh nghiệm, có cam kết tiến độ hoàn thành dự án nhanh nhất theo quy định nêu trên, có cam kết bảo hành chất lượng về nhà ở và giá thành hợp lý.

Tại dự thảo, Bộ cũng nêu 5 cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc phát triển nhà ở xã hội.

Trong đó, nếu nhà đầu tư đề xuất dự án tại khu đất chưa phù hợp với quy hoạch hoặc chưa có trong chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở, Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xem xét, trình UBND cấp tỉnh quyết định chỉ tiêu về sử dụng đất, cũng như các yêu cầu khác. Từ đó, UBND tỉnh sẽ quyết định chấp thuận chủ trương, đồng thời giao chủ đầu tư.

Trường hợp chủ đầu tư dành tối đa 20% diện tích trong dự án nhà xã hội để làm nhà thương mại thì phải nộp tiền sử dụng theo bảng giá đất. Trường hợp không xây dựng công trình dịch vụ, thương mại, nhà ở thương mại, chủ đầu tư có thể được dùng tối đa 20% diện tích sàn tại dự án nhà ở xã hội cho mục đích trên (không gồm diện tích cho nhu cầu sinh hoạt chung của cư dân).

Bộ cũng đề xuất bổ sung đối tượng được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội mà không phải đáp ứng điều kiện về nhà ở và điều kiện về thu nhập là cá nhân, hộ gia đình bị thu hồi đất hoặc thỏa thuận chuyển nhượng cho chủ đầu tư làm nhà ở xã hội.