Sự kết nối hạ tầng thông suốt trở thành động lực thúc đẩy thị trường bất động sản địa phương bứt phá, hứa hẹn đưa Cần Thơ vươn lên vị thế điểm đến nổi bật của khu vực.

Thúc đẩy đầu tư hạ tầng liên vùng

Tiến độ xây dựng hạ tầng của khu vực miền Tây Nam Bộ đang có những nhịp chuyển mới, khi Bộ Xây dựng vừa thống nhất phương án xây dựng cầu Cần Thơ 2 sẽ kết hợp cùng với tuyến đường sắt vượt sông Hậu TPHCM – Cần Thơ. Đây là dự án quan trọng để đồng bộ với tuyến cao tốc TPHCM – Cần Thơ đã thông xe, và cao tốc Cần Thơ – Cà Mau dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2025.

Trên thực tế, các cao tốc huyết mạch nối Cần Thơ với các khu vực khác cũng đang tăng tốc tiến độ, chẳng hạn như tuyến Châu Đốc – Sóc Trăng – Cần Thơ và đường vành đai phía Tây, kết nối Quốc lộ 91 và Quốc lộ 61C. Các trục đường bộ khi hoàn thành sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa Cần Thơ và các tỉnh thành xung quanh, đồng thời mở ra dư địa phát triển đô thị – công nghiệp hai bên trục.

Đô thị Cần Thơ sau sáp nhập cũng được định hướng phát triển theo các chiều dọc của trục giao thông chính. Chẳng hạn như với cầu Cần Thơ 2, chủ trương là đường dẫn phía Vĩnh Long sẽ đi thấp để tiết kiệm chi phí, còn phía Cần Thơ đi cao nhằm tăng kết nối dân sinh, đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị, khu công nghiệp, cảng bến và khai thác quỹ đất hai bên.

Không chỉ tăng tốc hoàn thiện kết nối hạ tầng đường bộ, Cần Thơ còn được mở rộng liên kết vùng bằng những hình thức kết nối giao thông khác, như tuyến đường sắt chiến lược kết nối với TPHCM, dự kiến dài hơn 175km trong giai đoạn 1. Dự án với công suất dự kiến 26 triệu tấn hàng hóa/năm và 18 triệu hành khách/năm, giúp Cần Thơ dễ dàng kết nối trực tiếp giao thương với vùng kinh tế sôi động nhất cả nước là khu vực Đông Nam Bộ, nơi tập trung nguồn vốn, lao động và công nghệ.

Hạ tầng hàng không và cảng biển cũng là mảnh ghép quan trọng biến Cần Thơ trở thành điểm đến quan trọng trong khu vực. Trong khi sân bay quốc tế Cần Thơ được nâng cấp từ năm 2021, hiện là 1 trong 3 sân bay lớn nhất miền Nam, hệ thống cảng Cái Cui, Trần Đề, Thốt Nốt, Trà Nóc còn giúp thành phố trở thành trung tâm logistics đường thủy.

Việc Cần Thơ sở hữu đa dạng phương thức kết nối với các khu vực khác, từ đường bộ, đường hàng không, đường sông cho đến cảng biển, trong tương lai sẽ là đường sắt giúp thủ phủ miền Tây hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông, kết nối liên vùng tại khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long.

Qua đó, Cần Thơ thu hút dòng tiền chảy về để tìm kiếm các dự án hưởng lợi từ đô thị có hạ tầng kết nối. Theo báo cáo của Batdongsan.com.vn, giá đất nền tại nhiều khu vực ở thị trường Cần Thơ đã tăng 10-40% trong 3 năm qua.

Bất động sản lõi trung tâm hưởng lợi

Trong tiến trình phát triển, một cực tăng trưởng mới dần hiện hữu tại Nam Cần Thơ – nơi được quy hoạch trở thành lõi phát triển mới của thành phố, nổi bật là khu đô thị Nam Long II Central Lake ở phường Cái Răng.

Với vị trí chiến lược chỉ cách trung tâm hành chính mới vài phút di chuyển, đồng thời nằm ngay trục Nam Sông Hậu, liền kề Quốc lộ 1A và các tuyến cao tốc đang triển khai, từ khu đô thị cư dân có thể dễ dàng kết nối trực tiếp với sân bay, cảng biển và đường sắt trong tương lai.

Hạ tầng liên vùng phát triển mạnh được kỳ vọng sẽ tạo cú hích cho dòng chảy thương mại – dịch vụ tại Tây Đô. Khi kinh tế tập trung và quy mô đô thị ngày càng mở rộng, Cần Thơ sẽ thu hút một lượng lớn dân cư mới, đặc biệt là giới trí thức, chuyên gia, doanh nhân và lực lượng lao động trẻ.

Trong bối cảnh đó, các sản phẩm shophouse xây sẵn trở thành lựa chọn để mở quán cà phê, cửa hàng tiện lợi, trung tâm giáo dục hay văn phòng dịch vụ. Với nhu cầu thực tế cao và khả năng khai thác linh hoạt, loại hình này không chỉ mang lại nguồn thu ổn định mà còn gia tăng giá trị theo tiến độ hoàn thiện hạ tầng kết nối.

Việc hạ tầng hoàn thiện mở ra một giai đoạn phát triển mới cho Cần Thơ, tái định hình bản đồ đầu tư toàn vùng. Trong chu kỳ phát triển mới của Tây Đô, những dự án có giá trị thực, bền vững như Nam Long II Central Lake sẽ là điểm đến cho dòng tiền, đồng thời khẳng định vị thế Cần Thơ trên bản đồ đô thị – kinh tế miền Tây Nam Bộ.

Kỳ vọng minh bạch, hạn chế “thổi giá”

Trong dự thảo mới đây của Bộ Xây dựng trình Chính phủ, Trung tâm giao dịch bất động sản được đề xuất thành lập nhằm công khai và minh bạch hóa các giao dịch trên thị trường. Đầu mối này sẽ sử dụng dữ liệu do Nhà nước quản lý, bảo đảm mọi hoạt động mua bán, chuyển nhượng, cho thuê mua bất động sản đều được giám sát và xác thực.

Theo dự thảo, việc thành lập, tổ chức và vận hành trung tâm sẽ do Chính phủ quy định chi tiết, đồng bộ với quá trình chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai và bất động sản. Mục tiêu là xây dựng một hệ thống minh bạch, thống nhất, hạn chế tình trạng đầu cơ, “thổi giá”, đồng thời tạo niềm tin cho nhà đầu tư và người dân khi tham gia thị trường.

Theo kế hoạch, mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất sẽ được triển khai thí điểm trong giai đoạn 2026-2027, trên phạm vi toàn quốc. Các loại bất động sản được đưa vào giao dịch tại trung tâm bao gồm nhà ở có sẵn, nhà ở hình thành trong tương lai, quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án, cũng như quyền sử dụng đất ở được mã hóa, định danh.

Việc thí điểm thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản được nhiều người đặt kỳ vọng. Bởi thời gian qua, các hoạt động giao dịch bất động sản đang thực hiện trên tinh thần hoạt động qua sàn của doanh nghiệp quản lý, chủ yếu các hoạt động giới thiệu của các bất động sản, cũng như thực hiện một số giao dịch sơ cấp.

TS Phạm Thế Anh – Trưởng Khoa Kinh tế học, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân – cho rằng việc thành lập sàn này có ý nghĩa tích cực trong việc minh bạch hóa thông tin thị trường, giúp làm giảm tình trạng “giá ảo” và “giao dịch ảo” hiện nay.

Nếu vận hành hiệu quả, trung tâm này có thể giúp kiểm soát giá giao dịch thực tế, hạn chế tình trạng “thổi giá ảo” cũng như kê khai thấp giá để trốn thuế, đồng thời tạo cơ sở dữ liệu thống nhất phục vụ hoạch định chính sách.

Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE) nêu, nếu Trung tâm được thành lập và đi vào hoạt động, đảm bảo đúng các tiêu chí đề ra, chắc chắn sẽ mang đến một cuộc cách mạng cho ngành bất động sản Việt Nam.

Theo đó, trước khi bất động sản được đưa vào giao dịch, tất cả dữ liệu liên quan sẽ được tích hợp và định danh tại Trung tâm. Điều này đảm bảo tính pháp lý minh bạch, giúp người dân giao dịch thuận tiện hơn, đồng thời Nhà nước kiểm soát được toàn bộ biến động trên thị trường bất động sản, từ giá cả, lịch sử giao dịch đến các yếu tố pháp lý.

Hiện tại, các thủ tục liên quan đến giao dịch bất động sản còn rườm rà, mất nhiều thời gian và chi phí. Người dân phải thực hiện nhiều bước như công chứng, nộp thuế, đăng ký biến động… với thời gian trung bình 45-60 ngày. Khi Trung tâm giao dịch được triển khai, các thủ tục này sẽ được thực hiện nhanh chóng, chỉ trong 1-3 ngày, thậm chí tính bằng giờ, giúp giảm thiểu thời gian và chi phí.

Cũng theo đơn vị trên, Trung tâm này không thay thế chức năng của các cơ quan khác mà chỉ đóng vai trò kết nối, xử lý dữ liệu trên nền tảng số. Mô hình này đã được triển khai thành công ở nhiều quốc gia phát triển.

Đặc biệt, trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi số, định hướng này không chỉ phù hợp với xu thế phát triển mà còn là điều kiện tất yếu, mang tính bắt buộc để nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành và tính minh bạch của thị trường.

Cần hoàn thiện pháp lý và hạ tầng thông tin

Tại hội thảo gần đây, ông Nguyễn Văn Đính – Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam – đề xuất nhiều giải pháp trọng điểm phát triển thị trường lành mạnh, trong đó có khẩn trương hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về bất động sản. Bởi đây là một trong những nguyên nhân khiến công tác điều tiết thị trường hiện nay còn kém hiệu quả.

Theo ông, cần triển khai các Trung tâm giao dịch bất động sản do Nhà nước quản lý để tăng tính minh bạch và niềm tin trong các hoạt động giao dịch.

Đồng thuận với việc hình thành sàn giao dịch bất động sản, hướng tới xây dựng thị trường minh bạch, hiệu quả nhưng ông Nguyễn Khánh Duy – Giám đốc bộ phận kinh doanh căn hộ Savills – e ngại khi thực hiện sẽ gặp một số thách thức.

Thách thức nằm ở sự đồng bộ giữa các cơ quan quản lý, việc liên thông dữ liệu, chuẩn hóa quy trình đòi hỏi sự phối hợp từ nhiều bên. Hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực cũng là yếu tố đáng lưu ý, để có thể vận hành, giám sát và quản lý thông tin chặt chẽ.

Để giải quyết bài toán, ông Duy đề xuất cần hoàn thiện hành lang pháp lý cho giao dịch điện tử, công nhận giá trị pháp lý của hợp đồng, chữ ký số và chứng nhận điện tử, đảm bảo quy trình giao dịch trực tuyến có tính ràng buộc như giao dịch truyền thống. Để làm được, cơ sở dữ liệu quốc gia kết nối thông tin đất đai, nhà ở, thuế, dân cư và ngân hàng cũng phải được chuẩn hóa và liên thông.

Cuối cùng, mô hình hợp tác công – tư cần được phát huy triệt để, Nhà nước giữ vai trò hoạch định, còn doanh nghiệp cung cấp công nghệ, nền tảng vận hành và các dịch vụ hỗ trợ như định giá, tài chính, bảo hiểm, tư vấn pháp lý.

Đề xuất liên quan đến tiền cọc đấu giá đất được Bộ Tư pháp nêu trong tờ trình dự thảo Nghị quyết xử lý vướng mắc về đấu giá quyền sử dụng đất khi giao, cho thuê đất theo quy định của Luật Đất đai.

Theo quy định hiện hành, mức tiền đặt trước khi đấu giá tối thiểu là 5% nếu giao đất ở cho cá nhân và 10% nếu là dự án đầu tư, còn tối đa là 20%. Dự thảo nâng mức tiền đặt cọc của cá nhân tham gia đấu giá đất lên tối thiểu 20%, tối đa 50%.

“Việc nâng mức tiền đặt trước đối với trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất là một giải pháp nhằm ngăn chặn tình trạng lợi dụng hoạt động đấu giá tài sản để trả giá cao nhằm trục lợi rồi sau đó bỏ cọc”, tài liệu thẩm định dự thảo nêu.

Tuy nhiên, theo Bộ Tư pháp, quy định này cũng tiềm ẩn nguy cơ làm giảm số lượng người đăng ký tham gia đấu giá, từ đó, giảm tính cạnh tranh và giá trúng đấu giá có khả năng không đạt được ở mức cao so với giá khởi điểm. Việc có ít người đăng ký tham gia đấu giá sẽ làm tăng khả năng thao túng giá của một nhóm người nhất định. 

Bên cạnh đó, đối với những tài sản là quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư có giá trị lớn, việc phải đặt trước số tiền là 50% giá khởi điểm sẽ gây khó khăn nhất định cho người tham gia đấu giá trong việc huy động tiền để tham gia đấu giá, từ đó làm giảm tính hấp dẫn của hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất.

Nếu được thông qua, Nghị quyết này sẽ có hiệu lực từ ngày ban hành đến ngày 28/2/2027.

Thời gian qua, hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất ở nhiều địa phương, đặc biệt là khu vực vùng ven Hà Nội, đang trở nên “nóng” bất thường.

Theo ghi nhận từ phóng viên Dân trí, tại nhiều phiên đấu giá, mức giá trúng tăng vọt, thậm chí có nơi lên tới hàng trăm triệu đồng mỗi m2, vượt xa giá thị trường. Cơn sốt này bắt đầu từ những khu vực vùng ven như Thanh Oai, Hoài Đức, Đan Phượng… rồi nhanh chóng lan sang các huyện khác

Bên cạnh đó, nhiều khu đất được đưa ra đấu giá với giá khởi điểm thấp hơn đáng kể so với giá thị trường, khiến giới đầu tư coi đây là cơ hội kiếm lời nhanh. Khi một vài phiên đấu giá đạt giá trúng cao bất thường, giá đất khu vực lân cận cũng bị đẩy tăng thêm 5-10 triệu đồng/m2, tạo hiệu ứng dây chuyền.

Tuy nhiên, đi cùng cơn “nóng” đấu giá là làn sóng bỏ cọc. Đơn cử, tại phiên đấu 69 thửa đất xã Thanh Cao, huyện Thanh Oai cũ, chỉ 13 lô hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Khoảng 80% người trúng đấu giá đã bỏ cọc. 

Tương tự, tại quận Hà Đông cũ, có 22 trong số 27 thửa đất trúng đấu giá vào tháng 10 năm ngoái chưa được khách hàng nộp tiền, tương đương 80% lô đất trúng đấu giá đã bị bỏ cọc.

Trong tờ trình dự thảo Nghị quyết xử lý vướng mắc về đấu giá quyền sử dụng đất khi giao, cho thuê đất theo quy định của Luật Đất đai, cơ quan soạn thảo là Bộ Tư pháp nhận định, hoạt động đấu giá đất thời gian qua có nhiều bất cập.

Đơn cử là tình trạng người tham gia đấu giá đất trả giá cao bất thường, có dấu hiệu cấu kết thao túng giá rồi “bỏ cọc”, ảnh hưởng đến sự phát triển lành mạnh của thị trường bất động sản. Trong khi đó, luật pháp hiện hành chưa có chế tài đủ răn đe các hành vi trên.

Để khắc phục, Bộ Tư pháp đề xuất cơ chế liên quan đến xử lý hành vi bỏ cọc đấu giá đất.

Bộ Tư pháp đề xuất người bỏ cọc đấu giá đất phải bồi thường toàn bộ các thiệt hại phát sinh từ việc tổ chức cuộc đấu giá (giá dịch vụ đấu giá, chi phí tổ chức đấu giá) do phải hủy kết quả đấu giá quyền sử dụng đất.

Đồng thời, người bỏ cọc đấu giá đất còn bị cấm tham gia đấu giá theo thời hạn nhất định. Nếu trúng đấu giá mà không nộp tiền thì cấm từ 2 đến 5 năm, trúng đấu giá mà nộp tiền không đầy đủ thì cấm từ 6 tháng đến 3 năm.

Nếu được thông qua, Nghị quyết này sẽ có hiệu lực từ ngày ban hành đến ngày 28/2/2027.

Tuy nhiên, đề xuất về chế tài bỏ cọc đấu giá đất cũng gây lo ngại như hạn chế quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Bởi những nội dung về nhóm quyền trên theo Hiến pháp phải do luật định, không áp dụng phương án ban hành nghị quyết của Chính phủ.

Phản hồi ý kiến trên, Bộ Tư pháp cho biết Bộ luật Dân sự quy định cá nhân, pháp nhân lạm dụng quyền dân sự để thực hiện hành vi trái pháp luật, Tòa án có thể không bảo vệ một phần hoặc toàn bộ quyền của họ, buộc bồi thường nếu gây thiệt hại. Như vậy, việc quy định chế tài cấm tham gia đấu giá đất nếu bỏ cọc “không được coi là hạn chế quyền công dân, quyền con người”.

Ngoài ra, việc đấu giá tài sản là một phương thức mua bán tài sản, không phải ngành nghề kinh doanh nên đề xuất này cũng không hạn chế quyền tự do kinh doanh được quy định trong Hiến pháp, theo cơ quan soạn thảo.