Tại cuộc họp về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) ngày 13/8, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà cho rằng việc định giá đất cần kiên định nguyên tắc “một giá” do Nhà nước quyết định và áp dụng thống nhất trong mọi giao dịch.

“Các địa phương cần áp dụng bảng giá đất thống nhất, điều chỉnh theo dữ liệu thị trường trong khi hệ số giá không thay đổi nếu chưa có quyết định chính sách mới”, ông nói. Với các đối tượng chính sách, theo Phó thủ tướng, việc điều chỉnh nên giao cho địa phương để bảo đảm công bằng, đạt hiệu quả kinh tế – xã hội.

Quy định về bảng giá đất là một trong những nội dung được Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất sửa tại dự thảo Luật Đất đai (thay thế).

Tại tờ trình dự thảo Luật sửa đổi Luật Đất đai 2024, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất hai phương án sửa đổi. Phương án một là Chính phủ ban hành bảng giá đất 5 năm một lần, thay vì hàng năm như hiện hành. Bảng giá đất được xây dựng theo khu vực, vị trí. Với khu vực có bản đồ địa chính số và cơ sở dữ liệu giá đất, bảng giá đất sẽ được xây dựng đến từng thửa. UBND cấp tỉnh có quyền quyết định trong trường hợp cần thiết phải bổ sung bảng giá đất trong năm.

Phương pháp hai là bỏ giá đất cụ thể và áp dụng lại hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K). Hệ số K là tỷ lệ tăng, giảm của các khu vực, vị trí đã quy định để điều chỉnh giá trong bảng giá đất theo từng năm. UBND cấp tỉnh sẽ ban hành hệ số điều chỉnh giá đất bắt đầu từ năm tiếp theo của kỳ 5 năm áp dụng bảng giá đất.

Thực tế, Luật Đất đai 2024 quy định việc xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường, nhưng không yêu cầu bảng giá đất phải bám sát giá thị trường – vốn luôn biến động. Tuy nhiên, khi triển khai thực tế lại xuất hiện nhiều bất cập, đặc biệt là khoảng cách quá lớn giữa giá đất ở và nông nghiệp.

Theo đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Nhà nước cần kiểm soát, quyết định giá đất tại thị trường sơ cấp. Tuy nhiên, việc định giá đất lại phụ thuộc vào giá đất thị trường thứ cấp và kết quả tư vấn từ đơn vị chuyên môn. Điều này dẫn đến giá đất không phản ánh đúng bản chất thực tế.

Trong khi đó, phương pháp định giá thặng dư cũng gặp nhiều vướng mắc do phụ thuộc vào thông tin thị trường biến động không ổn định. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ tiếp cận đất đai mà còn làm tăng chi phí đầu tư, giảm khả năng cạnh tranh của địa phương.

Nhiều ý kiến tại cuộc họp đồng tình đơn giản hóa xác định nghĩa vụ tài chính dựa trên bảng giá đất và hệ số sử dụng đất, đồng thời đề nghị quy định rõ hơn để thuận lợi khi áp dụng cho từng loại dự án.

Ngoài giá đất, Phó thủ tướng cũng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp thu, nghiên cứu kỹ các quy định nhằm “mở cửa có chọn lọc” với thị trường bất động sản. Theo đó, chính sách cho phép nhà khoa học, doanh nhân, người nước ngoài yêu nước tiếp cận bất động sản ngoài khu vực hạn chế, nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quốc phòng, an ninh.

Về chính sách tiếp cận đất đai, Phó thủ tướng chỉ ra vướng mắc lớn là chưa phân biệt rạch ròi giữa đấu giá (bán quyền sử dụng đất cho người trả giá cao nhất) và đấu thầu (chọn nhà đầu tư với hiệu quả tối ưu, giá thấp nhưng đáp ứng yêu cầu).

“Đấu giá là lợi ích cụ thể, đấu thầu là lợi ích tổng thể”, ông nói và yêu cầu dự thảo cần quy định tiêu chí rõ ràng cho từng hình thức đấu giá, đấu thầu, với quan điểm tăng trưởng kinh tế dựa vào hiệu quả đầu tư trên đất.

Lãnh đạo Chính phủ đề nghị Bộ Tài chính kiên định nguyên tắc xác định thuế bất động sản đánh vào đất bỏ hoang, dự án chậm tiến độ, nhà xây xong để trống, thay vì áp dụng với dự án sử dụng nhiều đất để phát triển.

Liên quan đến các dự án đất đai, bất động sản còn vướng mắc, Phó thủ tướng yêu cầu dự án Luật phải có công cụ pháp lý để giải quyết dứt điểm, tránh lãng phí. Bên cạnh đó, ông lưu ý cơ chế mở rộng quyền định đoạt của Nhà nước về đất đai cần song song bảo đảm quyền của người dân.

Phương Dung

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến góp ý cho dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai 2024, trước khi trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 10. Một trong những nội dung đáng chú ý là việc bỏ quy định thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất bổ sung với phần thời gian chưa được tính tiền trong các trường hợp chuyển mục đích sử dụng hoặc giao đất có thu tiền.

Cụ thể, Điều 257 trong dự thảo đã bỏ quy định “khoản tiền người sử dụng đất phải nộp bổ sung”, chỉ còn giữ lại nội dung “Chính phủ quy định về việc áp dụng phương pháp định giá đất”. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp và người dân sẽ không phải nộp phần tiền bổ sung từng gây nhiều tranh cãi trong thời gian qua.

Hiện nay, mức thu tiền sử dụng đất bổ sung được Luật quy định là 5,4% mỗi năm. Trong dự thảo sửa đổi Nghị định 103 về tiền sử dụng đất và tiền thuê đất, Bộ Tài chính đề xuất giảm mức thu này xuống còn 3,6% hoặc bỏ hoàn toàn. Tuy nhiên, cơ quan này cho biết việc bãi bỏ hoàn toàn khoản thu chỉ có thể thực hiện nếu được quy định trực tiếp trong Luật Đất đai và đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu vấn đề này trong quá trình sửa luật.

Quy định thu tiền đất bổ sung lâu nay bị các chuyên gia và doanh nghiệp bất động sản xem là bất hợp lý. Việc chậm xác định nghĩa vụ tài chính thường xuất phát từ phía cơ quan nhà nước, nhưng chi phí lại đổ lên vai doanh nghiệp và người dân. Trong khi đó, tiền sử dụng đất vốn đã là một khoản đầu tư trả trước, được tính vào giá bán sản phẩm bất động sản. Việc truy thu thêm khiến chi phí bị đẩy sang người mua, làm giảm khả năng tiếp cận nhà ở và góp phần tạo ra lệch pha cung – cầu trên thị trường.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM, nhận định việc dự thảo Luật Đất đai sửa đổi bỏ quy định thu tiền sử dụng đất bổ sung là tín hiệu tích cực với thị trường. Theo ông, điều này sẽ giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính, góp phần hạ giá thành dự án, tạo điều kiện khơi thông nguồn cung nhà ở và gián tiếp hạ nhiệt giá nhà vốn đang neo cao do chi phí phát triển bị đội lên.

Theo ông Châu, trong bối cảnh thị trường đang thiếu lực cầu, mọi biện pháp tháo gỡ về thủ tục và tài chính đều mang lại hiệu ứng tích cực, đặc biệt là với các dự án chậm triển khai do vướng mắc về xác định nghĩa vụ tài chính.

Các chuyên gia cũng cho rằng việc điều chỉnh chính sách theo hướng giảm gánh nặng cho doanh nghiệp và người dân cho thấy cơ quan soạn thảo đã lắng nghe ý kiến từ thực tế, không chỉ giúp thị trường bất động sản phục hồi, mà còn góp phần cải thiện môi trường đầu tư và tăng tính minh bạch trong quản lý đất đai.

Bên cạnh việc bỏ quy định thu bổ sung tiền sử dụng đất, dự thảo sửa đổi Luật Đất đai 2024 cũng thêm cơ chế chuyển tiếp để đảm bảo ổn định trong thực thi. Trường hợp phương án giá đất đã được trình Chủ tịch UBND cấp có thẩm quyền trước thời điểm luật mới có hiệu lực, vẫn được quyết định theo phương án cũ mà không cần áp dụng quy định mới, tránh xáo trộn cho các hồ sơ gần hoàn tất.

Ngoài ra, trong trường hợp đến khi luật có hiệu lực nhưng cơ quan chức năng chưa ban hành tỷ lệ phần trăm hoặc hệ số cần thiết để định giá đất, như tỷ lệ khấu trừ chi phí hạ tầng, thì vẫn tiếp tục áp dụng quy định hiện hành trong Luật Đất đai 2024 để tính nghĩa vụ tài chính. Quy định này nhằm tránh gián đoạn trong quá trình xử lý hồ sơ và đảm bảo tính liên tục khi chuyển tiếp giữa các giai đoạn pháp lý.

Phương Uyên

Theo đồ án quy hoạch phân khu xây dựng 1/2000 vừa được UBND tỉnh Thanh Hóa phê duyệt, Khu công nghiệp Lưu Bình thuộc địa bàn 4 xã huyện Quảng Xương. Dự án gần quốc lộ 1A, giáp khu du lịch farmstay và cụm công nghiệp Cống Trúc.

Tổng diện tích nghiên cứu quy hoạch khoảng 470 ha, trong đó, đất xây dựng nhà máy, xí nghiệp chiếm hơn 70%, còn lại là đất công cộng, dịch vụ, cây xanh, bãi đỗ xe. Dự án còn được bố trí gần 52 ha quy hoạch 4 khu dân cư, nhà máy nước, đường giao thông và kênh tiêu thủy lợi.

Khu công nghiệp gồm ba giai đoạn, định hướng sử dụng công nghệ cao, ưu tiên các ngành nghề như lắp ráp linh kiện điện tử, viễn thông, công nghệ thông tin… Quy mô lao động khoảng 29.000 người.

Dự án được bố trí gần 19 ha đất nhà ở công nhân, tái định cư, đáp ứng nhu cầu khoảng 10.000 lao động. Vị trí khu nhà ở dự kiến nằm đối diện khu công nghiệp, thuộc xã Quảng Nhân.

Thanh Hóa là một trong những địa phương thu hút đầu tư nước ngoài hàng đầu miền Trung. Năm ngoái, tỉnh đã thu hút 105 dự án đầu tư trực tiếp, trong đó có 19 dự án FDI với tổng vốn đăng ký, tăng 25% so với cùng kỳ. Tới cuối 2023, tỉnh này có một khu kinh tế và 8 khu công nghiệp tổng diện tích hơn 2.000 ha và 45 cụm công nghiệp.

Đầu tháng 5, Tập đoàn Sumitomo của Nhật cũng được chấp thuận đầu tư Khu công nghiệp Thăng Long Thanh Hóa (giai đoạn 1) gần 170 ha, tổng vốn gần 3.000 tỷ đồng.

Đình Trí