Khách hàng mua trải nghiệm đính kèm từ chính sản phẩm – dịch vụ

Quy mô kinh tế trải nghiệm toàn cầu theo nghiên cứu Wise Guy Report sẽ đạt 778 tỷ USD năm 2024, dự kiến tăng lên 809 tỷ USD năm 2025 và vượt 1.200 tỷ USD vào năm 2035, với tốc độ tăng trưởng kép khoảng 4%/năm trong giai đoạn 2025-2035.

Các khảo sát cũng chỉ ra rằng khách hàng trên toàn cầu đang chi tiêu nhiều tiền hơn cho những dịch vụ mang tính trải nghiệm, vượt ra ngoài các sản phẩm vật lý. Trong ngành xa xỉ phẩm, yếu tố trải nghiệm luôn có tốc độ tăng trưởng kép cao nhất (giai đoạn 2010-2019) khi đạt 9%.

Các lĩnh vực tăng trưởng mạnh nhất gồm dịch vụ và giải trí, du lịch và lưu trú, phản ánh xu hướng người tiêu dùng toàn cầu ưu tiên chi cho trải nghiệm và cảm xúc hơn tích lũy tài sản hữu hình.

Tại hội thảo “Kinh tế Lifestyle – Động lực tăng trưởng mới của TPHCM” do báo Tuổi Trẻ phối hợp cùng Sở Công thương TPHCM vừa tổ chức, bà Thi Anh Đào, Giám đốc Khối Marketing Masterise Group nhận định kinh tế trải nghiệm không phải thuật ngữ hàn lâm mà là một giai đoạn phát triển của nền kinh tế. Ở đó, trải nghiệm của khách hàng trở thành sản phẩm độc lập, được doanh nghiệp thiết kế có chủ đích.

Bà cho rằng trong nền kinh tế trải nghiệm, người tiêu dùng không chỉ mua sản phẩm – dịch vụ, mà mua trải nghiệm từ chính sản phẩm – dịch vụ đó.

Vì thế, một sản phẩm thành công không chỉ ở số lượng bán ra, mà ở chất lượng hành trình trải nghiệm của khách hàng, từ lúc tiếp cận, sử dụng, đến cảm giác thuộc về cộng đồng và phong cách sống phù hợp với chính họ.

Đón sóng kinh tế trải nghiệm bằng không gian sống hàng hiệu

Theo Giám đốc Khối Marketing Masterise Group, với tầng lớp trung lưu trở lên, nhà không còn là nơi chỉ để ở, mà là không gian thể hiện phong cách sống. Người mua nhà hiện không chỉ xem xét phần cứng, diện tích, nội thất, vật liệu, mà đặt câu hỏi: “Cộng đồng sống ở đây là ai?”, “Hệ sinh thái dịch vụ có phù hợp với phong cách sống của tôi?”, “Dự án có mang lại trải nghiệm sống mỗi ngày như thế nào?”.

Trước đây, tiêu chí nhà cao cấp chủ yếu xoay quanh vị trí, quy mô căn hộ hoặc mức độ hoàn thiện. Về sau, khái niệm đó chuyển sang chuẩn cư dân và tiện ích nội khu. Còn ngày nay, khách hàng tìm kiếm một hệ sinh thái đồng bộ, từ cảnh quan, tiện ích, dịch vụ đến cộng đồng “đồng màu, đồng chất”.

Sự thay đổi này buộc các chủ đầu tư sẽ phải dịch chuyển từ tập trung vào “phần cứng” sang đầu tư nhiều hơn vào phong cách sống, không gian xanh, sức khỏe, trải nghiệm và gắn kết cộng đồng.

“Kinh tế trải nghiệm không mới, nhưng chưa được nhìn dưới lăng kính chiến lược. Khi xem trải nghiệm là sản phẩm, doanh nghiệp sẽ thay đổi cách thức vận hành”, bà Đào nhận định.

Kinh tế trải nghiệm đang tạo nên dòng dịch chuyển xu hướng trong ngành bất động sản. Tuy nhiên ghi nhận thực tế từ thị trường đang cho thấy không ít nhà phát triển bất động sản vẫn đang loay hoay nhập cuộc.

Bà Thi Anh Đào khẳng định tại Masterise Homes, doanh nghiệp định vị mô hình “branded living” – không gian sống hàng hiệu như cách đón đầu làn sóng Lifestyle Economy. Với Masterise Homes, “branded” không chỉ là “hàng có hiệu” mà là chất lượng hàng hiệu trong từng phân khúc.

Danh mục sản phẩm khi đó cũng được Masterise Homes thiết kế theo nhu cầu trải nghiệm của từng nhóm khách hàng. Như Masteri Collection cho nhóm Mass Affluent, tập trung không gian sống tiện ích và chuẩn quốc tế, trải nghiệm mang tính gắn kết cho thế hệ công dân toàn cầu.

Còn Lumière Series cho nhóm HENRYs (High Earners Not Rich Yet) gây ấn tượng bởi thiết kế tinh tế, cân bằng, đề cao sức khỏe và phong cách sống tinh anh…

Khi tầng lớp trung lưu mở rộng, nhu cầu sống theo phong cách ngày càng rõ rệt, kinh tế trải nghiệm không chỉ là một khái niệm thời thượng mà là động lực tái định hình chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam.

Và khi sản phẩm trở nên giống nhau, chính trải nghiệm, cảm xúc, cộng đồng, lối sống sẽ tạo ra khác biệt và quyết định sự trung thành của khách hàng.

Kỳ vọng minh bạch, hạn chế “thổi giá”

Trong dự thảo mới đây của Bộ Xây dựng trình Chính phủ, Trung tâm giao dịch bất động sản được đề xuất thành lập nhằm công khai và minh bạch hóa các giao dịch trên thị trường. Đầu mối này sẽ sử dụng dữ liệu do Nhà nước quản lý, bảo đảm mọi hoạt động mua bán, chuyển nhượng, cho thuê mua bất động sản đều được giám sát và xác thực.

Theo dự thảo, việc thành lập, tổ chức và vận hành trung tâm sẽ do Chính phủ quy định chi tiết, đồng bộ với quá trình chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai và bất động sản. Mục tiêu là xây dựng một hệ thống minh bạch, thống nhất, hạn chế tình trạng đầu cơ, “thổi giá”, đồng thời tạo niềm tin cho nhà đầu tư và người dân khi tham gia thị trường.

Theo kế hoạch, mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất sẽ được triển khai thí điểm trong giai đoạn 2026-2027, trên phạm vi toàn quốc. Các loại bất động sản được đưa vào giao dịch tại trung tâm bao gồm nhà ở có sẵn, nhà ở hình thành trong tương lai, quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án, cũng như quyền sử dụng đất ở được mã hóa, định danh.

Việc thí điểm thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản được nhiều người đặt kỳ vọng. Bởi thời gian qua, các hoạt động giao dịch bất động sản đang thực hiện trên tinh thần hoạt động qua sàn của doanh nghiệp quản lý, chủ yếu các hoạt động giới thiệu của các bất động sản, cũng như thực hiện một số giao dịch sơ cấp.

TS Phạm Thế Anh – Trưởng Khoa Kinh tế học, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân – cho rằng việc thành lập sàn này có ý nghĩa tích cực trong việc minh bạch hóa thông tin thị trường, giúp làm giảm tình trạng “giá ảo” và “giao dịch ảo” hiện nay.

Nếu vận hành hiệu quả, trung tâm này có thể giúp kiểm soát giá giao dịch thực tế, hạn chế tình trạng “thổi giá ảo” cũng như kê khai thấp giá để trốn thuế, đồng thời tạo cơ sở dữ liệu thống nhất phục vụ hoạch định chính sách.

Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE) nêu, nếu Trung tâm được thành lập và đi vào hoạt động, đảm bảo đúng các tiêu chí đề ra, chắc chắn sẽ mang đến một cuộc cách mạng cho ngành bất động sản Việt Nam.

Theo đó, trước khi bất động sản được đưa vào giao dịch, tất cả dữ liệu liên quan sẽ được tích hợp và định danh tại Trung tâm. Điều này đảm bảo tính pháp lý minh bạch, giúp người dân giao dịch thuận tiện hơn, đồng thời Nhà nước kiểm soát được toàn bộ biến động trên thị trường bất động sản, từ giá cả, lịch sử giao dịch đến các yếu tố pháp lý.

Hiện tại, các thủ tục liên quan đến giao dịch bất động sản còn rườm rà, mất nhiều thời gian và chi phí. Người dân phải thực hiện nhiều bước như công chứng, nộp thuế, đăng ký biến động… với thời gian trung bình 45-60 ngày. Khi Trung tâm giao dịch được triển khai, các thủ tục này sẽ được thực hiện nhanh chóng, chỉ trong 1-3 ngày, thậm chí tính bằng giờ, giúp giảm thiểu thời gian và chi phí.

Cũng theo đơn vị trên, Trung tâm này không thay thế chức năng của các cơ quan khác mà chỉ đóng vai trò kết nối, xử lý dữ liệu trên nền tảng số. Mô hình này đã được triển khai thành công ở nhiều quốc gia phát triển.

Đặc biệt, trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi số, định hướng này không chỉ phù hợp với xu thế phát triển mà còn là điều kiện tất yếu, mang tính bắt buộc để nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành và tính minh bạch của thị trường.

Cần hoàn thiện pháp lý và hạ tầng thông tin

Tại hội thảo gần đây, ông Nguyễn Văn Đính – Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam – đề xuất nhiều giải pháp trọng điểm phát triển thị trường lành mạnh, trong đó có khẩn trương hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về bất động sản. Bởi đây là một trong những nguyên nhân khiến công tác điều tiết thị trường hiện nay còn kém hiệu quả.

Theo ông, cần triển khai các Trung tâm giao dịch bất động sản do Nhà nước quản lý để tăng tính minh bạch và niềm tin trong các hoạt động giao dịch.

Đồng thuận với việc hình thành sàn giao dịch bất động sản, hướng tới xây dựng thị trường minh bạch, hiệu quả nhưng ông Nguyễn Khánh Duy – Giám đốc bộ phận kinh doanh căn hộ Savills – e ngại khi thực hiện sẽ gặp một số thách thức.

Thách thức nằm ở sự đồng bộ giữa các cơ quan quản lý, việc liên thông dữ liệu, chuẩn hóa quy trình đòi hỏi sự phối hợp từ nhiều bên. Hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực cũng là yếu tố đáng lưu ý, để có thể vận hành, giám sát và quản lý thông tin chặt chẽ.

Để giải quyết bài toán, ông Duy đề xuất cần hoàn thiện hành lang pháp lý cho giao dịch điện tử, công nhận giá trị pháp lý của hợp đồng, chữ ký số và chứng nhận điện tử, đảm bảo quy trình giao dịch trực tuyến có tính ràng buộc như giao dịch truyền thống. Để làm được, cơ sở dữ liệu quốc gia kết nối thông tin đất đai, nhà ở, thuế, dân cư và ngân hàng cũng phải được chuẩn hóa và liên thông.

Cuối cùng, mô hình hợp tác công – tư cần được phát huy triệt để, Nhà nước giữ vai trò hoạch định, còn doanh nghiệp cung cấp công nghệ, nền tảng vận hành và các dịch vụ hỗ trợ như định giá, tài chính, bảo hiểm, tư vấn pháp lý.

Chung cư chủ yếu ở phân khúc giá cao

Trong báo cáo 9 tháng đầu năm về nhà ở và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng cho biết giá bán nhiều phân khúc vẫn duy trì ở mức cao và tiếp tục có xu hướng tăng so với cùng kỳ năm trước.

Tại Hà Nội, giá bán sơ cấp từ chủ đầu tư hiện dao động trung bình 70–80 triệu đồng/m², tăng gần 6% so với quý I và khoảng 33% so với cùng kỳ năm ngoái. Một số dự án hạng sang còn được chào bán ở mức 150–300 triệu đồng/m².

Báo cáo mới đây của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cũng cho thấy giá chung cư Hà Nội quý vừa qua đạt bình quân 75,5 triệu đồng/m², tăng 7,7% so với quý trước. Nguyên nhân chính đến từ việc các chủ đầu tư tiếp tục đưa hàng tồn kho ra thị trường với mức giá cao, trong khi nguồn cung mới dự kiến chào bán trên 100 triệu đồng/m² lại tăng mạnh, dù thanh khoản vẫn trầm lắng.

Khảo sát thực tế của phóng viên Dân trí cho thấy, nhiều dự án mở bán gần đây đều nằm ở phân khúc cao cấp. Tại phường Đại Mỗ, giá căn hộ mở bán khoảng 80–120 triệu đồng/m². Một dự án ở đường Lê Quang Đạo (quận Nam Từ Liêm) niêm yết khoảng 130 triệu đồng/m², chưa bao gồm VAT và phí bảo trì.

Ở phường Việt Hưng, có dự án dự kiến giá vượt 120 triệu đồng/m²; tại khu vực Cầu Giấy, một dự án khác được đưa ra với giá từ 150 triệu đồng/m²; trong khi tại phường Xuân Đỉnh, một dự án mới cũng mở bán ở mức 100 triệu đồng/m².

Không chỉ thị trường sơ cấp, giá chung cư thứ cấp cũng leo thang vượt 100 triệu đồng/m². Chẳng hạn, dự án nằm trên trục đường Lê Quang Đạo từng được bán với giá 49–60 triệu đồng/m² vào năm 2020, nay đã được rao bán lại ở mức 100–120 triệu đồng/m².

Hay một dự án chung cư ở mặt đường Lê Văn Lương, thời điểm 2017, chủ đầu tư bàn giao căn hộ với giá từ 35 triệu đồng/m2, thì nay các căn hộ tại đây đều được rao bán trên 100 triệu đồng/m2.

Vì sao giá nhà leo thang?

Lý giải nguyên nhân giá chung cư tăng cao, bà Đỗ Thu Hằng – Giám đốc cao cấp Savills Hà Nội – cho biết thành phố đang đẩy mạnh cải cách thể chế, phát triển hạ tầng và thí điểm nhiều dự án nhà ở. Một số dự án mới dự kiến triển khai tại khu vực ngoài vành đai 3, khi hoàn tất thủ tục và đưa sản phẩm ra thị trường, sẽ góp phần điều chỉnh mặt bằng giá.

Theo bà Hằng, yếu tố then chốt vẫn là chi phí sử dụng đất, hiện chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành căn hộ. Nếu được tính toán hợp lý, hài hòa lợi ích Nhà nước và doanh nghiệp, giá nhà có thể giảm về mức phù hợp hơn với khả năng chi trả. Đồng thời, chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng, đất đai cho phân khúc vừa túi tiền cũng rất cần thiết để phát triển dòng sản phẩm này.

Ở góc nhìn khác, chuyên gia bất động sản Lê Đình Chung nhận định có nhiều nguyên nhân đẩy giá nhà tăng. Thứ nhất, quỹ đất nội thành khan hiếm, các chủ đầu tư có đất thường chọn phân khúc cao cấp. Thứ hai, chi phí nhân công, vật liệu, vốn đều leo thang, cộng thêm thủ tục pháp lý kéo dài làm chi phí vốn bị đội lên. Trong đó, tiền sử dụng đất là gánh nặng lớn nhất, trực tiếp đẩy giá nhà tăng vọt.

Ông Nguyễn Xuân Bình – Phó Tổng giám đốc Cienco 5 Land (Tập đoàn Mường Thanh) – cho rằng từ đầu 2023 đến nay, Hà Nội và TPHCM chứng kiến đợt tăng giá đột biến do thiếu nguồn cung nhà thương mại trong 4–5 năm qua. Quy định hiện hành chỉ cho phép làm dự án thương mại khi có quyền sử dụng đất ở đã khiến nhiều dự án bị đình trệ, dù chủ đầu tư có quỹ đất nhưng chưa đủ điều kiện pháp lý.

Ngoài ra, Luật Đất đai 2024 quy định xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường làm chi phí đất tăng mạnh. Thủ tục hành chính kéo dài, có dự án mất 5–10 năm mới hoàn tất giao đất và định giá, khiến chi phí tài chính và lạm phát tích tụ, đẩy giá thành sản phẩm lên cao.

Ông Bình nhấn mạnh, doanh nghiệp không muốn bán nhà giá cao bởi phân khúc cao cấp kén khách và rủi ro lớn. Tuy nhiên, với chi phí đầu vào ngày càng đội lên, đặc biệt là tiền sử dụng đất, các chủ đầu tư ngại đầu tư phân khúc nhà ở giá rẻ.