Theo kế hoạch Chính phủ giao, đến năm 2030, ngành xây dựng phải hoàn thành khoảng 1 triệu căn nhà ở xã hội. Chia sẻ tại buổi gặp mặt báo chí ngày 4/2, ông Nguyễn Trí Đức, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng, cho biết trên cơ sở kết quả thực hiện thực tế và tiến độ hiện nay, Bộ Xây dựng đánh giá mục tiêu này có thể hoàn thành sớm hơn dự kiến.

Cơ sở để vượt kế hoạch là nhờ tiến độ triển khai tăng tốc rõ rệt trong hai năm gần đây và quy mô nguồn cung đã được “gối đầu” từ số lượng lớn dự án đang triển khai. Năm 2025, Bộ đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 100.000 căn nhà ở xã hội, song thực tế đã hoàn thành hơn 102.700 căn, mức cao nhất kể từ khi triển khai Đề án, tạo dư địa thuận lợi cho các năm tiếp theo.

Lượng dự án đang triển khai và đã được chấp thuận chủ trương đầu tư hiện cũng ở mức lớn. Lũy kế đến hết tháng 12/2025, cả nước có 698 dự án nhà ở xã hội với quy mô hơn 657.000 căn, trong đó gần 170.000 căn đã hoàn thành, hơn 134.000 căn đang thi công và trên 354.000 căn đã được chấp thuận chủ trương đầu tư. Quy mô này tương đương khoảng 62% chỉ tiêu toàn Đề án, cho thấy “độ dày” nguồn cung đủ để duy trì tiến độ cao trong những năm tới.

Bộ Xây dựng nhận xét, tốc độ triển khai được cải thiện rõ rệt nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và Thủ tướng, cùng việc hoàn thiện khung pháp lý cho phát triển nhà ở xã hội. Nhiều văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành nhằm rút ngắn thủ tục đầu tư, cải cách hành chính, tháo gỡ vướng mắc về đất đai, lựa chọn chủ đầu tư và bố trí nguồn vốn.

Bên cạnh đó, vai trò của chính quyền địa phương được đánh giá là yếu tố then chốt. Nhiều tỉnh, thành đã hoàn thành và vượt chỉ tiêu được giao như Thái Nguyên, Sơn La, Nghệ An, Hưng Yên. Các đô thị lớn cũng đạt kết quả tích cực, trong đó, Hải Phòng vượt 23% kế hoạch, Hà Nội vượt 10%, Đà Nẵng vượt 9%, còn TP HCM hoàn thành chỉ tiêu.

Ngoài các, các địa phương hiện đã chủ động bố trí quỹ đất sạch, tích hợp nhà ở xã hội ngay trong các đồ án quy hoạch đô thị và khu công nghiệp, thay vì triển khai rời rạc như trước. Một số địa phương còn đưa chỉ tiêu nhà ở xã hội vào kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội hằng năm, tạo động lực tiến độ và trách nhiệm thực hiện rõ ràng.

Thời gian tới, Bộ Xây dựng xác định phát triển nhà ở xã hội tiếp tục là nhiệm vụ ưu tiên, đồng thời yêu cầu nâng cao chất lượng dự án, bảo đảm đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, tránh hình thành các khu nhà ở xã hội tách biệt, kém chất lượng. Các địa phương cũng coi đây là trách nhiệm chính trị, chủ động bố trí quỹ đất, rút ngắn thủ tục và lựa chọn nhà đầu tư đủ năng lực để chương trình đạt hiệu quả bền vững.

Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021–2030” đặt mục tiêu hoàn thành hơn 1 triệu căn đến năm 2030. Để đạt mục tiêu này, Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế nhằm tháo gỡ thủ tục, bố trí quỹ đất và hỗ trợ tín dụng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội.

Phương Uyên

Báo cáo tài chính hợp nhất của Công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Nhà Đà Nẵng (NDN) cho thấy, doanh thu quý IV/2025 đạt gần 6,6 tỷ đồng, giảm khoảng 16,5% so với cùng kỳ. Trừ đi giá vốn, công ty có lãi gộp gần 2,6 tỷ đồng, sụt hơn 21%.

Tuy nhiên, lợi nhuận của doanh nghiệp này cải thiện mạnh. Từ mức lỗ gần 5,6 tỷ đồng ở quý IV/2024, NDN có lãi sau thuế hơn 23,5 tỷ đồng ở kỳ này. Ban lãnh đạo giải thích nguyên nhân là thị trường chứng khoán có chuyển biến tích cực giúp lợi nhuận từ hoạt động tài chính tăng.

Theo đó, Nhà Đà Nẵng ghi nhận doanh thu hoạt động tài chính hơn 48,2 tỷ đồng, gấp 3,2 lần quý IV/2024. Trong đó, lãi đầu tư chứng khoán chiếm tới 93%, tương đương khoảng 44,8 tỷ đồng. Trừ đi chi phí, hoạt động tài chính mang về lợi nhuận 28,6 tỷ đồng.

So với bán hàng và cung cấp dịch vụ, hoạt động tài chính có doanh thu vượt 7,3 lần. Còn xét về lợi nhuận, mức độ chênh lệch lên tới 11 lần.

Tính theo giá đóng cửa cuối năm 2025, NDN sở hữu danh mục cổ phiếu gần 528 tỷ đồng. Chiếm tỷ trọng cao nhất là VHM của Vinhomes. Với giá trị tính đến cuối năm đạt gần 163 tỷ đồng, mã này giúp Nhà Đà Nẵng lãi khoảng 2,3 lần so với giá gốc. Bên cạnh đó, công ty cũng rót tiền vào HPG của Tập đoàn Hòa Phát và lãi gần 92 tỷ đồng. Song, họ cũng chịu lỗ khi đầu tư DGC của Hóa chất Đức Giang, PVT của PVTrans hay DGW của Digiworld.

Lũy kế cả năm 2025, Nhà Đà Nẵng có doanh thu giảm hơn một nửa về gần 26,6 tỷ đồng. Trong khi đó, lợi nhuận sau thuế lại cao hơn năm 2024 tới 4,65 lần và đạt hơn 168,6 tỷ đồng. Cả năm qua, họ lãi chủ yếu nhờ hoạt động tài chính khi lợi nhuận mảng này đạt hơn 185 tỷ đồng, gấp gần 18 lần lợi nhuận gộp từ hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ.

Ở hoạt động kinh doanh cốt lõi, Nhà Đà Nẵng đang có dự án trọng điểm là Monarchy Block B nhưng đang “vướng” pháp lý và vẫn còn căn hộ chưa bán hết. Đến cuối năm 2025, giá trị tồn kho của dự án này còn ghi nhận hơn 31,4 tỷ đồng. Ngoài ra, trong kế hoạch kinh doanh năm trước, công ty cũng nói sẽ tái khởi động dự án chung cư tại số 13 Nguyễn Chí Thanh (tên thương mại dự kiến là N Tower) nhưng chưa có lộ trình cụ thể.

Đầu tư chứng khoán và các hoạt động tài chính giúp các doanh nghiệp tận dụng nguồn tiền nhàn rỗi, đa dạng hóa nguồn thu và gia tăng lợi nhuận, bên cạnh hoạt động sản xuất kinh doanh chính. Với những doanh nghiệp có đội ngũ chuyên nghiệp, đầu tư cổ phiếu có thể trở thành một công cụ hỗ trợ chiến lược tài chính.

Tuy nhiên, thị trường chứng khoán không phải lúc nào cũng bằng phẳng. Doanh nghiệp không loại trừ khả năng thua lỗ, từ đó phải gánh thêm áp lực trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán. Nếu đầu tư vượt quá khả năng kiểm soát, doanh nghiệp cũng dễ bị xao nhãng hoạt động kinh doanh cốt lõi, thậm chí đối mặt rủi ro thanh khoản, làm xói mòn uy tín và niềm tin từ cổ đông. Vì vậy giới phân tích thường xem đầu tư chứng khoán như một hoạt động bổ trợ, đi kèm kỷ luật quản trị rủi ro chặt chẽ, thay vì trở thành trụ cột lợi nhuận của doanh nghiệp.

Nhà Đà Nẵng có tiền thân là doanh nghiệp nhà nước, được thành lập từ năm 1992. Hoạt động chính của công ty là đầu tư, kinh doanh bất động sản và xây dựng công trình tại Đà Nẵng. Doanh nghiệp chuyển sang mô hình cổ phần vào năm 2010 và niêm yết cổ phiếu trên sàn HNX từ cuối tháng 4/2011.

Tất Đạt

Anh Quang (33 tuổi, TP HCM) cho biết từng lên kế hoạch vay mua căn hộ cũ tại phường Thạnh Mỹ Tây, song đã phải dừng khi lãi suất ưu đãi tăng từ 7,6% lên gần 12%. Theo anh, mức trả nợ hàng tháng sau khi tính toán vượt quá khả năng chi trả, trong khi rủi ro lãi suất còn tiếp tục tăng khiến gia đình không dám mạo hiểm. “Chỉ cần lãi suất nhích thêm là áp lực tài chính sẽ rất lớn”, anh nói.

Ghi nhận trên thị trường cho thấy, chỉ trong vài tuần gần đây, lượng booking tại nhiều dự án giảm mạnh so với giai đoạn trước. Đại diện một doanh nghiệp phát triển nhà ở tại TP HCM cho biết, nếu như cuối năm ngoái, mỗi tuần doanh nghiệp này ghi nhận khoảng 40-50 lượt khách đặt chỗ, hiện chỉ còn hơn 10.

“Khách hàng vẫn hỏi thông tin, nhưng phần lớn dừng lại ở mức tham khảo, rất ít người quyết định ký hợp đồng”, ông nói.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại nhiều dự án đang triển khai trên thị trường. Đại diện một sàn giao dịch nhà đất phường Bình Trưng cho hay từ tháng 1, khi lãi suất điều chỉnh, nhiều khách hàng trước đó đã đặt cọc xin hoãn ký hợp đồng. Nguyên nhân chủ yếu do lo lãi vay quá cao làm tăng gánh nặng chi trả.

“Cách đây vài tháng, lãi suất cố định hai năm còn quanh mức 6,5%, nay đã lên 13%, với khoản vay trên 1 tỷ đồng, người mua đều phải cân nhắc lại”, đại diện doanh nghiệp chia sẻ.

Ghi nhận của VnExpress cũng cho thấy, lãi suất ưu đãi vay mua nhà tại nhiều ngân hàng quốc doanh thời gian gần đây đã tăng từ 6,5-8% lên 13-14%.

Động thái này được các nhà băng lý giải là nhằm kiểm soát dòng vốn vào lĩnh vực bất động sản khi tín dụng địa ốc năm 2025 tăng khoảng 22%, cao hơn mức 19% của toàn hệ thống; riêng cho vay kinh doanh bất động sản tăng 28%, trong khi vay mua nhà chỉ tăng 14%.

Bên cạnh yếu tố điều tiết, lãnh đạo các ngân hàng cho rằng chi phí vốn đầu vào cũng neo cao: lãi suất tiết kiệm quanh 7% mỗi năm, cộng chi phí dự trữ, bảo hiểm tiền gửi và vận hành đẩy tổng chi phí lên xấp xỉ 11%. Khi tính thêm biên lợi nhuận, mức cho vay 14% mỗi năm được cho là không quá bất thường. Ngoài ra, việc điều chỉnh tăng lãi suất cho vay địa ốc cũng nhằm phân bổ vốn sang lĩnh vực sản xuất kinh doanh (khu vực được ưu tiên) và đảm bảo cân đối lợi nhuận cũng như an toàn hệ thống.

Theo thống kê từ chuyên trang Batdongsan, từ tháng 11/2025 khi lãi suất vay mua nhà bắt đầu điều chỉnh, nhu cầu tìm kiếm bất động sản giảm 17% so với quý trước. Lượng giao dịch sụt giảm mạnh, nhiều chủ đầu tư tạm dừng kế hoạch bán hàng để điều chỉnh chính sách thanh toán. Nhóm nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính chịu tác động rõ nét nhất, với xu hướng trì hoãn hoặc dừng xuống tiền.

Nói về áp lực tín dụng đến thị trường địa ốc, ông Lucas Ignatius Loh Jen Yuh, CEO Nam Long Group, cho rằng lãi suất luôn là yếu tố then chốt chi phối sức mua bất động sản. Lãi vay tăng thêm 0,5 điểm phần trăm hoặc tiệm cận 10% mỗi năm có thể khiến nhu cầu suy giảm; nếu tăng 5-6 điểm phần trăm, người mua khó tiếp cận vốn hơn, kéo theo áp lực bán hàng với chủ đầu tư gia tăng. Tín dụng hạn chế cũng khiến doanh nghiệp phải thu hẹp khả năng mở rộng quỹ đất, phát triển dự án mới và đối mặt rủi ro kép khi chậm triển khai dự án, bào mòn biên lợi nhuận, đặc biệt với đơn vị phụ thuộc vốn vay và dự án dài hạn.

Ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, nói ngay cả khi doanh nghiệp và người mua chấp nhận lãi suất cao, dư địa room tín dụng hạn chế khiến khả năng tiếp cận vốn của người mua nhà tiếp tục thu hẹp. Tăng trưởng tín dụng bị kiểm soát theo quý khiến nhiều ngân hàng không còn nhiều dư địa cho vay, kéo thanh khoản thị trường hạ nhiệt. Việc siết vốn đột ngột cũng làm doanh nghiệp khó chuẩn bị phương án vay mới, đảo nợ hay triển khai dự án, gia tăng nguy cơ đứt gãy dòng tiền.

Theo ông, sức chịu đựng của doanh nghiệp hiện khác xa các chu kỳ trước. Sau giai đoạn khó khăn 2022-2024, phần lớn chủ đầu tư đã bán bớt tài sản, chuyển nhượng dự án, thu hẹp quy mô, nên hiện nay dư địa xoay xở không còn nhiều. Nếu tín dụng tiếp tục bị siết nhanh, nhiều doanh nghiệp sẽ khó lòng thích ứng.

Trong khi đó, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc thị trường nhà ở CBRE Việt Nam, cho biết khoảng 64% giao dịch bất động sản hiện sử dụng đòn bẩy tín dụng. Việc lãi vay tăng nhanh trong thời gian ngắn, đặc biệt với các khoản vay từ 1-2 tỷ đồng trở lên, khiến quyết định mua nhà trở nên thận trọng hơn. Điều này không chỉ khiến dòng tiền đầu cơ mà cả nhu cầu ở thực cũng bị nén lại.

Dù vậy, ông Kiệt đánh giá việc điều chỉnh lãi suất ngắn hạn là hợp lý trong bối cảnh giá nhà đang tăng quá nhanh và nhu cầu mua đầu tư chiếm đa số. Theo ông, nếu lãi suất vay mua nhà quá thấp và kéo dài, dòng tiền dễ chảy mạnh vào đầu cơ, đẩy giá bất động sản tăng nóng, làm lệch hướng vốn khỏi sản xuất – kinh doanh, gia tăng rủi ro nợ xấu và tiềm ẩn nguy cơ bong bóng tài sản, từ đó gây bất ổn kinh tế vĩ mô.

Ở góc nhìn dài hạn, chuyên gia bất động sản Đinh Thế Hiển nhìn nhận việc điều chỉnh lãi suất hiện nay là bước chuyển cần thiết để thị trường tái cấu trúc theo hướng bền vững. Ở tầm vĩ mô, lãi suất cao là công cụ kiểm soát lạm phát và ổn định tài chính; khi chi phí vốn không còn rẻ, cả người mua lẫn doanh nghiệp buộc phải cân nhắc kỹ dòng tiền và khả năng trả nợ, qua đó hạn chế đầu cơ và kỳ vọng tăng giá ngắn hạn.

Quá trình sàng lọc này cũng giúp thị trường hình thành cấu trúc vốn lành mạnh hơn, rủi ro được kiểm soát tốt hơn, dù trong ngắn hạn mức 14-15% vẫn là lực cản lớn khiến giao dịch thận trọng. Doanh nghiệp có tài chính vững, đòn bẩy thấp và quỹ đất sạch sẽ chống chịu tốt hơn, trong khi các đơn vị tăng trưởng nóng, phụ thuộc vốn vay ngắn hạn dễ gặp áp lực chi phí. Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp phải thu hẹp lại, ưu tiên dòng tiền, chấp nhận giảm lợi nhuận, tìm kiếm hợp tác đầu tư hoặc chuyển nhượng dự án để cân đối tài chính.

Bàn về hướng phát triển hài hòa trong giai đoạn hiện nay, theo giới chuyên môn, lãi suất nên được duy trì ở mức vừa đủ để sàng lọc rủi ro và ngăn đầu cơ, nhưng không quá cao kéo dài, nhằm vẫn hỗ trợ nhu cầu ở thực và các doanh nghiệp lành mạnh; sự cân bằng này phụ thuộc vào phối hợp giữa chính sách lãi suất, hạn mức tín dụng và giám sát rủi ro hệ thống.

Phương Uyên