Thị trường bất động sản xã Nghi Phong cũ, nay là phường Vinh Lộc, Nghệ An “bùng nổ” sau khi thông tin Trung tâm hành chính tỉnh này được quy hoạch trên trục đại lộ Vinh – Cửa Lò. 

Trong khi giá đất tại các phường cũ như Đông Vĩnh, Quán Bàu, Hưng Đông dao động quanh mức 30-40 triệu đồng/m2, thì một số lô mặt đường 72m ở Nghi Phong được rao bán với giá 70-80 triệu đồng/m2. Ngay cả đất trong ngõ cũng tăng từ 10-12 triệu đồng/m2 lên 17-25 triệu đồng/m2 chỉ sau một năm.

Anh Trường Văn Ngọc (trú xã Hưng Nguyên) cho biết mua lô đất tại xóm 5 Nghi Phong với giá 12 triệu đồng/m2 vào tháng 11/2024. Đến tháng 11/2025, nhiều môi giới liên tục hỏi mua lại 25-26 triệu đồng/m2.

“Tôi mua để ở, nhưng ngày nào cũng có người gọi trả giá, không hiểu sao đất ở Nghi Phong lại tăng đến chóng mặt như vậy”, anh Ngọc nói.

Theo nhận định của người dân và giới chuyên gia, mức tăng này không xuất phát từ nhu cầu thực hay giá trị hạ tầng. Khu vực này chưa có sự phát triển tương xứng, dân cư còn thưa thớt, nhiều dự án mới chỉ nằm trên giấy tờ.

“Địa tô bị đẩy lên quá mức, tăng kiểu này là bất thường”, một cán bộ Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An chia sẻ với phóng viên Dân trí.

Qua tìm hiểu, nhiều dấu hiệu cho thấy Nghi Phong đang rơi vào kịch bản “thổi giá”. Giai đoạn đầu, một số nhóm gom đất trước khi thông tin quy hoạch lan rộng. Sau đó, họ tạo chuỗi giao dịch nội bộ để “làm giá”, đẩy giá từng ngày. Khi giá đạt đỉnh ảo, các nhóm này rao bán để “thoát hàng”, đẩy rủi ro cho người mua sau cùng.

Một số người dân cho biết, phần lớn giao dịch gần đây thực chất là môi giới tự “đẩy giá” cho nhau nhằm tạo hiệu ứng sốt. “Người mua thật gần như không có. Đất vẫn vậy mà giá tăng gấp đôi, gấp ba…”, một người dân địa phương cho hay.

Một cán bộ tỉnh Nghệ An (xin giấu tên) cảnh báo: “Ngay cả khi Trung tâm hành chính được triển khai, giá đất vẫn phải dựa trên hạ tầng thật. Mức 70-80 triệu đồng/m2 hiện tại là không hợp lý. Ai “nhảy vào” lúc này rất dễ trở thành nạn nhân của giao dịch ảo”.

Giới chuyên gia cũng nhận định, việc giá tăng vượt xa giá trị địa tô và hạ tầng là dấu hiệu điển hình của bong bóng bất động sản. Tại các thị trường chưa có động lực phát triển mạnh, các cơn sốt thường xuất hiện khi thông tin quy hoạch bị thổi phồng.

“Nếu 1m2 đất chưa tạo ra giá trị tương xứng, việc tăng lên 70-80 triệu là vô lý”, vị cán bộ này nhấn mạnh.

Nếu không sớm kiểm soát tình trạng tung tin đồn, rao bán sai sự thật, giao dịch ảo và tự tạo sóng, thị trường có thể đối mặt nhiều hệ lụy như nhà đầu tư cuối bị thiệt hại, công tác quy hoạch bị méo mó, gây bất ổn kinh tế, xã hội.

Luật sư Nguyễn Quốc Khánh, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Nghệ An, cho biết lượng giao dịch tại Nghi Phong đã giảm do nguồn cung khan hiếm và giá bị đẩy lên quá cao.

“Người dân nên thận trọng khi giao dịch vì có thể vướng quy hoạch. Khi mua bán cần tìm đến các đơn vị pháp lý, công ty bất động sản uy tín để được tư vấn rõ ràng, cơ quan chức năng cần tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu đúng, tránh rủi ro…”, ông Khánh khuyến cáo.

Như Dân trí đã thông tin, kể từ khi quy hoạch Trung tâm hành chính tỉnh xuất hiện, đất dọc đại lộ Vinh – Cửa Lò, đặc biệt tại Nghi Phong, đã tăng chóng mặt. Nhiều vị trí bị đẩy giá gấp đôi chỉ trong thời gian ngắn; hoạt động rao bán, livestream (phát trực tiếp) chốt đơn diễn ra dày đặc, tiềm ẩn nguy cơ “sốt ảo” và rủi ro lớn cho nhà đầu tư.

Theo dữ liệu từ Batdongsan.com.vn, chung cư tiếp tục là tâm điểm của thị trường Hà Nội trong quý III năm nay. Chu kỳ từ năm 2021 đến nay, Hà Nội dẫn đầu cả nước với mức tăng trưởng giá bất động sản lên tới 112%. So với quý I/2023, phân khúc chung cư tăng giá 95%.

Sự tăng giá này đặc biệt rõ rệt tại phân khúc cao cấp ở các quận cận trung tâm như Tây Hồ và Ba Đình – nơi giá rao bán chung cư phổ biến nằm trong khoảng 130-210 triệu đồng/m2. Sự leo thang đó đã tạo ra một rào cản lớn đối với đại bộ phận người mua nhà, đặc biệt là những người có nhu cầu ở thực.

Kết quả khảo sát của đơn vị này đã minh chứng rõ ràng cho áp lực này: 56% người được hỏi đánh giá chung cư hiện tại là “khó tiếp cận”. Điều này cho thấy dù thị trường bất động sản bán đang nhanh chóng phục hồi và chung cư đóng vai trò dẫn dắt về mức độ quan tâm nhưng khả năng chi trả của người dân đang bị thách thức.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc khu vực miền Nam của Batdongsan.com.vn, nhận định rằng tại thị trường Hà Nội, giá bán tiếp tục tăng lên nhưng nhu cầu có sự hạ nhiệt. Dòng tiền đầu tư vẫn tập trung nhiều ở phân khúc cao cấp cận trung tâm và chung cư tiếp tục dẫn dắt thị trường.

Phân khúc phổ thông, trung cấp có mức giá dưới 55 triệu đồng/m2 có hiệu suất tăng giá vượt trội với mức tăng 57-71% so với quý I/2024. Trong khi đó, nhu cầu với phân khúc này rất lớn. 

Nghịch lý giá cao và nhu cầu lớn tại phân khúc phổ thông đã tạo ra xu hướng dịch chuyển rõ rệt. Theo đơn vị trên, dòng tiền và nhu cầu đang dịch chuyển ra khỏi trung tâm, hướng về các khu vực vùng ven.

Cụ thể, dù lượng quan tâm bất động sản tại Hà Nội giảm 22% so với cùng kỳ năm 2024 nhưng xu hướng dịch chuyển nguồn cung và nhu cầu sang các khu vực vệ tinh như Đông Anh, Gia Lâm, và Long Biên ngày càng rõ rệt.

Các khu vực này có lợi thế về quỹ đất, giá cả còn cạnh tranh và hưởng lợi trực tiếp từ hàng loạt dự án hạ tầng giao thông trọng điểm đang được triển khai quyết liệt, như cầu Ngọc Hồi kết nối Hà Nội với Hưng Yên, và cao tốc Bắc – Nam.

Sự dịch chuyển đó không chỉ xảy ra với chung cư mà còn cả các loại hình khác như đất nền, nhà riêng. Giá đất nền tại các khu vực cận trung tâm tăng 95% và vùng ven tăng 75%, giá nhà riêng tăng 63% so với quý I/2023. 

Một đơn vị nghiên cứu bất động sản cũng có báo cáo mới đây cho thấy tính đến hết tháng 6, giá chung cư tại Hà Nội tăng 33% so với cùng kỳ năm 2024. Về nguồn cung, tổng nguồn cung chung cư tại Hà Nội mở bán mới trong cả năm dự kiến đạt khoảng 31.000 căn, tương đương mức của năm 2024.

Còn theo dữ liệu khác, nửa đầu năm, tổng nguồn cung mới tại Hà Nội đạt khoảng 14.900 căn, cao hơn 121% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá bán sơ cấp trung bình vẫn ở mức cao, đạt 91 triệu đồng/m2, tăng 40% theo năm. Đáng chú ý, các căn hộ có giá trên 4 tỷ đồng tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất, trong khi nguồn cung sơ cấp dưới 2 tỷ đồng gần như vắng bóng.

Về triển vọng nguồn cung, tính đến cuối năm nay, dự kiến thị trường Hà Nội sẽ có khoảng 11.500 căn hộ được chào bán. Tuy nhiên, chủ yếu nguồn cung vẫn tập trung ở phân khúc cao cấp và trung cấp.

Ông Nguyễn Văn Đính – Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) – nói, nguồn cung chung cư đã tăng trong thời gian qua nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu của người dân.

Theo ông, với mức chi phí đầu tư cao như hiện nay, mặt bằng giá chung cư sơ cấp vẫn tiếp tục đi lên. Trong ngắn hạn từ nay tới cuối năm, giá căn hộ tại Hà Nội sẽ tiếp tục tăng do chi phí đầu vào tăng cao và kỳ vọng sinh lời của nhà đầu tư vẫn ở mức cao.

“Quả bom” chắc chắn sẽ nổ

China Vanke là ông lớn bất động sản cuối cùng còn trụ lại kể từ khi thị trường địa ốc Trung Quốc rơi vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng. 

Mới đây, China Vanke đã gửi thông báo cho các nhà đầu tư về thỏa thuận vay nợ trị giá 3,1 tỷ USD với Shenzhen Metro Group – một cổ đông thuộc sở hữu nhà nước.

Thoạt nhìn, thông báo này có vẻ bình thường. Nhưng thực chất, giới quan sát cho rằng động thái này đi kèm với một nội dung rất đáng ngại là Shenzhen Metro sẽ áp trần cho mọi hỗ trợ tài chính tiếp theo và yêu cầu Vanke thế chấp tài sản cho các khoản vay, bao gồm cả 2,8 tỷ USD đã giải ngân trước đó. 

Trong gần 2 năm qua, Shenzhen Metro đã liên tục hỗ trợ Vanke. Do đó, các chuyên gia cho rằng yêu cầu mới của Shenzhen Metro phát đi tín hiệu rằng giới chức Trung Quốc đã cạn kiệt kiên nhẫn.

Nguồn tin của Bloomberg cho biết các nhà quản lý Trung Quốc không sẵn lòng “giải cứu” Vanke và đang lên kế hoạch để hạn chế hậu quả từ khủng hoảng nợ của “chúa chổm” này.

Vanke liệu có “quá lớn để sụp đổ”?

Vanke hiện có khoảng 50 tỷ USD nợ chưa thanh toán. Các ngân hàng và quỹ đầu tư cảnh báo rắc rối của công ty có thể lan rộng trong nền kinh tế và hệ thống tài chính, gây tổn thất cho nhiều ngân hàng và gia tăng áp lực lên thị trường nhà đất. 

Vanke hiện gánh khoảng 50 tỷ USD nợ chưa thanh toán. Các ngân hàng và quỹ đầu tư lo ngại rằng những khó khăn của tập đoàn này có thể tạo ra hiệu ứng lan truyền trong nền kinh tế và khiến nhiều ngân hàng đối mặt với rủi ro thua lỗ và làm gia tăng sức ép lên thị trường bất động sản.

“Vanke từng là công ty kiểu mẫu trong lĩnh vực bất động sản. Do đó, việc công ty đối mặt với khủng hoảng nợ nghiêm trọng sẽ giáng đòn mạnh vào thị trường”, ông Liu Shui, nhà phân tích tại China Index Holdings, bình luận trong báo cáo.

Khác với China Evergrande, “chúa chổm” vốn vay nợ ồ ạt và chi tiêu bừa bãi, Vanke từng được đánh giá là an toàn hơn và có nhiều mối quan hệ hơn với chính quyền. Một số nhà đầu tư thậm chí còn cho rằng Vanke “quá lớn để sụp đổ”.

Theo nguồn tin của Bloomberg, trong quý III/2025, ngân hàng đầu tư China International Capital đánh giá Vanke đã mất khả năng thanh toán nợ. Đến tháng 11, các nhà chức trách bắt đầu báo hiệu rằng họ sẽ không giải cứu Vanke.

Trong tháng qua, Vanke đã công bố kế hoạch trì hoãn trả nợ 2 lô trái phiếu nội địa. Sau 2 lần bị S&P Global Ratings hạ bậc, xếp hạng tín nhiệm của Vanke đã xuống CCC-, tức chỉ cách 3 bậc so với mức vỡ nợ.

Hiện nay, giới chuyên gia nhận định Vanke gần như không còn cơ hội được giải cứu, mà chỉ đang cố kéo dài thời điểm của một kết cục khó tránh khỏi.

Vanke còn nhiều lô trái phiếu và khoản nợ khác cần phải đàm phán với nhà đầu tư. Nếu không thể thuyết phục chủ nợ, Vanke có thể sẽ phải bước vào một cuộc tái cấu trúc nợ phức tạp. Trong trường hợp đó, công ty có rất ít cơ hội “sống sót”.

Bắc Kinh cũng từng cân nhắc tung ra gói giải cứu 50 tỷ nhân dân tệ, trong đó dành khoảng 20 tỷ nhân dân tệ từ hạn ngạch trái phiếu chính quyền địa phương đặc biệt để mua các bất động sản chưa bán và đất trống từ Vanke.

Tuy nhiên, tình hình của Vanke ngày càng trở nên tồi tệ và có vẻ sẽ tiếp tục báo lỗ hàng chục tỷ nhân dân tệ trong năm nay. Điều đó khiến Vanke gặp khó khăn trong việc thanh toán các nghĩa vụ nợ ngắn hạn – bao gồm cả chi phí hoàn thành dự án.

Nguồn tin của Bloomberg cho biết Shenzhen Metro từng cân nhắc hợp nhất báo cáo tài chính của Vanke vào báo cáo của mình. Nhưng họ từ bỏ kế hoạch này khi nhận thấy các vấn đề tài chính của Vanke ngày càng trầm trọng.