Sở Xây dựng Hà Nội vừa thông báo kế hoạch tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua tại hai tòa OXH2 và OXH3 thuộc dự án xây dựng nhà xã hội Kiến Hưng (quận Hà Đông). Chủ đầu tư là liên danh Công ty cổ phần Đầu tư phát triển đô thị Kiến Hưng và Công ty cổ phần Đầu tư phát triển Hợp Phú.

Đợt mở bán này có 103 căn, gồm 21 căn tại tòa OXH3 (diện tích 56,4m2) và 82 căn ở tòa OXH2 (diện tích 35-56 m2). Các căn được mở bán với giá từ 13,7 triệu đồng mỗi m2 (gồm thuế VAT, chưa có kinh phí bảo trì). Người mua cần trả khoảng 479-778 triệu đồng một căn.

Đối tượng được mua là các khách hàng đang thuê nhà xã hội tại hai tòa này đủ thời hạn 5 năm. Thời gian tiếp nhận hồ sơ đến hết ngày 9/5.

Đây là quỹ căn nhà xã hội thuộc diện chuyển bán sau 5 năm cho thuê. Theo Nghị định 100/2015, chủ đầu tư phải dành tối thiểu 20% tổng diện tích sàn nhà ở để cho thuê, áp dụng với dự án nhà xã hội có vốn ngoài ngân sách. Sau 5 năm, họ được phép bán quỹ căn này cho người thuê hoặc nhóm trong diện thụ hưởng chính sách nhà xã hội. Tuy nhiên, Luật Nhà ở 2023 có hiệu lực từ 1/8/2024 đã bỏ quy định trên.

Trước đó, Hà Nội có hàng trăm căn nhà xã hội thuộc diện chuyển bán sau 5 năm cho thuê, dao động 7,6-13,6 triệu đồng một m2. Đơn cử, khu nhà xã hội Phú Lãm, quận Hà Đông có hơn 400 căn đủ điều kiện chuyển bán với giá khoảng 13,6 triệu đồng mỗi m2 (chưa gồm VAT và phí bảo trì).

Khu nhà xã hội CT2A thuộc khu nhà ở Thạch Bàn, quận Long Biên có 82 căn được mở bán với giá khoảng 12,3 triệu đồng mỗi m2. Hay khu đô thị mới Đặng Xá 2, Gia Lâm, cũng có 3 căn đủ điều kiện chuyển bán với giá 7,6 triệu đồng một m2.

Theo đề án phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội tới 2030, Hà Nội có mục tiêu phát triển nhà xã hội cao hàng đầu cả nước với 56.200 căn. Tuy nhiên, 4 năm qua, thành phố hoàn thành chưa đến 21% chỉ tiêu đề ra. Năm ngoái, cả Thủ đô chỉ có một dự án nhà ở xã hội cho thuê được cấp phép xây dựng.

Năm nay, Thủ tướng giao thành phố hoàn thành 4.670 căn nhà xã hội. Tuy nhiên, ông lưu ý việc phát triển nhà xã hội tại Thủ đô không chỉ tập trung ở “nơi còn nhiều đất” như Đông Anh, trong khi nơi không còn nhiều quỹ đất như quận Nam Từ Liêm thì không làm.

Từ đầu năm đến nay, nguồn cung nhà xã hội ở Thủ đô có cải thiện tích cực. Thành phố liên tục khởi công ba dự án, cung cấp hơn 2.000 căn tập trung tại huyện Đông Anh, Thanh Trì.

Ngọc Diễm

– Từ đầu năm đến nay, dòng tiền bất động sản đang có xu hướng dịch chuyển vào phía Nam. Theo ông, nguyên nhân của sự dịch chuyển này là gì?

– Hai năm qua, giá bất động sản tại Hà Nội và các tỉnh phía Bắc tăng nhanh, giá đất thổ cư ở Thủ đô leo thang mạnh, tăng tới 30%, chung cư vẫn tiếp tục sốt giá. Trong khi, bất động sản ở TP HCM và các tỉnh phía Nam ổn định hơn, giá đất thổ cư tại TP HCM chỉ tăng khoảng 3% sau gần hai năm, các tỉnh lân cận như Đồng Nai, Bình Dương, Long An, Bà Rịa – Vũng Tàu cũng ghi nhận mức giá ổn định.

Rõ ràng, với mức giá tốt hơn ở phía Bắc, thị trường địa ốc phía Nam đang trở thành điểm đến của các nhà đầu tư, thúc đẩy sự dịch chuyển của dòng tiền bất động sản. Song song đó, loạt chính sách gỡ vướng pháp lý, khơi thông bất động sản đã thúc đẩy niềm tin cho nhà đầu tư trở lại với thị trường TP HCM và các vệ tinh lân cận có hạ tầng tốt.

Khi dòng tiền đổ vào các khu vực phía Nam, nhu cầu về nhà ở và đất đai sẽ tăng cao, đặc biệt là các đô thị mới như Bà Rịa – Vũng Tàu, Long An, Bình Dương… nơi sở hữu nhiều yếu tố thuận lợi như hạ tầng giao thông phát triển, quỹ đất rộng, giá cả còn cạnh tranh và nhu cầu nhà ở tăng cao.

– Những yếu tố nào khiến các đô thị mới trở thành điểm đến của nhà đầu tư?

– Thực tế, giá bất động sản trung tâm tại các đô thị lớn ngày càng cao, buộc các nhà đầu tư có nguồn lực tài chính vừa phải tìm kiếm thị trường tiềm năng ở vùng ven. Gần đây, nhiều doanh nghiệp địa ốc cũng đã chủ động tìm kiếm, tích lũy quỹ đất sạch tại các khu vực gần trung tâm để triển khai dự án, tận dụng lợi thế giá đất còn “mềm” và tiềm năng tăng trưởng cao.

Các tỉnh, thành phố kề bên những đô thị lớn cũng cũng đang đẩy mạnh quy hoạch phát triển đô thị; ưu đãi thuế, thủ tục hành chính, tạo môi trường đầu tư hấp dẫn cùng các chính sách thu hút dân cư và lao động. Nhu cầu về nhà ở, căn hộ, trung tâm thương mại, văn phòng tại các địa phương cũng ngày càng lớn.

Ngoài ra, sự hoàn thiện của hạ tầng giao thông, gồm một số tuyến đường cao tốc, vành đai hay hệ thống giao thông công cộng, giúp rút ngắn thời gian kết nối giữa khu vực vệ tinh với trung tâm thành phố đã tạo ra giá trị gia tăng cho bất động sản.

Thêm vào đó, đối với dân số trẻ, họ ngày càng ưu tiên không gian sống xanh, môi trường sống trong lành – những điều rất khó tìm được ở các đô thị trung tâm lâu đời, quỹ đất hạn hẹp.

– Là một trung những thủ phủ du lịch khu vực Đông Nam Bộ, ông đánh giá như thế nào về thị trường địa ốc Bà Rịa – Vũng Tàu?

– Cách TP HCM chỉ khoảng 100 km, Bà Rịa – Vũng Tàu có thể xem là thị trường địa ốc mới đầy tiềm năng của khu vực Đông Nam Bộ. Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, phấn đấu đến năm 2030, Bà Rịa – Vũng Tàu cơ bản đủ tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc trung ương, đóng vai trò là một cực phát triển quan trọng trong hệ thống đô thị của vùng Đông Nam Bộ. Các đô thị mới được đầu tư gồm Bà Rịa, Vũng Tàu, Phú Mỹ, Long Điền, Long Hải. Đây là những tín hiệu để thị trường bất động sản địa phương vào “guồng đua”.

Về mặt địa lý, Bà Rịa – Vũng Tàu nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, là cửa ngõ ra biển Đông của khu vực Đông Nam Bộ, giúp kết nối giao thương trong nước và quốc tế thuận lợi. Quỹ đất ở đây còn dồi dào để có thể phát triển khu dân cư, bất động sản thương mại, công nghiệp. Mặt khác, giá đất còn khá tốt so với các đô thị vệ tinh của TP HCM, kể cả so với Bình Dương, Đồng Nai.

Chưa kể, địa phương còn có lợi thế về du lịch từ lâu. Cộng hưởng các yếu tố này, Bà Rịa – Vũng Tàu nhiều tiềm năng trở thành trung tâm đầu tư bất động sản lớn của Đông Nam Bộ trong tương lai.

– Yếu tố nào sẽ thúc đẩy thị trường địa ốc Bà Rịa – Vũng Tàu, thưa ông?

– Một thập kỷ qua, hạ tầng cơ sở của Bà Rịa – Vũng Tàu đã được cải tiến mạnh, đây cũng là đòn bẩy mạnh mẽ cho thị trường bất động sản địa phương này. Tiêu biểu có các dự án đường cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, dự án cầu Phước An, tuyến đường vành đai 4 kết nối Bà Rịa – Vũng Tàu với TP HCM, Long An, Bình Dương và Đồng Nai.

Điểm mạnh của Bà Rịa – Vũng Tàu còn nằm ở cảng Cái Mép – Thị Vải và sân bay Long Thành. Trong đó, cảng Cái Mép – Thị Vải là cụm cảng nước sâu hàng đầu của cả nước, gắn với hành lang kinh tế Mộc Bài – TP HCM – Biên Hòa – Vũng Tàu và hành lang kinh tế xuyên Á, là cửa ngõ ra biển của khu vực Đông Nam Á. Lợi thế này sẽ giúp tỉnh thu hút nguồn vốn đầu tư FDI để kích thích công nghiệp phát triển. Cùng với đó, lượng lớn chuyên gia và lao động đổ về các khu công nghiệp sẽ kéo theo nhu cầu về nhà ở và không gian thương mại dịch vụ. Ngoài ra, sân bay Long Thành khi đi vào hoạt động, sẽ làm tăng sức hút của bất động sản nơi đây.

– Sản phẩm bất động sản nào sẽ thu hút nhà đầu tư thời gian tới?

– Sản phẩm bất động sản nhà ở và bất động sản khu công nghiệp nhiều tiềm năng trong tương lai. Riêng với Bà Rịa – Vũng Tàu, do địa thế cùng phong tục tập quán và cách sống của người dân, nhà ở thấp tầng, nhà ở riêng lẻ hứa hẹn thu hút nhà đầu tư cũng như khách hàng. Tuy nhiên, tùy theo mật độ dân số, nếu trong tương lai, mật độ tăng cao, nơi đây cũng sẽ đi theo xu hướng của các đô thị, xây thêm chung cư để hấp thụ được sự phát triển của thành phố còn tại thời điểm này, nhà ở thấp tầng có sức phát triển tốt hơn.

– Nhà đầu tư trước khi xuống tiền cần lưu ý gì, thưa ông?

– Thị trường bất động sản được nhìn nhận là ấm dần lên tuy nhiên vẫn chưa có sự bứt phá, có thể do giá bất động sản đang quá cao. Nhưng về lâu dài, bất động sản là lĩnh vực nên quan tâm và đầu tư. Chúng ta không thể chờ đợi khi giá xuống thấp vì nhu cầu ở thị trường này lúc nào cũng tương đối cao. Để bù trừ giá cao, nhà đầu tư cần tìm kiếm những bất động sản có tiềm năng sinh lời cao.

Ngoài ra, trong kinh doanh bất động sản, vị trí là yếu tố quan trọng khi đầu tư. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, khu vực trung tâm thành phố lớn không còn nguồn cung, vì thế, những tỉnh thành lân cận hay các thị trường mới kết nối thuận tiện, giàu tiềm năng du lịch là lựa chọn phù hợp. Những dự án lớn vừa để ở vừa để nghỉ dưỡng theo mô hình đô thị du lịch quốc tế như Gold Coast Vũng Tàu sẽ thu hút nhà đầu tư.

Điểm nổi bật của dự án này là vị trí “nhất cận thị – nhị cận giang – tam cận lộ” khi nằm ngay giao lộ đường nối cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu và quốc lộ 55. Đây không chỉ là vị trí cửa ngõ kết nối giữa TP Vũng Tàu và TP Bà Rịa, mà còn là trung tâm giao thương quan trọng trên hành lang phát triển kinh tế biển. Dự án cũng cách trung tâm Vũng Tàu 20 phút, cách Hồ Tràm, sân bay quốc tế Long Thành 30 phút cũng rất thuận lợi. Dự án đáp ứng yếu tố về vị trí – điều mà bất cứ nhà đầu tư bất động sản nào cũng cần quan tâm.

Trong bối cảnh thương mại hàng hải toàn cầu ngày càng phát triển và mở rộng, vị trí của Vũng Tàu nằm ngay trên bờ biển Thài Bình Dương đang đưa hai thành phố này vào tầm ngắm chiến lược của các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Song Anh

TOD (mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng) là một nội dung mà TP HCM được trao cơ chế đặc thù trong Nghị quyết 98. Nếu triển khai tốt, mô hình này có thể trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, giúp thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số và tạo hiệu ứng lan tỏa đến nhiều lĩnh vực khác.

Theo kế hoạch đề ra, đến năm 2035, TP HCM sẽ phát triển 335 km đường sắt đô thị và thí điểm phát triển 11 khu đô thị TOD. Tuy nhiên quá trình hiện thực hóa kế hoạch của thành phố đang gặp nhiều khó khăn, tốc độ triển khai chậm. Theo đánh giá của giới chuyên gia, nếu duy trì tốc độ hiện tại, thành phố có thể mất tới 100 năm để đạt được mục tiêu này.

Nhận diện những khó khăn mà TP HCM đang đối mặt khi phát triển mô hình TOD, Tiến sĩ Trần Du Lịch, cho rằng có 5 thách thức lớn cần giải quyết gồm: cơ chế, quy hoạch, ngân sách, nguồn lực và quỹ đất.

Cơ chế triển khai TOD hiện nay, theo đánh giá của ông Trần Du Lịch, phân mảnh và rời rạc, thủ tục pháp lý chồng chéo, đa khâu, liên đới nhiều sở, ban, ngành khiến quá trình phê duyệt thủ tục, phát triển dự án khó khăn.

Công tác quy hoạch của TP HCM khó xử lý, hiện trạng không khác gì một trang giấy đã bị vẽ lung tung, muốn điều chỉnh lại còn khó hơn vẽ mới.

Về cơ chế vốn và nguồn lực, hiện nay nguồn vốn vay làm TOD bị bó hẹp với quy định tổng mức dư nợ vay không vượt quá 120% số thu ngân sách thành phố được hưởng. Trong khi đó, đặc thù phát triển TOD đòi hỏi quỹ đất lớn, thời gian dài, chi phí tốn kém. Ngoài ra, các đô thị lớn như Hà Nội và TP HCM đang áp dụng mô hình TOD chủ yếu qua nghiên cứu độc lập dựa trên kinh nghiệm và tài liệu của các nước đi trước, nhà nước chưa có khung tiếp cận chung và nghiên cứu riêng.

Cuối cùng, thách thức khó nhằn và tốn kém nhất để làm TOD là việc giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất. Ông Lịch nhận định giá đất TP HCM đang rất cao, dự kiến chi phí bồi thường, tạo lập quỹ đất sẽ rất lớn. Cùng với cơ chế vốn bó hẹp, tính khả thi và sức hấp dẫn của TOD đối với cả khu vực nhà nước và tư nhân bị giảm sút.

Đồng quan điểm, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM, cho rằng công tác tạo lập quỹ đất là thách thức lớn nhất khi làm TOD. Thành phố đang có khoảng 64.000 ha đất có thể phát triển đô thị nén. Trong đó có 32.000 ha đất trống không ảnh hưởng, hoặc ảnh hưởng ít đến dân cư; 9.000 ha đất nông nghiệp, sản xuất có thể chuyển đổi công năng và 23.000 ha đất có dân cư hoặc các khu chức năng. Tỷ lệ đất cần giải phóng mặt bằng hiện khá lớn.

Đất xung quanh nhà ga metro thường được xem là “đất vàng”, “đất kim cương” và thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư bất động sản.Dự án metro triển khai dài hạn, giới đầu cơ bất động sản thường lợi dụng thông tin để đi trước gom đất, thổi giá tăng cao gấp hàng chục lần, dẫn đến doanh nghiệp, nhà nước phải gánh chi phí bồi thường mặt bằng cao.

Đề ra giải pháp, theo Tiến sĩ Trần Du Lịch, nhà nước cần hoàn thiện cơ chế thực thi TOD thông suốt, đồng bộ, rút ngắn thời gian thủ tục. Giải pháp cho vấn đề này là thành lập hội đồng TOD chuyên trách mọi hoạt động liên quan đến phát triển đô thị TOD, với sự điều hành của lãnh đạo thành phố. TP HCM cũng cần xây dựng cơ chế đặc thù để tạo lập quỹ đất lớn, trao thẩm quyền trong việc hoán đổi, chuyển đổi chức năng, mục đích sử dụng đất nhằm đồng bộ quỹ đất phát triển đô thị dọc các trục giao thông lớn.

Về câu chuyện nguồn vốn, ông Đặng Huy Đông, Nguyên thứ trưởng bộ Kế hoạch và Đầu tư, gợi ý cần thúc đẩy sự tham gia sâu hơn và rộng hơn của các doanh nghiệp trong nước khi phát triển đô thị TOD. Ông cho biết theo cơ chế trước đây, các nhà thầu Việt Nam chỉ ngồi ghế phụ, nhà thầu nước ngoài cầm trịch. Nhưng nếu thành phố mạnh dạn trao quyền, tạo cơ chế cho nhà thầu trong nước được phụ trách chính từng mảng theo thế mạnh đặc thù, không chỉ nhà thầu có thể nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn giúp cho chi phí triển khai đầu tư TOD giảm 30% so với trước đây.

Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Tùng, Phó nhóm TOD thuộc chương trình GCIP (thúc đẩy xây dựng các đô thị xanh bền vững), cho rằng cần tăng cường hợp tác công tư để huy động tối đa các nguồn lực đầu tư TOD. Việc tận dụng chuyên môn và nguồn vốn từ khối tư nhân cũng là kinh nghiệm nhiều nơi thực hiện TOD thành công như Hong Kong, Thâm Quyến… Trong đó, nhà nước đưa ra những kiến tạo ban đầu, sau đó tư nhân phát huy kiến tạo đó để mang lại giá trị.

Ông Nguyễn Đắc Phước, Trưởng ban quản lý dự án 3, Ban quản lý đường sắt đô thị Hà Nội, cũng đề xuất trong quá trình lập quy hoạch khu vực TOD, thành phố nên kết hợp việc lấy ý kiến và tham vấn từ người dân chịu tác động và nhà đầu tư tiềm năng có dự định phát triển dự án trong khu vực TOD. Điều này nhằm hướng tới mục tiêu đẩy nhanh quá trình lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch, đồng thời tăng khả năng tham gia của khối tư nhân trong quá trình phát triển đô thị TOD.

Về phát triển kế hoạch sử dụng nguồn quỹ đất hợp lý với các dự án đầu tư đô thị trong khu vực TOD, ông Phước đề xuất, sau khi quy hoạch khu vực TOD đã được phê duyệt, việc phát triển các dự án đô thị có thể triển khai theo 3 hình thức. Đầu tiên là đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án; tiếp đến là đấu giá quyền sử dụng đất với các lô đất sạch; cuối cùng sẽ sử dụng vốn ngân sách thành phố để đầu tư xây dựng các dự án phát triển đô thị trong lớp lõi (200 m xung quanh các nhà ga).

Phương Uyên