Tại hội thảo “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong đô thị thông minh” tổ chức ở TP HCM, PGS.TS Thoại Nam, Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến liên ngành, Đại học Bách khoa TP HCM, nhận định AI đang trở thành nền tảng tư duy mới trong quản lý đô thị và thị trường địa ốc. Không chỉ hỗ trợ ra quyết định, công nghệ này còn xử lý dữ liệu lớn, dự báo rủi ro và cá nhân hóa dịch vụ, góp phần hình thành một “kiến trúc số” xuyên suốt từ quy hoạch đến vận hành.

Theo ông Nam, AI giúp ngành bất động sản thoát khỏi cách làm đại trà, dựa vào phán đoán cảm tính. Thay vì phát triển sản phẩm theo mô hình truyền thống, doanh nghiệp có thể sử dụng AI để phân tích xu hướng tiêu dùng, hành vi khách hàng nhằm tạo ra những dự án “may đo” theo từng nhóm khách hàng.

Ông Trần Chí Hiếu, Chủ tịch sáng lập Orion Media, đánh giá một trong những thay đổi rõ nét nhất trong việc vận dụng AI vào bất động sản là cách tiếp thị và bán hàng. AI cho phép doanh nghiệp xử lý lượng lớn dữ liệu về giá bán, vị trí, quy hoạch, nhu cầu người mua để đưa ra quyết định sát thực tế hơn. Nhờ phân tích hành vi người dùng trên nền tảng số, hệ thống có thể tự động hóa toàn bộ chu trình bán hàng, từ tìm kiếm khách, gửi thông điệp cá nhân hóa, xử lý hồ sơ đến chăm sóc sau bán…

Không chỉ dừng ở bán hàng, AI còn đang thay đổi cách doanh nghiệp quản lý tài sản. Ở các tòa nhà thông minh, công nghệ này phân tích dữ liệu cảm biến để dự báo hỏng hóc thiết bị, điều chỉnh hệ thống điện, nước theo nhu cầu thực tế, giúp tiết kiệm năng lượng và tối ưu chi phí. Trong giai đoạn phát triển dự án, AI còn được ứng dụng để mô phỏng kịch bản quy hoạch, đề xuất thiết kế kiến trúc tối ưu nhờ thuật toán tạo hình (generative design).

Trong bối cảnh phát triển đô thị thông minh, trí tuệ nhân tạo cũng được nhiều chính quyền đô thị tích hợp để nâng cao hiệu quả quản lý. TP HCM, Hà Nội và Đà Nẵng hiện đã thiết lập các trung tâm điều hành đô thị thông minh, trong đó có tích hợp phân tích dữ liệu dân cư, giao thông, cấp thoát nước và môi trường. Những yếu tố này có liên quan trực tiếp đến giá trị bất động sản, đặc biệt là các khu đô thị mới được quy hoạch đồng bộ.

Bà Laura Nguyễn, Giám đốc điều hành quỹ GenAI Fund, nhận định trong kỷ nguyên số, doanh nghiệp nào làm chủ dữ liệu và cá nhân hóa trải nghiệm tốt hơn sẽ chiếm ưu thế. Theo bà, AI đang được tích hợp rộng rãi trong hệ thống của các tập đoàn bất động sản lớn. Tại Mỹ, Zillow sử dụng AI để định giá nhà dựa trên vị trí, xu hướng thị trường và tình trạng tài sản. Ở Singapore, nền tảng Hamlet ứng dụng chatbot AI để tư vấn thuê nhà, gợi ý căn hộ phù hợp và xử lý yêu cầu bảo trì tự động.

Tại Việt Nam, một số doanh nghiệp cũng đã bước đầu triển khai AI trong vận hành và quản lý dự án. Đơn cử, Vinhomes tích hợp hệ thống camera và cảm biến AI trong vận hành khu đô thị thông minh, ứng dụng AI để dự báo lưu lượng giao thông nội khu. Future Homes, One Housing, Propzy… những nền tảng giao dịch bất động sản từng phát triển hệ thống gợi ý tài sản phù hợp dựa trên hành vi người dùng. Ngoài ra, một số sàn giao dịch bắt đầu sử dụng công cụ chatbot để tư vấn và lọc khách hàng tiềm năng.

Tuy nhiên, mức độ ứng dụng còn chênh lệch lớn giữa các doanh nghiệp. Trong khi các tập đoàn lớn tích cực đầu tư vào nền tảng số và nhân sự công nghệ, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn coi AI là một khoản chi phí thay vì đầu tư chiến lược. Ngoài ra, theo đánh giá của các chuyên gia tại hội thảo, rào cản lớn hiện nay còn nằm ở hạ tầng dữ liệu chưa đồng bộ, thiếu nguồn nhân lực có kỹ năng AI, cũng như sự thiếu vắng các cơ sở pháp lý cụ thể cho việc thu thập và xử lý dữ liệu người dùng.

“Về lâu dài, Việt Nam cần khung pháp lý rõ ràng về bảo mật và quyền riêng tư khi AI ngày càng được dùng để phân tích hành vi người tiêu dùng”, luật sư Trần Quốc Anh, chuyên gia pháp lý trong lĩnh vực công nghệ, nhận định. Ông cho rằng nếu không kiểm soát tốt, việc lạm dụng AI để thổi giá tài sản hoặc tạo thông tin sai lệch có thể gây rủi ro cho người mua.

Ngoài các vấn đề kỹ thuật và pháp lý, AI cũng đang đặt ra thách thức cho lực lượng lao động trong ngành bất động sản. Theo bà Laura Nguyễn, một số vai trò truyền thống như môi giới, chăm sóc khách hàng hay quản lý vận hành có thể bị thay thế một phần bởi các hệ thống tự động hóa. Tuy nhiên, thay vì mất việc, xu hướng sẽ chuyển sang “chuyển đổi vai trò”. Người làm môi giới cần trang bị kỹ năng phân tích dữ liệu, hiểu biết về công cụ AI để làm việc hiệu quả hơn trong hệ sinh thái số.

Ông Trần Chí Hiếu cho rằng muốn tận dụng tốt công nghệ, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy, từ kinh nghiệm sang dữ liệu, từ sản phẩm sang trải nghiệm. “Trong một thị trường nhiều biến động, ai chạm được cảm xúc khách hàng trước sẽ chiếm lợi thế”, ông nói.

Dù còn đối mặt với thách thức, AI vẫn được xem là công nghệ trụ cột trong quá trình chuyển đổi số của ngành địa ốc. Theo báo cáo của Fortune Business Insights, quy mô thị trường AI trong bất động sản toàn cầu dự kiến đạt hơn 41 tỷ USD vào năm 2033, với tốc độ tăng trưởng bình quân 30% mỗi năm. Từ việc thay đổi cách phát triển sản phẩm đến cách tương tác với người mua, trí tuệ nhân tạo đang dần trở thành yếu tố sống còn trong chiến lược cạnh tranh của các doanh nghiệp bất động sản thời đại mới.

Phương Uyên

Có vốn tích luỹ 1,5 tỷ đồng, anh Huy, quận Thanh Xuân, mất nhiều tháng tìm mua chung cư nhưng không có căn đủ rộng vừa tầm ngân sách. Thấy thông tin nhiều căn chung cư mini rao bán với giá mềm ở trong quận, anh Huy liên hệ môi giới để đi xem.

Môi giới chào anh một căn chung cư mini trong phố Khương Trung, diện tích 48 m2, bố trí được hai phòng ngủ, hai nhà vệ sinh. Giá bán ban đầu 1,7 tỷ đồng nhưng đến nơi xem nhà, anh Huy được báo giá mới gần 2 tỷ đồng (tương đương 42 triệu đồng một m2). Lý do là chủ nhà mới đầu tư hệ thống phòng cháy và để lại tất cả nội thất. Nếu mua căn này, anh sẽ làm hợp đồng vi bằng, sở hữu chung tòa nhà với hơn 30 người khác.

Anh Huy cho biết giá mới “quá đắt”. Để bù thêm 500 triệu đồng, anh cần vay ngân hàng nhưng “căn chung cư mini không thể thế chấp được”. Khảo sát thêm một số tòa có căn hộ rao bán, anh cho hay mặt bằng giá đều trong khoảng 1,7-2 tỷ đồng với diện tích 48-52 m2, ngang giá căn hộ thương mại bình dân như Đại Thanh, Linh Đàm.

Tương tự, chị Thủy, quận Đống Đa, muốn tìm mua mua nhà sau nhiều năm thuê trọ. Mới đây, chủ tòa chung cư mini chị đang thuê báo hết hạn hợp đồng sẽ thu lại nhà để chuyển bán. Hỏi giá, chị Thủy bất ngờ vì căn hộ 46 m2 được chào hơn 1,7 tỷ đồng (khoảng 37 triệu đồng mỗi m2).

Với giá thuê hiện tại khoảng 7 triệu đồng một tháng, nữ nhân viên văn phòng tính 1,7 tỷ đồng tương ứng 20 năm thuê nhà. “Nếu mua đứt, tôi tránh được rủi ro tăng giá thuê hàng năm, còn quyền lợi khác như vay, thế chấp ngân hàng gần như không có”, chị Thủy chia sẻ và cho biết sẽ tìm nhà thuê mới sau khi hết hạn hợp đồng thay vì mua chung cư mini.

Theo ghi nhận của VnExpress, nhiều căn hộ chung cư mini tại quận trung tâm ngày càng đội giá cao hơn trước. Tại những tòa chung cư mini đã hoạt động 3-5 năm, giá căn hộ dao động 24-28 triệu đồng mỗi m2. Với những tòa mới xây dựng, căn hộ diện tích 46-50 m2 có thể lên đến 1,5-2 tỷ đồng một căn. Trong khi trước đây, loại hình này chỉ dao động 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng một căn.

Đơn cử, tại tòa nhà 7 tầng trong ngõ Bùi Xương Trạch (quận Thanh Xuân), các căn hộ diện tích 50 m2 được rao 1,8 tỷ đồng. Hay tại một tòa ở Vũ Tông Phan, căn chung cư mini ba phòng ngủ, diện tích 72 m2 được chào 2 tỷ đồng. Các căn rao bán giá cao đều được đầu tư sẵn nội thất, giao dịch vi bằng.

Lý giải diễn biến trên, ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc EZ Property, cho biết chung cư mini tăng giá trong bối cảnh thị trường rất khan hiếm nguồn cung vừa túi tiền, nhiều phân khúc nhà ở “đội giá” thêm trong thời gian ngắn. Điển hình chung cư thương mại đã có nhịp tăng mạnh 40-50% sau một năm và neo giá cao. Người mua cần có ngân sách 3-4 tỷ đồng mới có thể sở hữu căn hộ hai phòng ngủ ở quận trung tâm.

Từ đà tăng giá chung cư, ông Toản nhìn nhận nhiều loại hình nhà ở cũ như nhà xã hội, nhà tái định cư, nhà tập thể và căn hộ chung cư mini cũng bị “đẩy giá” theo. Trước đây, với trên dưới 1 tỷ đồng, người mua rất khó sở hữu được căn hộ tại dự án thương mại hay cả tập thể cũ nên mới chuyển hướng căn hộ chung cư mini, chấp nhận nhiều rủi ro.

“Hiện giá căn hộ chung cư mini ngang ngửa dự án thương mại bình dân ở gần trung tâm trong khi nhiều quyền lợi cơ bản không có nên ít người dám đánh đổi”, CEO EZ Property cho hay.

Việc siết chặt an toàn phòng cháy ở các chung cư mini, nhà trọ cũng nâng chi phí đầu tư cho các công trình cao hơn trước. Theo chỉ thị 19 của Thủ tướng, các nhà trọ, chung cư mini không đảm bảo các yêu cầu về phòng cháy chữa cháy sẽ bị đình chỉ hoạt động từ ngày 30/3.

Chuyên gia tư vấn bất động sản độc lập Lê Quốc Kiên, cho hay để đảm bảo được hoạt động, chủ nhà cần đầu tư thêm vài trăm triệu đồng cho hệ thống phòng cháy chữa cháy kéo. Ông ví dụ chi phí đầu tư hệ thống phòng cháy cho một tòa nhà mới có diện tích sàn khoảng 800 m2, cao 6 tầng vào khoảng 700-800 triệu đồng. Chi phí này sẽ được chủ nhà tính thêm vào giá thuê, mua mỗi căn. Điều này lý giải nhiều căn hộ tại các tòa chung cư mini mới xây dựng bị “hét” giá gần 2 tỷ đồng.

Mua bán căn hộ chung cư mini tiềm ẩn rất nhiều rủi ro về pháp lý, an toàn cháy nổ. Ông Kiên nói người mua phải bỏ ra hơn tỷ đồng nhưng không được cấp sổ hồng, ký hợp đồng mua bán công chứng hay thế chấp ngân hàng. Giao dịch bằng vi bằng bản chất chỉ ghi nhận có sự việc này do thừa phát lại chứng kiến, không có hiệu lực pháp lý. Người mua có thể đối diện rủi ro tranh chấp, mất trắng căn hộ nếu chủ tòa nhà thế chấp cả công trình hay lợi dụng việc không giấy tờ để giao dịch nhiều lần.

Thực trạng trên đã xuất hiện phổ biến thời gian qua. Tại tòa chung cư mini trong ngõ Đại Kim, quận Hoàng Mai, khoảng 40 gia đình đã chi 700 triệu đồng đến 1,2 tỷ đồng để mua căn hộ diện tích 33-52 m2 từ năm 2012. Dù đã bán hết các căn hộ, chủ tòa nhà vẫn thế chấp quyền sử dụng đất cả tòa để vay tiêu dùng khiến người mua rơi vào rủi ro mất nhà. Hay tại tòa chung cư trong ngõ 236 Khương Đình, quận Thanh Xuân, gần 60 hộ dân phải di dời khẩn cấp vì cột nhà tầng 1 nứt toác, không đảm bảo an toàn.

“Bỏ tiền tỷ cho căn hộ chung cư mini đem lại cho người mua cảm giác sở hữu một căn nhà nhưng bản chất trả tiền thuê một lần cho khoảng 20 năm”, ông Kiên cho hay.

Theo các chuyên gia, nhà ở bình dân chính là “tia hy vọng” giúp cân bằng giá nhà ở, đảm bảo thị trường phát triển bền vững và lành mạnh. Trước đó, trong cuộc họp với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương vào cuối tháng 2, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhắc tới việc thành lập “Quỹ nhà ở quốc gia” nhằm phát triển nhà giá rẻ tại các đô thị lớn. Đầu tháng 3, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng yêu cầu Bộ Tài chính hoàn thành lập quỹ này để huy động nguồn lực phát triển nhà ở xã hội.

Ngọc Diễm

Thông tin này được Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính cho biết trong báo cáo tình hình kinh tế – xã hội quý I. Theo đó, tổng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam (gồm đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần) đạt gần 11 tỷ USD, tăng hơn 34% so với cùng kỳ năm ngoái.

Tính riêng vốn đăng ký cấp mới, có 850 dự án được cấp phép với hơn 4,3 tỷ USD. Ngành công nghiệp chế biến dẫn đầu về vốn đăng ký với 2,6 tỷ USD, chiếm gần 61%.

Lĩnh vực kinh doanh bất động sản thu hút 1,1 tỷ USD vốn đăng ký mới trong quý đầu năm, chiếm 26% tổng vốn đầu tư. Cộng cả vốn điều chỉnh, các nhà đầu tư ngoại rót gần 2,3 tỷ USD vào bất động sản, tăng 46% so với quý I năm ngoái.

Xét về đối tác, Singapore tiếp tục dẫn đầu với hơn 1,3 tỷ USD, chiếm gần 31% tổng vốn đăng ký cấp mới. Theo sau là Trung Quốc, Đài Loan và Nhật Bản.

Hãng dịch vụ tư vấn bất động sản Avison Young cho biết dòng vốn FDI mạnh mẽ cho thấy sức hút của thị trường bất động sản Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài. Theo hãng này, Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn cho hoạt động hóa đa dạng chuỗi sản xuất và cung ứng nhờ sở hữu nhiều lợi thế như nguồn nhân lực dồi dào, chi phí lao động cạnh tranh, vị trí chiến lược…

Tương tự, đơn vị nghiên cứu Savills cho rằng tốc độ đô thị hóa mạnh giúp nhà đầu tư ngoại nhìn thấy cầu vượt cung ở hầu hết các phân khúc, như công nghiệp, logistics, nhà ở, văn phòng và bán lẻ.

Savills nhìn nhận quy mô và tổng mức đầu tư của khối ngoại khá đa dạng. Tuy nhiên, các nhà đầu tư thường chú trọng đến dự án phát triển bền vững, đáp ứng nhu cầu thị trường hiện tại để gia tăng chất lượng sản phẩm và trải nghiệm người dùng.

“Pháp lý là tiêu chí ưu tiên hàng đầu của nhà đầu tư nước ngoài do ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án, cấu trúc giao dịch và kế hoạch tài chính của họ”, Savills cho biết.

Trước lo ngại dòng vốn ngoại vào bất động sản có thể bị ảnh hưởng khi Mỹ áp thuế đối ứng 46% với Việt Nam, các chuyên gia cho biết một số phân khúc có thể bị tác động trong ngắn hạn như hạ tầng khu công nghiệp, thương mại dịch vụ và nhà ở. Cùng với đó, các kênh đầu tư ngách như căn hộ dịch vụ, lưu trú du lịch cũng có thể chịu tác động khi nhóm chuyên gia, lao động thu nhập cao từ doanh nghiệp ngoại giảm nhu cầu thuê-mua.

Tuy nhiên, ông David Jackson, Tổng giám đốc Avison Young cho rằng hiện còn quá sớm để đánh giá tác động của sắc thuế trên đến thị trường bất động sản Việt Nam. Ông nói, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu biến động, các nhà đầu tư FDI luôn có kế hoạch dự phòng và tầm nhìn dài hạn. Bài học từ đại dịch Covid-19 giúp doanh nghiệp thận trọng hơn trong quản lý tồn kho và kiểm soát sản lượng nhằm tránh gián đoạn đơn hàng khi chi phí logistics tăng vọt.

Theo ông David, dù có thể gặp biến động ngắn hạn, Việt Nam vẫn duy trì lợi thế và tiềm năng với các nhà đầu tư FDI. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng có chiến lược ngoại giao khéo léo, đa dạng hóa đối tác thương mại và có thị trường tiêu dùng hấp dẫn, giúp thu hút các khoản đầu tư lớn từ nhiều quốc gia.

Với các doanh nghiệp địa ốc trong nước, ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực miền Nam, cho rằng họ cần có chiến lược thích ứng linh hoạt và chuẩn bị ứng phó với mọi thay đổi.

Về lâu dài, doanh nghiệp cần sớm tối ưu tài chính, cơ cấu lại dòng sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường, tập trung vào phân khúc ở thực, vừa túi tiền – loại hình ít tác động bởi xu hướng dòng tiền đầu tư.

Ngọc Diễm

Đề xuất trên được ông Peter Dalkeith Scott, Chủ tịch Tập đoàn PDSI, nêu tại buổi làm việc với lãnh đạo UBND tỉnh Bình Thuận, chiều 26/3.

PDSI được thành lập từ 1989, có trụ sở tại Dubai, là tập đoàn đa ngành hoạt động trong nhiều lĩnh vực như bất động sản, tài chính, hạ tầng, năng lượng… Tập đoàn này hiện có danh mục dự án trải dài ở Trung Đông, Đông Nam Á, châu Âu, châu Phi.

Tại buổi làm việc, Chủ tịch PDSI đề xuất làm Khu tổ hợp dịch vụ kết hợp sân solf khoảng 425 ha, trong đó giai đoạn một hơn 180 ha. Vị trí dự kiến tại phía nam TP Phan Thiết kéo dài đến giáp ranh xã Thuận Quý, huyện Hàm Thuận Nam. Tổng vốn đầu tư dự án này khoảng 2,6 tỷ USD.

Dự án sẽ có nhiều hạng mục như căn hộ, khách sạn nghỉ dưỡng, khu dân cư và các tiện ích như 2 sân golf, trung tâm thương mại, công viên, trường quốc tế, bệnh viện tư nhân, câu lạc bộ thể thao cộng đồng, khu trượt tuyết nhân tạo, bãi biển riêng và hồ bơi tạo sóng.

Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Hữu Huy đánh giá cao đề xuất đầu tư và đề nghị Tập đoàn PDSI hoàn thiện hồ sơ khảo sát dự án. Sở Tài chính và địa phương được yêu cầu rà soát lại quy hoạch, hỗ trợ nhà đầu tư để sớm triển khai dự án.

Bình Thuận là một trong những thị trường bất động sản nghỉ dưỡng mới nổi ở khu vực Nam Trung Bộ. Giai đoạn 2011-2023, tỉnh này chấp thuận chủ trương đầu tư cho 56 dự án du lịch ven biển. Loạt ông lớn trong và ngoài nước đã hiện diện tại thị trường này với những dự án nghỉ dưỡng hàng trăm ha.

Cuối năm ngoái, liên danh của Sun Group được chấp thuận đầu tư khu đô thị Hàm Tiến – Mũi Né (khu III) tại TP Phan Thiết với vốn 12.000 tỷ đồng.

Ngọc Diễm