Sở Du lịch TP HCM đang phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ cùng các đơn vị liên quan xây dựng khung pháp lý cho hoạt động lưu trú ngắn ngày trong chung cư (Airbnb, thuê theo ngày, giờ…). Động thái này được xem như tín hiệu “bật đèn xanh” cho hoạt động từng bị yêu cầu dừng từ cuối năm 2024. Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo nhà đầu tư không nên kỳ vọng mô hình này tiếp tục “hái ra tiền” như giai đoạn trước.

Chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên phân tích, trước đây Airbnb phát triển nhanh nhờ chi phí đầu vào thấp và ít ràng buộc pháp lý. Nhưng khi được đưa vào khuôn khổ chính thức, chủ căn hộ sẽ phải chịu thêm các khoản thuế, phí quản lý, bảo trì, yêu cầu về an toàn, phòng cháy chữa cháy… khiến chi phí vận hành tăng và buộc phải điều chỉnh giá thuê. Điều này làm giảm tính cạnh tranh với khách sạn truyền thống.

Ngoài ra, nếu được hợp pháp hóa, nguồn cung loại hình này có thể tăng mạnh, nhưng nhu cầu chưa chắc hồi phục tương ứng. Sau dịch, khách du lịch có xu hướng ưu tiên hình thức lưu trú có thương hiệu và dịch vụ chuyên nghiệp, trong khi nhóm khách doanh nhân quay lại chọn khách sạn tiêu chuẩn vì an toàn và tiện nghi. Áp lực cạnh tranh tăng sẽ khiến biên lợi nhuận của Airbnb khó bằng trước đây.

Từ góc độ vận hành, bà Đỗ Thuý An, đại diện một đơn vị khai thác lưu trú tại TP HCM, nhận định nếu được hợp pháp hoá, Airbnb vẫn sẽ đối mặt không ít thách thức. Nhiều khả năng các chung cư sẽ có động thái siết quản lý khách ra vào, không cấp thẻ tạm trú hoặc áp mức phí cao với căn hộ cho thuê ngắn ngày. Ngay cả khi được pháp luật cho phép, việc vận hành căn hộ lưu trú ngắn ngày vẫn gặp nhiều trở ngại nếu vấp phải phản đối từ ban quản lý hoặc cư dân.

“Mô hình này đòi hỏi sự đồng thuận từ nhiều bên, không thể chỉ dựa vào ý chí của chủ căn hộ hay quy chế nội bộ”, bà An nói.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Tuấn Anh, quản lý Công ty tư vấn dịch vụ Asia Life tại TP HCM, cho rằng kỳ vọng mô hình Airbnb “hái ra tiền” như giai đoạn 2017–2019 không còn thực tế. Khi đó, thị trường còn sơ khai, nhu cầu thuê cao và ít bị kiểm soát. Hiện nay, nhiều khu vực trung tâm đã bão hòa, trong khi chính sách và phản ứng từ cộng đồng ngày càng siết chặt.

Theo ông, thị trường không còn chỗ cho cách làm tự phát. Nhà đầu tư phải chuyên nghiệp hóa toàn bộ quy trình, từ đón khách, dọn dẹp đến xử lý sự cố. Mô hình này nay đòi hỏi chi phí vận hành cao hơn, không còn chuyện “đẩy” mọi chi phí cho ban quản lý hay tự ý khai thác hạ tầng. “Nhà đầu tư cần sẵn sàng trả phí cho mọi dịch vụ khách thuê sử dụng trong toà nhà”, ông Tuấn nói.

Dù vậy, việc xem xét hợp pháp hoá mô hình này vẫn mang lại tín hiệu tích cực cho giới đầu tư. Chị Xuân, một nhà đầu tư sở hữu hai căn hộ từng kinh doanh Airbnb tại TP HCM, cho biết từ khi bị yêu cầu dừng hoạt động cho thuê ngắn ngày, lợi nhuận từ khai thác căn hộ giảm sâu. Nếu trước đây, căn hộ của chị cho thuê Airbnn với doanh thu khoảng 25 triệu đồng mỗi tháng, tỷ lệ lấp đầy hơn 70%. Khi chuyển sang cho thuê dài hạn, chị chỉ cho thuê được giá 17 triệu đồng mỗi tháng. “Tôi sẵn sàng đóng thuế, phí nếu được cho thuê ngắn ngày trở lại”, chị cho hay.

Tương tự, anh Phương Nam, chủ hai căn hộ tại khu đô thị ở TP Thủ Đức, cho biết trước đây, anh cho đơn vị vận hành thuê lại với giá 35 triệu đồng mỗi tháng. Khi tự cho thuê dài hạn (theo tháng), anh buộc hạ giá còn 22 triệu đồng nhưng vẫn không bù đắp được chi phí. “Tôi hy vọng mô hình này sẽ sớm có khung pháp lý rõ ràng, không bị cản trở như hiện nay”, anh Nam nói.

Ông Trung Đỗ, lãnh đạo đơn vị quản lý gần một trăm căn hộ lưu trú ngắn ngày tại TP HCM, cho hay mức sinh lời từ cho thuê dài hạn thấp, khó tìm khách thuê ổn định. Do đó, ông không thể tiếp tục trả tiền thuê cho chủ hộ nên đành hủy hợp đồng với hàng chục căn hộ đang kinh doanh Airbnb. Nhiều chủ hộ từng vay vốn mua nhà trước đó, khi lấy lại căn hộ cũng không thể khai thác cho thuê như kỳ vọng và phải sang tay.

“Nếu có quy định rõ ràng, dù chịu thuế và phí quản lý cao hơn, khả năng sinh lời từ Airbnb vẫn tốt hơn cho thuê truyền thống,” ông nói.

Nguồn dữ liệu từ nền tảng AirDNA cho thấy, năm 2024, TP HCM có gần 14.000 căn hộ kinh doanh Airbnb, doanh thu trung bình mỗi căn khoảng 40-78 triệu đồng mỗi tháng, giá thuê bình quân 58 USD một đêm, với tỷ lệ lấp đầy khoảng 50%. Trong khi đó, theo chuyên trang Batdongsan, giá cho thuê dài hạn tại TP HCM chỉ phổ biến ở mức 14-25 triệu đồng mỗi tháng. Mức lợi nhuận từ đầu tư cho thuê Airbnb rơi vào khoảng 6-7%, trong khi với hình thức thuê truyền thống, lợi suất đầu tư chỉ dao động khoảng 3%.

Ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực phía Nam, cho biết nhờ tính linh hoạt và khả năng điều chỉnh giá theo thị trường, mô hình cho thuê ngắn ngày có thể mang về mức lợi nhuận cao hơn cho thuê dài hạn từ 30-50%. Đây cũng là lý do hoạt động này vẫn phát triển mạnh dù vấp phải nhiều phản đối. Ông Tuấn cũng cảnh báo, nhà đầu tư với trường vốn dài hạn có thể cân nhắc duy trì mô hình này, những ai sử dụng đòn bẩy tài chính cần tính toán thận trọng vì khả năng, việc hợp thức hoá cho thuê ngắn ngày sẽ mất nhiều thời gian hơn dự kiến.

Chuyên gia Lê Quốc Kiên khuyến nghị nhà đầu tư không nên vội quay lại mô hình này chỉ vì kỳ vọng nới lỏng chính sách. Theo lộ trình của TP HCM, mô hình này cần ít nhất hai năm nữa để được cấp phép chính thức, đồng nghĩa từ nay đến 2027, việc cho thuê ngắn hạn vẫn tiếp tục bị tạm dừng.

“Kể cả khi được cấp phép, khả năng sinh lời cũng không còn cao như trước. Nhà đầu tư cần đánh giá kỹ yếu tố chi phí – lợi nhuận – vận hành, cũng như mức độ phù hợp của từng vị trí căn hộ. Bài toán đầu tư hiện không còn dễ dàng như thời kỳ Airbnb bùng nổ”, ông nói.

Phương Uyên

Hơn một thập kỷ trước, Thủ Thiêm từng là vùng đất hoang sơ bên kia sông Sài Gòn, hạ tầng chưa hoàn thiện, kết nối hạn chế Tuy nhiên, sau khi được quy hoạch và đầu tư hạ tầng, khu vực này đã ghi nhận sự phát triển nhanh cả về dân cư lẫn giá trị bất động sản. Một số dự án như The River, Sala, The Metropole có tỷ lệ lấp đầy cao, giá bán và cho thuê tăng so với thời điểm ban đầu.

Tại miền Bắc, theo nhà phát triển bất động sản Hàn Quốc N.H.O, những dấu hiệu tương tự đang xuất hiện tại Hải Phòng. Thành phố cảng đứng trước những thay đổi mang tính cấu trúc, cả về hành chính lẫn chính sách phát triển. Nổi bật là sáp nhập tỉnh Hải Dương, Hải Phòng, lấy tên mới là Hải Phòng quy mô dân số trên 4 triệu người, trở thành “siêu đô thị” lớn thứ ba cả nước.

Việc chọn huyện Thủy Nguyên làm trung tâm hành chính – chính trị mới được kỳ vọng sẽ tái định hình trục phát triển của thành phố. Điều này kéo theo làn sóng di dân cơ học, từ đó, thúc đẩy nhu cầu nhà ở.

Theo thống kê của hãng dịch vụ tư vấn bất động sản Savills, giá bán sơ cấp bình quân căn hộ tại Hải Phòng đạt 50 triệu đồng một m2. Các khu vực có giá cao hơn như quận Hải An cao nhất 65 triệu đồng một m2, Ngô Quyền 64 triệu một m2, Hồng Bàng 53 triệu một m2.

Savills cho biết, Hải Phòng có nhiều động lực để thị trường địa ốc tăng trưởng như nằm trong vùng tam giác phát triển kinh tế cùng Hà Nội, Quảng Ninh, sở hữu hệ thống cảng biển lớn nhất miền Bắc, hạ tầng giao thông đầy đủ các loại hình.

Bên cạnh quy hoạch, yếu tố then chốt thu hút sự chú ý là Hải Phòng được Quốc hội cho phép thí điểm Khu thương mại tự do (FTZ) nằm trong khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải và khu kinh tế ven biển phía Nam, với diện tích đề xuất khoảng 6.470 ha.

Nhằm thu hút đầu tư, khu thương mại tự do áp dụng loạt chính sách ưu đãi vượt trội. Doanh nghiệp tại FTZ được hưởng mức thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 30 năm, miễn 4 năm đầu và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo; miễn toàn bộ tiền thuê đất – mặt nước (trừ bất động sản thương mại). Chuyên gia nước ngoài được miễn thị thực, cấp thẻ tạm trú 10 năm, giảm 50% thuế thu nhập cá nhân trong một thập kỷ. Thủ tục đầu tư, hải quan, hành chính đều được rút gọn.

Với kinh nghiệm hơn 18 năm trên thị trường bất động sản, ông Jeong Cheol, Thành viên Hội đồng Quản trị N.H.O cho biết, khi một địa phương đồng thời hội tụ các yếu tố như quy hoạch rõ ràng, hạ tầng phát triển và chính sách mang tính đột phá, đó là dấu hiệu của một chu kỳ tăng trưởng mới.

“Hải Phòng đang bước vào giai đoạn này, với các yếu tố thiên thời, địa lợi và nhân hòa cùng lúc hội tụ. Sự phát triển về dân số và kinh tế sẽ kéo theo nhu cầu về nhà ở”, vị này chia sẻ.

Đây cũng là lý do, N.H.O lựa chọn Hải Phòng làm điểm đến chiến lược tại thị trường miền Bắc với dự án Gem Park. Khu căn hộ cao cấp theo tiêu chuẩn Hàn Quốc nằm tại một trong những khu vực trung tâm hiện hữu của Hải Phòng. Dự án có tổng diện tích tiện ích hơn 15.000 m2, hướng đến nhóm khách hàng chuyên gia, người mua ở thực và nhà đầu tư cho thuê.

Theo chủ đầu tư, Gem Park thu hút sự quan tâm từ cộng đồng chuyên gia nước ngoài, đặc biệt là người Hàn Quốc – nhóm có tỷ lệ đầu tư và làm việc cao tại Hải Phòng. Vị trí dự án cũng nằm gần trung tâm hành chính mới Thủy Nguyên, được xem là yếu tố thuận lợi trong bối cảnh tái cấu trúc đô thị.

“Giới đầu tư vẫn quan tâm đến các khu vực có hạ tầng và chính sách hỗ trợ, nhưng việc xuống tiền cần cân nhắc kỹ quy hoạch, sức mua và triển vọng dài hạn”, đại diện N.H.O nhấn mạnh.

Song Anh