Đầu năm nay, anh Hồng Sơn (41 tuổi, ngụ tại quận 3) rao bán căn hộ chung cư đã qua sử dụng, diện tích 67 m2 tại quận Bình Thạnh với giá 7,3 tỷ đồng. Sau hơn 4 tháng tìm khách, anh vẫn chưa chốt được giao dịch.

Anh cho biết đầu năm 2023 đã bỏ ra 6,4 tỷ đồng mua lại căn hộ này từ một nhà đầu tư “cắt lỗ”. Đến tháng 8 năm ngoái, chung cư TP HCM bước vào đợt sốt nóng, giá trị căn hộ của anh tăng lên 7,2 -7,5 tỷ đồng. Thấy giá tốt, anh Sơn rao bán 7,3 tỷ đồng để thu hồi vốn nhưng bị khách chê đắt, yêu cầu giảm xuống dưới 7 tỷ đồng. Do không đi đến được thỏa thuận chung, đến nay anh vẫn chưa bán được tài sản.

“Tôi đang tính giảm 100 triệu đồng lấy lộc, còn nhiều hơn thì không thể”, anh Sơn chia sẻ.

Tương tự, anh Quốc Anh (41 tuổi, TP Thủ Đức) đang tìm đầu ra cho căn hộ tại quận 9 (cũ), mua từ năm 2022. Đầu năm nay, chủ đầu tư dự án này vừa mở bán phân khu mới, giá hơn 85 triệu đồng mỗi m2, khiến giá trị căn hộ của anh về lý thuyết tăng thêm khoảng 1,3 tỷ đồng. Ban đầu, anh kỳ vọng có thể bán chênh 800 triệu đồng nhưng không có khách mua. Gần đây, anh đã hạ lợi nhuận kỳ vọng xuống còn 500 triệu đồng nhưng giao dịch vẫn chưa thành công.

Ghi nhận từ VnExpress cho thấy thế giằng co về giá đang khiến giao dịch căn hộ trên thị trường thứ cấp (người mua rao bán lại) gặp khó khăn. Theo chia sẻ từ nhiều môi giới, việc chốt “deal” ngày càng khó, do khoảng cách giữa kỳ vọng lợi nhuận của người bán và khả năng chi trả thực tế của người mua ngày càng lớn.

Anh Đức Trí, một môi giới bất động sản tại Thủ Thiêm, TP Thủ Đức, cho biết đang tìm khách sang nhượng căn hộ 74 m2 với giá 8,2 tỷ đồng. Hai tháng qua, anh đã dẫn 6-7 lượt khách xem nhà nhưng chưa chốt được giao dịch. “Khách xem nhà đều hài lòng về vị trí và thiết kế, tuy nhiên khi nghe giá thì lắc đầu vì quá cao, đề nghị tìm căn rẻ hơn”, anh Trí nói.

Theo anh, căn hộ được chủ nhà mua lại năm 2021 với giá 70 triệu đồng mỗi m2. Từ quý III năm ngoái, giá chung cư tại Thủ Thiêm tăng mạnh lên 95-110 triệu đồng/m2, kéo giá trị căn hộ từ 5,6 tỷ đồng lên hơn 8 tỷ đồng. Với mức tăng này, chủ nhà có thể giảm 400-500 triệu đồng so với mức kỳ vọng, vẫn có lãi cao. Tuy nhiên, họ không muốn giảm vì chưa thật sự cần bán gấp.

Chị Ngọc Anh, môi giới tại TP Thủ Đức, cũng cho rằng thị trường căn hộ thứ cấp hiện giao dịch khá chậm. Các sản phẩm có giá từ 6-10 tỷ đồng rất khó thanh khoản, do người mua ngày càng thận trọng.

Báo cáo của các đơn vị nghiên cứu thị trường cũng cho thấy thanh khoản căn hộ TP HCM giảm sâu. Theo Cushman & Wakefield, lượng hấp thụ căn hộ trong quý I giảm 58% so với cuối năm 2024. Knight Frank và DKRA Group cũng xác nhận thanh khoản chung cư ba tháng đầu năm giảm từ 47-60% so với cuối năm ngoái. Nguyên nhân được các bên nhận xét là do giá bán tăng quá cao, vượt mức hấp thụ chung của thị trường.

Dữ liệu từ chuyên trang Batdongsan cho biết giá thứ cấp căn hộ TP HCM ghi nhận trong tháng 4 tăng 15-30% so với cùng kỳ năm ngoái, tập trung ở những dự án cao cấp. Một số dự án điển hình như Feliz En Vista (tăng 24%), Masteri Thảo Điền (tăng 27%), Diamond Island (tăng 11%), The Opera Residence (tăng 42%), Lumiere Riverside (tăng 28%), The River Thủ Thiêm (tăng 28%)… Ở phân khúc trung cấp (giá dưới 5 tỷ đồng), một số dự án như Citi Home, D’Lusso, Q7 Saigon Riverside, The Era Town… tăng 20-21%.

Nhận định về “thế giằng co” giữa giá và thanh khoản trên thị trường căn hộ TP HCM, ông Ngô Quang Phúc, Tổng giám đốc Phú Đông Group, nhìn nhận sự khan hiếm nguồn cung sơ cấp khiến nhu cầu tìm mua nhà tại các dự án thứ cấp gia tăng. Điều này ít nhiều thúc đẩy giá nhà thứ cấp leo thang thời gian qua. Ngoài ra, đà tăng này còn do xu hướng ăn theo đà tăng của các dự án mới. Nhiều yếu tố cùng góp sức đã thổi giá chung cư cũ TP HCM tăng chóng mặt một năm qua.

Ông Phúc cho rằng tác động từ việc giá nhà tăng quá nhanh là sức mua của thị trường không theo kịp. Trong khi nhóm mua căn hộ thứ cấp phần lớn là người mua để ở thực, tài chính có hạn, giá bán quá cao khiến họ mất khả năng tiếp cận. Về phía người bán, việc neo giá ở mức cao dẫn đến thực tế chỉ “lời trên lý thuyết”, tài sản tăng giá trị nhưng khó chốt lời vì kiếm người mua không dễ.

Ông Phúc nhìn nhận trong bối cảnh thanh khoản còn đang phục hồi chậm, sức mua thấp và tâm lý nhà đầu tư ngày càng thận trọng với các tài sản có giá trị cao, sự giằng co này có thể kéo dài. “Cung – cầu không cân xứng khiến nhiều giao dịch rơi vào thế bế tắc, ngay cả khi sản phẩm vẫn còn dư địa lợi nhuận”, ông Phúc cho hay.

Đồng tình, ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan, cho rằng giá nhà đang tăng quá nhanh trong thời gian ngắn, dễ dẫn đến người mua có tâm lý lo ngại thị trường đang “ngáo giá”, đợi giá giảm mới xuống tiền. Về phía người đang nắm giữ tài sản, kỳ vọng vào sóng tăng mới và niềm tin về tiềm năng thị trường khiến nhiều nhà đầu tư quyết bám trụ thay vì giảm lợi nhuận.

Dù vậy theo chuyên gia, thị trường vẫn phải trở về với quy luật cung – cầu. Dự án vị trí đẹp, pháp lý hoàn chỉnh, nếu tăng giá, người mua nhà vẫn chấp nhận. Riêng các dự án ăn theo, cơ hội chỉ trong ngắn hạn và khi sóng nhiệt qua đi, sức mua thực sẽ phản ánh đúng giá trị của sản phẩm. Ngoài ra, đà tăng giá liên tục của thị trường bất động sản TP HCM đang thúc đẩy làn sóng dịch chuyển của nhóm khách hàng có nhu cầu ở thực về các thị trường bất động sản vùng ven, nơi có giá chung cư ở mức hợp lý hơn.

Phương Uyên

Thông tin trên được Bộ Xây dựng nêu trong báo cáo kết quả thực hiện giám sát chuyên đề, chất vấn gửi tới Quốc hội.

Triển khai từ tháng 4/2023, gói tín dụng 120.000 tỷ đồng cho vay ưu đãi phát triển nhà xã hội, nhà ở công nhân được kỳ vọng góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây một triệu căn nhà ở xã hội đến 2030. Lãi suất của gói này thấp hơn 1,5-2% so với mức bình quân trung và dài hạn của 4 ngân hàng thương mại nhà nước tại từng thời kỳ, theo Nghị quyết 33.

Kể từ thời điểm triển khai đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã có 4 lần giảm lãi vay gói 120.000 tỷ đồng. Cụ thể, từ tháng 7 đến tháng 12/2023, lãi suất cho vay người mua nhà và chủ đầu tư lần lượt 8,2% và 8,7%.

Nửa đầu năm 2024, lãi suất cho vay gói này giảm còn 7,5-8%, sau đó giảm thêm 1% vào nửa cuối năm. Từ đầu năm 2025, Ngân hàng Nhà nước thông báo lãi suất gói vay còn 6,6% với chủ đầu tư và 6,1% với người mua nhà.

Như vậy, kể từ khi triển khai, lãi suất cho vay gói tín dụng 120.000 tỷ đồng đã giảm tổng hơn 2%. Hiện mức này đã thấp hơn lãi suất cho vay người mua nhà xã hội theo Nghị định 100 (khoảng 6,6% một năm).

Quy mô chương trình cho vay cũng đã tăng lên 145.000 tỷ đồng bởi có thêm 5 ngân hàng đăng ký tham gia với số tiền 5.000 tỷ đồng mỗi ngân hàng, gồm HD Bank, TP Bank, VPBank, MBBank và Techcombank, bên cạnh 4 ngân hàng thương mại cổ phần Nhà nước.

Tuy nhiên, tiến độ giải ngân gói tín dụng vẫn ì ạch. Bộ Xây dựng cho biết đến nay có 97 dự án nhà xã hội của 38/64 tỉnh, thành được công bố đủ điều kiện vay vốn.

Số tiền giải ngân từ gói tín dụng này ước đạt khoảng 3.400 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ giải ngân hơn 2%. Trong số này, khoảng 2.940 tỷ đồng cho chủ đầu tư tại 21 dự án, còn lại là người mua nhà. Riêng 4 tháng đầu năm nay, số tiền giải ngân đạt hơn 550 tỷ đồng.

Lý giải tình trạng trên, Bộ cho biết nguồn cung nhà ở xã hội còn hạn chế, trong khi nhiều chủ đầu tư không đủ điều kiện để vay vốn hay bảo đảm điều kiện dư nợ, không có tài sản bảo đảm.

Ngoài ra, lãi suất gói vay ưu đãi trên được đánh giá vẫn cao, trong khi thời gian cho vay ngắn nên chưa thu hút được các doanh nghiệp, người dân vay vốn. Quy định đối tượng thụ hưởng còn phức tạp khiến người dân gặp khó khăn khi vay ưu đãi.

Bộ Xây dựng đề xuất giải pháp cho phép mở các chỉ tiêu, hạn mức tín dụng của các ngân hàng thương mại theo hướng phần cho vay mua nhà xã hội không tính vào hạn mức tăng trưởng tín dụng của ngân hàng.

Trước đó, Ngân hàng Nhà nước cũng cho biết 145.000 tỷ đồng mà 9 ngân hàng đăng ký cho vay nhà ở xã hội, sẽ không tính vào hạn mức tăng trưởng tín dụng. Thời gian thực hiện chính sách tối đa đến 2030 và doanh số cho vay không vượt quá số tiền mà ngân hàng thương mại đã đăng ký.

Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các nhà băng nghiêm túc các cam kết về lãi suất ưu đãi, thời gian cho vay. Các ngân hàng cần phối hợp với các dự án xây dựng đủ điều kiện để giải ngân kịp thời khi chủ đầu tư có nhu cầu vay vốn, tạo điều kiện thuận lợi cho người mua nhà ở xã hội tiếp cận vốn vay.

Cuối năm ngoái, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu xây dựng gói tín dụng mới 30.000 tỷ đồng cho người vay mua, thuê, xây dựng hoặc cải tạo loại nhà ở này. Bộ Xây dựng được giao chủ trì nghiên cứu, hoàn thành trong tháng 10/2024.

Nguồn lực của gói tín dụng này lấy từ ngân sách địa phương và khoảng 15.000 tỷ đồng phát hành trái phiếu Chính phủ. Như vậy, vốn của gói 30.000 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước, khác với nguồn lực gói 120.000 tỷ đồng do các ngân hàng thương mại tham gia hỗ trợ.

Nhà ở xã hội là chủ trương đảm bảo an sinh xã hội, được nhiều người dân rất quan tâm. Thời gian qua, Chính phủ cũng đôn đốc các bộ ngành, địa phương tập trung tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy phát triển phân khúc này.

Lãnh đạo Chính phủ lưu ý nhà ở xã hội được ưu đãi về vốn vay, đất đai… nên có giá thành phù hợp hơn với những người thu nhập thấp, công nhân… Việc làm các thủ tục nhanh, thi công nhanh cũng giúp giảm chi phí và giá thành. Tuy nhiên, các hạ tầng giao thông, điện, nước, hạ tầng xã hội, y tế, giáo dục, điều kiện vệ sinh, môi trường… phải bảo đảm đầy đủ, thuận tiện cho người dân như với các dự án nhà ở thương mại.

Ngọc Diễm