TOD là mô hình lấy định hướng phát triển giao thông công cộng để quy hoạch, xây dựng và phát triển đô thị. Những nơi làm TOD được tăng hệ số sử dụng đất, mật độ dân số cao, từ đó thu hút nhu cầu đi và đến các đầu mối giao thông lớn. Mô hình trên đã triển khai ở nhiều nơi nhưng trong nước chưa có.

UBND quận Tân Bình vừa có kế hoạch triển khai khu vực TOD dọc tuyến Metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) trong năm 2025. Thông qua đánh giá hiện trạng và quy hoạch, quận Tân Bình đã chọn khu đất số 446-448 đường Hoàng Văn Thụ, diện tích hơn 5 ha. Vị trí này được tính toán phát triển TOD để kết nối giao thông với tuyến Metro số 2 và số 5 (ngã tư Bảy Hiền – cầu Sài Gòn).

Về hiện trạng, khu đất này đang là Trung tâm triển lãm và thể dục thể thao quận Tân Bình, do nhà nước quản lý nên không phải giải phóng mặt bằng mà có thể xây dựng mới ngay. TP HCM dự kiến phát triển nơi đây thành trung tâm thương mại, dịch vụ, văn hóa – thể thao đa năng và một bãi xe ngầm kết nối với các tuyến Metro số 2 và số 5.

Ngoài ra, UBND quận 10 và Tân Bình đã lựa chọn khu đất ký hiệu C30 để thực hiện TOD có diện tích 41 ha nằm trên địa bàn phường 14 (giữa quận 10 và Tân Bình) cách ga công viên Lê Thị Riêng (Metro số 2) khoảng 900 m.

Hiện trạng là đất do Nhà nước trực tiếp quản lý, được sử dụng làm bãi xe, kho bãi, đồng thời có các cửa hàng cho thuê cây cảnh dọc theo các mặt tiền đường. Theo kế hoạch, khu đất này sẽ được chuyển đổi thành một khu đô thị hỗn hợp tạo thêm không gian sống cho người dân.

Trước đó, UBND quận Tân Phú cũng đã ban hành kế hoạch triển khai khu vực TOD dọc tuyến Metro số 2 tại khu đất số I/82 A, diện tích 26 ha, phường Tây Thạnh. Hiện trạng khu đất đa số là đất trống, một số khu vực đang được cho thuê làm rạp chiếu phim, kho bãi. Theo quy hoạch, khu vực này sẽ có chức năng là đất hỗn hợp đầu tư thành khu đô thị nén, đồng thời khai thác thêm không gian ngầm để tối ưu hiệu quả sử dụng đất xung quanh nhà ga tuyến Metro số 2.

Về kế hoạch thực hiện, quý II và III năm nay, các quận sẽ hoàn tất việc trình và phê duyệt đề cương, dự toán và có thể tổ chức lập điều chỉnh quy hoạch. Dự kiến sau khi đồ án điều chỉnh quy hoạch được duyệt sẽ tiến hành lựa chọn nhà đầu tư và triển khai vào quý IV năm nay.

Như vậy đến nay, 3 địa điểm làm mô hình TOD dọc tuyến Metro Bến Thành – Tham Lương đều đã được xác định và lên kế hoạch triển khai cụ thể.

Theo kế hoạch của UBND TP HCM, năm nay thành phố dự kiến phát triển TOD tại 9 vị trí dọc ba dự án giao thông lớn đang triển khai, gồm: Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên), số 2 (Bến Thành – Tham Lương) và Vành đai 3. Riêng với tuyến Metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) sẽ thu hồi 3 khu đất gồm: khu đất Trung tâm Triển lãm và Thể dục thể thao quận Tân Bình, khu đất ô số I/82A Tây Thạnh tại quận Tân Phú và khu C30, nằm giữa quận 10 và Tân Bình để làm mô hình TOD.

Sau giai đoạn trên, năm 2026-2028, TP HCM dự kiến phát triển thêm khu vực TOD ở hai vị trí khác, gồm xã Tân Hiệp, huyện Hóc Môn và quanh ga Tân Kiên, Bình Chánh. Những vị trí này sẽ kết nối giao thông với Vành đai 3, đường sắt TP HCM – Cần Thơ…

Số liệu từ Sở Xây dựng cho thấy, TP HCM ước tính đang có khoảng 64.000 ha đất có thể phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng. Trong đó, khoảng 32.000 ha khu vực đất nông nghiệp, đất trống, 9.000 ha đất công nghiệp, sản xuất, hoặc chuyển đổi chức năng và 23.000 ha đất đô thị cần chuyển đổi, cải tạo để phát triển TOD.

Phương Uyên

Mô hình phát triển 5 khu nhà xã hội tập trung từng được TP Hà Nội đề xuất thí điểm trong giai đoạn 2016-2017. Huyện Đông Anh có hai dự án gồm khu nhà Tiên Dương 1 và 2. Ba dự án còn lại nằm trên địa bàn các huyện Mê Linh, Đông Anh, Gia Lâm, Thường Tín và Thanh Trì.

Giải pháp này cũng được nêu trong Luật Nhà ở 2023 có hiệu lực từ 1/8/2024, mục tiêu đẩy mạnh việc phát triển nhà ở giai đoạn từ nay đến 2030.

Tại cuộc họp báo cáo tình hình triển khai các dự án ngày 24/3, Phó chủ tịch UBND TP Dương Đức Tuấn yêu cầu phát triển nhà xã hội, nhất là các khu nhà tập trung, là nhiệm vụ cấp bách “cần thúc đẩy nhanh” trong thời gian tới.

Với hai dự án Tiên Dương 1 và 2, các sở và địa phương cần hoàn thành chọn nhà đầu tư chậm nhất ngày 15/5 và dự kiến khởi công trong tháng 9. Kinh phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư được lấy từ ngân sách cấp huyện hoặc ứng từ Quỹ đầu tư phát triển thành phố ứng trước.

Với hai dự án ở Đông Anh, Mê Linh và Gia Lâm, UBND các huyện dùng ngân sách cấp huyện để lập quy hoạch chi tiết 1/500, hoàn thành trước ngày 1/7.

Sở Quy hoạch Kiến trúc được giao báo cáo tiến độ khu nhà xã hội tại ô đất C1-5 thuộc phân khu đô thị S5 trên địa bàn huyện Thanh Trì và Thường Tín. Sở này cũng cần bổ sung một số khu đất để phát triển nhà xã hội.

Ba tháng qua, Hà Nội liên tục khởi công ba dự án nhà xã hội, cung cấp hơn 2.000 căn tập trung tại huyện Đông Anh, Thanh Trì. Đầu tháng 3, liên danh Handico – Viglacera đã khởi công khu nhà xã hội Thăng Long Green City tại ô đất CT3, Khu đô thị mới Kim Chung, huyện Đông Anh. Giá bán khoảng 18,4 triệu đồng mỗi m2 (đã gồm VAT 5% và phí bảo trì 2%).

Thành phố dự kiến hoàn thành 8 dự án trong năm 2025 với khoảng 4.670 căn và khởi công 6 dự án với hơn 10.200 căn. Thành phố cũng sẽ chấp thuận chủ trương đầu tư cho 6 dự án mới, quy mô 10.500 căn để bổ sung nguồn cung cho các năm tiếp theo.

Năm nay, Thủ tướng giao Hà Nội hoàn thành 4.670 căn nhà xã hội. Tuy nhiên, ông lưu ý việc phát triển nhà xã hội tại Thủ đô không chỉ tập trung ở “nơi còn nhiều đất” như Đông Anh, trong khi nơi không còn nhiều quỹ đất như quận Nam Từ Liêm thì không làm.

Ngọc Diễm

Nói với VnExpress, đại diện Bộ Xây dựng cho biết cơ quan này đã yêu cầu UBND TP HCM báo cáo sự việc hàng trăm căn chung cư tại dự án Diamond Riverside (đường Võ Văn Kiệt, phường 16, quận 8) có hiện tượng nứt tường, bong tróc nền, nghi do rung chấn từ động đất. Đồng thời, Bộ cũng yêu cầu thành phố rà soát lại toàn bộ các chung cư trên địa bàn liên quan đến phòng, chống động đất.

Với dự án chung cư không thuộc diện cải tạo, xây dựng lại, theo Bộ xây dựng, trách nhiệm theo dõi chất lượng công trình thuộc về ban quản trị, cư dân và chính quyền địa phương. Nếu có dấu hiệu xuống cấp hay ảnh hưởng bởi thiên tai, các bên liên quan cần phối hợp giải quyết, kiểm định chất lượng, lên phương án cải tạo, di dời nếu cần thiết.

Những nhà chung cư đã hoàn thành kiểm định, đánh giá chất lượng, nếu thuộc diện cải tạo, xây dựng lại, cần đưa vào kế hoạch làm cơ sở triển khai dự án.

Luật Nhà ở 2023 quy định dự án nhà chung cư được bảo hành tối thiểu 60 tháng kể từ khi hoàn thành xây dựng, nghiệm thu đưa vào sử dụng. Đơn vị thi công xây dựng sẽ chịu trách nhiệm khắc phục các trường hợp nghiêng, lún, nứt, sụt nhà ở.

Chiều 28/3, dư chấn từ trận động đất mạnh hơn 7,7 độ tại Myanmar đã làm các tòa nhà của khu chung cư Diamond Riverside bị rung lắc. Theo đại diện Ban quản trị tòa nhà, ngay trong ngày, đơn vị này tiếp nhận nhiều tin phản ánh của cư dân về việc căn hộ của họ xuất hiện các vết nứt ở tường, gạch nền bị phồng rộp… Ban quản trị chung cư đã báo cáo chính quyền địa phương, Sở Xây dựng TP HCM để phối hợp kiểm tra và lên phương án xử lý.

Kết quả ghi nhận thiệt hại là hơn 340 căn hộ nứt tường, một số vị trí hành lang, sân thượng nền bị phồng, bong gạch. Các căn bị nứt nằm rải rác ở cả 4 block, tùy vị trí có các vết nứt nhẹ hoặc sâu.

Sau sự việc tại chung cư Diamond Riverside, Sở Xây dựng TP HCM cho biết đã phối hợp với địa phương kiểm tra nhiều trường hợp người dân phản ánh có rung lắc tại các tòa nhà chung cư khác. Qua kiểm tra chưa có trường hợp nào nứt như chung cư Diamond Riverside. Hiện Sở cũng đã yêu cầu các quận, huyện, TP Thủ Đức báo cáo về tình hình, mức độ ảnh hưởng sau dư chấn động đất.

Động đất mạnh hơn 7 độ ở Myanmar xảy ra lúc 13h20 ngày 28/3, khiến TP HCM, Hà Nội bị rung chấn. Trong đó, hiện tượng rung lắc ở TP HCM được ghi nhận diện rộng tại nhiều tòa nhà cao tầng, kéo dài gần 20 giây.

Khảo sát của VnExpress cũngcho thấy sau rung chấn, một số căn hộ chung cư ở khu vực quận 6,7, 8 và TP Thủ Đức xuất hiện vết nứt dài, bong tường, nghi do ảnh hưởng của rung lắc.

Ngọc Diễm – Phương Uyên