Chiều 10/12, Quốc hội thông qua Luật Xây dựng (sửa đổi) với hơn 92% đại biểu tán thành. Theo đó, Quốc hội giao Chính phủ quy định chi tiết về điều kiện, hồ sơ, trình tự, thủ tục cấp giấy phép xây dựng.

Tại báo cáo giải trình, tiếp thu trước khi đại biểu biểu quyết thông qua luật, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết nghị định hướng dẫn của Chính phủ sẽ quy định đơn giản tối đa thủ tục cấp phép xây dựng.

Theo ông, thủ tục này được thực hiện hoàn toàn trực tuyến, thời gian cấp dự kiến tối đa 7-10 ngày. Việc này giúp giảm tối thiểu 30% thời gian, chi phí theo yêu cầu của Chính phủ. Ngoài ra, Chính phủ sẽ đưa ra quy định tăng trách nhiệm của tư vấn thiết kế về đảm bảo an toàn công trình xây dựng.

Hiện tại, thời gian cấp giấy phép này với nhà ở riêng lẻ là 15 ngày, công trình (không phải nhà ở riêng lẻ) 20 ngày và công trình cấp I, II không quá 30 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Thời gian qua, nhiều phản ánh cho thấy thủ tục xây dựng vẫn còn rườm rà, kéo dài và tốn kém dù nhiều nghị quyết đã dược ban hành nhằm cắt giảm thủ tục hành chính. Trước thực trạng này, Thủ tướng Phạm Minh Chính từng nhiều lần chỉ đạo cắt giảm thủ tục cấp phép xây dựng, tăng cường hậu kiểm.

Cũng theo luật sửa đổi, thủ tục thẩm định việc thực hiện thiết kế kỹ thuật, bản vẽ thi công với công trình, dự án xây dựng có thiết kế cơ sở được bãi bỏ. Thay vào đó, chủ đầu tư chịu trách nhiệm kiểm soát thiết kế xây dựng sau khi được duyệt. Việc này, theo Chính phủ, mỗi công trình, dự án chỉ thực hiện một thủ tục từ giai đoạn chuẩn bị đến khi khởi công.

Các công trình xây dựng trong diện không cần xin giấy phép cũng được “nới” hơn trước. Chẳng hạn, công trình cấp IV, nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng, với tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m2, dự án đã thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi… được miễn giấy phép xây dựng.

Tuy nhiên, nhóm này không áp dụng với công trình, dự án thuộc khu chức năng, phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố, khu du lịch quốc gia hoặc nơi đã có quy chế quản lý kiến trúc…

Luật Xây dựng (sửa đổi) có hiệu lực từ 1/7/2026, trừ quy định về một số trường hợp được miễn giấy phép xây dựng sẽ có hiệu lực ngay đầu năm sau.

Cũng trong chiều 10/12, Quốc hội thông qua luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Kinh doanh bảo hiểm. Theo đó, luật bổ sung quy định tổ chức, cá nhân có quyền tham gia góp vốn để thành lập, quản lý, kiểm soát doanh nghiệp bảo hiểm, tái bảo hiểm hay môi giới bảo hiểm và chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam. Quy định này nhằm tạo điều kiện thu hút vốn đầu tư, nâng cao năng lực quản trị, kiểm soát với các doanh nghiệp trong ngành.

Cùng với đó, quy định cá nhân không được làm đại lý cho hai doanh nghiệp cùng ngành tại cùng thời điểm được siết chặt hơn luật hiện hành, để bảo vệ quyền lợi người mua. Thay đổi này nhằm ngăn tình trạng một đại lý phân phối sản phẩm của nhiều công ty đối thủ (cùng lĩnh vực nhân thọ hoặc phi nhân thọ) cùng lúc, từ đó tập trung chất lượng tư vấn và tránh xung đột lợi ích.

Anh Tú

Sở Đất đai Người Hawaii (DHHL) được giao nhiệm vụ cung cấp đất cho người Hawaii bản địa theo một đạo luật liên bang từ 100 năm trước. Tuy nhiên, nhiều thập kỷ qua, cơ quan này khó đáp ứng nhu cầu, dẫn đến danh sách chờ đợi hơn 29.000 người, với một số đã qua đời trước khi được tiếp cận nhà.

Một số nguyên nhân chính gồm thiếu nguồn lực tài chính, chi phí xây dựng cao và khó khăn trong việc tiếp cận các khoản vay để xây nhà trên đất được cấp. Để giải quyết vấn đề này, DHHL đang xem xét làm nhà lắp ghép với chi phí thấp hơn và thời gian nhanh hơn, với kỳ vọng xuất xưởng 40 căn mỗi tháng.

Họ định hợp tác với công ty Fading West tại Colorado chuyên về xây dựng nhà ngoài công trường. Công ty này từng cung cấp 82 căn nhà cho Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA) để tái định cư người dân tại thị trấn Lahaina (Hawaii) sau trận cháy rừng.

Chi phí xây dựng thông thường tại thủ phủ Honolulu (Hawaii) khoảng 500 USD mỗi foot vuông, tức hơn 500.000 USD cho một căn nhà 1.000 foot vuông (khoảng 93 m2). Trong khi đó, nhà lắp ghép có thể giảm 10-15% chi phí, tương đương tiết kiệm khoảng 75.000 USD, giúp căn nhà diện tích này chỉ tốn tầm 425.000 USD.

Eric Schaefer, Giám đốc phát triển kinh doanh Fading West cho biết các căn nhà trước đây họ mất 4 tháng để giao sau khi nhận đặt hàng. Quy trình sản xuất tương tự dây chuyền lắp ráp ôtô. “Thay vì lắp ráp xe Corolla hay Camry, chúng tôi lắp những căn nhà hai hoặc ba phòng ngủ”, ông mô tả.

Các ngôi nhà xuất xưởng được bán lại cho những người nhận được quyền thuê đất từ chính sách của DHHL. Fading West đang lên kế hoạch thí điểm làm 24 căn nhà lắp ghép cho DHHL để cung cấp cho đảo Maui. Chúng sẽ được sản xuất tại đất liền và vận chuyển đến. Các nhà thầu địa phương của Maui sẽ hoàn thiện những hạng mục như mái nhà, hệ thống ống nước và điện.

Dài hạn hơn, các nhà lập pháp Hawaii đề xuất cấp kinh phí để DHHL mua lại nhà chứa máy bay rộng 18.200 m2 tại Kalaeloa để cải tạo thành nhà máy sản xuất nhà lắp ghép. Công trình này thuộc sở hữu của Đại học Hawaii và đang được sử dụng để lưu trữ trực thăng cho sở cảnh sát và cứu hỏa.

Tuy nhiên, giới chức vẫn chưa quyết định mức kinh phí cấp cho DHHL mua lại công trình. Giá trị thẩm định của khu đất hiện là 4,4 triệu USD, trong khi Giám đốc DHHL Kali Watson, ước tính cần thêm 4,8 triệu USD để cải tạo cơ sở này.

Trước đây, nhà lắp ghép từng gặp phải sự phản đối từ ngành xây dựng do lo ngại việc xây nhà giá rẻ sẽ ảnh hưởng đến mức lương của công nhân. Tuy nhiên, nhu cầu tái định cư khẩn cấp sau trận cháy rừng tại Lahaina đã khiến địa phương có cái nhìn cởi mở hơn.

“Nếu việc triển khai nhà lắp ghép mang lại khoản tiết kiệm đáng kể, đây có thể trở thành giải pháp chủ chốt của chúng tôi,” Watson nói trước các nhà lập pháp đầu tháng này. Ông ước tính Hawaii cần tới 2 triệu căn để đáp ứng đủ nhu cầu chỗ ở.

Anh Kỳ (theo AP)

TP HCM vừa ban hành quy định cấm các hoạt động khai thác căn hộ cho thuê lưu trú du lịch (thuê ngắn hạn, theo ngày, giờ, Airbnb…) trong các dự án chung cư. Tuy nhiên, quy định này đã vấp phải nhiều phản ứng từ nhà đầu tư dịch vụ lưu trú Airbnb và các hộ dân sở hữu chung cư.

Trước diễn biến này, nhiều chuyên gia đề xuất, thay vì cấm, thành phố có thể nghiên cứu các quy định để quản lý, thí điểm mô hình kinh doanh này nhằm gia tăng nguồn thu ngân sách, phát triển du lịch và hài hòa lợi ích cho người sở hữu chung cư.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM, cho rằng cần xem xét mô hình Airbnb là một ngành kinh doanh hợp pháp và xây dựng quy định, cơ chế quản lý phù hợp cho hoạt động này.

Theo ông, thành phố có thể xây dựng các quy định, trong đó yêu cầu người cho thuê phải đăng ký kinh doanh, nộp thuế – phí quản lý riêng để bù đắp chi phí phát sinh do hoạt động này gây ra; tiến hành quản lý số lượng khách thuê, thời gian thuê, việc sử dụng tiện ích chung và yêu cầu người thuê tuân thủ nội quy nhà chung cư, của đơn vị quản lý vận hành và ban quản trị tòa nhà…

Ông Châu nói, thay vì “không quản được thì cấm”, TP HCM có thể tận dụng Nghị quyết 98 để thí điểm Airbnb với các quy định rõ ràng, từ đó tìm ra mô hình quản lý phù hợp. Nếu quản lý tốt, đây sẽ là một loại hình lưu trú thúc đẩy du lịch và thu về nguồn ngân sách cho thành phố.

“Việc xây dựng cơ chế quản lý hoạt động này vừa tạo điều kiện cho các chủ căn hộ chung cư có thêm nguồn thu nhập, khách du lịch có thêm lựa chọn chỗ ở và giúp bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của người dân sở hữu nhà chung cư”, ông nhìn nhận.

Chuyên gia kinh tế Tạ Trung Kiên cũng cho rằng Airbnb giúp thúc đẩy du lịch và kinh tế địa phương. Du khách lưu trú tại các căn hộ thường chi tiêu nhiều tại các cửa hàng, quán ăn xung quanh, góp phần kích cầu tiêu dùng. Đây là một trong ba động lực chính cho tăng trưởng của thành phố. Nhiều quốc gia trên thế giới đã hợp thức hóa và quản lý Airbnb thay vì cấm đoán.

Vì vậy, chuyên gia này kiến nghị cơ quan chức năng, đặc biệt là các nhà xây dựng chính sách cần vào cuộc để xác định tính pháp lý của mô hình Airbnb. Trước khi cấm hoàn toàn loại hình lưu trú này, nên có cơ chế cho phép thí điểm cho thuê có quản lý tại một số chung cư để đánh giá tác động đến sự phát triển kinh tế du lịch, yếu tố an ninh, an toàn và hài hòa với cuộc sống của người dân trong các chung cư.

Đồng tình việc cần xây dựng cơ chế thí điểm quản lý mô hình kinh doanh lưu trú ngắn ngày trong chung cư, Tiến sĩ Huỳnh Phước Nghĩa, Giám đốc Trung tâm kinh tế, luật và quản lý, Đại học Kinh tế TP HCM, cho hay có thể xem Airbnb là một sản phẩm du lịch đặc thù của thành phố.

Trong bối cảnh TP HCM đang là đầu tàu về kinh tế du lịch, việc có cơ chế đặc thù thí điểm cho phép các căn hộ phù hợp được kinh doanh một số dịch vụ và khai thác lưu trú ngắn hạn trong chung cư là một cách tiếp cận hợp lý.

“Cần có chính sách thí điểm, cho phép những khu vực được phép hoạt động, giới hạn những khu vực được sử dụng, nếu vi phạm sẽ chế tài bên cung cấp dịch vụ”, ông Nghĩa nói thêm.

Bà Nguyễn Thương Hoài, đại diện cho cộng đồng kinh doanh Airbnb tại TP HCM, cũng đã có đơn đề xuất Thủ tướng xây dựng hành lang pháp lý, cho phép thí điểm mô hình lưu trú du lịch ngắn ngày trong chung cư tại TP HCM.

Theo bà Hoài, mô hình này đã góp phần thúc đẩy du lịch khi tạo ra sự đa dạng chỗ ở, đáp ứng nhu cầu của nhiều du khách trong nước và quốc tế, đặc biệt là khách du lịch đi theo nhóm, theo gia đình và các chuyên gia. Nhiều quốc gia trên thế giới đã cho phép kinh doanh dịch vụ này trong chung cư và xây dựng khung pháp lý để quản lý. Vì vậy cộng đồng kinh doanh Airbnb mong muốn chính quyền có thể xem đây là một ngành nghề kinh doanh hợp pháp, có đăng ký kinh doanh, được quản lý bởi luật pháp, có đăng ký lưu trú, đóng thuế đầy đủ.

“Nghị quyết 98 về cơ chế đặc thù TP HCM là cơ sở quan trọng để thực hiện thí điểm Airbnb tại thành phố”, bà nhấn mạnh.

Khảo sát của VnExpress trên 15 dự án tại TP HCM, hiện có gần 10.000 căn hộ chung cư đang được kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch ngắn ngày. Dự án có số lượng căn kinh doanh Airbnb nhiều nhất lên đến 3.600 căn và ít nhất là 40 căn hộ. Hoạt động cho thuê ngắn ngày mang về doanh thu trung bình từ 15-60 triệu đồng mỗi tháng cho các chủ nhà và là mô hình có thể đóng góp đáng kể vào ngân sách của thành phố.

Tại nhiều quốc gia trên thế giới, dịch vụ lưu trú ngắn ngày được hoạt động, chủ nhà có thể chấm điểm khách hàng, nếu có các vi phạm sẽ không được sử dụng dịch vụ sau này.

Phương Uyên

UBND TP HCM vừa có tờ trình kiến nghị Ban thường vụ Thành ủy về chủ trương điều chỉnh quy hoạch một số vị trí trong khu đô thị mới Thủ Thiêm để triển khai dự án Trung tâm hành chính tập trung. Khu đất được chọn tại công viên Hồ Trung tâm – thuộc khu đô thị mới Thủ Thiêm (phường An Khánh), quy mô 15-20 ha.

Động thái này được thực hiện theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND Nguyễn Văn Được, sau buổi làm việc với Tập đoàn Sun Group.

Theo tờ trình, sau khi sáp nhập, TP HCM trở thành đô thị đặc biệt với 168 xã, phường, khoảng 7.000 cán bộ, công chức làm việc tại các cơ quan hành chính, dự kiến tinh gọn 20% trong 5 năm tới. Hiện nay, hệ thống các cơ quan hành chính được bố trí phân tán ở nhiều địa điểm, gây khó khăn trong điều phối, phối hợp giữa các sở ngành, đồng thời chưa tạo thuận tiện tối ưu cho người dân và doanh nghiệp. Do đó, thành phố cho rằng việc xây dựng một trung tâm hành chính tập trung hiện đại, đa chức năng là cấp thiết.

Sở Xây dựng kiến nghị diện tích tối thiểu cho khu Trung tâm hành chính tập trung phải đạt ít nhất 10 ha, đảm bảo không gian cho các khối công sở, quảng trường, cây xanh, bãi đỗ xe… phù hợp tiêu chuẩn đô thị đặc biệt. Qua rà soát, Sở đề xuất sử dụng khu đất rộng hơn 33 ha tại Hồ Trung tâm – khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Khu đất này hiện là đất trống, hạ tầng giao thông đã được xây dựng đồng bộ, gồm hơn 3 ha đất văn hóa (dự kiến xây cung thiếu nhi) và gần 30 ha đất cây xanh, mặt nước. Khu vực này kết nối trực tiếp các tuyến vành đai, cao tốc, ga metro, sân bay Tân Sơn Nhất, Long Thành, đồng thời liền kề trung tâm hiện hữu, phù hợp với tiêu chí phát triển trung tâm hành chính tập trung.

Hai phương án xây dựng đang được xem xét theo đề xuất của Sun Group. Phương án 1, sử dụng tối đa 16 ha (trong 33 ha) xây công trình cao 35 tầng, tổng diện tích sàn xây dựng tối thiểu 160.000 m2 với mật độ khoảng 40-60%. Phương án 2, sử dụng toàn bộ hơn 33 ha, cơ cấu sử dụng đất sẽ được xác định sau khi phương án kiến trúc được chọn.

Theo đánh giá của Sở Xây dựng, phương án 1 phù hợp khi đảm bảo diện tích, giữ lại một phần công viên mặt nước, đồng thời không ảnh hưởng dự án cung thiếu nhi chuẩn bị triển khai.

Do đó, Sở này đề xuất 3 phương án bố cục hình khối công trình, gồm xây dựng hai khối cao tầng trên 30 tầng; hoặc 5 khối công trình dưới 20 tầng, hay cụm kiến trúc theo đường cong giao thông, cao khoảng 15 tầng, tạo hiệu ứng thị giác ấn tượng.

Trường hợp được duyệt, thành phố sẽ rà soát, điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung tại khu vực Hồ Trung tâm – khu đô thị Thủ Thiêm và quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000. Các sở ngành sẽ đẩy nhanh nghiên cứu, thẩm định dự án, thủ tục đất đai và cấp phép xây dựng để rút ngắn tiến độ, dự kiến khởi công trong quý I/2026.

Theo các quy hoạch trước đây, khu hành chính tập trung của thành phố được dự kiến đặt tại trung tâm hiện hữu hoặc bán đảo Bình Quới – Thanh Đa. Trước khi sáp nhập, Sở Xây dựng từng đề xuất xây trung tâm hành chính tại số 86 Lê Thánh Tôn với diện tích 1,8 ha, phục vụ khoảng 1.692 cán bộ, công chức. Tuy nhiên, quy mô này không đáp ứng nhu cầu nhân sự, đồng thời hạn chế về kết nối giao thông trọng điểm.

Khu đô thị mới Thủ Thiêm được Thủ tướng duyệt quy hoạch năm 1996 với quy mô 930 ha (trong đó khu đô thị mới 770 ha, tái định cư 160 ha), tọa lạc bên bờ đông sông Sài Gòn, đối diện với quận 1 cũ. Quy mô dân số khu đô thị này khoảng 200.000 người, tái định cư 45.000 người.

Sau gần 30 năm, nơi này vẫn trong quá trình hoàn thiện hạ tầng và đầu tư các công trình công cộng. Nhiều dự án đang được triển khai tại đây như Trung tâm triển lãm quy hoạch TP HCM, Quảng trường trung tâm Thủ Thiêm, Nhà hát Thủ Thiêm…

Phương Uyên

Thông tin trên được Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản nêu trong văn bản phản hồi Cục Kiểm tra văn bản và quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp) về một số bất cập trong quy định quản lý nhà ở.

Trước đó, trong bản tổng hợp các vướng mắc, bất cập, Cục Kiểm tra văn bản cho biết Luật Nhà ở 2023 và Bộ Xây dựng đã cấm việc sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở. Tuy nhiên, bản chất dịch vụ cho thuê căn hộ ngắn ngày theo mô hình Airbnb vẫn là “người thuê sử dụng căn hộ để ở”.

Hiện không có quy định nào xác định cho thuê ngắn ngày là bao nhiêu ngày hay cấm chủ sở hữu cho thuê căn hộ của mình. Do đó, cơ quan này cho rằng việc cấm cho thuê căn hộ qua Airbnb chưa đảm bảo chặt chẽ về pháp lý.

“Chủ nhà không bị cấm cho thuê căn hộ dài hạn mà cho thuê ngắn hạn (dưới 30 ngày) lại bị cấm là chưa hợp lý. Họ không ở thì có quyền cho thuê, đây là một trong những quyền tài sản của chủ sở hữu theo quy định tại Bộ luật Dân sự”, văn bản nêu.

Thừa nhận mô hình cho thuê chung cư qua Airbnb có thể gây phiền hà đến cư dân khác, Cục Kiểm tra văn bản kiến nghị nên có giải pháp quản lý thay vì cấm. Ví dụ, chủ nhà phải đăng ký kinh doanh, đáp ứng các điều kiện về đảm bảo an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy và không để ảnh hưởng đến cộng đồng trong chung cư.

Trường hợp tiếp tục cấm cho thuê chung cư ngắn ngày, các cơ quan quản lý có thể cân nhắc chế tài mang tính răn đe với hành vi vi phạm.

Phản hồi kiến nghị trên, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản cho biết sẽ ghi nhận, nghiên cứu rà soát để báo cáo cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung trong thời gian tới.

Cơ quan này cũng cho biết việc quản lý và sử dụng nhà chung cư được thực hiện theo đúng quy định của Luật Nhà ở 2023, cùng các văn bản hướng dẫn thi hành.

Đầu tháng 3, UBND TP HCM đã ban hành quy định về quản lý, sử dụng nhà chung cư trên địa bàn thành phố, trong đó cấm
sử dụng căn hộ vào mục đích khác (lưu trú du lịch ngắn ngày, Airbnb…).

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM, cho rằng thay vì “không quản được thì cấm”, thành phố có thể tận dụng Nghị quyết 98 về một số chính sách đặc thù để thí điểm Airbnb, từ đó tìm ra mô hình quản lý phù hợp. “Nếu quản lý tốt, đây sẽ là một loại hình lưu trú thúc đẩy du lịch và thu ngân sách cho thành phố”, ông Châu nói.

Khảo sát của VnExpress tại 15 dự án chung cư tại TP HCM cho thấy có gần 10.000 căn hộ đang được kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch ngắn ngày. Dịch vụ này mang về doanh thu trung bình 15-60 triệu đồng mỗi tháng cho các chủ nhà.

Tại nhiều quốc gia trên thế giới, dịch vụ lưu trú ngắn ngày được hoạt động, chủ nhà có thể chấm điểm khách hàng, nếu có các vi phạm sẽ không được sử dụng dịch vụ sau này.

Đình Trí