Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, năm 2025 tín dụng bất động sản duy trì mức tăng đều theo các quý và ở hầu hết các loại hình bất động sản (nhà ở, văn phòng cho thuê, khu công nghiệp…). Từ hơn 1,56 triệu tỷ đồng trong quý I, dư nợ lĩnh vực này tăng dần và đạt khoảng 2 triệu tỷ đồng vào quý cuối 2025, tương đương mức tăng gần 28% chỉ trong 1 năm.

Xét theo cơ cấu, dư nợ tín dụng với các dự án đầu tư khu đô thị và nhà ở tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn. Dư nợ nhóm này tăng từ 481.017 tỷ trong quý I/2025 lên 628.654 tỷ đồng vào quý IV/2025.

Tương tự, dư nợ vay với đầu tư, kinh doanh bất động sản tăng từ 506.444 tỷ lên 673.424 tỷ đồng. Còn lại là dư nợ vay cho thuê các dự án văn phòng, bất động sản nghỉ dưỡng, sửa chữa nhà…

Bộ Xây dựng cho rằng mức tăng này phản ánh các vướng mắc pháp lý dự án dần được tháo gỡ. Dòng vốn đang tập trung vào phân khúc ở thực và phát triển đô thị.

Kênh trái phiếu doanh nghiệp cũng ghi nhận biến động. Tỷ trọng trái phiếu bất động sản trong tổng giá trị phát hành tăng từ 7,4% trong tháng 10 lên 38,6% tháng 11, trước khi điều chỉnh về 28% vào tháng 12/2025. Giá trị phát hành tăng cuối năm cho thấy khả năng tiếp cận vốn cải thiện dù doanh nghiệp vẫn chịu áp lực lãi suất cao.

Với dòng vốn ngoại, theo Bộ Xây dựng tính đến hết năm ngoái, lĩnh vực bất động sản hút 8,1 tỷ USD vốn FDI đăng ký mới, chiếm hơn 21% tổng vốn và tăng gần 13% so với năm trước.

Theo giới phân tích, tín dụng bất động sản gia tăng nhanh trong năm 2025 phản ánh dòng vốn quay trở lại thị trường sau giai đoạn trầm lắng kéo dài. Tuy nhiên, việc tín dụng địa ốc tăng nhanh và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng dư nợ nền kinh tế cũng gây lo ngại về an toàn hệ thống. Giới phân tích cảnh báo rủi ro mất cân đối dòng vốn và nợ xấu có thể xuất hiện nếu tín dụng tiếp tục dồn vào các phân khúc đầu cơ trong bối cảnh thanh khoản thị trường chưa hồi phục tương xứng.

Các chuyên gia cho rằng việc kiểm soát dòng vốn vào bất động sản là cần thiết, trong đó ưu tiên tín dụng cho các phân khúc phục vụ nhu cầu ở thực, nhà ở xã hội và phát triển đô thị bền vững. Đồng thời, dòng vốn cần được phân bổ hài hòa hơn sang các lĩnh vực sản xuất, công nghệ cao và kinh tế xanh, thay vì tập trung quá lớn vào bất động sản, nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế.

Trước thực tế này, tại phiên họp Ban chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở, bất động sản tuần trước, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu Ngân hàng Nhà nước kiểm soát chặt tín dụng bất động sản, ngăn chặn dòng vốn đầu cơ làm méo mó thị trường. Nhà điều hành cũng cần có chính sách quản lý rủi ro với tín dụng rót vào địa ốc, trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước dự kiến đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng khoảng 15% trong năm nay.

Bộ Xây dựng cho biết sẽ phối hợp với Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính kiểm soát chặt tín dụng bất động sản, xử lý các dòng vốn phục vụ đầu cơ nhằm bảo đảm an toàn hệ thống tài chính – ngân hàng.

Phương Uyên

Chị Lan Phương (41 tuổi), chủ căn nhà phố tại phường Đức Nhuận, từng xem đây là tài sản sinh lời an toàn, nay gần như không còn tạo lợi nhuận. Mặt bằng hiện cho thuê hơn 40 triệu đồng mỗi tháng, chỉ đủ trả một phần lãi vay. Sau khi trừ thuế, bảo trì và khấu hao, dòng tiền gần như bằng không.

Trước năm 2022, căn nhà mua hơn 18 tỷ đồng từng cho thuê ổn định 75 triệu đồng mỗi tháng. Sau dịch, giá thuê giảm dần còn 50 triệu đồng rồi thấp hơn nhưng vẫn khó giữ khách. Hợp đồng ngắn hạn, khách liên tục trả mặt bằng vì kinh doanh thua lỗ khiến thời gian nhà trống kéo dài, chi phí sửa chữa, môi giới phát sinh. Từ chỗ tạo thu nhập đều đặn, tài sản này trở thành gánh nặng buộc chủ nhà bù lỗ để giữ.

Không riêng nhà phố, shophouse cũng chung cảnh ngộ. Anh Hoàng Nam (46 tuổi) mua căn shophouse khối đế chung cư khu Đông năm 2019 với giá gần 10 tỷ đồng. Ban đầu chào thuê 40 triệu đồng mỗi tháng không có khách, sau phải hạ còn 32-35 triệu đồng rồi dưới 30 triệu đồng mỗi tháng và chỉ ký được hợp đồng ngắn hạn. Trong khi đó, mỗi tháng anh vẫn gánh gần 50 triệu đồng tiền lãi vay, phí quản lý, bảo trì và thuế. Sau bốn năm khai thác kém hiệu quả, anh rao bán ngang giá mua nhưng thị trường hầu như không phản hồi.

Với nhiều chủ nhà, khó khăn lớn nhất hiện nay không chỉ là tìm khách thuê mà là giữ khách. Bà Lê Thị Duyên (phường An Đông, TP HCM) cho biết trong hai năm qua đã bốn lần phải treo biển cho thuê lại nhà phố mặt tiền vì khách trả nhà chỉ sau vài tháng hoạt động. Có trường hợp chấp nhận thuê với giá đã giảm gần 40% so với trước dịch nhưng chưa đầy nửa năm vẫn đóng cửa do doanh thu không đủ bù chi phí. “Giá thuê không còn là rào cản lớn nhất, khó nhất là khách vào rồi nhưng không trụ nổi”, bà nói.

Năm 2025 tiếp tục là giai đoạn thử thách với nhà phố cho thuê khi nhiều chủ sở hữu rơi vào vòng luẩn quẩn: giá mua cao, kỳ vọng dòng tiền lớn nhưng hiệu quả khai thác kéo dài kém khả quan, áp lực tài chính ngày càng chồng chất. Khi buộc phải bán ra, mức giá thị trường chấp nhận thường thấp hơn nhiều so với kỳ vọng, khiến phân khúc này rơi vào trạng thái thanh khoản yếu.

Dữ liệu từ Batdongsan cho thấy đây là năm thứ ba liên tiếp nhu cầu thuê nhà mặt phố sụt giảm. Giai đoạn 2023-2025, lượng tìm thuê giảm trung bình 20-30% mỗi năm, trong khi giá chào thuê đã hạ 15-20%, thậm chí 25-30% tại nhiều tuyến đường nội thành. Từ vị thế được xem là loại hình “hái ra tiền”, nhà phố dần trở thành phân khúc có biên lợi nhuận mỏng.

Savills Việt Nam cũng ghi nhận mặt bằng nhà phố truyền thống chịu áp lực cạnh tranh lớn từ trung tâm thương mại. Trong khi giá thuê tại trung tâm thương mại vẫn tăng nhờ nhu cầu từ các thương hiệu lớn, tỷ lệ hấp thụ của nhà phố giảm 30-40%, kéo giá thuê đi xuống qua từng năm.

Tỷ suất lợi nhuận vì thế giảm sâu. Trước năm 2020, lợi suất cho thuê nhà phố theo ghi nhận của Biggee, Batdongsan và Nhà Tốt, phổ biến ở mức 6-8% mỗi năm, đủ hấp dẫn so với gửi tiết kiệm. Sau dịch Covid-19, mức sinh lời thu hẹp còn 2-3% với nhà phố và 1-2% với shophouse. Đến năm 2025, lợi suất tiếp tục co lại, chỉ còn khoảng 1,5-2% với nhà phố và dưới 1% với shophouse, thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng ban đầu và kém cạnh tranh so với nhiều kênh đầu tư tài chính khác.

Lý giải thực trạng này, bà Cao Thị Thu Hương, quản lý cấp cao Savills Việt Nam, cho rằng phân khúc nhà phố cho thuê đang chịu tác động đồng thời từ sự suy yếu của sức mua và thay đổi hành vi tiêu dùng. Nhóm khách thuê chủ lực như ngân hàng, F&B, y tế, giáo dục đang trong quá trình tái cơ cấu, thu hẹp mạng lưới và tiết giảm chi phí. Bên cạnh đó, thương mại điện tử và xu hướng mua sắm tại các điểm tập trung khiến hiệu quả kinh doanh tại nhà phố suy giảm, trong khi chi phí thuê vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi phí của doanh nghiệp.

Với loại hình nhà phố thương mại, khó khăn thường xuất phát từ việc định hướng phát triển và khai thác sai ngay từ đầu. Nhiều nhà đầu tư coi đây là tài sản nắm giữ chờ tăng giá, trong khi chủ đầu tư tập trung bán hàng mà ít chú trọng xây dựng mô hình vận hành thương mại. Khi yếu tố kinh doanh không được phát huy, giá trị shophouse thậm chí kém cạnh tranh hơn nhà phố hay biệt thự liền kề.

Bàn về khả năng phục hồi, bà Mai Võ, Trưởng bộ phận Bán lẻ CBRE Việt Nam, cho rằng yếu tố then chốt vẫn là sự phục hồi của tiêu dùng. Với nhà mặt phố, phân khúc này còn dư địa phục hồi nhưng khó quay lại giai đoạn “giá cao, dễ thuê”, mà sẽ vận động theo hướng chọn lọc, gắn chặt với hiệu quả kinh doanh thực tế. Năm 2025, câu chuyện của nhiều chủ nhà phố cho thuê tại TP HCM không còn xoay quanh lợi nhuận, mà là làm sao để giữ dòng tiền không âm.

Theo bà, mặt bằng cần được định giá lại theo sức mua và khả năng khai thác, thay vì neo theo kỳ vọng quá khứ. Lợi thế vị trí không còn đủ nếu khó tiếp cận, thiếu chỗ đậu xe hoặc không phù hợp công năng; việc giảm giá thuê đơn thuần cũng không hiệu quả nếu không đi kèm điều chỉnh mô hình khai thác như hợp đồng linh hoạt, chia sẻ doanh thu hay cho thuê từng phần. Nhà mặt phố cần ưu tiên các ngành đòi hỏi hiện diện vật lý như F&B, y tế, giáo dục, dịch vụ cá nhân hoặc showroom trải nghiệm.

Đối với nhà phố thương mại, bà Mai nhấn mạnh cần định vị đúng bản chất là bất động sản thương mại, gắn với bài toán kinh doanh thực tế từ ngành hàng, quy mô mặt bằng đến lưu lượng khách và dòng tiền. Quản lý vận hành chuyên nghiệp đóng vai trò quyết định, đòi hỏi chủ đầu tư tham gia sâu hơn vào tổ chức không gian và thu hút khách thuê, thay vì mô hình “xây xong rồi bán đứt”. Khi có chiến lược vận hành rõ ràng và giá thuê phù hợp sức mua, giá trị thương mại được khôi phục sẽ là nền tảng để giá trị tài sản tăng lên tương xứng với tiềm năng thực tế của loại hình này.

“Một khi giá trị thương mại của nhà phố được cải thiện, giá trị tài sản mới có thể tăng tương xứng với tiềm năng thực tế của loại hình này”, bà Mai nhấn mạnh.

Phương Uyên

Dự án mở đầu cho giai đoạn này là Sarene Residence & Commercial Complex, khu phức hợp căn hộ cao cấp và phố thương mại được triển khai tại lô đất 6.8, thuộc phân khu phía Bắc – Khu đô thị Sala. Đây là dự án được quy hoạch gồm các khối căn hộ ở, dịch vụ và dãy phố thương mại, hướng tầm nhìn về hồ trung tâm Thủ Thiêm. Theo chủ đầu tư, dự án được phát triển với mật độ xây dựng và số lượng căn hộ ở mức vừa phải, ưu tiên yếu tố riêng tư, đồng thời tích hợp các tiện ích phục vụ nhu cầu ở kết hợp kinh doanh.

Ông Nguyễn Hoàng Tuệ, Tổng giám đốc Đại Quang Minh, cho biết Sarene là dự án đầu tiên trong chuỗi công trình được triển khai trở lại tại phân khu Bắc Sala sau thời gian dài tạm dừng. Đây cũng là dự án đánh dấu sự trở lại của Đại Quang Minh tại Thủ Thiêm nói riêng và TP HCM nói chung trong bối cảnh các vấn đề pháp lý liên quan đã từng bước được tháo gỡ.

Theo chủ đầu tư, phân khu phía Bắc Sala được định hướng phát triển gắn với trục thương mại – dịch vụ kéo dài từ khu vực Cung Thiếu nhi TP HCM đến Bệnh viện Quốc tế. Dọc trục này dự kiến bố trí các công trình nhà ở, thương mại, văn phòng và các không gian dịch vụ phục vụ cộng đồng cư dân, chuyên gia làm việc tại Thủ Thiêm. Khu vực này được kết nối với phân khu phía Nam Sala thông qua trục giao thông Bắc – Nam và hệ thống đường nội khu, tạo liên kết không gian giữa các phân khu trong toàn khu đô thị.

Theo kế hoạch, dự án thành phần đầu tiên của phân khu này sẽ mở bán chính thức vào tháng 6 và hoàn thiện, bàn giao tháng 11/2027. Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Quốc tế Thiso, đơn vị thành viên của Tập đoàn Thaco, được giới thiệu là đơn vị phân phối và vận hành dự án.

Sala là dự án khu đô thị đầu tiên được triển khai tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm, TP HCM, có quy mô 106 ha do Đại Quang Minh, doanh nghiệp thành viên Tập đoàn Thaco, làm chủ đầu tư với quy mô vốn ban đầu lên đến 2,2 tỷ USD. Dự án được quy hoạch theo mô hình khu đô thị sinh thái, mật độ xây dựng thấp, bao quanh bởi hệ thống công viên, kênh rạch và mảng xanh liên hoàn, kết nối trực tiếp với sông Sài Gòn.

Toàn khu được chia thành hai phân khu Bắc và Nam, ngăn cách bởi đại lộ Mai Chí Thọ. Trong đó, phân khu phía Nam đã cơ bản hoàn thiện với các hạng mục thương mại, giáo dục và giải trí như Thiso Sala Center, tuyến phố thương mại Nguyễn Cơ Thạch, trường quốc tế và các tiện ích nội khu. Phân khu phía Bắc vẫn còn nhiều quỹ đất trống, là khu vực phát triển mới gắn với trục trung tâm tài chính – hành chính Thủ Thiêm, được định hướng bổ sung chức năng thương mại – dịch vụ và không gian giao thương cho toàn khu đô thị. Đây cũng là khu vực phát triển trọng tâm của Đại Quang Minh trong các năm tới đây.

Phân khu phía Bắc được kỳ vọng sẽ bổ sung thêm nguồn cung nhà ở và thương mại cho khu vực Thủ Thiêm và TP HCM nói chung trong giai đoạn tới, khi quá trình triển khai được nối lại sau thời gian gián đoạn.

Phương Uyên