Sáng 13/1, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản chủ trì Phiên họp thứ 5 của Ban Chỉ đạo.

Phát biểu khai mạc, người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh, nhu cầu nhà ở hiện nay không chỉ dừng ở sở hữu, mà đang chuyển mạnh sang thuê hay thuê mua để ổn định chỗ ở lâu dài, phù hợp với khả năng chi trả, đặc điểm việc làm và quá trình dịch chuyển lao động. 

Do đó, chính sách nhà ở xã hội cũng cần được điều chỉnh theo hướng tái cấu trúc chỗ ở của người dân theo hướng bền vững, giảm dần tư duy chạy theo số lượng, bảo đảm mọi người đều có cơ hội tiếp cận chỗ ở an toàn, phù hợp với điều kiện và nhu cầu của mình. 

Đồng thời, xác định phát triển nhà ở xã hội cho thuê là một nhiệm vụ quan trọng, mang tính căn cơ và lâu dài, không làm theo phong trào, không làm manh mún.

Lưu ý phiên họp này có tính chất quan trọng để thống nhất tư duy, bàn cách làm và giải pháp triển khai phát triển nhà ở xã hội trong giai đoạn tới, phù hợp với tình hình thực tiễn đang đặt ra, Thủ tướng yêu cầu tập trung đánh giá việc thực hiện các nhiệm vụ đã được giao tại các phiên họp trước. 

Đặc biệt là tình hình nhà ở và thị trường bất động sản; tình hình cấp tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản; đồng thời đề xuất về chỉ tiêu nhà ở xã hội cho thuê năm nay và các năm tiếp theo, nhất là các tỉnh, thành có các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu vực tập trung đông lao động.

Thủ tướng yêu cầu thảo luận, thống nhất các giải pháp tổ chức thực hiện trong thời gian tới, bảo đảm đúng vai, đúng việc, đúng thẩm quyền, nhất là việc đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt bỏ khâu trung gian không cần thiết.

Trong đó lưu ý nhà ở xã hội cho thuê, vào “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” khi làm thủ tục; xem xét trình cấp có thẩm quyền biểu dương, khen thưởng kịp thời các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong xây dựng, hoàn thiện thể chế và tổ chức triển khai phát triển nhà ở xã hội…

Theo Bộ Xây dựng, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành cũng gấp rút đề xuất thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước thành lập. 

Hiện bộ cũng hoàn thiện Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định trong lĩnh vực nhà ở, kinh doanh bất động sản; trình Chính phủ dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật về phát triển nhà ở xã hội.

Các bộ, ngành phối hợp với các địa phương rà soát xúc tiến việc thành lập Quỹ Nhà ở quốc gia; rà soát bãi bỏ thủ tục đăng ký hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung đối với hoạt động mua, bán căn hộ chung cư gây rào cản, khó khăn cho doanh nghiệp. 

Cùng đó là việc rà soát, làm rõ nhu cầu về thuê nhà ở, đồng thời đề xuất chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê năm 2026 và các năm tiếp theo giai đoạn 2027-2030; kiện toàn Ban Chỉ đạo về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản tại địa phương…

Loạt dự án hạ tầng trọng điểm đồng loạt triển khai, chủ đầu tư đeo bám

Vừa qua, hàng loạt dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn quanh TPHCM đã chính thức được khởi công, gồm cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2, cầu Cát Lái, cầu Long Hưng (Đồng Nai 2) và tuyến Metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương). Các công trình này hình thành mạng lưới kết nối đa tầng, từ ven biển, liên vùng, liên tỉnh đến nội đô, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế – đô thị của TPHCM và các địa phương lân cận.

Trong đó, cầu Cần Giờ và cầu Phú Mỹ 2 được xem là những dự án mang tính bước ngoặt đối với khu Nam TPHCM. Còn tại khu Đông, cầu Cát Lái và cầu Long Hưng được kỳ vọng sẽ cải thiện mạnh mẽ khả năng kết nối liên vùng giữa TPHCM với Đồng Nai, mở rộng không gian phát triển đô thị và thị trường bất động sản.

Song song với hệ thống đường bộ, mạng lưới đường sắt đô thị cũng đang được đẩy nhanh. Ngoài việc khởi công tuyến metro số 2, TPHCM dự kiến phát triển thêm nhiều tuyến quan trọng như Thủ Thiêm – Long Thành, metro Thành phố mới Bình Dương – Suối Tiên, Bến Thành – Cần Giờ.

Theo kế hoạch, giai đoạn 2025-2030, thành phố sẽ hoàn thành 6 tuyến với khoảng 187km; giai đoạn 2030-2035 triển khai thêm 8 tuyến với 275km, nâng tổng số lên 14 tuyến vào khai thác sử dụng, tương đương khoảng 462km đường sắt đô thị.

Ngoài ra, nhiều tuyến đường dọc theo các trục giao thông huyết mạch cũng được xác định như Quốc lộ 22, Quốc lộ 13, Quốc lộ 1, Quốc lộ 51, cao tốc Bắc – Nam phía Tây và Vành đai 4. Trong đó, TPHCM đang đẩy nhanh tiến độ nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13, phấn đấu hoàn thành dứt điểm việc bồi thường, thu hồi đất trong quý đầu năm nay.

Đu theo “sóng hạ tầng”, nhiều doanh nghiệp bất động sản phía Nam đã bắt tay ngay vào bán hàng, giới thiệu sản phẩm ven các khu vực trọng điểm để hút khách.

Dọc tuyến Quốc lộ 13, Quốc lộ 1K và cao tốc Mỹ Phước – Tân Vạn, Tập đoàn Bcons ra mắt Bcons Uni Valley liền kề làng đại học, TBS Land giới thiệu dự án Green Skyline, Lê Phong khởi công khu căn hộ The Emerald Boulevard… 

Mới nhất, tập đoàn Bất động sản Vạn Phúc dự kiến bán các sản phẩm nhà ở thấp tầng, bao gồm nhà phố, shophouse tại Khu đô thị Vạn Phúc City (phường Hiệp Bình, TPHCM) mặt tiền Quốc lộ 13. Thay vì tự bán hàng của chính mình như cách truyền thống lâu nay, doanh nghiệp dự kiến lần đầu tiên mở cơ hội phân phối sản phẩm với các sàn bên ngoài.

Ở phía Tây Nam TPHCM, phân khu Dragon Park thuộc dự án Dragon Eden cũng được Công ty cổ phần Tandoland đã phối hợp cùng Công ty cổ phần Mai Bá Hương mở bán gần đây. Dự án này hưởng lợi trực tiếp từ hạ tầng giao thông liên vùng gồm Vành đai 3, Vành đai 4, Võ Văn Kiệt nối dài…

Theo số liệu từ một viện nghiên cứu, TPHCM và khu vực lân cận ghi nhận nguồn cung mới tập trung dọc các trục giao thông liên vùng. Cụ thể, khu vực Vành đai 2 có gần 7.000 sản phẩm nhà ở đang triển khai; Vành đai 3 ghi nhận 11.066 sản phẩm; tuyến Vành đai 4 khoảng 15.469 sản phẩm. Riêng trục Quốc lộ 13 cũng đã có hơn 11.000 sản phẩm đang triển khai. Bên cạnh đó, hàng chục nghìn căn hộ khác đang được phát triển quanh tuyến Quốc lộ 1K, cao tốc Mỹ Phước – Tân Vạn và tuyến metro số 2 (Bình Dương cũ)…

Hạ tầng tạo điểm tựa cho bất động sản

Đánh giá tác động đối với thị trường bất động sản, bà Dương Thùy Dung, Giám đốc điều hành CBRE Việt Nam, cho rằng hạ tầng luôn giữ vai trò then chốt. Hạ tầng phát triển đến đâu thì bất động sản sẽ dịch chuyển theo đến đó.

Ngược lại, khi hạ tầng chậm tiến độ, thị trường cũng khó tăng trưởng bền vững. Sau giai đoạn chững lại hậu Covid-19, đầu tư hạ tầng tại TPHCM và khu vực phía Nam đã có sự cải thiện rõ rệt và được dự báo sẽ tiếp tục là ưu tiên trong ít nhất 5 năm tới.

Theo đại diện CBRE Việt Nam, việc đồng loạt khởi công, phê duyệt các dự án giao thông trọng điểm như cầu, đường, cao tốc, hầm chui… sẽ tạo ra cú hích quan trọng cho thị trường bất động sản. Kế hoạch này mang tính đồng bộ, bởi nếu quá trình sáp nhập không đi kèm với phát triển hạ tầng thì khó tạo ra giá trị tích cực. Ngược lại, khi các chính sách sáp nhập, đầu tư hạ tầng và giãn dân đô thị được triển khai song song, thị trường bất động sản sẽ được hưởng lợi rõ rệt.

Cũng theo phân tích của chuyên gia, trước sáp nhập, tại TPHCM, người dân khó tìm được các sản phẩm căn hộ có mức giá khoảng 40-60 triệu đồng/m2. Tuy nhiên, khi thành phố mở rộng, với sự tham gia của nhiều chủ đầu tư đến từ Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, mặt bằng giá đã được điều chỉnh xuống mức dễ tiếp cận hơn. Người mua có thêm nhiều lựa chọn về sản phẩm phù hợp với khả năng tài chính hơn.

Song, bà Dung lưu ý rằng điều này chỉ thực sự khả thi khi hạ tầng kết nối được cải thiện. Khi các công trình giao thông trọng điểm được hoàn thiện, việc sinh sống tại TPHCM cũ nhưng sở hữu nhà ở tại các khu vực thuộc TPHCM mở rộng sẽ trở nên thuận lợi hơn nhờ thời gian di chuyển được rút ngắn.

Theo ông Phạm Lâm, Phó Chủ tịch Hội môi giới Bất động sản Việt Nam, để phát triển bền vững, hạ tầng phải đóng vai trò động lực. Khi đó, người dân có thể sinh sống tại các khu vực theo địa giới hành chính cũ như Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu hay Long An nhưng vẫn thuận tiện làm việc, học tập tại trung tâm TPHCM nhờ hệ thống giao thông liên vùng.

Còn chuyên gia của Savills cho rằng nguồn cầu bất động sản đang có xu hướng dịch chuyển từ TPHCM ra các khu vực lân cận, trong bối cảnh khu vực trung tâm khan hiếm sản phẩm và giá neo cao. Các đô thị vệ tinh, đặc biệt là khu Đông TPHCM và các địa phương kết nối qua trục Quốc lộ 13, đang thu hút người mua nhờ mặt bằng giá hợp lý hơn và tầm nhìn dài hạn về hạ tầng.

Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM cho biết có 7 trường hợp trước đây áp dụng bảng giá đất theo Luật Đất đai năm 2024, nay theo Nghị quyết số 254/2025 được xác định bằng Bảng giá đất nhân với Hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K).

Các trường hợp này như sau:

– Giá đất tính tiền sử dụng đất tại nơi tái định cư đối với người được bồi thường về đất ở, người được giao đất ở tái định cư trong trường hợp không đủ điều kiện bồi thường về đất ở.

 – Tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất ở của hộ gia đình, cá nhân; chuyển mục đích sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân.

– Tính tiền thuê đất khi Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hằng năm.

– Tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất khi Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất theo hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất thu tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê đối với hộ gia đình, cá nhân.

– Tính giá khởi điểm để đấu giá quyền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất, cho thuê đất đối với trường hợp thửa đất, khu đất đã được đầu tư hạ tầng kỹ thuật theo quy hoạch chi tiết xây dựng.

– Tính tiền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân.

– Tính tiền sử dụng đất đối với trường hợp bán nhà ở thuộc sở hữu nhà nước cho người đang thuê.

Ngoài ra, trường hợp tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất cho tổ chức kinh tế và tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất cũng tính theo bảng giá đất nhân hệ số điều chỉnh giá đất.

Theo quy định tại Nghị quyết 254/2025, chậm nhất trước ngày 1/7, các tỉnh thành phải ban hành hệ số điều chỉnh giá đất. Trong thời gian chưa có hệ số điều chỉnh giá đất thì áp dụng theo Luật Đất đai, tức là 7 trường hợp trên sẽ được tiếp tục áp dụng bảng giá đất đến khi UBND TPHCM ban hành hệ số K.

Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM vừa trình UBND TP phương án thu, nộp và quản lý lệ phí cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất (sổ hồng) sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.

Theo đó, đối với nhà đất trong địa giới hành chính thuộc TPHCM trước sắp xếp, Sở sẽ thu, kê khai và nộp ngân sách toàn bộ số thu lệ phí.

Sở giao Văn phòng Đăng ký đất đai TP là đơn vị trực thuộc thông báo phương pháp luân chuyển chứng từ giữa UBND phường, xã và hệ thống Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai, đảm bảo hiệu quả, hợp lý trên cơ sở sử dụng chứng từ điện tử và luân chuyển điện tử.

Đối với nhà đất trong địa giới hành chính thuộc tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu trước sắp xếp, Sở  Nông nghiệp và Môi trường TPHCM đề xuất UBND phường xã sẽ thu, nộp và quản lý lệ phí.

Sở Nông nghiệp và Môi trường nêu thực tế hiện nay tại TPHCM sau sắp xếp, lệ phí cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất (sổ hồng) được quy định ở các Nghị quyết khác nhau.

Khu vực TPHCM (trước sắp xếp) do Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) thu lệ phí. Tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (trước sắp xếp) không có điều khoản quy định về đơn vị tổ chức thu mà giao UBND tỉnh tổ chức thực hiện.

Ngoài ra, tại Nghị quyết số 411 của HĐND TPHCM ngày 29/9 quy định mức thu lệ phí trong thực hiện thủ tục hành chính thông qua dịch vụ công trực tuyến trên địa bàn tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (trước sắp xếp) bằng 0 đồng đối với 5 loại lệ phí, trong đó có lệ phí cấp sổ hồng.