Sáng 19/12, hơn 230 công trình, dự án trên địa bàn 34 tỉnh, thành khởi công, khánh thành hoặc thông xe kỹ thuật. Lễ khởi công, khánh thành được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến với 79 điểm cầu trên cả nước, gồm 12 điểm cầu trực tiếp và 67 điểm cầu trực tuyến, tượng trưng cho 79 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến.

Vốn tư nhân chiếm khoảng 82%

Phát biểu tại điểm cầu Trung tâm đô thị thể thao Olympic, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết thời gian qua, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư, trình Quốc hội thông qua các cơ chế đặc thù và chủ trương đầu tư đối với nhiều dự án hạ tầng có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, mang tính đồng bộ và liên vùng.

Trong số này có các dự án trọng điểm như tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng; đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam; các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và TPHCM; sân bay Gia Bình; Khu đô thị lấn biển Cần Giờ; Dự án Khu đô thị thể thao Olympic; Dự án trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, Thủ tướng Chính phủ đã thành lập các Ban Chỉ đạo đối với các dự án trọng điểm nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai.

Đồng thời, Chính phủ phát động phong trào thi đua “Đẩy mạnh phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí giai đoạn năm 2022-2030”, trong đó có đợt thi đua cao điểm “500 ngày đêm thi đua hoàn thành 3.000km đường bộ cao tốc” và “Chiến dịch Quang Trung”, đạt được nhiều kết quả cụ thể.

Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng, chỉ riêng trong năm 2025, Trung ương và địa phương đã khởi công, khánh thành 564 công trình, dự án với tổng mức đầu tư hơn 5,14 triệu tỷ đồng, trong đó vốn tư nhân chiếm khoảng 74,6%.

Riêng trong ngày 19/12, 234 dự án, công trình với tổng mức đầu tư hơn 3,4 triệu tỷ đồng tiếp tục được khởi công, khánh thành và thông xe kỹ thuật, trải rộng trên nhiều lĩnh vực hạ tầng trọng yếu của nền kinh tế.

Trong đó, nguồn vốn tư nhân đạt 2,79 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 82% tổng vốn. Các dự án trải rộng trên nhiều lĩnh vực, có ý nghĩa về kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh và mở rộng không gian phát triển.

Theo kế hoạch, đến hết năm 2025, cả nước sẽ hoàn thành 3.345km tuyến chính cao tốc và 458km nút giao, đường dẫn, với tổng chiều dài 3.803km.

Tính đến ngày 19/12, đã hoàn thành và thông xe kỹ thuật 3.188km tuyến chính cao tốc và 325km nút giao, đường dẫn, đạt tổng cộng 3.513km. Những con số này vượt mục tiêu Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm 2021-2025 do Quốc hội và Chính phủ giao. Ngoài ra, đã hoàn thành 1.586km đường quốc lộ và 1.701km đường bộ ven biển.

Tính chung giai đoạn năm 2021-2025, cả nước đã hoàn thành và thông xe 2.025km đường cao tốc, gấp gần 2 lần tổng số km cao tốc được xây dựng trong 20 năm trước nhiệm kỳ.

Đặc biệt, đã hoàn thành và thông xe kỹ thuật toàn tuyến cao tốc Bắc – Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau. Riêng năm 2025, hoàn thành 1.491km đường cao tốc, 456km đường quốc lộ và 251km đường ven biển; đồng thời tiếp tục triển khai các tuyến cao tốc Cà Mau – Cái Nước, các tuyến trục ngang như Tân Phú – Bảo Lộc, Quy Nhơn – Pleiku và tuyến giao thông Đất Mũi – Cảng Hòn Khoai.

Nhiều dự án góp phần thay đổi cơ bản hạ tầng quốc gia

Trong lĩnh vực hàng không, đã hoàn thành đầu tư, nâng cấp các cảng hàng không Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Phú Bài, Điện Biên; cơ bản hoàn thành Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 và đón chuyến bay kỹ thuật đầu tiên trong ngày 19/12.

Tổng công suất các cảng hàng không trên cả nước được nâng từ 92,4 triệu lượt khách năm 2020 lên 155 triệu lượt khách năm 2025, tăng 1,6 lần so với năm 2020.

Cùng với đó, ba dự án cảng biển lớn tại Lạch Huyện (Hải Phòng), Cái Mép – Thị Vải và Sông Hậu đã được đưa vào khai thác, nâng năng lực hệ thống cảng biển từ 730 triệu tấn năm 2020 lên 900 triệu tấn vào năm 2025.

Việc khởi công các cảng Hòn Khoai và Bãi Gốc trong năm 2025 được xác định là bước đi phục vụ phát triển kinh tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh và góp phần thực hiện Nghị quyết số 36 về chiến lược phát triển kinh tế biển.

Trong lĩnh vực đường sắt, các khó khăn, vướng mắc được tập trung tháo gỡ để đưa vào khai thác ba tuyến đường sắt đô thị gồm Bến Thành – Suối Tiên, Cát Linh – Hà Đông và đoạn trên cao tuyến Nhổn – ga Hà Nội.

Đồng thời, cơ bản hoàn thành cải tạo, nâng cấp tuyến đường sắt Hà Nội – TPHCM đoạn Vinh – Nha Trang và Nha Trang – Sài Gòn. Các thủ tục đầu tư đối với dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, tuyến số 5 đường sắt đô thị Văn Cao – Ngọc Khánh – Láng – Hòa Lạc (Hà Nội) và tuyến tàu điện đô thị đoạn Phú Quốc đã được hoàn thiện để khởi công trong dịp này.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam tiếp tục được chuẩn bị để phấn đấu khởi công trong năm 2026.

Đối với lĩnh vực xây dựng dân dụng, tỷ lệ đô thị hóa hiện đạt 45%, tăng 5% so với cuối năm 2020. Diện tích nhà ở bình quân đạt 30m² sàn/người, tăng 5,6m². Từ năm 2021 đến nay, cả nước đã triển khai 698 dự án nhà ở xã hội với quy mô hơn 637.000 căn.

Riêng năm 2025, đã hoàn thành 102.146 căn nhà ở xã hội, đạt 102% kế hoạch năm. Cùng với đó, hơn 334.200 căn nhà tạm, nhà dột nát đã được xóa bỏ, hoàn thành sớm so với mục tiêu đề ra tại Nghị quyết 42.

Trong lĩnh vực điện, năng lượng và dầu khí, các đường dây truyền tải 500kV mạch 3 và mạch 4 đã được đưa vào khai thác; các nhà máy điện Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4 được hoàn thành, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

UBND TPHCM vừa có văn bản góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai. Thành phố đề nghị bỏ quy định buộc người sử dụng đất phải nộp khoản tiền bổ sung 5,4%/năm trên số tiền sử dụng đất chưa được tính, vì cho rằng trách nhiệm chậm xác định giá đất cụ thể thuộc về cơ quan nhà nước, không phải người dân hay doanh nghiệp.

Theo quy định tại Điều 257 Luật Đất đai năm 2024, khoản tiền bổ sung này được áp dụng nhằm chia sẻ nghĩa vụ tài chính giữa Nhà nước và người sử dụng đất. Tuy nhiên, UBND TPHCM cho rằng trong bối cảnh kinh tế – xã hội vừa hồi phục sau đại dịch Covid-19, việc buộc doanh nghiệp nộp khoản tiền trên là bất hợp lý và có thể cản trở dòng vốn đầu tư.

Hai dự án lớn tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm đang vướng mắc vì khoản thu bổ sung. Công ty TNHH Liên doanh Thành phố Đế Vương, chủ đầu tư Empire City, bị yêu cầu nộp thêm 8.819 tỷ đồng, gấp 2,46 lần số tiền đã nộp. Ngoài ra, doanh nghiệp vẫn có thể phải nộp thêm nếu cơ quan thẩm quyền sau này có kết luận khác.

Trong khi đó, Công ty TNHH Lotte Properties HCMC – thành viên Tập đoàn Lotte (Hàn Quốc) – cũng phát sinh nghĩa vụ tài chính khoảng 2.600 tỷ đồng tại dự án Thủ Thiêm Eco Smart City và đã có văn bản xin rút lui khỏi dự án.

Tại họp báo ngày 2/10, ông Đào Quang Dương – Trưởng phòng Kinh tế Đất, Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM – khẳng định quy trình xác định giá đất và việc áp dụng mức thu 5,4%/năm đều theo Nghị định 103. Trước phản ứng của doanh nghiệp, các sở ngành đã báo cáo UBND TPHCM để kiến nghị lên Chính phủ.

Đề xuất của thành phố cũng tương đồng với nhiều ý kiến của chuyên gia và hiệp hội. Ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) – nhiều lần nhấn mạnh việc chậm xác định giá đất thuộc thẩm quyền của cơ quan quản lý nhà nước, không phải lỗi của doanh nghiệp. Theo ông Châu, doanh nghiệp chỉ chịu trách nhiệm khi đã nhận thông báo nghĩa vụ tài chính mà chậm nộp hoặc không nộp.

Ông Châu cũng cho rằng quyền quyết định giá đất, kể cả khi doanh nghiệp xin điều chỉnh quy hoạch, hoàn toàn thuộc về cơ quan quản lý. Doanh nghiệp không thể can thiệp, trừ trường hợp có tiêu cực. Vì vậy, HoREA đề nghị bỏ quy định nộp bổ sung đối với phần thời gian chưa tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất.

Thực tế, tình trạng phát sinh nghĩa vụ tài chính bổ sung không chỉ xảy ra với Lotte hay Thành phố Đế Vương, mà còn với hàng loạt dự án khác. Riêng tại TPHCM, khoảng 100 dự án đang chờ thông báo nghĩa vụ tài chính, trong đó có thể bao gồm khoản bổ sung. Một số tập đoàn lớn bị ảnh hưởng như Novaland (13 dự án) và Hưng Thịnh Land (8 dự án).