Với kinh nghiệm 33 năm đồng hành sự phát triển của thị trường, Nam Long tham gia phát triển nhiều dự án nhà ở, khu đô thị. Dưới góc nhìn của đơn vị, sau giai đoạn đầu sơ khai, khoảng vài năm gần đây, thị trường dần ổn định, bước vào chu kỳ tăng tốc. Nhu cầu của người dân dần không còn gói gọn “có nhà để ở” mà là không gian sống toàn diện, đáp ứng nhu cầu ở, vui chơi, làm việc, kết nối cộng đồng. Điều này thể hiện đặc trưng của nền kinh tế đang phát triển ổn định và sự gia tăng của tầng lớp trung lưu.

Bối cảnh trên đặt các doanh nghiệp bất động sản vào “sân chơi mới”, với thách thức lẫn cơ hội để đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Thị trường dẫn dắt chiến lược

Với kinh nghiệm hơn 30 năm ở các thị trường đã phát triển mạnh như Trung Quốc và Singapore, ông Lucas Loh đảm nhận vai trò CEO của Nam Long từ năm 2024. Mục tiêu là đưa doanh nghiệp trở thành nhà phát triển bất động sản hàng đầu Việt Nam và khu vực.

Một trong những quan điểm quản trị xuyên suốt của ông Lucas Loh là “thị trường dẫn dắt chiến lược”. Theo đó, ông cho rằng chiến lược kinh doanh của một doanh nghiệp “không thể áp đặt chủ quan từ ban lãnh đạo”, cần xuất phát từ lời giải cho bài toán thật của thị trường.

Ông Lucas Loh nhận định, thị trường bất động Việt Nam đang ở quỹ đạo tương tự với giai đoạn bứt phá của nhiều đô thị châu Á. Trong đó, khu vực trung tâm dần dành cho thương mại – dịch vụ, trong khi dân cư dịch chuyển về các đô thị vệ tinh có hạ tầng và tiện ích đầy đủ hơn.

“Việt Nam đang ở giai đoạn thú vị của quá trình đô thị hóa. Những khu vực từng được xem là xa trung tâm giờ đây đã có bệnh viện, trường học, trung tâm thương mại. Việc sống xa trung tâm hơn không còn là trở ngại”, vị CEO nói.

Song, thách thức của thị trường mới nổi là làm sao vừa mở rộng nhanh, vừa giữ được chất lượng, tránh nguy cơ hình thành “đô thị ma” – có nhà nhưng không có người ở.

Để giải bài toán này, doanh nghiệp bất động sản cần thay đổi mô hình, từ xây dự án đơn lẻ thành nhà phát triển đô thị tích hợp. Ở đó, cư dân có môi trường sống với tiện nghi đầy đủ, không gian xanh, hạ tầng kết nối, trường học, bệnh viện, trung tâm mua sắm và các dịch vụ hỗ trợ cuộc sống.

Tuy nhiên, để tạo nên đô thị tích hợp đáng sống, đủ sức hấp dẫn cư dân cần nhiều yếu tố. Ông Lucas Loh khái quát những yếu tố này thành hai nhóm “cứng” và “mềm”. Trong đó, các yếu tố “cứng” bao gồm thiết kế vật lý, kiến trúc hay các thông số kỹ thuật. “Những yếu tố này dù xuất sắc đến đâu cũng rất dễ bị đối thủ sao chép trong thời gian ngắn”, ông nói.

Trong khi đó, “phần mềm” mới yếu tố tạo sự khác biệt, tăng sức hút của dự án cũng như năng lực cạnh tranh của thương hiệu. “Phần mềm” bao gồm trải nghiệm sống của cư dân, văn hóa cộng đồng và uy tín thương hiệu. “Những yếu tố này sẽ tạo nên bản sắc đô thị, góp phần vào sự phát triển bền vững của bản thân doanh nghiệp, cộng đồng và không thể sao chép”, lãnh đạo đơn vị nói thêm.

Tại Nam Long, tư duy tạo sức hút bằng “phần mềm”, được thể hiện qua cách doanh nghiệp chuyển đổi bán “nhà ở” thành kiến tạo “lối sống đô thị toàn diện”.

Đơn cử, khu đô thị tích hợp Waterpoint 355 ha (Bến Lức, Tây Ninh) đã hoàn thành nhiều phân khu với đầy đủ nhà ở, trường song ngữ, trung tâm y tế, công viên và tiện ích công cộng – đánh dấu sự hình thành ban đầu của một cộng đồng cư dân thực thụ. Hay Mizuki Park 26 ha được quy hoạch bài bản, mang đến không gian sống tĩnh tại, trong lành cho hơn 4.000 hộ gia đình ngay giữa TP HCM.

“Về lâu dài, Nam Long mong muốn cư dân không chỉ mua nhà mà còn là có một hành trình sống tại những khu đô thị hạnh phúc, được quy hoạch bài bản”, CEO đơn vị nói về tầm nhìn. Theo đó, khu đô thị phải là nơi cư dân có thể đạp xe, dạo bộ, gặp gỡ, biết mặt, chia sẻ cùng nhau. “Hơn hết, cư dân của Nam Long cảm thấy tự hào, an vui, vững tâm cho tương lai của cả gia đình khi lựa chọn sống tại khu đô thị lấy con người làm trung tâm”.

Một yếu tố “phần mềm” khác là niềm tin thị trường. Với Nam Long, đơn vị đặt ra phương châm “những gì bạn thấy là những gì bạn nhận được”. Chẳng hạn, những thứ cư dân nhìn thấy trong nhà mẫu là những điều họ sẽ nhận được khi bàn giao. Theo lãnh đạo đơn vị, trong bối cảnh thị trường nhiều biến động, việc cam kết đúng tiến độ, đúng chất lượng nhà mẫu, giữ lời hứa với khách hàng, đối tác… là tài sản vô hình giúp doanh nghiệp đứng vững.

Thay đổi tư duy – đòn bẩy của đổi mới

Để hiện thực hóa tầm nhìn, Nam Long đặt ra bài toán chuyển đổi toàn diện. Một trong những thay đổi lớn nhất là chuyển từ mô hình quản lý theo chiều dọc – với các phòng ban hoạt động độc lập – sang mô hình “project-centric” lấy dự án làm trọng tâm.

Theo đó, mỗi dự án sẽ có một đội ngũ đa chức năng, chịu trách nhiệm xuyên suốt từ quy hoạch, đầu tư, thi công đến bàn giao và vận hành. “Khi quy mô dự án lên tới hàng trăm ha, việc phối hợp theo dự án thay vì phòng ban là điều cần thiết để ra quyết định nhanh, hiệu quả, giảm đứt gãy quy trình và đảm bảo tính đồng bộ”, ông Lucas chia sẻ.

CEO Nam Long ví von sự chuyển đổi này giống như một hãng phim. Nếu trước đây doanh nghiệp chỉ đóng vai nhà sản xuất (bỏ vốn), thì nay Nam Long đảm nhiệm nhiều vai trò: viết kịch bản (quy hoạch tổng thể), đạo diễn (giám sát triển khai), diễn viên (trực tiếp thi công, vận hành) và nhà phát hành (phân phối). Mô hình tích hợp này giúp doanh nghiệp kiểm soát chất lượng, đảm bảo mọi yếu tố vận hành theo đúng kế hoạch tổng thể đã đề ra.

Cùng với đó, hệ thống quản trị dữ liệu được số hóa toàn diện. Trái ngược với cách đây 18 tháng khi phòng làm việc vẫn chất đống giấy tờ, giờ đây, toàn bộ quy trình được đưa lên nền tảng số để hỗ trợ ra quyết định nhanh và minh bạch hơn.

Song hành với cải tổ vận hành là chuyển đổi trong sản phẩm. Các dự án đô thị của Nam Long không còn tách rời từng hạng mục, mà được thiết kế đồng bộ với tiện ích cộng đồng, công viên, khu thương mại, thể thao, đường chạy bộ, clubhouse, áp dụng tiêu chuẩn ESG… Lãnh đạo đơn vị khẳng định Nam Long hiện bước khỏi vùng an toàn để đảm nhận nhiều vai trò hơn trong quy hoạch, phát triển.

Song song với chuyển đổi mô hình vận hành, văn hóa doanh nghiệp được CEO Nam Long xem là nền tảng quan trọng để quá trình chuyển đổi diễn ra bền vững. “Khiêm tốn” được ông xác định là ADN cốt lõi của Nam Long. “Việc bạn không biết hết mọi thứ là điều tốt. Bởi nếu bạn nghĩ rằng mình đã hoàn hảo, đã biết tất cả thì sẽ không còn chỗ để học hỏi những điều mới mẻ. Chuyển đổi và học hỏi là một quá trình không bao giờ dừng lại”, lãnh đạo tập đoàn chia sẻ.

Tầm nhìn về tương lai, ông Lucas cho rằng các đô thị vệ tinh sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới. Nam Long định vị vai trò nhà vận hành đô thị, kiến tạo hệ sinh thái sống. Ông cũng nhấn mạnh, thị trường đủ rộng cho những ý tưởng khác biệt, dám làm khác và nắm bắt cơ hội.

Hoài Phương

Tại Diễn đàn bất động sản nhà ở “Kết nối hiện tại – kiến tạo tương lai” do CBRE tổ chức mới đây, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc thị trường nhà ở CBRE Việt Nam, cho biết giá sơ cấp tại TP HCM và Hà Nội đã tăng 35-45% chỉ sau một năm. Riêng quý III, giá căn hộ ở TP HCM tăng thêm 15-18%, trung bình khoảng 90 triệu đồng mỗi m2 với 70% nguồn hàng mới năm nay thuộc phân khúc bất động sản cao cấp và hạng sang, kéo bằng giá vượt xa thu nhập trung bình của phần lớn người dân đô thị.

Dữ liệu từ Knight Frank Việt Nam cũng cho thấy mặt bằng giá sơ cấp bình quân căn hộ TP HCM đạt gần 96 triệu đồng mỗi m2, tăng 8,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, gần 60% lượng hàng mở bán có giá trên 100 triệu đồng mỗi m2, phần còn lại chủ yếu ở mức trên 60 triệu đồng mỗi m2. Nguồn cung hạng sang lấn át nhà trung, cao cấp khiến giá liên tục lập đỉnh trong năm nay.

Giá nhà tăng mạnh trong nhiều năm khiến không ít chuyên gia liên tưởng đến giai đoạn bất động sản Trung Quốc một thập kỷ trước, khi thị trường liên tục sốt đất, thanh khoản cao, dòng vốn đổ vào ồ ạt và tâm lý đầu tư theo đám đông lên ngôi – trước khi sụp đổ hàng loạt khi tín dụng bị siết lại. Điều này làm dấy lên lo ngại Việt Nam có thể lặp lại kịch bản tương tự nếu không kiểm soát tốt rủi ro.

Đánh giá về nguy cơ, ông Kiệt cho rằng Việt Nam không đi đúng quỹ đạo của Trung Quốc nên không hoàn toàn lặp lại kịch bản này. Dù vậy vẫn có rủi ro với phân khúc cao cấp nếu giá bị đẩy quá xa với sức mua thực. Bong bóng có thể xuất hiện ngay cả trong bối cảnh thiếu cung khi giới đầu cơ găm hàng, kỳ vọng lợi nhuận ngắn hạn và lượng vốn chảy vào thị trường vượt sức hấp thụ.

Ông nhắc lại giai đoạn 2007-2011 khi thị trường trong nước tăng giá quá nhanh, tín dụng siết lại và giao dịch gần như đóng băng. Hiện tại, đà tăng giá căn hộ cao cấp và hạng sang chưa có dấu hiệu dừng lại, trong khi giao dịch nghiêng nhiều về đầu cơ, ít dựa trên nhu cầu ở thật. Khi mức giá vượt xa khả năng chi trả, thị trường có thể bước vào trạng thái bão hòa, bên bán không muốn giảm giá, bên mua e dè rủi ro và thanh khoản suy yếu. Đây là kịch bản xấu nhưng hoàn toàn có thể xảy ra nếu giá tiếp tục leo lên mức phi lý 200-250 triệu đồng mỗi m2 mà không tương xứng với chất lượng sản phẩm và mức thu nhập bình quân.

Ở góc nhìn tổng thể, bà Dương Thùy Dung, Giám đốc điều hành CBRE Việt Nam, nhận định nguy cơ bong bóng với phân khúc cao cấp là có, song với toàn thị trường vẫn ở mức thấp. Khác với Trung Quốc, nơi nguồn cung được bơm mạnh suốt thời kỳ tăng trưởng thần tốc và nhiều địa phương coi bất động sản là động lực GDP, thị trường Việt Nam lại chịu tình trạng thiếu cung kéo dài.

Ba năm gần đây, nguồn cung nhà ở tại TP HCM chỉ đạt chưa tới 20.000 sản phẩm, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 30.000-40.000 căn mỗi năm giai đoạn 2018-2021. Hạ tầng đô thị phát triển chậm hơn nhu cầu mở rộng dân số, thủ tục pháp lý kéo dài và quỹ đất trung tâm thu hẹp khiến số dự án mới ra thị trường không đáp ứng đủ nhu cầu. Chính sự khác biệt về cung – cầu này giúp Việt Nam ít có khả năng rơi vào kịch bản khủng hoảng giống Trung Quốc trong ngắn hạn.

Dù vậy, bà Dung cho rằng ranh giới giữa tăng trưởng mạnh và bong bóng tài sản rất mong manh nếu giá tiếp tục vượt sức mua của xã hội.

Ở triển vọng dài hạn, chuyên gia bất động sản Lê Quốc Kiên nhận định dư địa tăng trưởng của bất động sản vẫn khả quan nhờ tốc độ đô thị hóa, gia tăng dân số cơ học và dòng dịch chuyển công nghiệp. Tuy vậy, ông lưu ý nguy cơ xuất hiện “điểm nghẽn thanh khoản” tại phân khúc cao cấp, nơi giá đã tăng mạnh nhiều năm và phụ thuộc lớn vào dòng tiền đầu cơ.

Theo ông Kiên, thị trường vận hành theo chu kỳ, giá không tăng mãi và cũng không giảm mãi, điều quan trọng là xác định đúng giá trị thực và lựa chọn thời điểm phù hợp. Giai đoạn hiện nay đòi hỏi chiến lược thận trọng, chọn lọc dự án có pháp lý rõ ràng, ưu tiên giá trị khai thác thực tế và dòng tiền cho thuê ổn định thay vì kỳ vọng tăng giá ngắn hạn.

Theo giới chuyên môn, điểm sáng thị trường đang nằm ở chính sách điều hành của nhà nước. Nhiều biện pháp điều tiết thị trường đang được cơ quan chức năng đưa ra sớm, trước khi rủi ro bong bóng lan rộng. Các đề xuất liên quan thuế tài sản, hạn chế đầu cơ, cải cách pháp lý, tháo gỡ cho dự án tồn đọng, phát triển nhà ở xã hội và phân khúc hợp túi tiền đang được xây dựng. Cơ quan quản lý cũng thể hiện rõ quan điểm hỗ trợ tăng nguồn cung thực, kiểm soát kỳ vọng giá, hướng đến thị trường minh bạch và ổn định hơn.

Trong bối cảnh giá nhà tăng nhanh nhất thập kỷ, những bước điều tiết này được xem như “van giảm áp” quan trọng nhằm hạ nhiệt thị trường và đưa cơ cấu sản phẩm về trạng thái cân bằng hơn, đặc biệt với nhóm trung cấp – phân khúc đáp ứng nhu cầu ở thật và có biên độ hấp thụ tốt. Nền tảng đó, theo các chuyên gia, sẽ góp phần duy trì sự phát triển bền vững và hạn chế hình thành chu kỳ tăng nóng mới.

Với nhà đầu tư, khuyến nghị chung là cần xác định mục tiêu dài hạn dựa trên nhu cầu thực, dòng tiền và khả năng tài chính. Các sản phẩm sở hữu pháp lý rõ ràng, nằm trong khu vực có hạ tầng hoàn thiện, mức giá tương ứng với tốc độ tăng trưởng kinh tế được đánh giá có biên độ giữ giá và khai thác tốt hơn thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng tăng giá tức thời. Thị trường hiện tại đòi hỏi chuyển dịch tư duy từ “lướt sóng” sang đầu tư giá trị, ưu tiên yếu tố sử dụng, cho thuê và tiềm năng dòng tiền bền vững, phù hợp với chu kỳ vận động mới của bất động sản.

Phương Uyên