Sở Xây dựng Hải Phòng vừa duyệt mở bán 441 căn nhà ở xã hội hình thành trong tương lai ở dự án Khu đô thị mới Hoàng Huy Green River tại phường Thủy Nguyên. Chủ đầu tư dự án là Công ty Cổ phần Đầu tư Dịch vụ Tài chính Hoàng Huy.

Sở này đề nghị chủ đầu tư tiếp tục thi công công trình đảm bảo đúng quy hoạch, thiết kế, tiến độ đã được phê duyệt. Trước thời điểm thông báo tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua, thuê, công ty phải gửi quyết định giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội về Sở Xây dựng để công khai thông tin.

Dự án Green River quy mô khoảng 32,5ha còn có các sản phẩm như biệt thự, nhà liền kề, căn hộ cao tầng. 

Mới đây, Sở Xây dựng Hải Phòng cũng ra thông báo về việc 236 căn nhà ở xã hội thuộc khu đô thị – dịch vụ, thương mại và nhà ở công nhân Tràng Duệ (phường An Dương) được mở bán. Dự án do Công ty cổ phần Khu công nghiệp Sài Gòn – Hải Phòng làm chủ đầu tư.

Trước đó, vào cuối tháng 8, Sở Xây dựng TP Hải Phòng thông báo về 548 căn hộ nhà ở xã hội hình thành trong tương lai của Công ty cổ phần Vinhomes đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Các căn nhà này thuộc dự án nhà ở xã hội tại phường Hải An, khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải (giai đoạn 1).

Theo Sở Xây dựng Hải Phòng, thành phố được Thủ tướng Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển tổng số 49.400 căn nhà ở xã hội đến năm 2030. Trong năm nay, TP Hải Phòng dự kiến có hơn 11.430 căn nhà ở xã hội được hoàn thành.

Áp lực đi thuê mặt bằng

Bà Mỹ Vân (45 tuổi, quê Gia Lai) kinh doanh thực phẩm trong một con hẻm trên đường Ung Văn Khiêm (phường Thạnh Mỹ Tây, TPHCM). Dù chỉ nhập rau củ, hải sản từ các vùng lân cận về bán, cửa hàng của bà vẫn cần mặt bằng đủ rộng để tập kết hàng, phân loại, đóng gói và bảo quản trong tủ đông, thậm chí sơ chế theo yêu cầu của khách.

Vì vậy, bà chấp nhận thuê một căn nhà phố với giá 15 triệu đồng/tháng làm nơi kinh doanh. Mỗi ngày, vừa mở cửa buôn bán, bà lại phải tính toán cách xoay sở để trả gần 500.000 đồng tiền thuê mặt bằng. Dù vậy, bà vẫn cho rằng mức giá này là “may mắn”, bởi các căn nhà xung quanh thường có giá 18-20 triệu đồng/tháng.

Thế nhưng từ đầu năm nay, lượng khách giảm rõ rệt. Có ngày doanh thu không đủ bù chi phí thuê nhà, chưa kể tiền công lao động, vận chuyển và các khoản thuế. “Nhiều hôm bán từ sáng đến tối mà không lời được đồng nào, chỉ đủ trả tiền mặt bằng”, bà chia sẻ.

Trước áp lực tài chính ngày càng lớn, bà Mỹ Vân quyết định đóng cửa điểm bán cũ và chuyển toàn bộ cửa hàng về khu Bình Quới (Thanh Đa cũ). Trên khu đất nông nghiệp rộng 1.000m2, bà thuê lại một căn nhà lá dựng sẵn, có đầy đủ điện nước để tiếp tục kinh doanh.

Không gian rộng rãi giúp nhân viên dễ dàng sơ chế thực phẩm, tập kết thùng cá, mực mà không phải luồn lách trong hẻm chật chội. Quan trọng hơn, chi phí mặt bằng giảm xuống còn 7 triệu đồng/tháng, giúp bà Vân phần nào giảm bớt áp lực gánh nặng tài chính.

Trên thực tế, trường hợp “trốn chạy” khỏi những mặt bằng giá cao như bà Mỹ Vân không phải cá biệt. Nhiều hộ kinh doanh và cửa hàng buộc phải tính toán lại bài toán chi phí – mặt bằng trong bối cảnh thị trường liên tục biến động.

Từ sau đại dịch Covid-19, tình trạng mặt bằng bỏ trống, không có khách thuê hoặc người thuê trả mặt bằng ồ ạt xuất hiện trên nhiều tuyến phố tại TPHCM và đến nay vẫn chưa dừng lại. Những tuyến đường từng sầm uất, được xem là “đất vàng” để hiện diện thương hiệu, nay phủ kín biển cho thuê như Cách Mạng Tháng Tám, Lý Tự Trọng, Đồng Khởi, Hai Bà Trưng, Nguyễn Trãi, Nguyễn Đình Chiểu…

Nhiều căn nhà phố bỏ trống suốt vài năm liền nhưng vẫn khó tìm khách thuê mới. Giá rao cho thuê ở các tuyến đường đắt đỏ dao động 200-300 triệu đồng/tháng, tùy diện tích và vị trí.

Riêng trên đường Đồng Khởi – một trong những khu vực trung tâm nhất TPHCM – giá thuê có nơi lên tới 500-600 triệu đồng/tháng. Theo báo cáo của Cushman & Wakefield năm 2024, tuyến đường này nằm trong nhóm có giá thuê mặt bằng cao nhất Việt Nam và đứng thứ 14 toàn cầu.

Cuộc “dịch chuyển” ở cả phía chủ nhà và khách thuê

Lý giải tình trạng mặt bằng bỏ trống ngày càng nhiều trên các tuyến phố, ông Đinh Minh Tuấn – Giám đốc khu vực miền Nam của PropertyGuru Việt Nam – cho rằng dù thị trường tiêu dùng có tín hiệu cải thiện, giá thuê mặt bằng lại gần như không biến động. Trong khi đó, hoạt động kinh doanh ở khu vực trung tâm vẫn đối mặt nhiều áp lực.

Một trong những nguyên nhân chính là sự thay đổi trong hành vi mua sắm. Người tiêu dùng chuyển dịch sang các khu đô thị tích hợp ở vùng ven – nơi tập trung hệ sinh thái “tất cả trong một” gồm mua sắm, giải trí, ẩm thực. Sự tiện lợi này khiến lượng khách đổ vào khu trung tâm giảm sút.

Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông và thiếu chỗ đậu xe tiếp tục là rào cản lớn đối với khách di chuyển bằng ô tô, làm giảm trải nghiệm khi tiếp cận các tuyến phố thương mại truyền thống.

Thị trường còn chịu áp lực từ các trung tâm thương mại quy mô lớn, vốn ngày càng hút khách nhờ đầu tư mạnh vào trải nghiệm và không gian. Sự bùng nổ của thương mại điện tử và các nền tảng bán hàng trực tuyến cũng khiến mô hình kinh doanh mặt bằng nhà phố chịu sức ép lớn.

Đồng quan điểm, chuyên gia Võ Huỳnh Tuấn Kiệt cho biết hành vi mua sắm của người trẻ đang thay đổi mạnh mẽ. Thay vì đến cửa hàng truyền thống, họ ưu tiên trải nghiệm mua sắm tại trung tâm thương mại hoặc chuyển hoàn toàn sang mua hàng trực tuyến. Xu hướng này khiến nhu cầu thuê mặt bằng nhà phố tiếp tục giảm.

Tại các tuyến phố đắt đỏ như Hai Bà Trưng hay Đồng Khởi (TPHCM), việc thuê mặt bằng không còn nhằm tối đa hóa doanh thu. Nhiều doanh nghiệp chọn những vị trí này chủ yếu để xây dựng hiện diện thương hiệu và phục vụ các hoạt động marketing thay vì lợi nhuận trực tiếp.

Một số thương hiệu chấp nhận lỗ tại điểm bán để duy trì hình ảnh. Trong khi đó, các thương hiệu nhỏ chuyển hướng mạnh sang bán hàng trực tuyến để cắt giảm chi phí.

Mặc dù giá thuê mặt bằng trung tâm không tăng từ đầu năm 2024, giá bất động sản lại tiếp tục nhích lên. Theo khảo sát của phóng viên Dân trí, giá nhà riêng trên đường Nguyễn Đình Chiểu tăng 22% lên khoảng 260 triệu đồng/m2, còn đường Cách Mạng Tháng Tám tăng 14%, phổ biến 180 triệu đồng/m2.

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt nhìn nhận: Dù nhu cầu thuê giảm, nhiều chủ nhà vẫn không muốn điều chỉnh giá, kỳ vọng giá trị bất động sản sẽ tăng theo thời gian. Sự lệch pha giữa kỳ vọng của chủ sở hữu và khả năng chi trả của người thuê khiến nhiều mặt bằng đẹp rơi vào cảnh bỏ trống kéo dài.

Để thu hút khách thuê, một số chủ nhà bắt đầu áp dụng chính sách linh hoạt như chiết khấu giá thuê trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, các biện pháp này chỉ mang tính tạm thời, chưa xử lý được những điểm nghẽn của thị trường mặt bằng bán lẻ.

Một xu hướng đáng chú ý khác là các thương hiệu F&B – vốn chuộng mặt phố lớn – đang chuyển sang đặt cửa hàng trong trung tâm thương mại để tối ưu dòng vốn lưu động và cải thiện hiệu quả kinh doanh. Mô hình này cho phép doanh nghiệp linh hoạt hơn trong thanh toán, thậm chí có thể áp dụng hình thức chia sẻ doanh thu với chủ mặt bằng.

Sáng 7/12, theo nguồn tin của phóng viên Dân trí, 28 lô đất liền kề và 20 lô biệt thự tại Dự án hạ tầng khu dân cư đô thị, thương mại và dịch vụ tổng hợp Đông Nam Kỳ Anh (giai đoạn 1) đã được Trung tâm Phát triển Quỹ đất tỉnh Hà Tĩnh phối hợp với các đơn vị tổ chức đấu giá thành công.

Theo đó, 28 lô đất liền kề, diện tích 135-150m2, giá khởi điểm từ 975 triệu đồng đến 1,4 tỷ đồng/lô. Phiên đấu giá thu hút gần 400 hồ sơ đăng ký với hơn 200 người tham gia, mức giá trả cho mỗi lô đất vượt cao so với giá khởi điểm, số bước giá lớn.

Kết quả, 2 lô đất được trả vượt tới 50 bước giá (mỗi bước giá 60 triệu đồng), diện tích lần lượt 147,5m2 (khởi điểm hơn 1,1 tỷ đồng) và 135,5m2 (khởi điểm hơn 1,3 tỷ đồng), trúng đấu giá hơn 4 tỷ đồng mỗi lô, vượt tổng giá trị khởi điểm hơn 6 tỷ đồng.

Ngoài ra, 7 lô đất được trả vượt 25-29 bước giá, 5 lô khác vượt 30-35 bước giá, 100% lô đất đấu giá thành công.

Tổng số tiền thu về sau phiên đấu giá ngoài sức mong đợi, đạt hơn 75 tỷ đồng, vượt 43,5 tỷ đồng so với tổng giá trị khởi điểm.

Hôm 4/12, 20 lô đất biệt thự thuộc dự án nêu trên có diện tích lớn 459-523m2 cũng được đấu giá thành công, dự kiến thu về hơn 82,3 tỷ đồng, vượt tổng giá trị khởi điểm hơn 10 tỷ đồng.

Vào tháng 6, báo Dân trí có bài Dự án khu đô thị trăm tỷ gần 10 năm chưa bán được một lô đất phản ánh về thực trạng dự án này.

Dự án hạ tầng khu dân cư đô thị, thương mại và dịch vụ tổng hợp phía Đông Nam Kỳ Anh, được UBND tỉnh Hà Tĩnh phê duyệt năm 2015 với tổng mức đầu tư gần 193 tỷ đồng. Trong đó, chi phí xây dựng hơn 114 tỷ đồng và giải phóng mặt bằng lên đến 46 tỷ đồng.

Để triển khai dự án với 88 lô đất, hơn 17ha đất tại các xã Kỳ Thư, Kỳ Văn, Kỳ Tân (huyện Kỳ Anh cũ, nay thuộc 2 xã Kỳ Khang và Kỳ Hoa) đã được thu hồi. Đến cuối năm 2017, các hạng mục hạ tầng cơ bản như mương thoát nước, nền đường, đường ống nước sạch, hệ thống điện đã hoàn thành.

Sau khi hạ tầng hoàn thiện, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã phê duyệt đấu giá quyền sử dụng 88 lô đất, diện tích 130-523m2, với giá khởi điểm từ 960 triệu đồng đến 3,94 tỷ đồng.

Tuy nhiên, qua 5 đợt tổ chức đấu giá, không một hồ sơ nào được nộp, khiến dự án nằm tại vị trí đắc địa ven quốc lộ 1A “đắp chiếu” suốt gần 10 năm mà không bán được lô đất nào.

Trong thời gian dài, hạ tầng khu đô thị được đầu tư đồng bộ nhưng vắng bóng dân cư, biến nơi đây thành khu đất bỏ hoang. Cây dại mọc um tùm, các cấu kiện bê tông phơi nắng mưa, xuống cấp. Khuôn viên dự án trở thành nơi chăn thả gia súc, gia cầm của người dân địa phương.

Theo nguồn tin, nguyên nhân chính khiến dự án suốt nhiều năm trước không đấu giá thành công là do “giá khởi điểm cao”. Quá trình đấu giá bị đình trệ do những thay đổi trong Luật Đất đai và việc chờ đợi Thông tư hướng dẫn mới.

Sau khi thành lập vào tháng 5 vừa qua, để giải quyết tồn đọng trên, Trung tâm Phát triển Quỹ đất tỉnh Hà Tĩnh (trực thuộc UBND tỉnh) đã phối hợp với chính quyền địa phương, các sở, ngành rà soát toàn bộ hồ sơ dự án, đánh giá lại hiện trạng để có giải pháp tháo gỡ “điểm nghẽn” và đưa khu đất trở lại sàn đấu giá.