Với kinh nghiệm 33 năm đồng hành sự phát triển của thị trường, Nam Long tham gia phát triển nhiều dự án nhà ở, khu đô thị. Dưới góc nhìn của đơn vị, sau giai đoạn đầu sơ khai, khoảng vài năm gần đây, thị trường dần ổn định, bước vào chu kỳ tăng tốc. Nhu cầu của người dân dần không còn gói gọn “có nhà để ở” mà là không gian sống toàn diện, đáp ứng nhu cầu ở, vui chơi, làm việc, kết nối cộng đồng. Điều này thể hiện đặc trưng của nền kinh tế đang phát triển ổn định và sự gia tăng của tầng lớp trung lưu.

Bối cảnh trên đặt các doanh nghiệp bất động sản vào “sân chơi mới”, với thách thức lẫn cơ hội để đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Thị trường dẫn dắt chiến lược

Với kinh nghiệm hơn 30 năm ở các thị trường đã phát triển mạnh như Trung Quốc và Singapore, ông Lucas Loh đảm nhận vai trò CEO của Nam Long từ năm 2024. Mục tiêu là đưa doanh nghiệp trở thành nhà phát triển bất động sản hàng đầu Việt Nam và khu vực.

Một trong những quan điểm quản trị xuyên suốt của ông Lucas Loh là “thị trường dẫn dắt chiến lược”. Theo đó, ông cho rằng chiến lược kinh doanh của một doanh nghiệp “không thể áp đặt chủ quan từ ban lãnh đạo”, cần xuất phát từ lời giải cho bài toán thật của thị trường.

Ông Lucas Loh nhận định, thị trường bất động Việt Nam đang ở quỹ đạo tương tự với giai đoạn bứt phá của nhiều đô thị châu Á. Trong đó, khu vực trung tâm dần dành cho thương mại – dịch vụ, trong khi dân cư dịch chuyển về các đô thị vệ tinh có hạ tầng và tiện ích đầy đủ hơn.

“Việt Nam đang ở giai đoạn thú vị của quá trình đô thị hóa. Những khu vực từng được xem là xa trung tâm giờ đây đã có bệnh viện, trường học, trung tâm thương mại. Việc sống xa trung tâm hơn không còn là trở ngại”, vị CEO nói.

Song, thách thức của thị trường mới nổi là làm sao vừa mở rộng nhanh, vừa giữ được chất lượng, tránh nguy cơ hình thành “đô thị ma” – có nhà nhưng không có người ở.

Để giải bài toán này, doanh nghiệp bất động sản cần thay đổi mô hình, từ xây dự án đơn lẻ thành nhà phát triển đô thị tích hợp. Ở đó, cư dân có môi trường sống với tiện nghi đầy đủ, không gian xanh, hạ tầng kết nối, trường học, bệnh viện, trung tâm mua sắm và các dịch vụ hỗ trợ cuộc sống.

Tuy nhiên, để tạo nên đô thị tích hợp đáng sống, đủ sức hấp dẫn cư dân cần nhiều yếu tố. Ông Lucas Loh khái quát những yếu tố này thành hai nhóm “cứng” và “mềm”. Trong đó, các yếu tố “cứng” bao gồm thiết kế vật lý, kiến trúc hay các thông số kỹ thuật. “Những yếu tố này dù xuất sắc đến đâu cũng rất dễ bị đối thủ sao chép trong thời gian ngắn”, ông nói.

Trong khi đó, “phần mềm” mới yếu tố tạo sự khác biệt, tăng sức hút của dự án cũng như năng lực cạnh tranh của thương hiệu. “Phần mềm” bao gồm trải nghiệm sống của cư dân, văn hóa cộng đồng và uy tín thương hiệu. “Những yếu tố này sẽ tạo nên bản sắc đô thị, góp phần vào sự phát triển bền vững của bản thân doanh nghiệp, cộng đồng và không thể sao chép”, lãnh đạo đơn vị nói thêm.

Tại Nam Long, tư duy tạo sức hút bằng “phần mềm”, được thể hiện qua cách doanh nghiệp chuyển đổi bán “nhà ở” thành kiến tạo “lối sống đô thị toàn diện”.

Đơn cử, khu đô thị tích hợp Waterpoint 355 ha (Bến Lức, Tây Ninh) đã hoàn thành nhiều phân khu với đầy đủ nhà ở, trường song ngữ, trung tâm y tế, công viên và tiện ích công cộng – đánh dấu sự hình thành ban đầu của một cộng đồng cư dân thực thụ. Hay Mizuki Park 26 ha được quy hoạch bài bản, mang đến không gian sống tĩnh tại, trong lành cho hơn 4.000 hộ gia đình ngay giữa TP HCM.

“Về lâu dài, Nam Long mong muốn cư dân không chỉ mua nhà mà còn là có một hành trình sống tại những khu đô thị hạnh phúc, được quy hoạch bài bản”, CEO đơn vị nói về tầm nhìn. Theo đó, khu đô thị phải là nơi cư dân có thể đạp xe, dạo bộ, gặp gỡ, biết mặt, chia sẻ cùng nhau. “Hơn hết, cư dân của Nam Long cảm thấy tự hào, an vui, vững tâm cho tương lai của cả gia đình khi lựa chọn sống tại khu đô thị lấy con người làm trung tâm”.

Một yếu tố “phần mềm” khác là niềm tin thị trường. Với Nam Long, đơn vị đặt ra phương châm “những gì bạn thấy là những gì bạn nhận được”. Chẳng hạn, những thứ cư dân nhìn thấy trong nhà mẫu là những điều họ sẽ nhận được khi bàn giao. Theo lãnh đạo đơn vị, trong bối cảnh thị trường nhiều biến động, việc cam kết đúng tiến độ, đúng chất lượng nhà mẫu, giữ lời hứa với khách hàng, đối tác… là tài sản vô hình giúp doanh nghiệp đứng vững.

Thay đổi tư duy – đòn bẩy của đổi mới

Để hiện thực hóa tầm nhìn, Nam Long đặt ra bài toán chuyển đổi toàn diện. Một trong những thay đổi lớn nhất là chuyển từ mô hình quản lý theo chiều dọc – với các phòng ban hoạt động độc lập – sang mô hình “project-centric” lấy dự án làm trọng tâm.

Theo đó, mỗi dự án sẽ có một đội ngũ đa chức năng, chịu trách nhiệm xuyên suốt từ quy hoạch, đầu tư, thi công đến bàn giao và vận hành. “Khi quy mô dự án lên tới hàng trăm ha, việc phối hợp theo dự án thay vì phòng ban là điều cần thiết để ra quyết định nhanh, hiệu quả, giảm đứt gãy quy trình và đảm bảo tính đồng bộ”, ông Lucas chia sẻ.

CEO Nam Long ví von sự chuyển đổi này giống như một hãng phim. Nếu trước đây doanh nghiệp chỉ đóng vai nhà sản xuất (bỏ vốn), thì nay Nam Long đảm nhiệm nhiều vai trò: viết kịch bản (quy hoạch tổng thể), đạo diễn (giám sát triển khai), diễn viên (trực tiếp thi công, vận hành) và nhà phát hành (phân phối). Mô hình tích hợp này giúp doanh nghiệp kiểm soát chất lượng, đảm bảo mọi yếu tố vận hành theo đúng kế hoạch tổng thể đã đề ra.

Cùng với đó, hệ thống quản trị dữ liệu được số hóa toàn diện. Trái ngược với cách đây 18 tháng khi phòng làm việc vẫn chất đống giấy tờ, giờ đây, toàn bộ quy trình được đưa lên nền tảng số để hỗ trợ ra quyết định nhanh và minh bạch hơn.

Song hành với cải tổ vận hành là chuyển đổi trong sản phẩm. Các dự án đô thị của Nam Long không còn tách rời từng hạng mục, mà được thiết kế đồng bộ với tiện ích cộng đồng, công viên, khu thương mại, thể thao, đường chạy bộ, clubhouse, áp dụng tiêu chuẩn ESG… Lãnh đạo đơn vị khẳng định Nam Long hiện bước khỏi vùng an toàn để đảm nhận nhiều vai trò hơn trong quy hoạch, phát triển.

Song song với chuyển đổi mô hình vận hành, văn hóa doanh nghiệp được CEO Nam Long xem là nền tảng quan trọng để quá trình chuyển đổi diễn ra bền vững. “Khiêm tốn” được ông xác định là ADN cốt lõi của Nam Long. “Việc bạn không biết hết mọi thứ là điều tốt. Bởi nếu bạn nghĩ rằng mình đã hoàn hảo, đã biết tất cả thì sẽ không còn chỗ để học hỏi những điều mới mẻ. Chuyển đổi và học hỏi là một quá trình không bao giờ dừng lại”, lãnh đạo tập đoàn chia sẻ.

Tầm nhìn về tương lai, ông Lucas cho rằng các đô thị vệ tinh sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới. Nam Long định vị vai trò nhà vận hành đô thị, kiến tạo hệ sinh thái sống. Ông cũng nhấn mạnh, thị trường đủ rộng cho những ý tưởng khác biệt, dám làm khác và nắm bắt cơ hội.

Hoài Phương

Chị Lan Phương (41 tuổi), chủ căn nhà phố tại phường Đức Nhuận, từng xem đây là tài sản sinh lời an toàn, nay gần như không còn tạo lợi nhuận. Mặt bằng hiện cho thuê hơn 40 triệu đồng mỗi tháng, chỉ đủ trả một phần lãi vay. Sau khi trừ thuế, bảo trì và khấu hao, dòng tiền gần như bằng không.

Trước năm 2022, căn nhà mua hơn 18 tỷ đồng từng cho thuê ổn định 75 triệu đồng mỗi tháng. Sau dịch, giá thuê giảm dần còn 50 triệu đồng rồi thấp hơn nhưng vẫn khó giữ khách. Hợp đồng ngắn hạn, khách liên tục trả mặt bằng vì kinh doanh thua lỗ khiến thời gian nhà trống kéo dài, chi phí sửa chữa, môi giới phát sinh. Từ chỗ tạo thu nhập đều đặn, tài sản này trở thành gánh nặng buộc chủ nhà bù lỗ để giữ.

Không riêng nhà phố, shophouse cũng chung cảnh ngộ. Anh Hoàng Nam (46 tuổi) mua căn shophouse khối đế chung cư khu Đông năm 2019 với giá gần 10 tỷ đồng. Ban đầu chào thuê 40 triệu đồng mỗi tháng không có khách, sau phải hạ còn 32-35 triệu đồng rồi dưới 30 triệu đồng mỗi tháng và chỉ ký được hợp đồng ngắn hạn. Trong khi đó, mỗi tháng anh vẫn gánh gần 50 triệu đồng tiền lãi vay, phí quản lý, bảo trì và thuế. Sau bốn năm khai thác kém hiệu quả, anh rao bán ngang giá mua nhưng thị trường hầu như không phản hồi.

Với nhiều chủ nhà, khó khăn lớn nhất hiện nay không chỉ là tìm khách thuê mà là giữ khách. Bà Lê Thị Duyên (phường An Đông, TP HCM) cho biết trong hai năm qua đã bốn lần phải treo biển cho thuê lại nhà phố mặt tiền vì khách trả nhà chỉ sau vài tháng hoạt động. Có trường hợp chấp nhận thuê với giá đã giảm gần 40% so với trước dịch nhưng chưa đầy nửa năm vẫn đóng cửa do doanh thu không đủ bù chi phí. “Giá thuê không còn là rào cản lớn nhất, khó nhất là khách vào rồi nhưng không trụ nổi”, bà nói.

Năm 2025 tiếp tục là giai đoạn thử thách với nhà phố cho thuê khi nhiều chủ sở hữu rơi vào vòng luẩn quẩn: giá mua cao, kỳ vọng dòng tiền lớn nhưng hiệu quả khai thác kéo dài kém khả quan, áp lực tài chính ngày càng chồng chất. Khi buộc phải bán ra, mức giá thị trường chấp nhận thường thấp hơn nhiều so với kỳ vọng, khiến phân khúc này rơi vào trạng thái thanh khoản yếu.

Dữ liệu từ Batdongsan cho thấy đây là năm thứ ba liên tiếp nhu cầu thuê nhà mặt phố sụt giảm. Giai đoạn 2023-2025, lượng tìm thuê giảm trung bình 20-30% mỗi năm, trong khi giá chào thuê đã hạ 15-20%, thậm chí 25-30% tại nhiều tuyến đường nội thành. Từ vị thế được xem là loại hình “hái ra tiền”, nhà phố dần trở thành phân khúc có biên lợi nhuận mỏng.

Savills Việt Nam cũng ghi nhận mặt bằng nhà phố truyền thống chịu áp lực cạnh tranh lớn từ trung tâm thương mại. Trong khi giá thuê tại trung tâm thương mại vẫn tăng nhờ nhu cầu từ các thương hiệu lớn, tỷ lệ hấp thụ của nhà phố giảm 30-40%, kéo giá thuê đi xuống qua từng năm.

Tỷ suất lợi nhuận vì thế giảm sâu. Trước năm 2020, lợi suất cho thuê nhà phố theo ghi nhận của Biggee, Batdongsan và Nhà Tốt, phổ biến ở mức 6-8% mỗi năm, đủ hấp dẫn so với gửi tiết kiệm. Sau dịch Covid-19, mức sinh lời thu hẹp còn 2-3% với nhà phố và 1-2% với shophouse. Đến năm 2025, lợi suất tiếp tục co lại, chỉ còn khoảng 1,5-2% với nhà phố và dưới 1% với shophouse, thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng ban đầu và kém cạnh tranh so với nhiều kênh đầu tư tài chính khác.

Lý giải thực trạng này, bà Cao Thị Thu Hương, quản lý cấp cao Savills Việt Nam, cho rằng phân khúc nhà phố cho thuê đang chịu tác động đồng thời từ sự suy yếu của sức mua và thay đổi hành vi tiêu dùng. Nhóm khách thuê chủ lực như ngân hàng, F&B, y tế, giáo dục đang trong quá trình tái cơ cấu, thu hẹp mạng lưới và tiết giảm chi phí. Bên cạnh đó, thương mại điện tử và xu hướng mua sắm tại các điểm tập trung khiến hiệu quả kinh doanh tại nhà phố suy giảm, trong khi chi phí thuê vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi phí của doanh nghiệp.

Với loại hình nhà phố thương mại, khó khăn thường xuất phát từ việc định hướng phát triển và khai thác sai ngay từ đầu. Nhiều nhà đầu tư coi đây là tài sản nắm giữ chờ tăng giá, trong khi chủ đầu tư tập trung bán hàng mà ít chú trọng xây dựng mô hình vận hành thương mại. Khi yếu tố kinh doanh không được phát huy, giá trị shophouse thậm chí kém cạnh tranh hơn nhà phố hay biệt thự liền kề.

Bàn về khả năng phục hồi, bà Mai Võ, Trưởng bộ phận Bán lẻ CBRE Việt Nam, cho rằng yếu tố then chốt vẫn là sự phục hồi của tiêu dùng. Với nhà mặt phố, phân khúc này còn dư địa phục hồi nhưng khó quay lại giai đoạn “giá cao, dễ thuê”, mà sẽ vận động theo hướng chọn lọc, gắn chặt với hiệu quả kinh doanh thực tế. Năm 2025, câu chuyện của nhiều chủ nhà phố cho thuê tại TP HCM không còn xoay quanh lợi nhuận, mà là làm sao để giữ dòng tiền không âm.

Theo bà, mặt bằng cần được định giá lại theo sức mua và khả năng khai thác, thay vì neo theo kỳ vọng quá khứ. Lợi thế vị trí không còn đủ nếu khó tiếp cận, thiếu chỗ đậu xe hoặc không phù hợp công năng; việc giảm giá thuê đơn thuần cũng không hiệu quả nếu không đi kèm điều chỉnh mô hình khai thác như hợp đồng linh hoạt, chia sẻ doanh thu hay cho thuê từng phần. Nhà mặt phố cần ưu tiên các ngành đòi hỏi hiện diện vật lý như F&B, y tế, giáo dục, dịch vụ cá nhân hoặc showroom trải nghiệm.

Đối với nhà phố thương mại, bà Mai nhấn mạnh cần định vị đúng bản chất là bất động sản thương mại, gắn với bài toán kinh doanh thực tế từ ngành hàng, quy mô mặt bằng đến lưu lượng khách và dòng tiền. Quản lý vận hành chuyên nghiệp đóng vai trò quyết định, đòi hỏi chủ đầu tư tham gia sâu hơn vào tổ chức không gian và thu hút khách thuê, thay vì mô hình “xây xong rồi bán đứt”. Khi có chiến lược vận hành rõ ràng và giá thuê phù hợp sức mua, giá trị thương mại được khôi phục sẽ là nền tảng để giá trị tài sản tăng lên tương xứng với tiềm năng thực tế của loại hình này.

“Một khi giá trị thương mại của nhà phố được cải thiện, giá trị tài sản mới có thể tăng tương xứng với tiềm năng thực tế của loại hình này”, bà Mai nhấn mạnh.

Phương Uyên

Mô hình đô thị tích hợp đa chức năng ngày càng được quan tâm trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và quỹ đất tại các khu vực trung tâm dần thu hẹp. Sự thay đổi này đặt ra yêu cầu mới đối với phát triển đô thị, trong đó không gian sống cần được tổ chức theo hướng tổng thể, thay vì phát triển rời rạc từng dự án đơn lẻ.

Dữ liệu của UN-Habitat và World Bank cho thấy, các khu đô thị phát triển theo mô hình nén, sử dụng đất hỗn hợp có khả năng tiết giảm chi phí đầu tư và vận hành hạ tầng trong dài hạn. Ở góc độ thị trường, theo tài liệu “Hiện thực hóa tiềm năng của các dự án bất động sản đa chức năng” năm 2024 của McKinsey & Company, các dự án bất động sản đa chức năng thu hút nhà đầu tư nhờ khả năng khai thác linh hoạt nhiều công năng, qua đó giảm thiểu rủi ro trước các biến động theo chu kỳ.

Trong báo cáo Triển vọng thị trường bất động sản châu Á – Thái Bình Dương 2025, CBRE nhận định, dòng vốn đầu tư đang trở lại các tài sản đã hoàn thiện, có khả năng khai thác ngay tại những đô thị lớn, với dự báo tăng trưởng 5-10% và nâng lên 10-15% trong các cập nhật giữa năm. Điều này cho thấy sự quan tâm của nhà đầu tư đối với dự án có mức độ hoàn chỉnh cao, bao gồm các khu đô thị được quy hoạch đồng bộ, tích hợp nhiều chức năng tại nhiều thị trường.

Tại TP HCM, xu hướng này thể hiện rõ qua sự xuất hiện của các khu đô thị quy mô lớn, được phát triển gắn với hạ tầng đồng bộ và hệ tiện ích đa dạng. Trong bối cảnh quỹ đất khu vực trung tâm ngày càng hạn chế, những dự án được quy hoạch bài bản, có khả năng đáp ứng nhu cầu sinh hoạt trọn vẹn trong một không gian khép kín ngày càng trở nên đáng chú ý.

Với quy mô 117,4 ha, The Global City là một trong những khu đô thị lớn tại khu Đông thành phố, nơi nhiều công trình hạ tầng giao thông trọng điểm đang hoàn thiện như trục Liên Phường, nút giao An Phú và cao tốc TP HCM – Long Thành – Dầu Giây. Trong tương lai, khi Trung tâm Thể dục Thể thao Quốc gia Rạch Chiếc được triển khai, khu vực The Global City – Rạch Chiếc được định hướng phát triển thành quần thể đô thị, thể thao, giải trí quy mô lớn.

Khu đô thị được phát triển theo mô hình tích hợp, trong đó không gian nhà ở được bố trí đan xen với hệ tiện ích phục vụ đời sống thường nhật như kênh đào nhạc nước, khu công viên cây xanh, tổ hợp giải trí, thể thao, trung tâm thương mại quy mô 123.000 m2 cùng hệ thống trường học và bệnh viện quốc tế.

Nằm tại khu vực trung tâm, phân khu cao tầng Masteri Cosmo Central có lợi thế tiếp cận thuận tiện toàn bộ hệ tiện ích đô thị. Từ dự án, cư dân có thể di chuyển bộ khoảng 5 phút để tiếp cận trung tâm thương mại, trường học, bệnh viện quốc tế, công viên bờ sông, kênh đào nhạc nước và khu nhà phố thương mại SOHO.

Phân khu này đồng thời hưởng lợi từ hệ thống hạ tầng kết nối của The Global City, với thời gian di chuyển ước tính khoảng 5 phút đến Thảo Điền, 10 phút đến Thủ Thiêm, 15 phút đến khu vực Bến Thành và khoảng 30 phút đến sân bay Tân Sơn Nhất hoặc sân bay quốc tế Long Thành trong tương lai.

Masteri Cosmo Central được phát triển theo định hướng hiệu năng và cộng hưởng, trong đó các hoạt động sinh hoạt, làm việc và thư giãn được tổ chức trong cùng một không gian. Thiết kế các khối nhà mở ra tầm nhìn hướng kênh đào và khu đô thị, kết hợp hệ tiện ích nội khu như hồ bơi, không gian sinh hoạt ngoài trời, đường dạo bộ, chạy bộ và khu làm việc chung, góp phần hình thành nhịp sống đa dạng cho cư dân.

Cách tổ chức tiện ích theo hướng mở giúp tăng cường sự kết nối giữa các cá nhân và cộng đồng trong khu đô thị. Từ vị trí trung tâm, Masteri Cosmo Central hình thành cộng đồng Cosmo – nhóm cư dân hướng đến lối sống trải nghiệm và đề cao bản sắc cá nhân.

Dự án do Masterise Homes phát triển, thuộc dòng sản phẩm Masteri Collection đã hiện diện tại nhiều đô thị lớn trên cả nước cùng môi trường vận hành theo tiêu chuẩn quốc tế từ Masterise Property Management.

Theo đơn vị này, khi thị trường bước vào giai đoạn sàng lọc, người mua sẽ quan tâm nhiều hơn đến các khu đô thị phức hợp, được phát triển bài bản. Những dự án hội tụ lợi thế vị trí lõi, hạ tầng và tiện ích như Masteri Cosmo Central được kỳ vọng đáp ứng nhu cầu ở thực của cư dân trẻ trong không gian gắn với nhịp sống hiện đại.

Song Anh