Thị trường bất động sản Mỹ năm 2025 đang chứng kiến một nghịch lý thú vị: Công nghệ càng hiện đại, người mua nhà càng mệt mỏi. 

Không còn dừng lại ở các công cụ chỉnh sửa màu sắc đơn thuần, AI đang can thiệp sâu vào cấu trúc hình ảnh, tạo ra một hiện tượng mà giới chuyên môn gọi là “housefished” – mượn từ khái niệm “catfish” (lừa tình qua mạng). Những ngôi nhà trên web thì đẹp như mơ, nhưng thực tế lại là những cú lừa ngoạn mục, đẩy người mua vào ma trận thông tin hỗn loạn và tốn kém.

Cú lừa thị giác và bài toán chi phí cơ hội

Trong đầu tư bất động sản, thông tin chính xác là tài sản quý giá nhất. Tuy nhiên, AI đang làm xói mòn tài sản này. Claire Boston, một phóng viên cao cấp, đã ghi nhận tình trạng ngày càng nhiều người mua nhà tại Mỹ rơi vào cảnh dở khóc dở cười khi tin vào những bức ảnh đã được “tút tát” quá đà.

Những dấu hiệu nhận biết đang dần trở nên phổ biến: Bề mặt tường láng mịn bất thường, thảm cỏ xanh mướt không một chiếc lá úa. Thậm chí, đôi khi những chiếc đèn chùm sang trọng hay cửa sổ thoáng đãng xuất hiện trong ảnh lại hoàn toàn không tồn tại ở đời thực.

Megan Kolstad, một môi giới bất động sản tại St. Paul (Minnesota), là nhân chứng sống cho trào lưu méo mó này. Trong một lần dẫn khách đi xem nhà, cô và khách hàng đã sững sờ khi phát hiện bức ảnh rao bán trên mạng có một ô cửa sổ phòng ngủ rất đẹp, nhưng thực tế bức tường đó lại kín mít.

“Điều đó thực sự gây hiểu lầm nghiêm trọng”, Kolstad bức xúc. Từ góc độ kinh doanh, đây không chỉ là sự lừa dối về thẩm mỹ mà là sự lãng phí nguồn lực khổng lồ. Khách hàng và môi giới mất thời gian di chuyển, sắp xếp lịch trình chỉ để đối chiếu những gì thấy trên mạng với thực tế phũ phàng.

“Khi đến nơi, chúng tôi chỉ mải so sánh ảnh mạng với thực tế, và việc đó rất lãng phí thời gian”, Kolstad nhấn mạnh. Trong một thị trường cạnh tranh, thời gian là tiền bạc. Việc bị thu hút bởi một sản phẩm ảo đồng nghĩa với việc nhà đầu tư có thể đã bỏ lỡ một cơ hội thực tế khác tốt hơn ở nơi khác.

Sonia Rodriguez, một môi giới thuộc Redux Group ở Bắc Virginia, cũng chia sẻ trải nghiệm tương tự. Cô từng đi tiền trạm một căn nhà được quảng cáo là trống trải, sạch sẽ (nhờ kỹ thuật dàn dựng ảo). Nhưng khi bước vào, hiện trạng là một mớ hỗn độn đồ đạc của chủ nhà đang ở, cộng với hệ thống ánh sáng tồi tệ khác xa trên ảnh.

“Tôi đến xem trước và nghĩ ngay: Không ổn rồi”, Rodriguez kể lại. Quyết định không đưa khách đến xem sau đó của cô là một hành động quản trị rủi ro cần thiết. Nếu không, uy tín của nhà môi giới sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi sự thiếu trung thực của hình ảnh niêm yết.

Ranh giới giữa marketing và gian lận

Cần phải phân biệt rõ ràng giữa làm đẹp và lừa dối. Dàn dựng ảo (dùng phần mềm thêm nội thất vào ảnh phòng trống) từ lâu đã là một công cụ marketing hợp pháp và hiệu quả, giúp người mua hình dung tiềm năng của không gian sống. Tuy nhiên, sự trỗi dậy của AI tạo sinh đang đẩy mọi thứ đi quá giới hạn đạo đức.

Vấn đề nằm ở chỗ, các công cụ AI hiện nay không chỉ “trang điểm” mà còn “phẫu thuật thẩm mỹ” cho ngôi nhà. Nathan Cool, một nhiếp ảnh gia bất động sản kỳ cựu 15 năm tại California, gọi đây là những ảo giác của AI. Ông ủng hộ việc dùng công nghệ để chỉnh sửa ánh sáng hay màu sắc cho nhanh gọn, nhưng kịch liệt phản đối việc thay đổi cấu trúc vật lý.

“Những dấu hiệu cảnh báo bắt đầu xuất hiện khi tôi nghĩ: Khoan đã”, Cool phân tích. “Mọi thứ bắt đầu thay đổi cấu trúc. Tường dài hơn. Cửa sổ lớn hơn. Thậm chí có thể xuất hiện thêm một góc nhà”.

Khi AI tự ý thêm một góc nhà hay nới rộng cửa sổ, nó đang tạo ra một bản mô tả sai lệch về tài sản. Hãy tưởng tượng một nhà đầu tư xuống tiền đặt cọc vì thích độ thoáng của căn phòng, để rồi phát hiện ra độ thoáng đó chỉ là sản phẩm của thuật toán photoshop.

Kolstad còn đưa ra ví dụ về sự sắp đặt phi lý trí của AI: Một bộ sofa chữ L khổng lồ cho 8 người được nhét vào không gian chật hẹp, chắn ngang cửa sổ. “Thực tế thì một chiếc ghế lớn như vậy không thể nào vừa với không gian đó”, cô nói. Điều này đánh lừa cảm nhận của người mua về diện tích thực tế – một chỉ số quan trọng trong định giá bất động sản. Khi kích thước và công năng bị bóp méo, rủi ro định giá sai tài sản sẽ tăng lên theo cấp số nhân.

Siết chặt quy định: Hồi chuông cảnh tỉnh cho thị trường

Trước làn sóng “fake news” trong hình ảnh bất động sản, cơ chế tự điều chỉnh của thị trường và bàn tay quản lý của nhà nước đã bắt đầu can thiệp. Đây là tín hiệu cho thấy thời kỳ “miền Tây hoang dã” của AI trong lĩnh vực này sắp kết thúc.

Hiệp hội Môi giới Bất động sản Quốc gia Mỹ (NAR) đã chính thức lên tiếng. Dù vẫn ủng hộ ứng dụng công nghệ, NAR cảnh báo các thành viên phải tuân thủ Bộ Quy tắc Đạo đức, trong đó cấm tuyệt đối hành vi “phóng đại, xuyên tạc hoặc che giấu các thông tin quan trọng”.

Ở cấp độ pháp lý, các bang lớn đang đi đầu trong cuộc chiến chống lại sự lừa dối của AI. Sở Ngoại vụ bang New York tháng trước đã phát đi cảnh báo về sự gia tăng của hình ảnh nhân tạo, coi đây là hành vi có thể vi phạm luật quảng cáo gây hiểu lầm. Họ khuyến khích người mua nộp đơn khiếu nại – một động thái trao quyền mạnh mẽ cho người tiêu dùng.

Quyết liệt nhất phải kể đến California. Từ ngày 1/1 tới đây, một đạo luật mới sẽ có hiệu lực, buộc các môi giới phải công bố rõ ràng khi sử dụng ảnh đã chỉnh sửa kỹ thuật số. Quan trọng hơn, luật yêu cầu phải cung cấp kèm theo cả phiên bản ảnh gốc chưa chỉnh sửa.

Đây là một thay đổi mang tính bước ngoặt. Nó buộc người bán phải minh bạch hóa hiện trạng tài sản. Nếu áp dụng vào góc nhìn đầu tư, quy định này giúp thanh lọc thị trường, loại bỏ những “bom xịt” được tô vẽ và giúp giá cả phản ánh đúng giá trị thực hơn.

Các công ty môi giới cũng đang tự dựng lên hàng rào bảo vệ mình. Cả Rodriguez và Kolstad đều cho biết họ được yêu cầu phải ghi chú rõ ràng trên các bức ảnh có can thiệp của AI. Trong kỷ nguyên thông tin, sự minh bạch chính là ttấm khiên bảo vệ thương hiệu tốt nhất trước các rủi ro kiện tụng.

Sự xâm nhập của AI vào bất động sản là xu thế không thể đảo ngược. Nó mang lại tốc độ và chi phí thấp cho người bán, nhưng lại đẩy rủi ro thẩm định về phía người mua. Câu chuyện tại Mỹ là bài học nhãn tiền cho thị trường Việt Nam, nơi công nghệ cũng đang bùng nổ trong các ứng dụng proptech (công nghệ bất động sản).

Như nhiếp ảnh gia Nathan Cool đã cảnh báo, khi AI bắt đầu ảo giác, rủi ro sẽ trở nên cực kỳ lớn. Một cú click chuột vào bức ảnh đẹp có thể dẫn đến một giao dịch sai lầm trị giá hàng tỷ đồng. Trong thời đại này, sự hoài nghi hợp lý và việc mắt thấy, tay sờ lại trở thành công cụ bảo vệ tài sản hiệu quả nhất.

Ngày 24/1, lãnh đạo Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Khánh Hòa cho biết đơn vị đang chờ Kho bạc Nhà nước khu vực XIV bàn giao các cơ sở nhà, đất theo quyết định của Bộ Tài chính.

Theo lãnh đạo trung tâm này, hầu hết các cơ sở nhà, đất do Bộ Tài chính chuyển giao đã được UBND tỉnh Khánh Hòa phân cấp cho các đơn vị hành chính tại địa phương tiếp nhận, quản lý và sử dụng theo quy định.

Căn cứ quyết định của Bộ Tài chính, 47 cơ sở nhà, đất được chuyển giao cho UBND tỉnh Khánh Hòa là các trụ sở cơ quan thuộc ngành thuế và kho bạc không còn nhu cầu sử dụng sau khi sắp xếp lại tổ chức, bộ máy.

Trong số các cơ sở được bàn giao, nhiều khu nhà, đất có diện tích lớn, tổng diện tích đất và diện tích sàn xây dựng lên đến hàng nghìn mét vuông.

UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu các xã, phường sau khi tiếp nhận nhà, đất từ các cơ quan thuế, kho bạc phải quản lý, xử lý theo đúng quy định của pháp luật về đất đai; rà soát, bố trí làm trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp mới thành lập, cơ sở y tế, giáo dục, thiết chế văn hóa, thể thao và các mục đích công cộng khác.

Theo quyết định của UBND tỉnh Khánh Hòa, sau khi ưu tiên sử dụng cho các mục đích nêu trên, các cơ sở nhà, đất này có thể được đưa vào khai thác phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, nhưng phải phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt.

Chủ tịch xã có thể cấp sổ đỏ cho người dân

Điểm đột phá nhất của Nghị định 49 là quy định cụ thể về thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (Sổ đỏ).

Cụ thể, Chủ tịch UBND cấp xã được giao thẩm quyền cấp hoặc xác nhận thay đổi trên giấy chứng nhận đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp xã, bao gồm cả việc xác định lại diện tích đất ở. Đây là quy định nhằm đưa thủ tục hành chính về gần dân nhất, giảm tải cho cấp trên.

Đối với các trường hợp do cơ quan, người có thẩm quyền cấp tỉnh quyết định, việc cấp giấy chứng nhận sẽ do cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh thực hiện. Các trường hợp còn lại sẽ do Văn phòng đăng ký đất đai đảm nhiệm việc cấp lần đầu hoặc đăng ký biến động.

Các cơ quan được trao quyền cấp giấy chứng nhận nêu trên đồng thời chịu trách nhiệm đính chính, thu hồi, hủy và cấp lại giấy chứng nhận nếu phát hiện sai sót.

Sổ đỏ đã được tích hợp trên VNeID

Tại bản cập nhật mới nhất, ứng dụng VNeID đã có thêm nhiều tiện ích mới. Đáng chú ý, ứng dụng cũng tích hợp “Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất”.

Việc nộp sổ đỏ trực tuyến nằm trong chiến dịch 90 ngày rà soát, làm sạch toàn bộ cơ sở dữ liệu đất đai được Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công an và UBND tỉnh, thành phố triển khai từ ngày 1/9 đến ngày 30/11.

Cơ quan chức năng sẽ xác thực thông tin của chủ sử dụng đất, chủ sở hữu nhà ở trên cơ sở dữ liệu hiện có với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; rà soát, cập nhật, chỉnh lý, nhập bổ sung thông tin còn thiếu của các thửa đất, thông tin về thẻ căn cước/căn cước công dân của chủ sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản vào cơ sở dữ liệu đất đai.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ đồng bộ cơ sở dữ liệu đất đai của 34 tỉnh, thành phố tập trung, thống nhất về Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai tại trung ương và kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, các bộ, ngành, địa phương, các cơ quan Đảng, Quốc hội, Chính phủ, MTTQ Việt Nam, TAND, VKSND, các tổ chức chính trị – xã hội.

Hà Nội ban hành hệ số điều chỉnh giá đất

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng ký ban hành Quyết định về việc ban hành hệ số điều chỉnh giá đất trên địa bàn thành phố. Đối tượng áp dụng là các cơ quan có chức năng quản lý đất đai; văn phòng đăng ký đất đai; cơ quan thuế và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

Theo đó, hệ số điều chỉnh giá đất (K) đối với các loại đất được áp dụng như sau:

– Hệ số điều chỉnh giá đất đối với các loại đất ban hành kèm theo Nghị quyết số 52/2025/NQ-HĐND của Hội đồng nhân nhân TP làm căn cứ tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là: K=1.

– Hệ số điều chỉnh giá đất đối với các loại đất ban hành kèm theo Nghị quyết số 52/2025/NQ-HĐND của Hội đồng nhân nhân TP làm căn cứ tính tiền, thuế, phí của các trường hợp thuộc phạm vi áp dụng quy định tại khoản 1 Điều 159 Luật Đất đai năm 2024 là: K=1.

– Hệ số điều chỉnh giá đất đối với các loại đất ban hành kèm theo Nghị quyết số 52/2025/NQ-HĐND của Hội đồng nhân nhân TP làm căn cứ tính tiền các trường hợp thực hiện dự án đầu tư công nghiệp, cụm công nghiệp, xác định giá khởi điểm để đấu giá quyền sử dụng đất, các trường hợp khác thực hiện dự án đầu tư không có mục đích hỗn hợp theo quy hoạch xây dựng thuộc phạm vi áp dụng quy định tại khoản 1 Điều 160 Luật Đất Đai năm 2024 là:

+ Hệ số điều chỉnh mức biến động thị trường: K=1;

+ Hệ số điều chỉnh theo quy hoạch: K=1,x;

+ Hệ số điều chỉnh theo các yếu tố ảnh hưởng: Đối với các dự án sử dụng đất thương mại, dịch vụ, các dự án đầu tư xây dựng khu đô thị mới, khu đấu giá, khu nhà ở thương mại, dịch vụ, các dự án đầu tư xây dựng khu đô thị mới, khu đấu giá, khu nhà ở thương mại gần trung tâm hành chính, trung tâm thương mại, trung tâm văn hóa, thể thao, cơ sở giáo dục và đào tạo; công viên, khu vui chơi giải trí, khu danh thắng hoặc dự án được phê duyệt quy hoạch có trung tâm hành chính, trung tâm thương mại, trung tâm văn hóa, thể thao, cơ sở giáo dục và đào tạo; công viên, khu vui chơi giải trí, khu danh thắng: K=1,1; đối với các trường hợp khác: K=1.

Sun Group sắp xây quần thể du lịch cáp treo hơn 7.300 tỷ trên đỉnh Mẫu Sơn

Theo cổng TTĐT tỉnh Lạng Sơn, lãnh đạo tỉnh mới đây có buổi làm việc với Tập đoàn Sun Group về dự án Quần thể khu du lịch sinh thái, cáp treo Mẫu Sơn.

Dự án Quần thể khu du lịch sinh thái, cáp treo Mẫu Sơn được phê duyệt chủ trương đầu tư vào tháng 5/2018 với tổng diện tích đất sử dụng hơn 692ha, gồm 3 phân vùng.

Đến tháng 4/2022, UBND tỉnh Lạng Sơn đã quyết định chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư. Tổng mức đầu tư sau điều chỉnh là 7.352 tỷ đồng. 

Tại buổi làm việc, đại diện tập đoàn trình bày phương án quy hoạch tổng thể Khu du lịch quốc gia Mẫu Sơn với 3 phân khu, gồm: Xuân Mãn, Phặt Chỉ, Mẫu Sơn; đồng thời trình bày phương án ga cáp treo, các quần thể bám dọc tuyến hệ thống cáp treo, gồm: Khu cáp treo, khu tâm linh, khu vui chơi giải trí, khu nghỉ dưỡng và khu thương mại – dịch vụ… 

Lãnh đạo tập đoàn nêu sẽ triển khai dự án theo 2 giai đoạn, trong đó tập trung tiến hành thi công hệ thống cáp treo và các quần thể du lịch, vui chơi, giải trí thuộc các hạng mục của dự án.

Dự kiến sẽ khởi công giai đoạn 1, tuyến cáp treo và khu tâm linh trên đỉnh Mẫu Sơn ngay sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. 

Hà Nội khởi công 2 khu đô thị đa mục tiêu

Ngày 2/2, UBND TP Hà Nội và liên danh nhà đầu tư Tổng công ty Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội (Handico), Công ty cổ phần Tập đoàn Sunshine và Công ty cổ phần Thái Nam Land tổ chức lễ khởi công dự án khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City tại xã Phúc Thịnh. Dự án này là dự án chiến lược trong lộ trình tái cấu trúc không gian phát triển thủ đô theo định hướng đa cực, đa trung tâm.

Theo lãnh đạo Tổng Công ty Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội (Handico), dự án khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City có quy mô nghiên cứu khoảng 699ha, dân số dự kiến đáp ứng khoảng 240.000 người. Dự án được xây dựng trên địa bàn các xã Phúc Thịnh, Thiên Lộc và Mê Linh của TP Hà Nội.

Tổng mức đầu tư dự án khoảng 99.000 tỷ đồng, triển khai trong giai đoạn 2026-2032. Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City được định hướng phát triển theo mô hình đô thị xanh – sinh thái – thông minh, trở thành một đô thị kiểu mẫu về hạ tầng tiên tiến, đồng bộ, góp phần nâng cấp tiêu chuẩn sống, gia tăng nguồn cung, bình ổn thị trường nhà ở trong trung và dài hạn.

Cùng ngày, Hà Nội khởi công khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm, xã Đông Anh với tổng vốn hơn 60.500 tỷ đồng, thí điểm mô hình đô thị nén, đa chức năng theo tầm nhìn quy hoạch 100 năm. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 60.558 tỷ đồng, dự kiến đáp ứng quy mô dân số khoảng 200.000 người.

Dự án có quy mô khoảng 696ha, bao gồm 3 khu đất thuộc các phân khu đô thị khác nhau. Trong đó, khu đất thứ nhất có diện tích khoảng 360ha, nằm trên địa bàn xã Thư Lâm, thuộc phân khu đô thị E2-3. Khu đất thứ hai có quy mô khoảng 23ha, thuộc xã Đông Anh, phân khu đô thị XB-2.

Khu đất thứ ba có diện tích khoảng 313ha, cũng thuộc phân khu đô thị XB-2, tiếp giáp đường Vành đai 3, đường cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên, khu đấu giá Việt Hùng và khu Di tích Cổ Loa.