Theo UBND TP Hải Phòng, mức giá thuê tại các chung cư thuộc sở hữu nhà nước được ban hành vào cuối năm 2024 trong giai đoạn hiện nay là từ 16.204 đồng đến 31.635 đồng một m2.

Mức giá này ngang giá thuê nhà trọ cấp 4 ở khu vực nội thành và thấp hơn từ 69% đến 73% giá thuê nhà ở xã hội được đầu tư bằng vốn ngân sách.

Thời gian qua, Hải Phòng đã đầu tư 3.400 tỷ đồng để xây dựng 12 chung cư mới. Từ năm 2020, khi đưa người dân về ở tại các chung cư này, TP Hải Phòng tạm thời áp dụng mức thuê nhà khoảng 10.000 đồng một m2.

Năm 2022, sau khi tính toán lại, TP Hải Phòng đã ban hành mức thuê nhà thuộc tài sản công là từ 51.611 đồng đến 94.674 đồng một m2. Điều này gặp phải sự phản ứng mạnh của người dân vì quá cao so với thu nhập. Quyết định trên phải hủy để tính toán lại.

Tháng 3/2024, UBND TP Hải Phòng đề xuất hỗ trợ người dân 55 đến 70% giá thuê nhà nhưng không được chấp nhận vì việc thực hiện chính sách chưa đúng đối tượng, chưa đúng nhiệm vụ chi ngân sách.

Cuối năm 2024, UBND TP Hải Phòng trình HĐND thành phố thông qua nghị quyết về mức thuê nhà mới trên nguyên tắc tính đúng, tính đủ để đảm bảo hoàn vốn. Mức giá năm 2025 dao động từ 16.204 đồng đến 31.635 đồng một m², đã loại trừ chi phí giải phóng mặt bằng, đường giao thông, sân vườn quanh chung cư nên thấp hơn so với mức giá quy định năm 2022. Ngoài ra, hộ nghèo, cận nghèo và đối tượng bảo trợ xã hội cũng được thành phố hỗ trợ từ 65% đến 100% giá thuê nhà.

Tuy nhiên, người dân sống tại các chung cư này vẫn kiến nghị giảm giá thuê và giãn lộ trình tăng giá. Một số hộ không thuộc diện được thuê nhà thuộc tài sản công nhưng đã nhận chuyển nhượng cũng đề nghị được cho thuê trực tiếp hoặc mua lại.

Sau khi trực tiếp làm việc với đại diện các hộ dân về các kiến nghị, ông Nguyễn Văn Tùng, Chủ tịch UBND TP Hải Phòng, cho biết không có cơ sở để giảm giá thuê và kéo giãn lộ trình tăng giá. “Giá thuê theo quyết định mới đã thấp, nhiều hộ dân còn cho người khác thuê lại với mức cao hơn để hưởng chênh lệch. Nếu kéo giãn lộ trình tăng giá sẽ dẫn đến bất cập: giá thuê năm thứ 11 sẽ cao hơn nhiều so với năm đầu, trong khi nhà đã cũ hơn”, Chủ tịch UBND TP Hải Phòng kết luận.

UBND TP Hải Phòng cũng không giải quyết cho các hộ dân tự ý nhận chuyển nhượng được tiếp tục thuê nhà và sẽ thu hồi.

Theo Sở Xây dựng, trong số 2.735 căn hộ thuộc sở hữu nhà nước được bàn giao cho người dân, hiện có 1.903 hộ không ký hợp đồng thuê nhà; 1.760 hộ chây ỳ, không nộp tiền thuê; 878 hộ tự ý mua bán hoặc sử dụng nhà sai mục đích; và 302 hộ không phối hợp với các cơ quan để tính toán, bù trừ xác định tiền chênh lệch giá trị giữa căn hộ cũ và căn hộ mới.

Lê Tân

Theo tờ trình vừa gửi HĐND TP HCM, UBND thành phố cho rằng bảng giá đất được áp dụng trên phạm vi rộng, tác động đến nhiều nhóm. Nếu giảm giá đất nông nghiệp, người trực tiếp sản xuất có lợi vì đỡ chi phí tài chính, song công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất có thể gặp khó khăn.

Vì vậy, thành phố kiến nghị giữ nguyên mức giá đất nông nghiệp theo phương án đã công bố tháng 11 để bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người sử dụng đất, đồng thời góp phần ổn định đời sống người dân tại các phường, xã, đặc khu sau sáp nhập.

Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh Sở Nông nghiệp và Môi trường TP HCM trước đó trình hai phương án giá đất nông nghiệp. Trong đó, phương án đã được lấy ý kiến người dân cuối tháng 11, quy định giá đất trồng cây hàng năm dao động từ 300.000 đồng đến 1,2 triệu đồng mỗi m2; đất trồng cây lâu năm từ 370.000 đồng đến 1,44 triệu đồng mỗi m2. Mức giá này được xây dựng theo hướng cao hơn khoảng 78-85% so với bảng giá đất hiện hành và không ghi nhận ý kiến phản hồi trái chiều từ người dân.

Sau khi xem xét dự thảo trên, Ban Kinh tế – Ngân sách HĐND TP HCM đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát lại mức điều chỉnh tăng, giảm giá đất nông nghiệp tại từng khu vực, làm rõ nguyên nhân điều chỉnh và đánh giá tác động đối với người dân, doanh nghiệp cũng như công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã rà soát lại phương án giá đất nông nghiệp theo phương pháp thu nhập, căn cứ vào thu nhập thực tế từ sản xuất nông nghiệp tại từng địa bàn, bao gồm năng suất cây trồng, vật nuôi, điều kiện hạ tầng, giao thông và khả năng tiêu thụ sản phẩm. Tuy nhiên, kết quả tính toán theo phương pháp này, giá đất nông nghiệp thấp hơn đáng kể so với bảng giá đất đang áp dụng tại TP HCM và các địa phương trước khi sáp nhập như Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, với mức cao nhất khoảng 625.000 đồng mỗi m2 và thấp nhất chỉ 165.000 đồng mỗi m2.

Dù giá đất nông nghiệp thấp giúp người dân trực tiếp sản xuất giảm nghĩa vụ tài chính, UBND TP HCM cho rằng nếu áp dụng mức giá này sẽ phát sinh bất lợi trong công tác bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Tại buổi thẩm tra ngày 23/12, Ban Kinh tế – Ngân sách cũng góp ý cần làm rõ thêm phương án mới khiến bảng giá đất nông nghiệp đa phần giảm so với giá đất cũ, dễ làm người dân băn khoăn, trong bối cảnh bảng giá đất ở tăng mạnh, tạo chênh lệch lớn.

Theo một số chuyên gia, việc giá đất nông nghiệp giảm trong khi giá đất ở tăng mạnh có thể làm gia tăng khoảng chênh lệch giữa hai loại, kéo theo nghĩa vụ tài chính khi chuyển mục đích sử dụng đất tăng cao, đồng thời ảnh hưởng đến chính sách bồi thường. Nhiều đại biểu cũng cho rằng việc điều chỉnh giá đất nông nghiệp cần được xem xét trong tổng thể cải cách chính sách đất đai, bảo đảm bảng giá đất phản ánh đúng giá trị sử dụng của từng loại đất và tránh tạo ra các hệ lụy ngoài mong muốn cho thị trường.

Bảng giá đất lần đầu của TP HCM sẽ được trình HĐND thành phố xem xét, thông qua tại kỳ họp chuyên đề ngày 26/12. Khi được ban hành, bảng giá đất mới sẽ là căn cứ để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, các loại thuế, lệ phí liên quan và giá khởi điểm đấu giá quyền sử dụng đất, tác động trực tiếp đến thị trường bất động sản.

Phương Uyên

Tại báo cáo phục vụ chất vấn vừa gửi Quốc hội, Bộ Tài chính cho biết trong quá trình sửa Luật thuế thu nhập cá nhân, cơ quan này nghiên cứu lựa chọn áp dụng giữa hai phương pháp tính thuế chuyển nhượng bất động sản. Việc này để phù hợp với thực tế thị trường, tối ưu số thuế thu nhập cá nhân nộp vào ngân sách Nhà nước.

Cụ thể, hai phương pháp được cơ quan này nghiên cứu gồm tính trên thu nhập chịu thuế (bằng giá bán trừ tổng chi phí liên quan đến bất động sản chuyển nhượng) hoặc áp dụng mức thuế suất chung trên tổng giá chuyển nhượng.

Theo Bộ Tài chính, mỗi phương pháp áp dụng sẽ phụ thuộc vào cơ sở dữ liệu liên quan đến chuyển nhượng bất động sản. Trong đó, trường hợp tính thuế trên lãi sẽ dùng khi cơ sở dữ liệu xác định chính xác giá mua và chi phí liên quan. Hiện mức thuế suất được Bộ Tài chính đề xuất là 20%, để tương đồng với mức thuế thu nhập doanh nghiệp của tổ chức, doanh nghiệp nộp với chuyển nhượng bất động sản.

Trường hợp còn lại, không xác định được giá mua và chi phí liên quan đến việc chuyển nhượng bất động sản, cách tính thuế trên tổng giá chuyển nhượng bất động sản của cá nhân sẽ được áp dụng, với mức thuế suất dự kiến 2%.

Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản là một nguồn thu quan trọng trong hệ thống thuế thu nhập cá nhân. Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007 quy định mức thu với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản là 25% trên thu nhập (giá bán trừ giá vốn và các chi phí liên quan). Trường hợp không xác định được giá vốn, các chi phí liên quan và có chứng từ chứng minh, mức thuế phải nộp là 2% giá bán.

Từ 2015, theo Luật sửa đổi bổ sung một số điều Luật Thuế thu nhập cá nhân, mức thu thống nhất là 2% trên giá chuyển nhượng bất động sản.

Tại hội thảo vào tháng 3, PGS.TS Phan Hữu Nghị, Phó Viện trưởng Ngân hàng – Tài chính (Đại học Kinh tế Quốc dân) cách tính thuế hiện hành còn nhiều hạn chế. Cụ thể, thuế thu nhập cá nhân cho việc chuyển nhượng bất động sản được tính là 2% trên giá trị giao dịch. Tức là, người bán phải nộp thuế bằng 2% tổng giá trị bất động sản ghi trên hợp đồng chuyển nhượng, không quan tâm đến việc lãi hay lỗ.

Theo chuyên gia, phương án 2% trên giá trị giao dịch đơn giản, dễ thu, nhưng lại tạo ra lỗ hổng lớn trong việc kê khai giá bán. Thực tế, người bán thường khai giá chuyển nhượng thấp hơn thực tế để giảm số thuế phải nộp. Điều này dẫn tới thất thu cho ngân sách nhà nước, khiến thị trường bất động sản thiếu minh bạch.

Do vậy, một số chuyên gia cùng quan điểm đưa về đánh thuế 20% trên thu nhập thực tế của người bán. Với trường hợp không có đầy đủ hóa đơn chứng từ, cơ sở để tính lãi lỗ, đề xuất áp dụng mức ấn định 1-2% theo bảng giá do UBND tỉnh, thành phố quy định. Phương án này được cho là có lợi thế hơn do phản ánh chính xác thu nhập thực tế.

Song để thực hiện được cách tính thuế này, theo đại diện Ban chính sách – Cục Thuế (Bộ Tài chính), cần có cơ sở dữ liệu phản ánh đúng giá cả giao dịch của các lần chuyển nhượng. Cùng với đó, nhà điều hành cần quy định rõ các khoản chi phí được trừ và điều kiện về hóa đơn, chứng từ, giá vốn của bất động sản chuyển nhượng.

Phương Dung