Nội dung trên nêu tại hồ sơ dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế) được Bộ Tài chính lấy ý kiến.

Theo đó, Bộ này đề xuất áp dụng thuế thu nhập cá nhân với chuyển nhượng bất động sản của cá nhân bằng thu nhập tính thuế nhân (x) với thuế suất 20% theo từng lần chuyển nhượng.

Thu nhập tính thuế này được xác định bằng giá bán trừ giá mua và các khoản chi phí hợp lý liên quan đến việc tạo ra thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản.

Trường hợp không xác định giá mua và các chi phí liên quan, thuế thu nhập cá nhân được tính bằng giá bán nhân (x) với thuế suất. Mức thuế suất trong trường hợp này sẽ theo thời gian sở hữu, tối đa 10%.

Cụ thể, với bất động sản có thời gian nắm giữ dưới 2 năm, tỷ lệ thuế là 10%. Còn bất động sản có thời gian sở hữu 2-5 năm, mức thuế 6%; thời gian nắm giữ 5-10 năm có thuế suất 4%; còn 10 năm trở lên thuế 2% – bằng tỷ lệ áp dụng hiện hành.

Thời gian nắm giữ bất động sản tính từ khi cá nhân có quyền sở hữu, sử dụng bất động sản (từ ngày Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế) có hiệu lực) đến thời điểm chuyển nhượng.

Với bất động sản có nguồn gốc từ nhận thừa kế, thuế suất chuyển nhượng vẫn như hiện hành, ở mức 2%, mà không tính theo thời gian nắm giữ. Bởi, Luật Dân sự quy định thừa kế là việc dịch chuyển tài sản của người đã chết cho người còn sống, khác với cho, tặng bất động sản.

Thời điểm xác định thu nhập tính thuế từ chuyển nhượng bất động sản là thời điểm hợp đồng chuyển nhượng có hiệu lực hoặc thời điểm đăng ký quyền sử dụng, sở hữu bất động sản.

Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản là một nguồn thu quan trọng trong hệ thống thuế thu nhập cá nhân. Từ năm 2015, theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Thuế thu nhập cá nhân, mức thu thống nhất là 2% trên giá chuyển nhượng bất động sản.

Trước đó, tại hội thảo vào tháng 3, PGS.TS Phan Hữu Nghị, Phó Viện trưởng Ngân hàng – Tài chính (Đại học Kinh tế Quốc dân) cho rằng cách tính thuế hiện hành còn nhiều hạn chế. Cụ thể, thuế thu nhập cá nhân cho chuyển nhượng bất động sản được tính là 2% trên giá trị giao dịch. Tức là, người bán phải nộp thuế bằng 2% tổng giá trị bất động sản ghi trên hợp đồng chuyển nhượng, không quan tâm đến việc lãi hay lỗ. Theo chuyên gia, cách tính này đơn giản, dễ thu, nhưng lại tạo ra lỗ hổng lớn trong việc kê khai giá bán. Thực tế, người bán thường khai giá chuyển nhượng thấp hơn để giảm số thuế phải nộp, dẫn tới thất thu ngân sách, thị trường bất động sản thiếu minh bạch.

Do vậy, một số chuyên gia đề xuất đưa về đánh thuế 20% trên thu nhập thực tế của người bán. Với trường hợp không có đủ hóa đơn chứng từ, cơ sở để tính lãi lỗ, họ đề xuất áp dụng mức ấn định 1-2% theo bảng giá do UBND tỉnh, thành phố quy định. Phương án này được cho là có lợi thế hơn do phản ánh chính xác thu nhập thực tế.

Theo Bộ Tài chính, một số quốc gia đã sử dụng các công cụ thuế thu nhập cá nhân để tăng chi phí và giảm sức hấp dẫn của hành vi đầu cơ bất động sản trong nền kinh tế. Một số nước còn áp dụng thuế với lợi nhuận từ giao dịch bất động sản phù hợp với tần suất giao dịch, thời gian mua bán lại bất động sản.

Chẳng hạn, nếu thời gian này diễn ra càng nhanh thì thuế suất càng cao, diễn ra chậm hơn thì mức thuế thấp hơn. Bộ này dẫn kinh nghiệm của Đức cho biết nước này có hai sắc thuế chính để hạn chế đầu cơ là thuế chuyển nhượng bất động sản và thuế thu nhập. Thuế thu nhập từ bất động sản áp dụng mức thuế suất từ 14-42%. Cá nhân mua bán được miễn loại thuế này khi bất động sản sở hữu trên 10 năm hoặc không phải vì mục đích kinh doanh.

Tại Mỹ, chính sách chống đầu cơ bất động sản tùy thuộc vào luật riêng tại từng tiểu bang. Ở thành phố San Francisco, một người mua nhiều bất động sản và bán dưới 5 năm sẽ chịu mức thuế chuyển nhượng nhà là 14-24%.

Tương tự, tại Singapore, đất mua đi bán lại trong năm đầu tiên bị đánh thuế 100% trên giá trị chênh lệch mua bán, sau đó giảm dần với các thời hạn dài hơn.

Bộ Tài chính cho biết việc áp thuế bất động sản trên cơ sở thu nhập theo từng lần như đề xuất sẽ như thuế thu nhập doanh nghiệp. Tuy nhiên, cơ quan này thừa nhận để thực hiện hiệu quả phương pháp này, nhà điều hành cần có cơ sở dữ liệu về lịch sử giao dịch của bất động sản để xác định giá vốn, điều kiện về hóa đơn chứng từ chứng minh các chi phí. Đồng thời, các chính sách liên quan tới đất đai cần được đồng bộ, cũng như mức sẵn sàng của hạ tầng công nghệ thông tin về đăng ký, chuyển nhượng đất đai, bất động sản.

Phương Dung

Tại hội nghị công bố 9 đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 sáng 23/6, Chủ tịch UBND TP Thủ Đức Hoàng Tùng cho biết thành phố đang khẩn trương phối hợp các sở, ngành để phủ kín đồ án chi tiết 1/500. Đây là bước chuẩn bị quan trọng nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng hiệu quả quản lý xây dựng và tạo thuận lợi cho người dân.

Hiện tại, TP Thủ Đức đã hoàn tất công bố 9 đồ án quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000, đồng thời phối hợp các sở ngành và đơn vị liên quan, phủ kín quy hoạch chi tiết, làm cơ sở pháp lý trong quản lý xây dựng và điều hành phát triển đô thị. Thành phố đặt mục tiêu đến cuối năm 2025 sẽ hoàn thành quy hoạch chi tiết cho một số khu vực, qua đó đủ điều kiện áp dụng miễn giấy phép xây dựng với loại hình nhà ở riêng lẻ trên địa bàn từ đầu năm 2026.

Chính sách này được kỳ vọng rút ngắn thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân trong xây dựng nhà ở, đồng thời thúc đẩy đô thị phát triển theo hướng hiện đại, đồng bộ.

Từ ngày 1/7 tới đây, TP Thủ Đức sẽ hoàn tất việc chia tách và sắp xếp lại địa giới hành chính, hình thành 12 phường mới. Song song với đó, TP Thủ Đức cũng đã công bố 9 phân khu quy hoạch tỷ lệ 1/2.000. Việc sắp xếp hành chính dự kiến mở ra thời kỳ phát triển mới cho đô thị này, là nền tảng quan trọng để triển khai các dự án đầu tư công, thu hút mạnh mẽ dòng vốn trong và ngoài nước, đồng thời từng bước hiện thực hóa hệ thống hạ tầng kỹ thuật, giao thông đồng bộ, mở ra các không gian phát triển mới.

Liên quan đến việc miễn giấy phép xây dựng, Sở Xây dựng TP HCM đang phối hợp với UBND các quận, huyện và TP Thủ Đức để rà soát, lập danh sách các khu vực đủ điều kiện. Kết quả rà soát bước đầu, trên toàn địa bàn thành phố hiện có khoảng 360 khu vực với gần 55.000 lô đất đủ điều kiện miễn giấy phép xây dựng. Đây là những khu đã có quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 và đáp ứng đầy đủ các điều kiện kỹ thuật, pháp lý theo quy định. Người dân sở hữu lô đất này không cần xin phép xây dựng mà chỉ thông báo khởi công công trình.

Sở Xây dựng đang khẩn trương lấy ý kiến từ các địa phương, hoàn tất danh sách trước ngày 1/7 để trình UBND TP HCM xem xét, phê duyệt.

Phương Uyên