Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành kế hoạch kiểm tra định kỳ và đột xuất với các sàn giao dịch, cá nhân hoạt động môi giới bất động sản. Động thái này nhằm thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng về chấn chỉnh thị trường, xử lý thao túng giá và đầu cơ.

Theo đó, các đơn vị không đủ điều kiện pháp lý sẽ bị buộc dừng hoạt động. Cá nhân hành nghề môi giới chỉ được phép làm việc nếu sở hữu chứng chỉ còn hiệu lực và thuộc doanh nghiệp được cấp phép. Đặc biệt, người môi giới phải ghi rõ số chứng chỉ khi rao bán nhà đất trên các nền tảng trực tuyến như Zalo, Facebook, nhằm ngăn chặn tình trạng tung tin sai lệch, gây hoang mang dư luận.

Tại Lâm Đồng, chính quyền tỉnh cũng yêu cầu các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý môi giới không phép, đặc biệt là các nhóm hoạt động trên mạng xã hội. Thời gian qua, hiện tượng môi giới “chui” bùng phát mạnh tại những khu vực có thông tin về quy hoạch, dự án hạ tầng hoặc khu du lịch, khiến giá đất nhiều nơi tăng chóng mặt, kéo theo tranh chấp và bất ổn đầu tư.

Tỉnh yêu cầu xử lý nghiêm các trường hợp hành nghề không có chứng chỉ, đồng thời đẩy mạnh công khai thông tin quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và danh mục các dự án đã được chấp thuận để người dân tra cứu dễ dàng, giảm nguy cơ bị dẫn dắt bởi tin đồn thất thiệt.

TP HCM trước đó cũng đưa ra chỉ đạo tương tự, yêu cầu rà soát, kiểm tra hoạt động của chủ đầu tư, sàn giao dịch và lực lượng môi giới tại những khu vực có biến động giá bất thường. Thành phố đặc biệt lưu ý tới tính pháp lý, điều kiện mở bán, mức độ minh bạch thông tin và quy trình phân phối sản phẩm. Đồng thời, việc cấp chứng chỉ hành nghề cũng được siết chặt hơn nhằm ngăn chặn hành vi lợi dụng chính sách đấu giá đất để trục lợi, thao túng giá bán và gây thiệt hại cho người dân.

Không chỉ ba địa phương trên, hàng loạt tỉnh, thành khác như Ninh Bình, Cần Thơ, Phú Thọ, Đồng Nai, Đà Nẵng, Bắc Giang… cũng đã chấn chỉnh hoạt động môi giới và giao dịch nhà đất, nhất là tại những điểm nóng bất ngờ tăng giá.

Thời gian qua, nhiều khu vực liên tục bị môi giới thổi giá ăn theo các thông tin về quy hoạch hạ tầng, điều chỉnh địa giới hành chính hoặc hình thành khu đô thị mới. Bằng các chiêu trò livestream, tổ chức tour xem đất, tung tin chưa kiểm chứng, lực lượng này đã gây nhiễu loạn thị trường, đẩy giá đất tại nhiều nơi tăng 30-50% chỉ trong một vài tháng. Tại Lâm Đồng, sau tin về cao tốc và dự án du lịch, cò đất ồ ạt đổ về các huyện Bảo Lâm, Lạc Dương, Đạ Tẻh, tạo cung cầu ảo khiến giá tăng gấp đôi, gấp ba rồi nhanh chóng lao dốc. Hiện tượng sốt đất cục bộ cũng từng xảy ra tại Nhơn Trạch, Vũng Tàu, Cam Lâm, Quảng Nam… để lại hệ lụy cho nhà đầu tư cá nhân và người mua ở thực.

Trước diễn biến phức tạp này, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu xử lý dứt điểm tình trạng thao túng giá và đầu cơ bất động sản. Ông nhấn mạnh một số nơi giá nhà đất tăng vượt khả năng chi trả của người dân, đe dọa mục tiêu phát triển nhà ở bền vững. Chính phủ cũng giao các bộ, ngành nghiên cứu chính sách thuế để hạn chế đầu cơ, đồng thời tăng cường quản lý, thanh tra hoạt động môi giới trên cả nước.

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM (HoREA), việc nhiều địa phương đồng loạt chấn chỉnh hoạt động môi giới, xử lý quảng cáo sai sự thật là bước đi cần thiết để lập lại trật tự thị trường. “Nếu không kiểm soát chặt, hành vi làm giá, tạo cung cầu ảo sẽ tiếp tục gây rối loạn tâm lý và ảnh hưởng đến người mua ở thực”, ông nói.

Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), đánh giá việc tăng cường kiểm tra giúp ngăn đầu cơ, điều chỉnh mặt bằng giá về gần với thực tế trong bối cảnh nhu cầu đang chững lại. Tuy nhiên, ông cho rằng cần tránh siết theo hướng cực đoan, thay vào đó nên kết hợp đào tạo, cấp chứng chỉ, chuẩn hóa đội ngũ môi giới để thị trường hoạt động thông suốt.

Chuyên gia kinh tế Đinh Thế Hiển cho rằng chấn chỉnh thị trường không chỉ cần thiết trong ngắn hạn mà còn có ý nghĩa chiến lược dài hạn. “Đây là bước khởi đầu để xây dựng thị trường bất động sản minh bạch, ổn định, tránh các đợt sốt ảo rồi đóng băng như trước đây”, ông nhận định.

Các chuyên gia cũng đề xuất, ngoài kiểm tra xử lý, các địa phương cần thúc đẩy công khai dữ liệu giao dịch, quy hoạch và tiến độ dự án trên nền tảng số; đồng thời phối hợp với Bộ Xây dựng, Bộ Công an ngăn chặn hành vi phát tán thông tin sai lệch gây bất ổn thị trường.

Phương Uyên

Quốc lộ 13 – trục giao thông dài hơn 60 km nối TP HCM với các tỉnh Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, bắt đầu từ cầu Bình Triệu (TP HCM), đi qua Thủ Dầu Một, Bến Cát, Tân Uyên (Bình Dương cũ), Bàu Bàng (Tây Ninh) và kết thúc tại cửa khẩu Hoa Lư (Bình Phước). Hiện đoạn qua tỉnh Bình Dương cũ đã hoàn thành mở rộng, trong khi đoạn TP Thủ Đức (hơn 6 km) thường xuyên ùn tắc do chưa đầu tư đồng bộ.

Mới đây, TP HCM đã phê duyệt dự án mở rộng đoạn từ cầu vượt Bình Phước đến nút giao Hàng Xanh (dài 6,3 km), nâng lên 10 làn xe, xây thêm đường song hành và tuyến trên cao dài 2,3 km. Dự án có tổng vốn hơn 21.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào 2028, giúp giảm ùn tắc và kết nối nhanh hơn từ trung tâm đến Bình Dương cũ.

Thông tin mở rộng Quốc lộ 13 và việc Bình Dương nhập về TP HCM đã khiến nhiều chủ đầu tư tái khởi động các dự án quanh trục đường này, tạo nên cuộc đua về nguồn cung và giá bán.

Ghi nhận của VnExpress cho thấy, hiện khu vực dọc Quốc lộ 13, đoạn từ cầu Bình Triệu về đến Thủ Dầu Một, có trên 17 dự án bất động sản đang hoặc sắp triển khai. Một số tên tuổi đáng chú ý gồm Urban Green, Lavita Thuận An, La Pura, The Emerald 68, Ehome 4, Sycamore… cùng loạt dự án mới như: Diamond Sky (Van Phuc Group), Hồ Gươm Xanh, Symlife, Happy One…

Giá bất động sản quanh khu vực này cũng liên tục tăng trong vài năm qua. Giá đất mặt tiền Quốc lộ 13 đoạn từ Hiệp Bình đến Bình Triệu hiện phổ biến 100-180 triệu đồng mỗi m2, tăng hơn gấp đôi sau 5 năm. Các tuyến nội khu cách mặt tiền 300-500 m2 lên 60-80 triệu đồng mỗi m2, tăng gấp 2 lần. Các biệt thự, nhà liền thổ quanh đây có giá từ hàng chục đến hàng trăm tỷ đồng mỗi căn.

Không riêng nhà đất, các dự án chung cư quanh trục này cũng tăng tốc ra hàng với mặt bằng giá cao hơn nhiều năm trước. Chẳng hạn, Van Phuc Group trong tháng 8 sẽ khởi công phân khu cao tầng Diamond Sky. Đây là sản phẩm căn hộ đầu tiên tại dự án Van Phuc City, dự kiến chào bán với giá khoảng 130 triệu đồng mỗi m2.

Dự án Urban Green cũng trở lại quanh mức 80-90 triệu đồng mỗi m2 thay mức 60 triệu đồng cách đây 2 năm; dự án Hồ Gươm Xanh vừa khởi công tháng 6 dự kiến mở bán với giá khoảng 65 triệu đồng mỗi m2. Loạt chung cư khác là Lavita Thuận An, La Pura hay The Habitat sắp ra mắt đều có giá từ 45-55 triệu đồng mỗi m2. Riêng The Orchard thuộc khu đô thị Sycamore đang chào bán từ 55 triệu đồng mỗi m2, còn Midori Park giữ mức 59 triệu đồng mỗi m2, trung bình tăng 10-15%.

Dữ liệu từ chuyên trang Batdongsan chỉ ra trong quý I, thời điểm TP HCM công bố tiến độ giải phóng mặt bằng dự án mở rộng Quốc lộ 13, nhu cầu tìm mua nhà đất quanh trục đường này tăng 32%. Riêng 6 tháng đầu năm, giá chung cư quanh Quốc lộ 13 tăng 20,5%, nhà riêng lẻ tăng 17% so với cùng kỳ. Ba năm qua, các chung cư tại đây có mức tăng giá trung bình 43%, nhà riêng lẻ là 47%.

Báo cáo từ Avison Young Việt Nam ghi nhận khu Đông TP HCM, đặc biệt là các trục hạ tầng lớn như Xa lộ Hà Nội, Quốc lộ 13, đang dẫn đầu thị trường về biên độ tăng trưởng giá và thanh khoản. Trong nửa đầu năm, giá nhà ở quanh các tuyến hạ tầng lớn có độ tăng trung bình 10-20%, riêng quý II, giá tiếp tục tăng thêm 4-6%.

Theo ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc Batdongsan khu vực phía Nam, giá nhà đất dọc Quốc lộ 13 đã bắt đầu xu hướng tăng từ năm 2023, khi có chủ trương mở rộng tuyến đường này. Đây cũng là khu vực có mặt bằng giá cao nhất Bình Dương cũ, với định hướng phát triển các sản phẩm cao cấp. Ngay khi có thông tin đầu tư hạ tầng lớn như mở rộng quốc lộ, tuyến metro hay vành đai, mức độ quan tâm tới bất động sản khu vực đó có thể tăng 20-30%. Nếu xuất hiện thêm các dự án lớn hoặc kế hoạch chỉnh trang đô thị, giá có thể tăng mạnh hơn.

Ông Tuấn cũng cho rằng bất động sản dọc các trục hạ tầng chiến lược thường tăng giá 10-15% mỗi năm trong ba năm đầu sau khi công trình hoàn thành, nhất là khi gắn với định hướng phát triển đô thị theo mô hình giao thông công cộng (TOD). Vì vậy, giai đoạn này là thời điểm thị trường “tranh thủ” tăng tốc để đón đầu cơ hội.

Phó giám đốc R&D DKRA Group Võ Hồng Thắng nhận định tình trạng giá đất tăng sớm ngay khi có thông tin hạ tầng là hiện tượng “đi trước đón đầu” phổ biến của giới đầu tư. Hạ tầng là chỉ báo đi trước, còn giá bất động sản là yếu tố phản ứng. Ngay cả khi công trình chưa hoàn thiện, chỉ cần có kế hoạch mở rộng hoặc khởi công đã đủ để hình thành kỳ vọng tăng giá. Tuy nhiên, mức tăng bền vững chỉ xảy ra khi dự án thật sự đưa vào sử dụng và tạo ra lưu lượng người, xe, dòng tiền rõ rệt. Giá đất khu vực thường được “tái định vị”, có thể tăng 15-25% tùy vào mức độ kết nối và kỳ vọng thị trường.

Chung quan điểm, bà Dương Thùy Dung, Giám đốc điều hành CBRE Việt Nam, nói hạ tầng là yếu tố tiên quyết thúc đẩy giá bất động sản, đặc biệt tại các đô thị lớn. Khi có thông tin quy hoạch hoặc khởi công tuyến metro, đường vành đai hay mở rộng trục giao thông chính, giá đất có thể tăng 10-20% sau một năm, thậm chí lên đến 30-40% nếu tiến độ triển khai nhanh. Những dự án nằm gần các tuyến như Metro số 1, Vành đai 3 hay Quốc lộ 13 mở rộng thường ghi nhận mức tăng cao hơn mặt bằng chung. Sự cải thiện khả năng kết nối giúp tăng giá trị bất động sản ngay từ giai đoạn khởi động, chưa cần chờ đến lúc hạ tầng hoàn thành.

Hiện nay, giá căn hộ quanh Quốc lộ 13 phổ biến từ 45-60 triệu đồng mỗi m2. Các chuyên gia nhận định khi toàn tuyến hoàn tất mở rộng, mặt bằng giá sẽ tiếp tục điều chỉnh theo hướng tăng, tương tự những gì đã diễn ra ở các khu vực trung tâm TP HCM sau khi hạ tầng cải thiện.

Phương Uyên