Bổ sung đối tượng được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội

Ngày 8/12, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp nghe báo cáo dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về một số cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc về phát triển nhà ở xã hội.

Qua quá trình triển khai chính sách phát triển nhà ở xã hội, Bộ Xây dựng đã làm việc với các bộ, ngành, địa phương để xây dựng Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về một số cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc về phát triển nhà ở xã hội.

Qua đó, đẩy nhanh tiến độ, rút ngắn thời gian đầu tư xây dựng các dự án nhà ở xã hội; tạo hành lang pháp lý đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong xây dựng, phát triển nhà ở xã hội; tạo cơ chế ưu đãi hơn nữa để thu hút các doanh nghiệp tham gia đầu tư xây dựng nhà ở xã hội…

Tại cuộc họp, đại diện các bộ, ngành, địa phương đã thảo luận các nội dung chính trong dự thảo Nghị quyết bao gồm lập, phê duyệt quy hoạch dự án nhà ở xã hội; bổ sung đối tượng được ưu tiên mua nhà ở xã hội; lựa chọn áp dụng quy định pháp luật của chủ đầu tư trong cấp giấy phép xây dựng.

Cụ thể, theo Dự thảo Nghị quyết, trường hợp nhà đầu tư đề xuất dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội tại khu đất đã được quy hoạch là đất ở, nhưng chưa có quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết thì UBND cấp tỉnh được trao quyền chủ động quyết định trước các chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất quan trọng.

Từ đó, chủ đầu tư có thể tiến hành lập và phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 để triển khai ngay các bước tiếp theo của dự án. Các quy hoạch cấp cao hơn (quy hoạch phân khu, quy hoạch chung) sẽ được cập nhật đồng bộ sau đó.

Tuy nhiên, các ý kiến tại cuộc họp cho rằng việc lập quy hoạch chi tiết đối với dự án nhà ở xã hội phải được thực hiện theo đúng trình tự từ quy hoạch chung, quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết, không được làm theo quy trình ngược.

Nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư dự án nhà ở xã hội, đại diện Sở Xây dựng TP Hà Nội kiến nghị bổ sung quy định cho phép thực hiện đồng thời các bước lập, thẩm định, phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết.

Về chính sách bổ sung đối tượng được ưu tiên mua, thuê mua nhà ở xã hội đối với hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất hoặc thỏa thuận chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho chủ đầu tư dự án để phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, mà không phải bốc thăm và không phải đáp ứng điều kiện về nhà ở và điều kiện về thu nhập theo quy định.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh đề nghị mở rộng đối tượng với hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất nông nghiệp, đất sản xuất để xây dựng dự án nhà ở xã hội.

Đáng chú ý, các ý kiến tại cuộc họp đề nghị Bộ Xây dựng xem xét lại đề xuất phát triển loại hình nhà ở xã hội là nhà ở riêng lẻ và giao cho UBND cấp tỉnh căn cứ điều kiện cụ thể của địa phương, trình HĐND cấp tỉnh quy định, trừ các thành phố trực thuộc Trung ương và các khu vực nằm trong địa giới hành chính thuộc tỉnh.

Tổng hợp danh sách người đủ điều kiện, chuyển cho chủ đầu tư để tổ chức bốc thăm công khai, minh bạch

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đề nghị Bộ Xây dựng tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết với 2 nội dung chính là cơ chế lập, điều chỉnh quy hoạch chi tiết cho dự án nhà ở xã hội và bổ sung đối tượng được mua nhà ở xã hội.

Theo đó, đối với các dự án nhà ở xã hội đã được chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng chưa có quy hoạch chi tiết, quy hoạch phân khu thì được lập, thẩm định, phê duyệt đồng thời quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết, với yêu cầu bảo đảm sự phù hợp giữa các cấp độ quy hoạch, xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan phê duyệt.

Cơ chế này nhằm giải quyết những khó khăn trong quá trình triển khai dự án nhà ở xã hội, nhất là việc điều chỉnh quy hoạch khi có thay đổi về tầng cao, hệ số sử dụng đất và các chỉ tiêu liên quan.

Về quy định bổ sung đối tượng mua nhà ở xã hội là người có đất ở, đất sản xuất hoặc nhà ở bị thu hồi khi triển khai dự án nhà ở xã hội, lãnh đạo Chính phủ cho rằng đây là nội dung vượt luật, do đó, phải báo cáo cấp thẩm quyền trước khi trình Chính phủ xem xét, quyết định.

Phó Thủ tướng thống nhất quan điểm không bỏ giấy phép xây dựng, thay vào đó, các thủ tục gồm chủ trương đầu tư, môi trường, phòng cháy, chữa cháy và cấp phép xây dựng sẽ được tích hợp vào một bộ hồ sơ để cấp một giấy phép; và phải bảo đảm đầy đủ các tiêu chí về an toàn, chất lượng công trình, môi trường và phòng cháy, chữa cháy.

Về loại hình nhà ở xã hội, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu tuân thủ quy định của Luật Nhà ở 2023 và quy hoạch chi tiết trong xác định loại hình nhà ở xã hội. Việc phát triển nhà ở xã hội ưu tiên mô hình chung cư cao tầng, bảo đảm đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, xã hội và đáp ứng các tiêu chuẩn quy hoạch.

Cho ý kiến chỉ đạo về đơn giản hóa quy trình, thủ tục xét duyệt mua nhà ở xã hội, Phó Thủ tướng yêu cầu xây dựng bộ hồ sơ đơn giản, rõ ràng và dễ thực hiện. Cơ quan quản lý cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang xác nhận điều kiện của người lao động theo thẩm quyền và chịu trách nhiệm về nội dung xác nhận.

Sở Xây dựng tổng hợp danh sách người đủ điều kiện, chuyển cho chủ đầu tư để tổ chức bốc thăm công khai, bảo đảm minh bạch. Hồ sơ đăng ký mua nhà ở xã hội có giá trị sử dụng trong vòng 1 năm, hết thời hạn, người có nhu cầu mua nhà ở xã hội tiếp tục nộp lại với thủ tục đơn giản hơn.

“Ngại cưới, lười sinh”

Nói tại một hội thảo gần đây, TS. Nguyễn Văn Đính – Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam – thừa nhận một xu hướng đang xuất hiện là người trẻ ngại lập gia đình, ngại kết hôn, chắc chắn sẽ làm tăng tỷ lệ độc thân, giảm tỷ lệ sinh, ảnh hưởng đến chất lượng dân số.

Một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng này là giá bất động sản ngày càng tăng cao, thị trường thiếu nguồn cung cho nhà ở vừa túi tiền.

Không phải lần đầu tiên vấn đề người trẻ ngại kết hôn do giá nhà tăng cao được đề cập. Trước đó, Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt nam (VARS IRE) cũng từng có báo cáo chỉ ra xu hướng “ngại cưới, lười sinh” đang dần hình thành, trong dài hạn sẽ tác động ngược đến thị trường bất động sản.

Đơn vị này nêu thực trạng giá nhà liên tục tăng vượt xa khả năng tài chính của phần lớn người dân, trong khi thu nhập của người trẻ không theo kịp tốc độ tăng giá khiến một bộ phận lớn thế hệ này đang dần từ bỏ kỳ vọng sở hữu nhà riêng và chuyển sang thuê nhà lâu dài.

Hiện tượng trên không chỉ ảnh hưởng đến nhu cầu mua bất động sản mà còn tác động tiêu cực tới quyết định kết hôn, sinh con, làm gia tăng nguy cơ giảm tỷ lệ sinh trong tương lai.

Mặt khác, mức sinh giảm kéo theo quy mô hộ gia đình và số lượng hộ mới hình thành thu hẹp, đồng thời quy mô dân số trong độ tuổi lao động và lập gia đình – nhóm khách hàng chủ lực của thị trường bất động sản – cũng giảm dần.

Vì vậy, nhu cầu nhà ở nói chung suy yếu và cấu trúc nhu cầu dịch chuyển theo hướng ưu tiên các sản phẩm diện tích vừa và nhỏ, tối ưu chi phí, thay vì căn hộ lớn. Khi cầu thực tế bị thu hẹp, tỷ lệ hấp thụ trên thị trường giảm rõ rệt, đặc biệt ở các phân khúc không phù hợp với xu hướng nhân khẩu học mới.

Trong khi đó, giá nhà vẫn duy trì ở mức cao và chưa được điều chỉnh linh hoạt, làm gia tăng khó khăn trong tiêu thụ các căn hộ diện tích lớn, tổng giá trị cao. Hệ quả là tồn kho có nguy cơ gia tăng, vòng quay vốn chậm lại và áp lực thanh khoản đè nặng lên các chủ đầu tư, buộc thị trường phải xem xét điều chỉnh cơ cấu sản phẩm, chính sách giá và giải pháp tài chính để kích cầu.

Nhà cho người trẻ chỉ nên có giá 2-3 tỷ đồng

Trong báo cáo về nhà ở và thị trường bất động sản 9 tháng đầu năm, Bộ Xây dựng cho biết giá bán nhiều phân khúc duy trì ở mức cao và có xu hướng tăng so với cùng kỳ năm trước.

Điển hình như giá chung cư tại Hà Nội và TPHCM vẫn tiếp tục leo thang. Tại Hà Nội, giá bán từ chủ đầu tư đạt trung bình 70-80 triệu đồng/m2, tăng gần 6% so với quý I và 33% so cùng kỳ năm ngoái. Một số dự án hạng sang thậm chí được chào bán ở ngưỡng 150-300 triệu đồng/m2.

Tại TPHCM, mặt bằng giá sơ cấp khoảng 75 triệu đồng/m2, ổn định so với đầu năm, song cũng tăng 36% theo năm. Một số dự án cao cấp mở bán từ 150 triệu đồng/m2 trở lên.

Bộ Xây dựng thừa nhận nguồn cung sản phẩm nhà ở chủ yếu là phân khúc cao cấp và phân khúc trung cấp. Thị trường đang thiếu sản phẩm bất động sản là nhà ở giá phù hợp với khả năng chi trả của đa số người dân.

Nêu quan điểm, ông Nguyễn Trung Vũ – Chủ tịch HĐQT Cen Land – cho rằng nhà ở vừa túi tiền cho người trẻ chỉ nên ở mức 2 tỷ đồng, có thể là trả góp trong vòng nhiều năm. Bởi với giá nhà cao như hiện nay, người dân mất 80 năm đi làm không ăn không uống mới mua được nhà. Vì vậy, giá nhà cần được đưa xuống mức hợp lý.

Còn ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) – đề nghị cần quan tâm và có chính sách tín dụng ưu đãi cho người trẻ dưới 35 tuổi khi mới tạo lập nhà ở. Nhà ở thương mại giá phù hợp dưới 3 tỷ đồng cũng cần được ưu tiên với lãi suất cho vay hợp lý là 5,9-6,1%/năm, thời hạn vay 20-25 năm.

Chủ tịch HoREA nhấn mạnh người trẻ vay mua nhà thực chất là đang thế chấp bằng cả cuộc đời ở phía trước. Vì vậy, người trẻ cần sự tin tưởng và các chính sách hợp lý để tạo lập được nơi ở, chốn an cư.

Bà Cao Thị Thanh Hương – Quản lý Cấp cao, Bộ phận Tư vấn và Nghiên cứu, Savills TPHCM – cho rằng người trẻ và người có thu nhập thấp hoàn toàn có thể kỳ vọng hoàn thành ước mơ sở hữu nhà ở với những thông tin tích cực từ chính sách nhà ở từ Chính phủ cũng như các dự án hạ tầng đô thị đang được gấp rút triển khai.

Theo bà Hương, thị trường bất động sản muốn phát triển bền vững cần xuất phát từ nhu cầu thật, mà nhu cầu lớn nhất hiện nay chính là nhà ở vừa túi tiền. Khi những chính sách tín dụng hợp lý đi vào thực tế, không chỉ người mua hưởng lợi mà doanh nghiệp bất động sản cũng sẽ cải thiện thanh khoản, giảm hàng tồn và khơi thông dòng vốn sản xuất.

Vì vậy, gói tín dụng mua nhà cho người trẻ không chỉ là một giải pháp tài chính, mà còn là lời giải cho bài toán an cư và ổn định xã hội trong dài hạn.

Tuy nhiên, chuyên gia khuyến cáo người trẻ không nên “mạo hiểm” với khoản vay quá sức. Một khoản trả góp ổn định khoảng 1/3 thu nhập sẽ khả thi hơn rất nhiều so với mức một nửa thu nhập trở lên. 

Với bối cảnh hiện nay, mức vay an toàn nên cân nhắc là tối đa 50% giá trị bất động sản – mức có thể giảm thiểu rủi ro tài chính và tâm lý trong dài hạn. Hơn hết, việc cân nhắc kỹ lưỡng khả năng trả nợ, lựa chọn dự án có pháp lý rõ ràng và chủ đầu tư uy tín là những bước đi không thể bỏ qua.

Bên cạnh đó, sự ổn định về lãi suất cũng là yếu tố quan trọng nhằm giữ vững tâm lý cho người vay. Mỗi biến động trong lãi suất đều có thể khiến người vay lo lắng, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và tâm lý an cư lạc nghiệp – yếu tố cốt lõi thúc đẩy họ gắn bó lâu dài với một thành phố và cống hiến làm việc.

Từ năm 2020, ông Li Jiang – doanh nhân lâu năm trong ngành sản xuất tại Quảng Đông – bắt đầu bán bớt các bất động sản tích lũy suốt nhiều thập kỷ.

Quyết định này từng khiến không ít bạn bè kinh doanh bất ngờ, bởi bất động sản vốn được xem là “xương sống tài sản” của các gia đình giàu tại Trung Quốc, vừa để tích lũy dài hạn vừa phục vụ chuyển giao tài sản cho thế hệ sau.

Ở giai đoạn cao điểm, ông Li sở hữu tới bảy bất động sản, từ căn hộ hạng sang trong trung tâm thành phố đến biệt thự vùng ven, nhằm đảm bảo cuộc sống hưu trí và để lại cho con cái. Hiện nay, ông chỉ giữ lại 2 căn, một để ở và một dành cho con trai sau khi hoàn tất việc học ở nước ngoài.

“Bất động sản không còn mang lại cảm giác an toàn như trước. Trong bối cảnh hiện tại, nó tiềm ẩn nhiều rủi ro và gánh nặng thanh khoản hơn là công cụ bảo toàn giá trị”, ông Li, nay ngoài 60 tuổi, chia sẻ với SCMP.

Phần vốn rút khỏi địa ốc được ông chuyển sang các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ giá trị cao, bảo hiểm y tế cao cấp, đồng thời định hướng con trai đầu tư vào các quỹ tín thác gắn với những ngành mới nổi.

Câu chuyện của ông Li phản ánh một xu hướng rộng hơn. Các khảo sát của Viện Nghiên cứu Hurun cho thấy nhóm HNWI (High Net Worth Individuals – cá nhân có tài sản ròng cao) tại Trung Quốc đang âm thầm điều chỉnh kế hoạch hưu trí và phân bổ tài sản. Cụ thể, giới nhà giàu đang giảm dần tỷ trọng bất động sản, tăng nắm giữ bảo hiểm, vàng và tài sản ở nước ngoài.

Động lực chính của sự dịch chuyển này đến từ lo ngại về thanh khoản, tính ổn định của dòng tiền và rủi ro vĩ mô dài hạn, trong bối cảnh thị trường nhà ở trầm lắng kéo dài, lợi nhuận địa ốc suy yếu và tốc độ già hóa dân số ngày càng nhanh.

Theo báo cáo chiến lược hưu trí mới công bố của Hurun, Trung Quốc hiện có hơn 300 triệu người từ 60 tuổi trở lên, với khoảng 55.000 người bước vào tuổi nghỉ hưu mỗi ngày.

Trái lại, quy mô nhóm hộ gia đình giàu có đang thu hẹp. Đến năm 2025, số hộ có tài sản ròng trên 10 triệu nhân dân tệ dự kiến giảm 0,8%, còn khoảng 2,066 triệu hộ; số hộ siêu giàu giảm 1,7%, xuống khoảng 130.000 hộ. Sự thu hẹp “đáy tài sản” này khiến giới thượng lưu trở nên nhạy cảm hơn trước các cú sốc chu kỳ và rủi ro dòng tiền.

Trước đây, tăng trưởng tài sản của tầng lớp tinh hoa Trung Quốc chủ yếu dựa vào lạm phát giá bất động sản và lợi nhuận doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong thời gian tới, họ dự kiến tiếp tục cắt giảm bất động sản đầu tư và các sản phẩm quản lý tài sản ngân hàng, đồng thời gia tăng tỷ trọng bảo hiểm, vàng và cổ phiếu – những kênh được xem là có khả năng phòng thủ tốt hơn trong môi trường nhiều bất định.

Khảo sát của Hurun cho thấy các loại tài sản được ưu tiên mở rộng gồm bảo hiểm (47%), vàng (42%) và cổ phiếu (34%). Ngược lại, 19% người được hỏi có kế hoạch giảm đầu tư vào bất động sản và đất đai, trong khi 25% dự định thu hẹp tiền gửi ngân hàng và các quỹ thị trường tiền tệ.

Ngành bất động sản – từng là động lực tăng trưởng chủ chốt của kinh tế Trung Quốc – vẫn mắc kẹt trong chu kỳ suy thoái kéo dài, gây áp lực lên tiêu dùng nội địa và làm trầm trọng thêm xu hướng giảm phát.

Song song với tái cơ cấu theo loại tài sản, giới nhà giàu Trung Quốc cũng đẩy mạnh đa dạng hóa địa lý. Khoảng 45% hiện đã sở hữu tài sản tài chính ở nước ngoài, với tỷ trọng trung bình khoảng 20% danh mục; 56% cho biết sẽ tiếp tục nâng tỷ lệ này trong thời gian tới.

Về các mối lo khi nghỉ hưu, rủi ro sức khỏe đứng đầu (44%), tiếp theo là hành vi và thói quen của con cái (30%), rủi ro kinh doanh gia đình (25%) và biến động hôn nhân của con cái (25%).

Nhộn nhịp các hoạt động giáp Tết

Liên doanh Keppel – Khang Điền vừa bàn giao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sổ hồng) cho khách hàng tại phân khu thấp tầng dự án Gladia by the Waters thuộc khu Đông TPHCM. Đồng thời, hai chủ đầu tư động thổ phân khu cao tầng trong dự án này bao gồm hơn 600 căn hộ, dự kiến bàn giao nhà từ quý IV/2027.

Ở khu vực trung tâm, Tập đoàn Novaland cất nóc tháp A1, tháp cuối trong tổ hợp 3 toà tháp thuộc dự án The Grand Manhattan tọa lạc tại quận 1 cũ, TPHCM. Theo chủ đầu tư, hiện tại các tháp A2 và A3 cũng đã bước vào giai đoạn thi công hoàn thiện các hạng mục hạ tầng kỹ thuật; sẵn sàng bàn giao từ quý III năm nay.

Bên cạnh đó, hàng loạt dự án trọng điểm của doanh nghiệp tại khu vực trung tâm TPHCM như The Park Avenue, Victoria Village cũng đang được đẩy mạnh thi công hoàn thiện. Hàng nghìn sản phẩm tại Sunrise Riverside, Kingston Residence, Sunrise City North, Garden Gate, The Sun Avenue… đã được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu và con số này dự kiến sẽ tiếp tục gia tăng mạnh từ năm nay.

Đối với phân khúc nhà ở xã hội, nhiều dự án cũng được khởi công dịp này. Tại phường Phú Mỹ (TPHCM), dự án khu nhà ở xã hội Mỹ Xuân B1 do Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng dầu khí Idico (Idico – Conac) làm chủ đầu tư cũng được khởi công trên diện tích gần 3,4ha. Dự án có quy mô khoảng 1.200 căn hộ, gồm các khối nhà chung cư cao tầng, công trình công cộng, không gian sinh hoạt cộng đồng, cây xanh và hệ thống giao thông nội khu.

Hay tại Đồng Nai, vừa qua 2 dự án nhà ở xã hội tại xã Phước An cũng được khởi công, với tổng mức đầu tư hơn 2.300 tỷ đồng. Đó là Khu chung cư nhà ở xã hội tại khu đất 2,1ha và Khu chung cư nhà ở xã hội tại khu đất 3,71ha, đều dự kiến hoàn thành vào quý đầu năm 2028. Cả 2 dự án được định hướng trở thành khu nhà ở xã hội kiểu mẫu của tỉnh, đảm bảo giá hợp lý, chất lượng xây dựng tốt và hạ tầng đồng bộ. Giá bán thấp nhất là 450 triệu đồng/căn.

Thị trường ưu tiên sản phẩm thật, giá trị thật

Chuyên gia của CBRE Việt Nam nhận định cận Tết là giai đoạn bán hàng sôi động trong năm do sức mua tích cực hơn nhờ tâm lý khách hàng cởi mở và dòng tiền dồi dào. Vì vậy, các dự án đã hoàn tất pháp lý đều tranh thủ mở bán trong thời điểm này.

Một số chủ đầu tư thiết kế chính sách bán hàng ưu đãi lãi suất, ân hạn nợ gốc, cùng hàng loạt khuyến mãi khác nhằm thu hút khách hàng. Thị trường được kỳ vọng có sự đột phá về thanh khoản, người mua ở thực có thể tiếp cận sản phẩm với mức ưu đãi tốt hơn.

Một số ý kiến khác cho rằng thị trường cuối năm Âm lịch thường sôi động, tâm lý khách hàng cởi mở cũng là cơ hội để các chủ đầu tư đẩy mạnh bung hàng, thay vì chờ sau Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, cơ hội bùng nổ thanh khoản không trải đều, chủ yếu tập trung ở các dự án có vị trí thuận lợi, pháp lý đầy đủ…

Chuyên gia dự báo năm nay sẽ là thời điểm thị trường bất động sản nhà ở tiếp tục phục hồi có chọn lọc. Sự thay đổi này không đến từ các cú hích ngắn hạn, mà hình thành sau quá trình tích lũy và tái cấu trúc toàn diện trong giai đoạn 2024-2025. Thị trường vận hành thận trọng hơn, chủ động hơn và dựa nhiều hơn vào các yếu tố nền tảng.

Nguồn cung không còn mở rộng dàn trải mà tập trung vào các dự án có quy mô, pháp lý rõ ràng và khả năng triển khai thực tế cao. Dòng tiền quay lại thị trường theo hướng chọn lọc, ưu tiên giá trị sử dụng, khai thác dòng tiền tốt và khả năng thanh khoản cao thay cho những kỳ vọng đầu tư “lướt sóng” trong ngắn hạn.

Trong bối cảnh thị trường mới, các chủ đầu tư cần tạo giá trị thật, sản phẩm thật, pháp lý chuẩn đáp ứng nhu cầu thật, tập trung phát triển bất động sản bám theo hạ tầng và vùng lõi dân cư. Bất động sản tại các vùng xa, thiếu hạ tầng, thiếu tiện ích sẽ gặp khó trong việc tiếp cận khách hàng.

Ông Nguyễn Thái Bình, Tổng giám đốc Đông Tây Land, cho rằng giai đoạn 2025-2026 thị trường bất động sản có sự phân hóa khá rõ. Những dự án có hạ tầng tốt, thông tin rõ ràng, tiềm năng khai thác thực tế sẽ tiếp tục được khách hàng ủng hộ, trong khi sản phẩm thiếu nền tảng sẽ khó tạo lực cầu bền vững. Cơ hội sẽ mở ra cho những doanh nghiệp bất động sản có sự đầu tư bài bản, pháp lý chuẩn chỉnh, làm thật, tạo giá trị thật.

“Quả bom” chắc chắn sẽ nổ

China Vanke là ông lớn bất động sản cuối cùng còn trụ lại kể từ khi thị trường địa ốc Trung Quốc rơi vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng. 

Mới đây, China Vanke đã gửi thông báo cho các nhà đầu tư về thỏa thuận vay nợ trị giá 3,1 tỷ USD với Shenzhen Metro Group – một cổ đông thuộc sở hữu nhà nước.

Thoạt nhìn, thông báo này có vẻ bình thường. Nhưng thực chất, giới quan sát cho rằng động thái này đi kèm với một nội dung rất đáng ngại là Shenzhen Metro sẽ áp trần cho mọi hỗ trợ tài chính tiếp theo và yêu cầu Vanke thế chấp tài sản cho các khoản vay, bao gồm cả 2,8 tỷ USD đã giải ngân trước đó. 

Trong gần 2 năm qua, Shenzhen Metro đã liên tục hỗ trợ Vanke. Do đó, các chuyên gia cho rằng yêu cầu mới của Shenzhen Metro phát đi tín hiệu rằng giới chức Trung Quốc đã cạn kiệt kiên nhẫn.

Nguồn tin của Bloomberg cho biết các nhà quản lý Trung Quốc không sẵn lòng “giải cứu” Vanke và đang lên kế hoạch để hạn chế hậu quả từ khủng hoảng nợ của “chúa chổm” này.

Vanke liệu có “quá lớn để sụp đổ”?

Vanke hiện có khoảng 50 tỷ USD nợ chưa thanh toán. Các ngân hàng và quỹ đầu tư cảnh báo rắc rối của công ty có thể lan rộng trong nền kinh tế và hệ thống tài chính, gây tổn thất cho nhiều ngân hàng và gia tăng áp lực lên thị trường nhà đất. 

Vanke hiện gánh khoảng 50 tỷ USD nợ chưa thanh toán. Các ngân hàng và quỹ đầu tư lo ngại rằng những khó khăn của tập đoàn này có thể tạo ra hiệu ứng lan truyền trong nền kinh tế và khiến nhiều ngân hàng đối mặt với rủi ro thua lỗ và làm gia tăng sức ép lên thị trường bất động sản.

“Vanke từng là công ty kiểu mẫu trong lĩnh vực bất động sản. Do đó, việc công ty đối mặt với khủng hoảng nợ nghiêm trọng sẽ giáng đòn mạnh vào thị trường”, ông Liu Shui, nhà phân tích tại China Index Holdings, bình luận trong báo cáo.

Khác với China Evergrande, “chúa chổm” vốn vay nợ ồ ạt và chi tiêu bừa bãi, Vanke từng được đánh giá là an toàn hơn và có nhiều mối quan hệ hơn với chính quyền. Một số nhà đầu tư thậm chí còn cho rằng Vanke “quá lớn để sụp đổ”.

Theo nguồn tin của Bloomberg, trong quý III/2025, ngân hàng đầu tư China International Capital đánh giá Vanke đã mất khả năng thanh toán nợ. Đến tháng 11, các nhà chức trách bắt đầu báo hiệu rằng họ sẽ không giải cứu Vanke.

Trong tháng qua, Vanke đã công bố kế hoạch trì hoãn trả nợ 2 lô trái phiếu nội địa. Sau 2 lần bị S&P Global Ratings hạ bậc, xếp hạng tín nhiệm của Vanke đã xuống CCC-, tức chỉ cách 3 bậc so với mức vỡ nợ.

Hiện nay, giới chuyên gia nhận định Vanke gần như không còn cơ hội được giải cứu, mà chỉ đang cố kéo dài thời điểm của một kết cục khó tránh khỏi.

Vanke còn nhiều lô trái phiếu và khoản nợ khác cần phải đàm phán với nhà đầu tư. Nếu không thể thuyết phục chủ nợ, Vanke có thể sẽ phải bước vào một cuộc tái cấu trúc nợ phức tạp. Trong trường hợp đó, công ty có rất ít cơ hội “sống sót”.

Bắc Kinh cũng từng cân nhắc tung ra gói giải cứu 50 tỷ nhân dân tệ, trong đó dành khoảng 20 tỷ nhân dân tệ từ hạn ngạch trái phiếu chính quyền địa phương đặc biệt để mua các bất động sản chưa bán và đất trống từ Vanke.

Tuy nhiên, tình hình của Vanke ngày càng trở nên tồi tệ và có vẻ sẽ tiếp tục báo lỗ hàng chục tỷ nhân dân tệ trong năm nay. Điều đó khiến Vanke gặp khó khăn trong việc thanh toán các nghĩa vụ nợ ngắn hạn – bao gồm cả chi phí hoàn thành dự án.

Nguồn tin của Bloomberg cho biết Shenzhen Metro từng cân nhắc hợp nhất báo cáo tài chính của Vanke vào báo cáo của mình. Nhưng họ từ bỏ kế hoạch này khi nhận thấy các vấn đề tài chính của Vanke ngày càng trầm trọng.