Ngày 13/2, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà thừa ủy quyền Thủ tướng, ký Chỉ thị 05 về đẩy nhanh tiến độ đo đạc lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.

Chính phủ đánh giá tiến độ đo đạc, làm sạch dữ liệu này vẫn còn chậm. Việc thống kê và hạch toán đất đai trong nền kinh tế chưa đầy đủ. Nguyên nhân do một số địa phương chưa coi đây là nhiệm vụ cấp bách để tập trung thực hiện, tài liệu và hạ tầng công nghệ để xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai thiếu đồng bộ.

Tại Chỉ thị 05, Chính phủ yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường phải xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trong tháng 12.

Các nhiệm vụ còn lại của chiến dịch làm sạch dữ liệu đất đai cần được Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, cùng các đơn vị liên quan hoàn tất trong tháng 3. Bộ này cũng có trách nhiệm tập trung nguồn lực xây dựng, chọn giải pháp đẩy nhanh tiến độ hạ tầng kỹ thuật, phần mềm để thống nhất quản lý, vận hành hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu tại trung ương trong tháng sau.

Đồng thời, việc triển khai các dịch vụ công trực tuyến, kết nối dữ liệu đất đai với cơ quan thuế để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục hành chính… phải hoàn thành vào tháng 6.

Cơ sở dữ liệu đất đai được xây dựng dựa vào bản đồ địa chính, hồ sơ đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng, thống kê, kiểm kê, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất… Thời gian qua, Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng Bộ Công an đã rà soát gần 62 triệu thửa đất. Trong đó, 24 triệu thửa đất và nhà ở đã được làm sạch, đảm bảo tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

Đến quý IV/2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn thành xây dựng 4 dữ liệu thành phần về đất đai ở cấp trung ương, gồm hiện trạng sử dụng đất cấp vùng và cả nước; quy hoạch, kế hoạch sử dụng; khung giá và điều tra cơ bản về đất đai. Tuy nhiên, các khối dữ liệu này vẫn cần được cập nhật để phù hợp quy định hiện hành.

Anh Tú

Thảo luận về dự thảo nghị quyết thí điểm chính sách đặc thù phát triển nhà xã hội ngày 24/5, đại biểu Nguyễn Hoàng Bảo Trân (Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Bình Dương) nói người lao động ai cũng ước mơ có mái nhà nhỏ để an cư, yên tâm làm việc.

Tuy nhiên nhìn vào thị trường bất động sản và mức tiền lương cũng như chi phí tiêu dùng tăng liên tục thì hy vọng sở hữu nhà xã hội đối với họ rất xa vời. “Luật Nhà ở đã ban hành chính sách, nhưng với mức thu nhập trên dưới 10 triệu đồng mỗi tháng, cộng với tiền ăn, tiền học cho con, viện phí, điện nước, tiền thuê nhà, việc được tiếp cận nhà ở xã hội là ngoài tầm với”, bà Trân nói.

Cùng với đó, tiêu chí, quy trình, thủ tục được xét duyệt đưa ra không dành cho những người có mức thu nhập thấp. Bà Trân nói nhiều người muốn đăng ký nhưng đành từ bỏ vì không đủ điều kiện hoặc không dám gánh thêm nợ trong cuộc sống vốn đã quá chật vật.

Đại biểu Trân kiến nghị Quốc hội xem xét bổ sung các cơ chế hỗ trợ thiết thực như trợ giá, bù giá từ ngân sách nhà nước hoặc quỹ nhà ở quốc gia, đảm bảo giá nhà, giá thuê tương xứng với thu nhập thực tế của người lao động. Cơ quan soạn thảo cần bổ sung quy định về giá trần hoặc giá sàn nhà ở xã hội theo từng khu vực.

Nữ đại biểu kiến nghị phân biệt giữa các vùng có nhu cầu nhà ở xã hội khác nhau. Trong đó, dự thảo cần phân loại địa phương theo nhóm có nhu cầu cao, trung bình, thấp theo mật độ dân số để phân bổ nguồn lực quỹ phù hợp, tránh dàn trải.

Đại biểu Tạ Văn Hạ, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa – Xã hội, dự đoán sau khi hoàn thành sáp nhập tỉnh thành, nhu cầu nhà ở xã hội lại tăng lên. Tuy nhiên, do phần cung hạn chế nên giá nhà ở vẫn quá cao so với thu nhập của người thuộc diện được mua nhà ở xã hội.

“25 triệu một m2 với người thu nhập thấp từ 15 hoặc dưới 15 triệu là rất khó. Hay giá thuê nhà hiện nay cao nhất là lên mức 200.000 đồng/m2 thì một nhà 30 m2 phải 6 triệu/tháng”, ông Hạ nói.

Theo đại biểu Hạ, người cần nhà ở xã hội chủ yếu là lao động trẻ vừa mới ra trường. Lương thấp, nghề nghiệp công việc bấp bênh họ rất khó khăn tiếp cận. Vì vậy, cần tăng cường xây dựng các dự án nhà xã hội cho thuê. Nhà nước có chính sách hỗ trợ người lao động thực sự tiếp cận nhà cho thuê với giá phù hợp.

Đại biểu Thạch Phước Bình, đoàn Trà Vinh, cũng đồng tình giá bán và giá thuê nhà ở xã hội chưa thực sự hợp lý. Pháp luật quy định không tính tiền sử dụng đất vào giá bán nhà ở xã hội nhưng trên thực tế giá bán vẫn cao, không phù hợp với thu nhập của nhiều người lao động. Mà nguyên nhân, theo đại biểu là cơ chế kiểm soát giá thiếu hiệu quả.

Ví dụ, nhà ở xã hội tại một số đô thị lớn giá gần 25 triệu đồng mỗi m2, cao hơn khả năng chi trả của đa số người lao động. Việc kiểm soát chuyển nhượng nhà ở xã hội còn lỏng lẻo, một số kẽ hở trong thời hạn và điều kiện chuyển nhượng đã để nảy sinh tình trạng trục lợi chính sách, đầu cơ nhà ở xã hội tinh vi. Bên cạnh đó, báo cáo của Kiểm toán nhà nước năm 2022 cũng chỉ ra có dấu hiệu gộp khống chi phí vào giá nhà ở xã hội tại một số địa phương.

Đại biểu Bình đề nghị dự thảo bổ sung cơ chế minh bạch hóa quy trình xác định giá, tăng cường giám sát độc lập để đảm bảo đúng chi phí đầu tư và đúng đối tượng thụ hưởng. Cụ thể, cần bắt buộc công khai chi tiết phương án giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội trên Cổng thông tin điện tử của tỉnh, tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư và người lao động trước khi phê duyệt.

Quốc hội sẽ bấm nút thông qua Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội vào 29/6, ngày cuối cùng của kỳ họp.

Sơn Hà

Chủ tịch UBND TP HCM vừa chấp thuận đề xuất của Sở Xây dựng về việc chuyển đổi công năng của 3.790 căn hộ tái định cư thuộc lô R1, R2, R3, R4, R5 tại Thủ Thiêm (phường Bình Khánh, TP Thủ Đức), sang nhà ở thương mại và dự kiến đấu giá thời gian tới.

Lãnh đạo thành phố giao các sở, ngành và đơn vị liên quan khẩn trương phối hợp nhằm đẩy nhanh tiến độ tổ chức bán đấu giá số lượng căn hộ nêu trên, đảm bảo thực hiện đúng quy định pháp luật và không gây thiệt hại, thất thoát tài sản công.

Trước đó, gần 4.000 căn hộ trên đã trải qua ít nhất 4 phiên đấu giá thất bại. Lý do chủ yếu là việc đấu giá được tiến hành theo lô với số tiền quá lớn, khó thu hút cá nhân hoặc tổ chức tham gia.

Ngoài ra, giá khởi điểm quá cao (lần đầu 8.800 tỷ đồng, lần 2 là 9.100 tỷ đồng, lần ba và bốn là 9.900 tỷ đồng), trong khi chất lượng dự án xuống cấp, không tương xứng. Vì đây là những căn hộ tái định cư, chất lượng thấp và đã để không nhiều năm, nếu doanh nghiệp muốn có lời, phải bỏ thêm chi phí để đầu tư tiện ích, vận hành, sửa chữa…

Để giải bài toán trên, thành phố từng có chủ trương chuyển các căn hộ tái định cư ở Khu đô thị mới Thủ Thiêm sang căn hộ thương mại, nhưng việc này cũng có nhiều vấn đề. Ví dụ, chỉ riêng giá gốc mỗi m2 đã lên tới 27 triệu đồng, chưa kể các khoản tiền bồi thường, chi phí đất, các chi phí khác theo lãi vay. Đây là mức giá quá cao.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường bất động sản TP HCM đang khan hiếm nguồn cung nhà ở, nhất là với phân khúc căn hộ vừa túi tiền, việc thành phố quyết định chuyển đổi gần 4.000 căn hộ tái định cư bỏ trống sang nhà ở thương mại, theo giới chuyên, sẽ giúp số lượng sản phẩm này dễ tiếp cận đến người mua nhà có nhu cầu. Điều này sẽ mang lại cơ hội nhà ở cho nhiều người dân hơn và tránh lãng phí.

Gần 4.000 căn hộ tái định cư Thủ Thiêm nằm bên Đại lộ Mai Chí Thọ, đây là tuyến đường đẹp nhất Khu đô thị mới Thủ Thiêm. Các căn hộ này nằm trong chương trình 12.500 căn hộ phục vụ tái định cư khu siêu đô thị Thủ Thiêm.

Theo quy định của Luật đất đai 2013, nhà nước thu hồi đất cho phép người dân lựa chọn đền bù bằng cả ba hình thức gồm tiền, căn hộ và nền đất. Tuy nhiên, khi giá bồi thường tiến sát thị trường, người dân chủ yếu chọn nhận tiền để tự lo nơi ở mới nên đây là số căn hộ dôi dư. Tổ hợp tái định cư này được chia thành hai dự án có số căn hộ lần lượt là 2.220 căn và 1.570 căn.

Khu đô thị Thủ Thiêm nằm trên bán đảo Thủ Thiêm (TP Thủ Đức) đối diện quận 1 qua bờ sông Sài Gòn, có tổng diện tích 657 ha. Được chính phủ phê duyệt từ năm 1996, bán đảo này được kỳ vọng trở thành trung tâm tài chính, thương mại mang tầm cỡ quốc tế và được kỳ vọng là đô thị đẹp nhất khu vực Đông Nam Á. Đây cũng là khu tái định cư quy mô lớn, vị trí đắc địa bậc nhất TP HCM hiện nay.

Phương Uyên