Từng là “điểm nóng” thu hút giới đầu tư bất động sản sau thông tin sáp nhập Gia Lai – Bình Định và đề xuất xây dựng Trung tâm chính trị – hành chính tỉnh Gia Lai mới, khu vực Nhơn Phước, phường Quy Nhơn Đông đã qua giai đoạn “sốt giá”.

Ghi nhận của phóng viên vào những ngày đầu tháng 1 cho thấy, cảnh môi giới tấp nập, chào mời mua bán nhộn nhịp đã không còn. Giá đất gần như “giậm chân tại chỗ”, giao dịch thưa thớt, thậm chí nhiều nhà đầu tư trước đó chấp nhận bỏ cọc.

Đáng chú ý, ngay cả khi 3 vị trí được đề xuất xây dựng Trung tâm hành chính tỉnh mới tại Khu kinh tế Nhơn Hội (phường Quy Nhơn Đông) đã được công bố, thị trường bất động sản khu vực này vẫn không có nhiều biến động tích cực.

Bà Dương Thị Tám (50 tuổi, trú khu phố Hội Thành, phường Quy Nhơn Đông) chia sẻ: “Trước đây môi giới về nườm nượp, có khi ban đêm cũng chốt giao dịch. Giờ đất đứng giá, lâu lâu mới thấy vài người đến hỏi mua đất, nhà ở đây”.

Bà Tám cũng cho biết có trường hợp đặt cọc 150 triệu đồng nhưng không sang nhượng được nên đành chấp nhận mất cọc.

Người dân địa phương cho hay, trong giai đoạn “sốt” đất, nhiều người đổ xô mua với kỳ vọng sinh lời. Khi thị trường chững lại, những người không vay ngân hàng thì giữ đất chờ thời, trong khi một số khác buộc phải bán hòa vốn, thậm chí lỗ 100-200 triệu đồng.

Ông Nguyễn Văn Chỉnh (74 tuổi, trú khu phố Nhơn Phước) kể lại: “Trước thời điểm sáp nhập tỉnh Gia Lai và Bình Định, người môi giới đất hoạt động rầm rộ, chủ yếu dẫn khách từ Gia Lai cũ xuống mua”.

Liên quan đến vị trí xây dựng Trung tâm hành chính tỉnh mới, qua nghiên cứu khu vực bán đảo Phương Mai (phường Quy Nhơn Đông), liên ngành gồm Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh đã đề xuất UBND tỉnh 3 phương án.

Phương án 1: Khu đất ven đầm Thị Nại, rộng khoảng 50ha. Ưu điểm là giao thông thuận lợi, gần trung tâm Quy Nhơn. Tuy nhiên, khu này hẹp, địa hình thấp, nền địa chất yếu, tiếp giáp khu công nghiệp nên không phù hợp và chi phí xây dựng cao.

Phương án 2: Khu đô thị C, Khu kinh tế Nhơn Hội, quy mô khoảng 50ha. Khu đất có vị trí trung tâm, cao độ thuận lợi, hạ tầng và giao thông kết nối tốt, gần sân bay Phù Cát, cao tốc Quy Nhơn – Pleiku và trục Bắc – Nam. Dù đã được giao cho chủ đầu tư hạ tầng trước đây, phương án này được đánh giá phù hợp nhất.

Phương án 3: Khu đô thị A, Khu kinh tế Nhơn Hội, cũng rộng khoảng 50ha, đã san nền, chi phí đầu tư thấp. Tuy nhiên, phương án này nằm giữa các khu sản xuất, hạn chế không gian mở và ảnh hưởng cảnh quan.

Sau khi xem xét, liên ngành thống nhất đề xuất lựa chọn phương án 2 để xây dựng Khu Trung tâm hành chính tỉnh Gia Lai.

Tuy nhiên, lãnh đạo Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai khuyến cáo đây mới chỉ là bước đề xuất, tỉnh đang tiếp tục họp bàn, xem xét các phương án. Người dân được khuyến cáo không nên vội vàng mua đất “đón đầu” tại các khu vực được đề xuất quy hoạch, nhằm tránh rủi ro và thiệt hại không đáng có.

Thông tin về đề xuất khảo sát Khu công nghiệp VSIP Nghệ An 4 đã khiến nhiều khu vực thuộc huyện Nam Đàn (cũ) trở nên “nóng” bất thường. Hàng trăm người dân, nhà đầu tư và môi giới bất động sản đổ xô tìm hiểu, các tuyến đường liên thôn, liên xã trở nên đông đúc.

Ngày 6/1, ông Hoàng Vĩnh Trường, Phó Chánh văn phòng UBND tỉnh Nghệ An, xác nhận với phóng viên Dân trí rằng lãnh đạo tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành khẩn trương xem xét đề xuất của Công ty TNHH VSIP Nghệ An về việc khảo sát, nghiên cứu dự án VSIP 4.

Theo hồ sơ, doanh nghiệp này đề xuất khảo sát, xác định ranh giới và nghiên cứu đầu tư một khu công nghiệp mới quy mô khoảng 800ha, dự kiến ảnh hưởng đến các xã Đại Huệ, Vạn An và Kim Liên.

Để có cơ sở đánh giá đề xuất, ông Bùi Thanh An, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nghệ An, đã giao Sở Xây dựng chủ trì phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam cùng chính quyền các địa phương liên quan.

Ông Trường nhấn mạnh: “Khi thông tin xuất hiện, người dân và “cò đất” đổ xô tìm mua. Tuy nhiên, đây mới chỉ là đề xuất khảo sát ban đầu, chưa có bất kỳ quyết định quy hoạch hay chủ trương đầu tư nào. Người dân cần hết sức tỉnh táo”.

Ghi nhận tại xã Đại Huệ, một trong những khu vực nằm trong phạm vi khảo sát, cho thấy lượng người đổ về xem đất tăng đột biến. Hàng trăm ô tô nối đuôi nhau trên các trục đường chính, nhiều nhóm môi giới livestream (phát trực tiếp) rao bán đất trên mạng xã hội. Nhiều thửa đất trước đây ít được chú ý nay cũng được rao bán dồn dập.

Trao đổi với Dân trí, ông Hồ Anh Tiến, Chủ tịch UBND xã Đại Huệ, cho biết phía VSIP mới chỉ gửi đề xuất lên tỉnh, chưa có buổi làm việc hay khảo sát cụ thể nào tại địa phương.

“Thông tin họ đề xuất quy hoạch khoảng 800ha thuộc 3 xã là có, nhưng mọi thứ đang trong quá trình nghiên cứu. Việc người dân mua bán đất lúc này là giao dịch dân sự, thuận mua vừa bán, chính quyền không can thiệp”, ông Tiến nói.

Lãnh đạo xã cũng khuyến cáo người dân cân nhắc kỹ lưỡng để tránh nguy cơ mua theo tin đồn, dẫn đến rủi ro khi quy hoạch chưa được tỉnh phê duyệt.

Theo chính quyền, việc khảo sát quy hoạch phải trải qua nhiều bước, bao gồm đánh giá tác động, rà soát quy hoạch chung, kiểm tra hiện trạng đất đai và sự phù hợp với định hướng phát triển công nghiệp của tỉnh. 

Trong bối cảnh giao dịch bùng nổ, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân không nên chạy theo tin đồn, tránh mua bán theo tâm lý đám đông.

“Người dân chỉ nên giao dịch khi có đầy đủ văn bản, quy hoạch được công bố”, một cán bộ chuyên môn cho biết.

Việc đổ xô “săn đất” theo tin đồn từng gây nhiều hệ lụy tại một số địa phương trong thời gian qua, khiến giá đất bị đẩy lên bất thường, tạo rủi ro lớn cho người mua cuối cùng và ảnh hưởng đến công tác quy hoạch.

Các sở, ngành liên quan đang tiếp tục khảo sát và thẩm định hồ sơ của doanh nghiệp để tham mưu UBND tỉnh xem xét trong thời gian sớm nhất.

Ngày 15/1, tại xã Phước An (Đồng Nai), UBND tỉnh Đồng Nai phối hợp với nhà đầu tư tổ chức lễ khởi công xây dựng 2 dự án nhà ở xã hội, với tổng mức đầu tư hơn 2.300 tỷ đồng.

Các dự án này là 2 trong số nhiều dự án UBND tỉnh Đồng Nai khởi công, động thổ đồng loạt nhằm chào mừng Đại hội XIV của Đảng.

Theo UBND tỉnh Đồng Nai, 2 dự án được khởi công tại xã Phước An gồm Khu chung cư nhà ở xã hội tại khu đất 2,1ha và Khu chung cư nhà ở xã hội tại khu đất 3,71ha, đều tại xã Phước An.

Các dự án này có ý nghĩa quan trọng trong việc thực hiện chủ trương phát triển nhà ở xã hội của Đảng, Nhà nước, góp phần đáp ứng nhu cầu nhà ở bức thiết của công nhân, người lao động và người thu nhập thấp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai. 

Dự án tại khu đất 2,1ha gồm các khối chung cư cao 12 tầng, hơn 1.500 căn hộ, đáp ứng chỗ ở cho hơn 2.600 người. Tổng mức đầu tư dự án hơn 1.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào quý I/2028; trong đó, dãy nhà A dự kiến đưa vào sử dụng từ quý II/2027.

Dự án khu nhà ở xã hội 3,71ha có quy mô gần 1.500 căn hộ, phục vụ chỗ ở cho gần 6.000 người. Dự án được đầu tư đồng bộ các hạng mục hạ tầng kỹ thuật, trường mẫu giáo, cây xanh, sân chơi, bãi đỗ xe, với tổng mức đầu tư hơn 1.300 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào quý I/2028.

Cũng theo nhà đầu tư, cả 2 dự án được định hướng trở thành khu nhà ở xã hội kiểu mẫu của tỉnh, đảm bảo giá hợp lý, chất lượng xây dựng tốt và hạ tầng đồng bộ. Giá bán thấp nhất là 450 triệu đồng/căn.

Chủ đầu tư cam kết triển khai dự án đúng quy định pháp luật, bảo đảm tiến độ, chất lượng, an toàn lao động và bảo vệ môi trường; đồng thời thực hiện công khai, minh bạch trong việc phân phối nhà ở xã hội, bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng.

Áp lực đi thuê mặt bằng

Bà Mỹ Vân (45 tuổi, quê Gia Lai) kinh doanh thực phẩm trong một con hẻm trên đường Ung Văn Khiêm (phường Thạnh Mỹ Tây, TPHCM). Dù chỉ nhập rau củ, hải sản từ các vùng lân cận về bán, cửa hàng của bà vẫn cần mặt bằng đủ rộng để tập kết hàng, phân loại, đóng gói và bảo quản trong tủ đông, thậm chí sơ chế theo yêu cầu của khách.

Vì vậy, bà chấp nhận thuê một căn nhà phố với giá 15 triệu đồng/tháng làm nơi kinh doanh. Mỗi ngày, vừa mở cửa buôn bán, bà lại phải tính toán cách xoay sở để trả gần 500.000 đồng tiền thuê mặt bằng. Dù vậy, bà vẫn cho rằng mức giá này là “may mắn”, bởi các căn nhà xung quanh thường có giá 18-20 triệu đồng/tháng.

Thế nhưng từ đầu năm nay, lượng khách giảm rõ rệt. Có ngày doanh thu không đủ bù chi phí thuê nhà, chưa kể tiền công lao động, vận chuyển và các khoản thuế. “Nhiều hôm bán từ sáng đến tối mà không lời được đồng nào, chỉ đủ trả tiền mặt bằng”, bà chia sẻ.

Trước áp lực tài chính ngày càng lớn, bà Mỹ Vân quyết định đóng cửa điểm bán cũ và chuyển toàn bộ cửa hàng về khu Bình Quới (Thanh Đa cũ). Trên khu đất nông nghiệp rộng 1.000m2, bà thuê lại một căn nhà lá dựng sẵn, có đầy đủ điện nước để tiếp tục kinh doanh.

Không gian rộng rãi giúp nhân viên dễ dàng sơ chế thực phẩm, tập kết thùng cá, mực mà không phải luồn lách trong hẻm chật chội. Quan trọng hơn, chi phí mặt bằng giảm xuống còn 7 triệu đồng/tháng, giúp bà Vân phần nào giảm bớt áp lực gánh nặng tài chính.

Trên thực tế, trường hợp “trốn chạy” khỏi những mặt bằng giá cao như bà Mỹ Vân không phải cá biệt. Nhiều hộ kinh doanh và cửa hàng buộc phải tính toán lại bài toán chi phí – mặt bằng trong bối cảnh thị trường liên tục biến động.

Từ sau đại dịch Covid-19, tình trạng mặt bằng bỏ trống, không có khách thuê hoặc người thuê trả mặt bằng ồ ạt xuất hiện trên nhiều tuyến phố tại TPHCM và đến nay vẫn chưa dừng lại. Những tuyến đường từng sầm uất, được xem là “đất vàng” để hiện diện thương hiệu, nay phủ kín biển cho thuê như Cách Mạng Tháng Tám, Lý Tự Trọng, Đồng Khởi, Hai Bà Trưng, Nguyễn Trãi, Nguyễn Đình Chiểu…

Nhiều căn nhà phố bỏ trống suốt vài năm liền nhưng vẫn khó tìm khách thuê mới. Giá rao cho thuê ở các tuyến đường đắt đỏ dao động 200-300 triệu đồng/tháng, tùy diện tích và vị trí.

Riêng trên đường Đồng Khởi – một trong những khu vực trung tâm nhất TPHCM – giá thuê có nơi lên tới 500-600 triệu đồng/tháng. Theo báo cáo của Cushman & Wakefield năm 2024, tuyến đường này nằm trong nhóm có giá thuê mặt bằng cao nhất Việt Nam và đứng thứ 14 toàn cầu.

Cuộc “dịch chuyển” ở cả phía chủ nhà và khách thuê

Lý giải tình trạng mặt bằng bỏ trống ngày càng nhiều trên các tuyến phố, ông Đinh Minh Tuấn – Giám đốc khu vực miền Nam của PropertyGuru Việt Nam – cho rằng dù thị trường tiêu dùng có tín hiệu cải thiện, giá thuê mặt bằng lại gần như không biến động. Trong khi đó, hoạt động kinh doanh ở khu vực trung tâm vẫn đối mặt nhiều áp lực.

Một trong những nguyên nhân chính là sự thay đổi trong hành vi mua sắm. Người tiêu dùng chuyển dịch sang các khu đô thị tích hợp ở vùng ven – nơi tập trung hệ sinh thái “tất cả trong một” gồm mua sắm, giải trí, ẩm thực. Sự tiện lợi này khiến lượng khách đổ vào khu trung tâm giảm sút.

Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông và thiếu chỗ đậu xe tiếp tục là rào cản lớn đối với khách di chuyển bằng ô tô, làm giảm trải nghiệm khi tiếp cận các tuyến phố thương mại truyền thống.

Thị trường còn chịu áp lực từ các trung tâm thương mại quy mô lớn, vốn ngày càng hút khách nhờ đầu tư mạnh vào trải nghiệm và không gian. Sự bùng nổ của thương mại điện tử và các nền tảng bán hàng trực tuyến cũng khiến mô hình kinh doanh mặt bằng nhà phố chịu sức ép lớn.

Đồng quan điểm, chuyên gia Võ Huỳnh Tuấn Kiệt cho biết hành vi mua sắm của người trẻ đang thay đổi mạnh mẽ. Thay vì đến cửa hàng truyền thống, họ ưu tiên trải nghiệm mua sắm tại trung tâm thương mại hoặc chuyển hoàn toàn sang mua hàng trực tuyến. Xu hướng này khiến nhu cầu thuê mặt bằng nhà phố tiếp tục giảm.

Tại các tuyến phố đắt đỏ như Hai Bà Trưng hay Đồng Khởi (TPHCM), việc thuê mặt bằng không còn nhằm tối đa hóa doanh thu. Nhiều doanh nghiệp chọn những vị trí này chủ yếu để xây dựng hiện diện thương hiệu và phục vụ các hoạt động marketing thay vì lợi nhuận trực tiếp.

Một số thương hiệu chấp nhận lỗ tại điểm bán để duy trì hình ảnh. Trong khi đó, các thương hiệu nhỏ chuyển hướng mạnh sang bán hàng trực tuyến để cắt giảm chi phí.

Mặc dù giá thuê mặt bằng trung tâm không tăng từ đầu năm 2024, giá bất động sản lại tiếp tục nhích lên. Theo khảo sát của phóng viên Dân trí, giá nhà riêng trên đường Nguyễn Đình Chiểu tăng 22% lên khoảng 260 triệu đồng/m2, còn đường Cách Mạng Tháng Tám tăng 14%, phổ biến 180 triệu đồng/m2.

Ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt nhìn nhận: Dù nhu cầu thuê giảm, nhiều chủ nhà vẫn không muốn điều chỉnh giá, kỳ vọng giá trị bất động sản sẽ tăng theo thời gian. Sự lệch pha giữa kỳ vọng của chủ sở hữu và khả năng chi trả của người thuê khiến nhiều mặt bằng đẹp rơi vào cảnh bỏ trống kéo dài.

Để thu hút khách thuê, một số chủ nhà bắt đầu áp dụng chính sách linh hoạt như chiết khấu giá thuê trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, các biện pháp này chỉ mang tính tạm thời, chưa xử lý được những điểm nghẽn của thị trường mặt bằng bán lẻ.

Một xu hướng đáng chú ý khác là các thương hiệu F&B – vốn chuộng mặt phố lớn – đang chuyển sang đặt cửa hàng trong trung tâm thương mại để tối ưu dòng vốn lưu động và cải thiện hiệu quả kinh doanh. Mô hình này cho phép doanh nghiệp linh hoạt hơn trong thanh toán, thậm chí có thể áp dụng hình thức chia sẻ doanh thu với chủ mặt bằng.