Bà Trần Thị Mai, chủ căn nhà trong hẻm đường Lê Đức Thọ (phường Gò Vấp), cho biết từ đầu năm đã rao bán căn nhà diện tích 4 m x 14 m, xây một trệt hai lầu, với giá 6,2 tỷ đồng, nhưng đến nay không có khách chốt mua. Theo bà Mai, phần lớn khách đến xem đều e ngại hẻm nhỏ, khó quay đầu ôtô và thường xuyên kẹt xe vào giờ cao điểm.

Tại phường Bình Thạnh, ông Phạm Văn Tuấn cũng đang rao bán căn nhà hẻm cách mặt tiền khoảng 500 m, diện tích 3,8 m x 12 m, kết cấu một trệt một lầu với giá 5,4 tỷ đồng. Dù đã rao bán nhiều tháng nay, căn nhà vẫn chưa tìm được người mua khi phần lớn khách chỉ hỏi thăm dò.

Thậm chí ngay cả nhà hẻm ôtô cũng khó bán giai đoạn này. Ông Nguyễn Quốc Khánh, chủ căn nhà trong hẻm đường Cách Mạng Tháng Tám (phường Tân Bình), cho hay căn nhà hẻm ôtô tránh nhau, diện tích 4,5 m x 16 m, một trệt hai lầu, được ông chào bán từ 4 tháng trước với giá gần 11 tỷ đồng, đến nay vẫn chưa có khách mua. “Nhiều người cân nhắc khi so sánh với các dự án căn hộ mới có tiện ích đồng bộ hơn trong cùng tầm giá”, ông nói.

Cuối năm thường là giai đoạn cao điểm của thị trường bất động sản, song năm nay phân khúc nhà riêng tại TP HCM tiếp tục rơi vào trạng thái trầm lắng. Không chỉ nhà trong hẻm, ngay cả nhà riêng nằm trên các tuyến đường kinh doanh cũng khó tìm người mua, phản ánh rõ sự suy yếu về thanh khoản trong bối cảnh giá bán vẫn neo cao và khả năng khai thác thương mại giảm sút.

Báo cáo của Bộ Xây dựng cũng chỉ ra lượng giao dịch nhà riêng lẻ quý III giảm hơn 16%, trong khi hàng tồn kho phân khúc này lại tăng 37% so với quý trước đó.

Dữ liệu thị trường cho thấy sự lệch pha rõ rệt giữa giá bán và nhu cầu. Báo cáo của Batdongsan ghi nhận giá chào bán nhà riêng tại TP HCM năm nay vẫn tăng 5-12%, phổ biến 132-230 triệu đồng mỗi m2, trong khi nhu cầu tìm mua giảm 12-14% so với cùng kỳ năm ngoái. Còn theo Nhà Tốt, nhu cầu tìm mua nhà riêng tại TP HCM đã giảm 6-11% so với quý trước và gần 20% so với cùng kỳ năm ngoái. Dù vậy, giá bán vẫn tăng thêm khoảng 3%.

Đánh giá chung của các đơn vị nghiên cứu là cung – cầu chưa thể gặp nhau. Trong khi phần lớn người mua đang tập trung tìm kiếm ở phân khúc giá 3-5 tỷ đồng, nguồn cung rao bán trên thị trường hiện nay lại chủ yếu vượt mức 5 tỷ đồng mỗi căn.

Bà Phạm Ngọc Huyền, lãnh đạo một sàn môi giới nhà riêng tại TP HCM, cho biết giá bán loại hình này hiện vẫn cao so với thu nhập bình quân, trong khi hiệu quả khai thác cho thuê liên tục suy giảm. Thời gian qua, nhà riêng âm thầm tăng giá “ăn theo” sự đi lên của căn hộ, khiến mặt bằng giá ngày càng vượt tầm với của người mua. Cùng với đó, lãi suất vay mua nhà tăng thêm 1-2% so với đầu năm và tín dụng bị kiểm soát chặt hơn tiếp tục làm chậm dòng tiền vào thị trường.

Theo bà Huyền, lợi thế vừa ở vừa kinh doanh của nhà riêng cũng suy yếu rõ rệt. Nhiều tuyến đường từng sôi động xuất hiện mặt bằng trống kéo dài, giá thuê giảm 20-30% so với trước nhưng vẫn khó tìm khách. Với mức giá mua từ vài tỷ đến hàng chục tỷ đồng, tỷ suất sinh lời từ cho thuê hiện chỉ quanh 2-3% mỗi năm, thấp hơn gửi tiết kiệm, trong khi chi phí bảo trì, thuế và rủi ro bỏ trống mặt bằng ngày càng lớn.

Ở góc độ nhu cầu, ông Đinh Minh Tuấn, Giám đốc khu vực miền Nam của Batdongsan, cho rằng tệp khách mua nhà riêng, đặc biệt là nhóm người trẻ, đang thu hẹp do hành vi sở hữu tài sản thay đổi. Người mua trẻ có xu hướng ưu tiên căn hộ chung cư nhờ mức giá dễ tiếp cận hơn, pháp lý minh bạch và hệ tiện ích đồng bộ. Trong khi đó, nhà riêng chủ yếu phù hợp với nhóm có nhu cầu an cư dài hạn hoặc sở hữu sẵn dòng tiền lớn, khiến lực cầu bị giới hạn.

Ngoài ra, trong cuộc cạnh tranh về chất lượng sống, nhà riêng ngày càng kén khách khi nhiều khu dân cư cũ đối mặt tình trạng ngập nước, kẹt xe, thiếu chỗ đỗ ôtô. Ngược lại, người mua ngày càng ưu tiên không gian sống xanh, an ninh và hạ tầng đồng bộ tại các khu đô thị mới, thể hiện qua xu hướng dịch chuyển ra vùng ven tăng khoảng 3% từ đầu năm đến nay.

Trong bối cảnh giá bán còn cao, hiệu quả khai thác giảm và chi phí tài chính tăng, nhà riêng tại TP HCM tiếp tục khó cải thiện thanh khoản, ngay cả ở thời điểm cuối năm. Theo các chuyên gia, phân khúc này chỉ có thể phục hồi khi mặt bằng giá tiệm cận giá trị sử dụng thực và phù hợp hơn với khả năng chi trả của người mua.

Phương Uyên

Theo báo cáo của DKRA Consulting, năm 2025, thị trường ghi nhận hơn 13.000 sản phẩm bất động sản nghỉ dưỡng gồm biệt thự, nhà phố và condotel được chào bán ra thị trường, tăng khoảng 25% so với năm trước. Riêng lượng sản phẩm mở bán mới tăng 33%. Lượng tiêu thụ đạt khoảng 4.000 sản phẩm, vẫn ở mức khiêm tốn so với nguồn cung nhưng đã cải thiện đáng kể khi tăng từ 1,3 đến gần 2 lần so với cùng kỳ 2024.

Số liệu từ Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cũng cho thấy diễn biến tích cực hơn so với năm trước. Năm 2025, nguồn cung sơ cấp bất động sản du lịch, nghỉ dưỡng đang chào bán đạt gần 11.000 sản phẩm, gấp khoảng bốn lần so với năm 2024. Tỷ lệ hấp thụ trên rổ hàng đạt khoảng 55-65%, cao hơn đáng kể so với mức 20-30% của năm trước đó.

Dù vậy, các đơn vị nghiên cứu cho rằng sự phục hồi này chưa lan tỏa trên diện rộng. Ông Lê Đình Chung, Phó chủ tịch Hội đồng nghiên cứu và đánh giá thị trường VARS, nhận định thanh khoản hiện chủ yếu tập trung tại một số dự án đô thị biển và đại đô thị nghỉ dưỡng quy mô lớn, do các chủ đầu tư uy tín phát triển. Những mô hình tích hợp nhiều chức năng, vừa phục vụ nhu cầu ở, nghỉ dưỡng và đầu tư dài hạn, đang ghi nhận mức độ quan tâm tốt hơn so với các dự án nghỉ dưỡng đơn thuần.

Còn theo ông Võ Hồng Thắng, Phó tổng giám đốc DKRA Group, hành vi mua bất động sản nghỉ dưỡng đang dịch chuyển theo hướng thận trọng hơn. Thay vì chỉ quan tâm đến vị trí và kỳ vọng tăng giá, nhà đầu tư hiện đặt nặng yếu tố pháp lý, tiến độ triển khai và khả năng vận hành khai thác sau khi dự án hoàn thành. Giao dịch vì vậy tập trung tại các dự án đã hoàn thiện pháp lý, có năng lực tài chính và vận hành rõ ràng, nằm tại các điểm đến du lịch trọng điểm như Phan Thiết, Vũng Tàu, Đà Nẵng, Nha Trang.

Sự chọn lọc ngày càng rõ nét của người mua cũng buộc các chủ đầu tư điều chỉnh chiến lược phát triển. Thay vì mở bán sớm khi dự án còn trên giấy, nhiều doanh nghiệp ưu tiên hoàn thiện pháp lý, xây dựng và đưa sản phẩm vào vận hành trước khi ra mắt thị trường. Như trường hợp của Eras Land, đầu tháng 1, họ giới thiệu 126 căn biệt thự nghỉ dưỡng biển tại dự án Costamigo Resort ở Lâm Đồng. Dự án có quy mô 12,5 ha, gồm 126 căn biệt thự và hơn 150 phòng dịch vụ, đã hoàn thiện xây dựng và nội thất. Chủ đầu tư đưa dự án vào vận hành khai thác thử nghiệm trước khi mở bán nhằm đánh giá hiệu quả và tạo thêm cơ sở cho nhà đầu tư xem xét khả năng tạo dòng tiền.

Theo hướng tương tự, Trung Nam Group đang phát triển dự án Anara Bình Tiên Golf & Beach Resort tại Khánh Hòa. Dự án đã hoàn thiện pháp lý, xây dựng và đưa vào vận hành thử nghiệm từ năm 2025, song theo kế hoạch năm nay mới chính thức mở bán. Một số dự án khác trên khu vực Nha Trang, Đà Nẵng và Phú Quốc cũng đang được triển khai theo mô hình hoàn thiện – vận hành – ra mắt.

Nhận định về sự thay đổi của thị trường, bà Nguyễn Thị Thanh Hương, Tổng giám đốc Công ty Bất động sản Eras Land, cho rằng bất động sản nghỉ dưỡng đang chuyển sang giai đoạn phát triển theo hướng “ăn chắc mặc bền”, chắc về pháp lý và bền vững trong vận hành khai thác. “Nếu trước đây thị trường chủ yếu vận hành theo logic “mua – bán – chênh lệch giá”, thì hiện nay giá trị tài sản tạo ra trong quá trình sử dụng mới là yếu tố quyết định”, bà nói.

Từ góc nhìn này, bà Hương đánh giá bất động sản nghỉ dưỡng sẽ bước vào một chu kỳ phát triển mới, trong đó tiêu chuẩn sản phẩm và năng lực vận hành được đặt ngang hàng với yếu tố vị trí. Cùng với yếu tố pháp lý, bài toán khai thác và vận hành đang trở thành tiêu chí sàng lọc quan trọng. Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào cam kết thuê lại hoặc lợi nhuận cố định, mà ưu tiên khả năng tạo dòng tiền thực tế, công suất khai thác và năng lực quản lý của chủ đầu tư. Sự dịch chuyển này trở nên rõ nét hơn sau giai đoạn thị trường suy giảm, khi nhiều nhà đầu tư cá nhân chịu tổn thất tại các sản phẩm mang tính đầu cơ cao.

Dù triển vọng đã được cải thiện, các chuyên gia cho rằng bất động sản nghỉ dưỡng vẫn cần thêm thời gian để bứt phá rõ rệt. Việc đầu tư trong giai đoạn hiện nay đòi hỏi nhà đầu tư phải nghiên cứu kỹ, tập trung nhiều hơn vào hiệu quả khai thác, và khả năng hoàn vốn trong trung và dài hạn của dự án. Trong giai đoạn tới, chỉ những dự án có pháp lý hoàn chỉnh, vị trí gắn với hệ sinh thái du lịch phát triển và chiến lược vận hành dài hạn mới có thể duy trì thanh khoản ổn định.

“Quá trình thanh lọc, dù gây nhiều áp lực trong ngắn hạn, được xem là bước cần thiết để thị trường bất động sản nghỉ dưỡng tái cấu trúc theo hướng lành mạnh và bền vững hơn, thay vì tăng trưởng dựa trên kỳ vọng”, bà Hương nhận xét.

Phương Uyên