Kết thúc năm 2025, Bộ Xây dựng đã xác lập cột mốc quan trọng khi hoàn thành toàn diện 100% các nhiệm vụ về xây dựng Chính phủ điện tử và chuyển đổi số theo hệ thống theo dõi của Chính phủ.

Kết quả này là thành quả của chiến lược triển khai đồng bộ, từ việc ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 71/NQ-CP đến gần 40 quyết định chuyên môn nhằm cụ thể hóa hành lang pháp lý và kỹ thuật cho chuyển đổi số trong toàn ngành.

Những nỗ lực này không chỉ hiện đại hóa công tác quản lý nhà nước mà còn tạo ra một nền tảng số hóa liên thông, làm tiền đề cho sự phát triển bền vững của ngành xây dựng và hạ tầng giao thông vận tải trong giai đoạn mới.

Hiệu quả từ quá trình chuyển đổi số đã tác động trực tiếp đến công tác phục vụ người dân và cộng đồng doanh nghiệp. Hiện nay, hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Xây dựng cung cấp 312 thủ tục, trong đó tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến đạt mức 92,9%.

Đáng chú ý, Bộ đã hoàn thành 100% các thủ tục liên quan đến doanh nghiệp và liên tục xếp hạng nhất trong khối các bộ, ngành về chất lượng cung cấp dịch vụ công trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Với tỷ lệ hồ sơ thực hiện trực tuyến đạt trên 82% trên tổng số 120.000 hồ sơ được xử lý trong năm qua, Bộ Xây dựng đã minh chứng được tính hiệu quả và minh bạch của mô hình phục vụ dựa trên nền tảng số.

Một bước tiến bứt phá khác trong năm 2025 là việc hoàn thiện Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung dành cho cấp tỉnh và cấp xã trên phạm vi toàn quốc. Bộ đã hoàn tất tái cấu trúc 265 quy trình nghiệp vụ, xây dựng quy trình triển khai thống nhất và kết nối thành công hệ thống của 34 tỉnh, thành phố cùng hơn 3.300 xã, phường.

Hạ tầng này đã sẵn sàng để vận hành chính thức từ ngày 1/1/2026 theo yêu cầu của Ban Chỉ đạo Trung ương, hứa hẹn sẽ xóa bỏ rào cản địa lý và tối ưu hóa thời gian xử lý hồ sơ hành chính tại cơ sở, từ đó tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi hơn cho lĩnh vực bất động sản và xây dựng.

Về hạ tầng dữ liệu, Bộ Xây dựng đã cơ bản hoàn thành xây dựng 10 bộ cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành then chốt, bao quát từ hoạt động xây dựng, nhà ở đến kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ, đường sắt và hàng không. Các hệ thống này đều được đồng bộ hóa với Trung tâm Dữ liệu quốc gia nhằm đảm bảo tính thống nhất của hạ tầng số quốc gia.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và vận hành Trung tâm điều hành chỉ đạo (IOC) đã đánh dấu sự thay đổi căn bản từ tư duy quản trị thủ công sang điều hành dựa trên dữ liệu thời gian thực, tạo động lực mạnh mẽ cho các hoạt động đổi mới sáng tạo trong toàn ngành.

Thị trường bất động sản thời gian qua ghi nhận loạt thương vụ mua bán, sáp nhập (M&A) sôi động từ các doanh nghiệp trong nước, điển hình như Nam Long, Phát Đạt, Thaco, Vinaconex…

Tập đoàn Geleximco chuyển nhượng một phần dự án Ngôi sao An Bình 2 (An Bình City) cho Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải (Thaco Group). Phần dự án chuyển nhượng nằm trên ô đất VP1 thuộc khu đô thị Thành phố Giao lưu (phường Phú Diễn, Hà Nội), giáp trụ sở Bộ Công an. Tổng mức đầu tư phần dự án chuyển nhượng khoảng 2.850 tỷ đồng.

Công ty Nam Long ký hợp đồng chuyển nhượng 15% vốn tại dự án Izumi City (Đồng Nai), lợi nhuận có thể sẽ được ghi nhận trong quý cuối năm. Tập đoàn DIC thông báo hoàn tất chuyển nhượng dự án Khu nhà ở Lam Hạ Center Point tại tỉnh Ninh Bình, giá chuyển nhượng hơn 1.327 tỷ đồng.

Công ty Bất động sản Phát Đạt chuyển nhượng bất động sản tại dự án Bắc Hà Thanh (Gia Lai) và Kỳ Đồng (TPHCM), ghi nhận doanh thu tăng trưởng trong quý III.

Một doanh nghiệp khác là Công ty cổ phần Phát triển Nhà Bà Rịa – Vũng Tàu (Hodeco) bán cổ phần Công ty Đầu tư Xây dựng Giải trí Đại Dương Vũng Tàu, giúp ghi nhận lợi nhuận tăng mạnh. Doanh nghiệp này là chủ đầu tư dự án khu du lịch Đại Dương (tên thương mại Antares) tại Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ).

Thương vụ đáng chú ý nữa là Tổng Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex) hoàn tất chuyển nhượng toàn bộ 51% vốn tại Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Du lịch Vinaconex (Vinaconex ITC) vào ngày 1/8. Vinaconex ITC là chủ đầu tư dự án Cát Bà Amatina có tổng diện tích hơn 172ha và tổng mức đầu tư gần 11.000 tỷ đồng tại Cát Bà, TP Hải Phòng.

Không chỉ trong nước, các nhà đầu tư nước ngoài cũng tham gia vào quá trình mua bán dự án, quỹ đất tại Việt Nam. Nhà phát triển bất động sản SkyWorld Malaysia đã ký thỏa thuận mua quỹ đất tại phường Lái Thiêu, TPHCM với giá 136 triệu RM (864 tỷ đồng) từ Công ty TNHH MTV Vina An Thuận Phát. Khu đất rộng hơn 9.400m2, dự kiến xây dựng một tòa tháp căn hộ cao 40 tầng.

Một ông lớn khác của Malaysia là Tập đoàn UOA Group chi 68 triệu USD (khoảng 1.700 tỷ đồng) để sở hữu quỹ đất ‘vàng’ tại phường Tân Định, TP HCM. Theo kế hoạch, UOA sẽ phát triển dự án văn phòng hạng A tại đây.

Tuy nhiên, không phải thương vụ mua bán bất động sản nào cũng thành công. Hồi tháng 8, Công ty Cổ phần Dịch vụ Ôtô Hàng Xanh (Haxaco) thông báo đấu giá không thành công lô đất hơn 6.280m2 tại mặt tiền đường Võ Văn Kiệt, phường An Lạc, TPHCM do không có nhà đầu tư tham gia. Lô đất được chào giá khởi điểm hơn 1.130 tỷ đồng, tương đương khoảng 180 triệu đồng mỗi m2.

Nói về các giao dịch của khối nhà đầu tư trong nước, ông Võ Hồng Thắng – Phó tổng giám đốc DKRA Group – nhận định thị trường M&A dự án gia tăng về số lượng từ đầu năm đến nay, chưa kể các thương vụ âm thầm diễn ra.

“Khẩu vị” đầu tư tập trung vào các dự án đã hoàn tất hoặc gần hoàn tất pháp lý, có thể triển khai ngay sau khi nhận chuyển nhượng. Lợi thế của những dự án này là doanh nghiệp có thể rút ngắn thời gian triển khai.

Còn ông Troy Griffiths – Phó tổng Giám đốc Savills Việt Nam – nhận định thị trường M&A bất động sản trong quý III ghi nhận mức tăng trưởng tích cực từ phía các nhà đầu tư nước ngoài nhưng về tổng thể vẫn chậm hơn một chút so với các năm trước. Ông kỳ vọng các thương vụ sẽ tăng mạnh vào quý cuối năm.

Lý do chậm lại là trong 5 năm gần đây, Việt Nam đã chứng kiến một số khoản đầu tư lớn, lên tới 4 tỷ USD vào các dự án năng lượng, khiến số liệu có phần biến động. Nếu loại trừ các khoản đầu tư đột biến này để nhìn nhận ở mức ổn định hơn, dòng vốn đầu tư nước ngoài năm 2025 vẫn đang đi đúng hướng.

Về phía các nhà đầu tư, ông Troy Griffiths cho rằng những người đã có mặt trên thị trường sẽ tiếp tục mở rộng hoạt động. Phần lớn họ sẽ đầu tư theo hình thức liên doanh với các đối tác trong nước nhằm tiếp cận quỹ đất và tận dụng hiểu biết về thị trường địa phương.

Trong lĩnh vực bất động sản, Hà Nội đang dẫn đầu với tổng vốn đầu tư khoảng 3,1 tỷ USD. Dòng vốn này phân bổ vào nhiều phân khúc khác nhau, chủ yếu tập trung ở các khu đô thị mới – những dự án đa chức năng, kết hợp nhà ở, thương mại bán lẻ và công nghiệp nhẹ, phản ánh xu hướng phát triển đô thị tích hợp mà nhà đầu tư quốc tế đang tìm kiếm.

Ông Troy Griffiths nhận định, Việt Nam có cơ hội thu hút mạnh dòng vốn đầu tư nước ngoài giai đoạn 2025-2026, khi Chính phủ đang thúc đẩy môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và ban hành nhiều chính sách ưu đãi cạnh tranh cho các ngành trọng điểm, củng cố niềm tin và sức hút với nhà đầu tư quốc tế.

Thông tin trên được ông Phạm Minh Mẫn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM đưa ra tại hội thảo “Phát triển nhà ở xã hội tại TPHCM – từ mô hình đến hành động”, diễn ra ngày 16/1.

Áp lực mục tiêu tăng gấp 10 lần

Theo Đề án 1 triệu căn nhà ở xã hội của Chính phủ, đến năm 2030, TPHCM được giao chỉ tiêu phát triển khoảng 200.000 căn, chiếm 20% tổng số lượng nhà ở xã hội cả nước. Đây là mức phân bổ cao nhất trong các tỉnh thành. Cụ thể, trong giai đoạn 2026-2030, thành phố cần hoàn thành khoảng 180.000 căn, cao gấp 10 lần so với giai đoạn trước đó,.

Đánh giá về giai đoạn 2021-2025, lãnh đạo Sở Xây dựng TPHCM cho biết dù gặp nhiều khó khăn trong những năm đầu, nhưng với sự chỉ đạo quyết liệt, ước tính đến hết năm 2025, thành phố đạt khoảng 12.900 đến hơn 13.400 căn, cơ bản hoàn thành 98,7% chỉ tiêu Thủ tướng giao,.

Tuy nhiên, bước sang năm 2026, áp lực là rất lớn khi chỉ tiêu giao cho năm đầu tiên của chu kỳ mới đã lên tới hơn 28.000 căn, và các năm tiếp theo trung bình khoảng 38.000 căn/năm.

Kiên quyết xử lý chủ đầu tư “bán nhà thương mại, quên nhà xã hội”

Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là việc triển khai quỹ đất 20% nhà ở xã hội trong các dự án thương mại. Theo ông Phạm Minh Mẫn, hiện thành phố có khoảng 197 dự án (bao gồm cả dự án độc lập và dự án trong quỹ đất 20%) với tiềm năng khoảng 230.000 căn.

Tuy nhiên, đa phần các hạng mục nhà ở xã hội trong dự án thương mại triển khai rất chậm so với tiến độ của phần nhà ở thương mại, thậm chí nhiều nhà đầu tư không thực hiện.

Trước thực trạng này, đại diện Sở Xây dựng TPHCM khẳng định sẽ tham mưu cho Thành phố áp dụng các chế tài mạnh trong giai đoạn tới đối với các chủ đầu tư đã bán nhà thương mại nhưng chây ỳ xây dựng nhà ở xã hội.

Cụ thể là kiến nghị không cho phép bán nhà ở hình thành trong tương lai đối với các giai đoạn tiếp theo của dự án; Kiên quyết không xem xét gia hạn tiến độ thực hiện dự án; Xem xét giao lại quỹ đất này cho các đơn vị như Bộ Công an hoặc Liên đoàn Lao động để triển khai.

Đối với các dự án đã quá hạn, kiến nghị không cho phép chủ đầu tư chuyển đổi nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền. Không xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư các dự án mới đối với những chủ đầu tư vi phạm nghĩa vụ này.

“Đây là chế tài buộc các chủ đầu tư phải thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội”, ông Mẫn nhấn mạnh.

Thúc đẩy pháp lý, chuẩn bị khởi công hàng loạt

Để hiện thực hóa mục tiêu năm 2026, TPHCM đang tập trung rà soát pháp lý cho 47 dự án. Trong đó, nhóm 18 dự án với quy mô khoảng 14.600 căn có pháp lý khả thi, dự kiến có thể khởi công ngay trong Quý 1/2026 hoặc thậm chí trước Tết Nguyên đán nếu tiến độ được đẩy nhanh.

Nhóm 29 dự án còn lại (khoảng 16.100 căn) sẽ tiếp tục được tháo gỡ vướng mắc để triển khai trong các quý tiếp theo.

Về dài hạn, TPHCM định hướng quy hoạch quỹ đất lên tới 2.000ha đến năm 2040, tập trung tại các khu vực động lực phát triển. Thành phố đang nghiên cứu mô hình kêu gọi đầu tư các dự án quy mô lớn (từ 30 đến 200ha). Lãnh đạo Sở Xây dựng nhận định, chỉ cần triển khai thành công 1-2 dự án quy mô 200ha (tương đương 100.000 căn hộ) là có thể đảm bảo chỉ tiêu đề ra,.

Ngoài ra, thực hiện Nghị quyết 07 của Chính phủ, TPHCM cam kết rút ngắn 50% thời gian thực hiện thủ tục hành chính cho các dự án nhà ở xã hội. Đồng thời, thành phố sẽ kiện toàn “Quỹ phát triển nhà ở”, chuyển đổi mô hình để tăng vốn điều lệ và hỗ trợ tài chính trực tiếp cho các dự án phát triển nhà ở.

Với sự chuẩn bị về quỹ đất và thái độ quyết liệt trong xử lý vi phạm, TPHCM kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá về nguồn cung nhà ở xã hội trong chu kỳ 5 năm tới.